Brazilië

De advocaten van de Braziliaanse president Michel Temer probeerden Openbaar aanklager Rodrigo Janot uit zijn functie te laten zetten, nadat deze op 26 juni de president van Brazilië bij het Hooggerechtshof had aangeklaagd voor het aannemen van steekpenningen.  De opvolger van aanklager Rodrigo Janot, Raquel Dodge had ondertussen toestemming bij het Hooggerechtshof gevraagd om behalve Michel Temer ook Rocha Loures (tussenpersoon en adviseur van Temer), Antônio Grecco (eigenaar van Rodrimar), Ricardo Mesquita (CEO van Rodrimar), João Batista Lima Filho (gepensioneerde kolonel van de militaire politie en partner bij Argeplan), Gustavo Do Vale Rocha (plaatsvervangend hoofd van de juridische zaken van het Burgerlijk Huis), José Yunes (voormalig Temer Aide), Ricardo Saud (voormalig JBS Executive) en Edgar Safdie (eigenaar van meerdere bedrijven, waarvan er veel actief zijn in de vastgoedsector) te verhoren inzake onregelmatigheden bij een decreet dat in 2017 werd ondertekend waarbij de haven van Santos in beheer wordt gegeven aan het bedrijf Rodrimar.

De haven van Santos, die aan de kust van São Paulo ligt, is historisch gezien onder invloed van Temer en zijn partij, de PMDB. Raquel Dodge heeft ook inzage gevraagd van het register van campagnedonaties (2014 en 2016). 39 senatoren stemden echter tegen een proces en 26 leden stemden voor. Volgens de Braziliaanse wet moest ook het parlement stemmen of het tribunaal Temer wel mag vervolgen. Van de 477 aanwezige parlementsleden stemden 136 ermee in de aanklachten wegens corruptie te verwerpen, waardoor de tegenstanders van Temer niet meer de benodigde 342 stemmen halen. Temer werd officieel in staat van beschuldiging gesteld en werd sinds 15 september 2017 ook vervolgd voor het belemmeren van de rechtsgang en afpersing. Temer wordt tevens verdacht van het aannemen van steekpenningen van JBS SA, het grootste vleesverwerkende bedrijf ter wereld. Leidinggevenden van JBS hebben in een schuldbekentenis in ruil voor strafvermindering gezegd dat ze de president bijna 4,5 miljoen euro aan smeergeld hebben betaald voor het krijgen van belastingvoordeel en het ontvangen van leningen van door de overheid gerunde banken. Temer werd eerder door een regionaal gerechtshof in São Paulo formeel veroordeeld tot een verbanning voor acht jaar om mee te mogen doen aan nieuwe verkiezingen vanwege het overtreden van de verkiezingswet. Temer werd schuldig bevonden aan het illegaal inzetten van eigen middelen voor het voeren van campagne. Temer blijft ondanks alle bewijzen tot zijn aftreden dus onschendbaar.

Geddel Vieira Lima

Voormalig kabinetslid Geddel Vieira Lima werd begin september opnieuw gearresteerd nadat zijn vingerafdrukken werden aangetroffen op tassen met 51 miljoen real contant geld (14 miljoen euro).  Het geld werd door politiemensen aangetroffen in tassen en dozen, toen ze vanwege een corruptieonderzoek een appartement doorzochten in Salvador. Geddel Vieira Lima en partijgenoot Henrique Eduardo Alves werden onlangs ook al gearresteerd en in huisarrest gezet. Justitie beschuldigt Lima van het betalen van 6 miljoen dollar zwijggeld aan Eduardo Cunha en Lucio Funaro die als fondsenwervers werkten voor Temer’s partij (2011-2013) en Alvis zou steekpenningen hebben aangenomen voor het bouwen van een voetbalstadion in Natal. Ook de handel en wandel en het aannemen van steekpenningen van Marcos Pereira (minister van Handel en Industrie, Gilberto Kassab minister van Wetenschap, Technologie en Communicatie, Antonio Carlos Vieira, vice-president van de Economische Federale Safe Deposit Box,  Ministers Fernando Pimentel (Handel en Industrie), Guido Mantega (Financien) en voormalig minister Geddel Vieira Lima zelf zijn onderwerp van onderzoek. Temers adviseur en vriend Rodrigo Rocha Loures werd gearresteerd toen hij werd betrapt met een koffer gevuld met 500.000 reais aan contanten dat werd aangemerkt als smeergeld. 

Miljardair Jesley Batista beschuldigt Temer van “leiding geven aan de meest gevaarlijke misdaadorganisatie van het land”. Temer wordt in een federaal politierapport beschuldigd, omgerekend 8,5 miljoen euro aan smeergeld te hebben ontvangen. Batista is eigenaar van vleesverpakker JBS werd samen met zijn directeur Ricardo Saudook gearresteerd vanwege het achterhouden van bewijsmateriaal. Batista en zijn broer Wesley hebben bekend in de afgelopen jaren zo’n 1.900 politici waaronder Temer te hebben omgekocht. Volgens Batista zou Temer hem jarenlang om steekpenningen hebben gevraagd.

Meer dan 30.000 Brazilianen gingen de straat op in de hoofdstad Brasilia. In het politieke centrum van de stad werden verschillende ministeries bezet en het departement van Landbouw in brand gestoken als protest tegen het aanblijven van de van corruptie beschuldigde Temer die blijkens een getuigenis op tape sinds 2010 miljoenen euro’s aan steekpenningen zou hebben aangenomen om verkiezingscampagnes te financieren. De tapes zijn afkomstig van Joesley en Wesley Batista, de eigenaren van een groot vleesverpakkingsbedrijf, die de verborgen geluidsapparatuur op verzoek van justitie bij zich droegen tijdens een gesprek met hem. Voormalig presidentskandidaat Aecio Neves en de voormalige minister van Financiën Guido Mantega zouden ook op de tapes genoemd zijn, evenals Temers medewerker Rocha Loures die in ruil voor 140.000 euro per week de Batistas zou helpen met hun problemen bij het fair trade-kantoor. Temer werd begin juni ondanks de bewijzen vrijgesproken  door vier van de zeven rechters van een Elektoraal Hooggerechtshof. De beslissing van de rechters volgde na een zitting van vier dagen. De zaak was aangespannen door Herman Benjamin, één van de zeven rechters. De voorzitter van het hof vond de bewezen feiten wel ernstig, maar vond politieke rust voor Brazilië belangrijker. “We vervangen nooit presidenten van de Republiek” en “Het ongeldig maken van een mandaat is enkel mogelijk wanneer de situatie ondubbelzinnig is”, zei voorzitter Gilmar Mendes. “Het is beter om de prijs te betalen voor een slechte regering die op een slechte manier gekozen is, dan die voor de instabiliteit van het systeem”. “We mogen ons niet gedragen als tovenaarsleerlingen. Zij die de president willen beschuldigen, moeten niet van de rechtbank hun instrument maken.” Er loopt nog wel een federaal onderzoek tegen Temer.

Brazilië gaat gebukt onder ernstige financiële problemen, corruptie, een slechte openbare veiligheid, een stijgend aantal overvallen en schietpartijen tussen criminele bendes en de politie. Justitie in Brazilië heeft eind juni 2017 arrestatiebevelen voor 95 politieagenten in Rio de Janeiro uitgevaardigd die wapens zouden hebben geleverd aan drugsbendes en de bendes hebben getipt over politieoperaties. Er waren bloedige opstanden in door drugskartels gecontroleerde gevangenissen in het noorden van Brazilië. Gevangenen vermoorden elkaar en beelden van onthoofdingen en het uitrukken van harten en andere organen staan op de sociale media. Er vielen het afgelopen jaar 125 doden en tientallen gevangenen zijn voortvluchtig. Uit onderzoek zou blijken dat  er jaarlijks ten minste 527.000 verkrachtingen plaatsvinden. Het militaire leger werd ingezet om de vele plunderingen, moorden en berovingen te stoppen. De gouverneur van Piauí, Wellington Dias moest de president vragen om Nstionale troepen te sturen om de golf van geweld te bestrijden. 

De gouverneur van Rio de Janeiro heeft enige maanden geleden de financiële noodtoestand uitgeroepen. Rio heeft in totaal een schuld aan de staat en andere crediteuren opgebouwd van ongeveer 31 miljard dollar en is technisch failliet. De Braziliaanse Staat heeft 4,6 miljard euro uitgegeven aan de Olympische Spelen en dat was 1,46 miljard meer dan was voorzien. Om de financiële problemen het hoofd te bieden werden kort geleden vier vliegvelden geveild. De veiling leverde de Braziliaanse staat 1,2 miljard dollar op en nog eens ruim 2 miljard dollar voor het exploiteren van de vliegvelden (30 jaar.) Het Duitse Fraport kocht de vliegvelden van Porto Alegre en Fortaleza, het Franse Vinci kocht het vliegveld van Salvador en Flughafen Zürich kocht Florianopolis. De vliegvelden zijn goed voor ongeveer 12% van het Braziliaanse personen- en goederenvervoer. Er staan nog meer vliegvelden op de nominatie om op korte termijn geprivatiseerd te worden. Gouverneur Luiz Fernado Pezão kondigde eind oktober 2016 maatregelen aan om de begroting weer op orde te krijgen met onder andere belastingverhogingen voor gepensioneerden, duurder openbaar vervoer en hogere sociale premies. Het openbaar vervoer en onderwijzend personeel protesteert met stakingen en blokkades en bezetten 15 maart het ministerie van financiën.  President Temer wil hij de pensioenleeftijd verhogen naar 65 jaar. Bovendien wil hij de werkperiode verlengen om rechten op een maximaal pensioen te kunnen krijgen. Ook het verschil in hoogte tussen mannen en vrouwen moet in de toekomst verdwijnen. Nederland is de op een na grootste buitenlandse investeerder van Brazilië. Er worden vooral veel schepen en farmaceutische producten geëxporteerd.  

Petrobras

Petrobras is het grootste (Staats)bedrijf in Brazilië waarvoor ongeveer 87.000 mensen werkzaam zijn in Azië, Afrika en het Midden Oosten. Het Staatsbedrijf exploiteert, produceert en raffineert olie, aardgas en ethanol.
De operationele resultaten van het bedrijf werden verslechterd door de vele afvloeiingsregelingen voor personeel en een reservering van 1,2 miljard reaal voor lopende en nog te verwachten rechtszaken. Het bedrijf heeft zo’n 122,65 miljard dollar schuld en moet om de aflossingen van bijna 50 miljard dollar in 2019 te kunnen betalen veel bezittingen verkopen. In de eerste negen maanden van 2016 werden om dezelfde reden ook de investeringsuitgaven op jaarbasis met 26 procent verlaagd. Petrobras heeft door fraude en corruptie een tekort van 6,8 miljard dollar in het pensioenfonds opgelopen en betaalde over 2016 aan de VS 372 miljoen dollar voor 27 schikkingen. Petrobras betaalde bijvoorbeeld voor een 96 jaar oude raffinaderij in Pasadena (Texas) negen keer de werkelijke waarde van het bedrijf. Ook betaalde Petrobras gemiddeld 20 procent teveel op contracten en aanneemsommen waarmee zo’n 30 miljard achterover werd gedrukt om onder andere politieke campagnes mee te voeren waarmee Dilma Rousseff in 2014 aan de macht bleef. 

Petrobras wil voor 2020 zo’n 12.000 medewerkers afvloeien en verkocht de belangen van ruim 67 procent in Petrobras Argentina aan Pampa Energia voor 892 miljoen dollar en Petrobras Chili Distribucion aan private-equitybedrijf Southern Cross Group voor zo’n 470 miljoen dollar. Vanwege de bezuinigingen werd ook het belang van 45,97 procent in suiker- en ethanolproducent Guarani verkocht aan het Franse Tereos voor 202 miljoen dollar. Petrobras wil de productie van biobrandstoffen geheel afstoten.

Pedro Parente, de ex-voorzitter van de exploitant van de Braziliaanse aandelenbeurs  is sinds 23 mei de nieuwe CEO van Petrobras. Hij is al de derde bestuursvoorzitter in twee jaar tijd en werd aangesteld door de van corruptie verdachte Braziliaanse toen nog interim president Michel Temer. Parente zat van 1999 tot 2003 ook al in het bestuur van Petrobras en was CEO van de Braziliaanse afdeling van U.S. Agribusiness Giant Bunge Ltd. Hij volgt de eerder door Dylma Rousseff aangestelde Aldemir Bendine op die pas 15 maanden aan het roer stond en die plotseling het veld moest ruimen. Bendine was 37 jaar de directeur van een van de, ook al niet geheel smetvrije, Staatsbank “Banco do Brasil”. Grootste taak van de nieuw aangestelde CEO is het door privatisering te gelde maken van grote onderdelen van het bedrijf. Tot dusver werd inclusief de verkoop van Nova Transportadora do Sudeste SA (de NTS pijplijn) een kleine 10 miljard dollar aan bezittingen verkocht. Onmiddellijk na zijn aantreden besloot Bendine ook om de salarissen van het personeel met 25 procent te korten en de belangen in raffinaderij Nansei Sekiyu op het eiland Okinawa te verkopen. Er worden duizenden zelfstandige flexwerkers ingezet om afgekochte werknemers te vervangen. Offshore olievelden worden te gelde gemaakt dankzij een nieuwe wet die dit voor de toekomst mogelijk maakt.

De koers van het aandeel Petrobras daalde in een jaar tijd met 75 procent naar circa 8,40 dollar om na de afzetting van president Dilma Rousseff weer enigszins op te klimmen naar ruim 14 euro. Petrobras gaat nog voor 2018 twaalf miljard dollar aan bezuinigingen doorvoeren door alle luxe, zoals auto’s met chauffeur, verre reizen, trainingen en kantoorfeestjes te verbieden. Alleen de CEO en de divisiehoofden mogen hun auto met chauffeur houden. Verder wordt een rem gezet op uitbestede werkzaamheden, wordt het aantal managers verminderd en is het investeringsbudget voor de jaren tot en met 2019 met ruim een kwart (29,5 miljard euro) verlaagd. Petrobras gaat in de komende jaren nog maar voor 98,4 miljard dollar investeren in plaats van de geplande 130,3 miljard dollar. Petrobras heeft hoge uitgiftepremies moeten bieden om beleggers vast te houden en om 6,75 miljard dollar extra bijeen te kunnen brengen. Door internationale beleggers werden de “Stichting Compensation” en de stichting “Foundation Pomerantz LLP” opgericht om rechtszaken en bodemprocedures aan te spannen om zo de geleden schade vanwege corruptie te verhalen. Van alle kanten worden schadeclaims ingediend door beleggers. Omdat Petrobras tientallen miljoenen steekpenningen doorsluisde aan belangrijke politici stelde justitie meerdere onderzoeken in. 

Embraer

Vliegtuigbouwer Embraer moest voor 205 miljoen dollar schikken in een sinds 2010 lopend Amerikaans onderzoek naar corruptie bij Petrobras. (boete van 107 miljoen dollar en 98 miljoen dollar terugbetaling van winst plus rente) Het bedrijf heeft de feiten toegegeven. Embraer maakte ongeveer 84 miljoen dollar extra winst dankzij de betaalde steekpenningen in de Dominicaanse Republiek, Saudi-Arabië en Mozambique. afstaan. De Braziliaanse Public Company Accounting Oversight Board (PCAOB) legde Deloitte Touche Tohmatsu Auditores Independentes een boete op van 8 miljoen dollar voor het helpen bij het vervalsen van de boeken. Twaalf medewerkers zouden daarna hebben geprobeerd de vervalsingen te verbloemen nadat die werden ontdekt.

Camargo Correa

Eduardo Leite van het Braziliaanse bouwbedrijf Camargo Correa bekende in april 2015 dat hij tussen 2007 en 2012 in totaal 34 miljoen euro smeergeld heeft betaald aan Petrobras om zo openbare werken binnen te halen. Petrobras aanvaarde bij de uitvoering van werken betalingen met marges die tot twintig procent afweken van de overeengekomen bedragen. Camargo Correa schikte voor 30 miljoen dollar.

EBX

Ook Eiker Batista de man van het conglomeraat EBX wordt door justitie verdacht van betrokkenheid bij de corruptie. Een paar jaar geleden was Batista (60) nog de welvarendste man van Brazilië die zijn geld verdiende met olie, kolen, mijn- en scheepsbouw. In zijn villa stond zelfs een Porsche als kunstwerk in de woonkamer. Zijn vermogen bedroeg zo’n 27 miljard euro en hij werd gerekend tot de zevende rijkste man op aarde. Door de economische crisis, de daling van grondstofprijzen en het faillissement van zijn bedrijf is zijn vermogen inmiddels geslonken tot minder dan 1 miljard euro.

Operatie Lava Jato 

Het justitieel onderzoek met dossiernaam ‘Lava Jato’ (Wasstraat) richt zich op het gebruik van giften door het bedrijfsleven via onder andere Petrobras aan politieke partijen en personen, onder andere ten behoeve van campagnevoering. De corruptie begon al in 1999 tijdens de regering van Fernando Henrique Cardoso en resulteerde tot nu toe in meer dan 100 arrestaties. Het Hooggerechtshof heeft aanklager Rodrigo Janot toestemming gegeven om de corruptieonderzoeken te versnellen door deze op te splitsen in vier aparte onderzoeken per politieke partij. Voor zittend president Temer is dit een tegenvaller omdat het onderzoek naar zijn PMDB hierdoor extra aandacht zal krijgen. Extra aandacht van justitie gaat ook uit naar de leider van de Senaat Renan Calheiros. Renan werd in januari 2013 al beschuldigd voor verduistering, valsheid in geschrifte, gebruik van valse documenten en het ontvangen van smeergeld van het bouwbedrijf Mendes Junior. Ook wordt hij beschuldigd van het stelselmatig tegenwerken van het justitieel onderzoek.

23 en 24 mei 2016 werden onder de naam “Operation Vice” 28 huiszoekingen verricht en werden de penningmeester van Partido Progessista (PP) en twee bestuurders van pijpleidingenleverancier Confab gearresteerd. Negen personen werden voor verhoor meegenomen. Ook Apolo Tubulars, die voor 50% eigendom is van United States Steel, het Luxemburgse Tenaris die deels eigendom is van de Italiaans Argentijnse staalgigant Techint, het Braziliaanse Confab, Interoil en de Franse groep Vallourec worden verdacht van omkoping van Jose Dirceau, staflid van voormalig president Lula da Silva. Apolo en Techint betaalden tussen 2009 en 2012 aan Dirceau en Julio Camargo samen zo’n 11,2 miljoen dollar in ruil voor 1,4 miljard aan opdrachten. De PP penningmeester wordt verdacht van het aannemen van 280.465 dollar aan steekpenningen en kickbacks.

Van het smeergeld werden behalve appartementen ook sieraden, dure auto’s en kunst gekocht. Zo’n 250 kostbare schilderijen werden in 2016 in beslag genomen. Onder de vijf mensen die kunstwerken in bezit hadden was ook voormalig Petrobas directeur Renato Duque. Hij werd 18 mei 2016 veroordeeld tot 10 jaar gevangenisstraf. 130 in beslag genomen kunstwerken komen uit zijn appartement in Rio de Janeiro waar hij in een geheime kamer ook sieraden en andere kostbaarheden bewaarde. Renato werd aangesteld en benoemd door Jose Dirceu de Oliveira e Silva, voormalig staflid van ex- president Luiz Inacio Lula da Silva. Jose Dirceau werd 18 mei 2016 veroordeeld tot 23 jaar en drie maanden terwijl hij nog een straf uitzat wegens een eerder corruptieschandaal.

Naar mate het onderzoek vordert blijken er internationaal steeds meer bedrijven smeergeld aan Petrobras te hebben betaald. Uit de Panama files bleek dat 57 politici van de PSDB, de PDT, PP, PSB, PSD en de PTB partijen gekoppeld zijn aan 107 offshore bedrijven waar verdachte geldstromen plaats vonden. 

Jorge Zelada, de ex directeur van Petrobras werd veroordeeld tot 12 jaar gevangenisstraf voor corruptie en witwassen net als manager Eduardo Costa Musa en twee andere medeplichtigen. Samen ontvingen zij dertig miljoen dollar aan steekpenningen voor een contract in 2009 met Vantage Drilling Corporation. Zelada bleek grote geldsommen te hebben overgemaakt naar zijn bankrekeningen in China.

Petrobras heeft onder meer steekpenningen aangenomen van Skanska AB, AP Moeller-Maersk A/S and Toyo Engineering Corp, Samsung Heavy Industries, Rolls-Royce, SBM Offshore, Transocean ltd (via agent Carlos Moura),Alstom SA, General Electric Co. en Odebrecht SA. Alstom en General Electric betaalden elk 10 miljoen dollar aan steekpenningen aan Delcidio Amaral. General Electric betaalde de steekpenningen ten behoeve van de levering van 10 turbines. De betalingen vonden plaats tijdens het bewind van president Fernando Henrique Cardoso in de jaren 90 en begin 2000. Rolls-Royce gaat 25.3 miljoen dollar van de via steekpenningen behaalde winst terugbetalen. Half december 2016 werden aanklachten ingediend tegen Chabas, Hepkema en een tiental oud-bestuurders en –managers van SBM. De oud-SBM’ers, onder wie de voormalige bestuursvoorzitters Tony Mace en Didier Keller, worden beschuldigd van corruptie. 

Operatie Zelotes

Met “operatie Zelotes” wordt de corruptie binnen een speciale fiscale afdeling van het ministerie van Financiën onderzocht (Conselho de Administração de Recursos Fiscais/CARF). Deze afdeling is verantwoordelijk voor het beoordelen van het bedrijfsleven op belastingontduiking en uitkeringsfraude. Een deel van de afdeling is afhankelijk van de giften van ngo’s, maar blijkt ook geld van bedrijven te ontvangen die zo hun belangen willen beschermen en waarvoor uitspraken worden opgeschort of gewonnen. Tot aan maart 2015 zijn er tijdens de “operatie Zelotes” zo’n zeventig bedrijven, verspreid over het heel Brazilië, onder de loep genomen, waaronder ook opvallend veel vooraanstaande Braziliaanse banken zoals HSBC Holdings PLC, Itau Unibanco Holding SA, Deutsche Bank AG, Banco Bradesco SA, Votorantim, Itau BBA en nog zeven kleinere banken. Arcadis heeft een eigen onderzoek ingesteld naar mogelijke corruptie bij het waterproject São Francisco. Volgens de Braziliaanse federale politie is de Safra Group schuldig aan het betalen van 4 miljoen dollar aan steekpenningen aan de Raad van Bestuur van Brazilië van Tax Appeals (GMV), een agentschap binnen het ministerie van Financiën van Brazilië.

Miljardair Joseph Safra, ’s werelds rijkste bankier wordt door de Braziliaanse federale politie ook verdacht van het betalen van steekpenningen. Daarnaast lijkt er een politieke lijn te lopen naar o.a. de rechtse regeringspartij PP (Partido Progressista) en PMDB-kopstukken Renan Calheiros en de inmiddels ex minister van Planning Romero Jucá.

Operatie Carna Fraca (zwak vlees)

Er is een nieuw lopend onderzoek naar verboden praktijken bij een aantal grote vleesverwerkende bedrijven, die verrot vlees met vers vlees zouden hebben gemengd en waarbij inspecteurs zouden zijn omgekocht.

Luiz Inacio Lula da Silva

Bij “operatie Zelotes” werd ook de linkse ex president Luiz Inacio Lula da Silva betrokken. Lula die president van Brazilië was van 2003 tot 2011 is vooralsnog veroordeeld door de federale rechter tot 9,5 jaar cel. Lula da Silva wordt in totaal in vijf verschillende strafzaken beschuldigd van corruptie. Dit is de eerste uitspraak en hij mag de behandeling van de zaak in hoger beroep in vrijheid afwachten. 15 maart 2017 getuigde hij voor de eerste keer bij het hooggerechtshof en ontkende alle beschuldigingen. De zaak ging over de “gratis” lease en verbouwing van een appartement op Astúrias strand, in Guarujá aan de kust van São Paulo. Lula’s vrouw Marisa Letícia Lula da Silva bezat een lease-optie van het appartement dat toebehoort aan het bouwbedrijf OAS. Marisa verkreeg de lease-optie in 2005 via de coöperatie Bancoop, de vorige eigenaar van het gebouw. In 2014 werd het appartement nog volledig door OAS gerenoveerd en gemeubileerd. In november 2015 probeerde de familie Lula om het pand terug te geven nadat berichten in de pers verschenen over de voormalige Bancoop president en ex-PT penningmeester João Vaccari Neto die een gevangenisstraf kreeg voor zijn rol naast andere OAS directieleden. Vaccari Neto werd schuldig bevonden en veroordeeld tot iets meer dan 15 jaar gevangenisstraf. Rechter Sergio Moro autoriseerde huiszoekingen bij de OAS en Bancoop met het oog op de betrokkenheid van Lula’s familie. De officier van justitie Cassio Conserino had voldoende bewijs van de witwaspraktijken van de Lula’s familie. De rechter beval ook de aanhouding en voorlopige hechtenis van de publicist Nelci Warken, die optreedt namens de familie. Lula ontkent dat het appartement van hem is. Zijn vrouw Marisa Letícia overleed onlangs op 66-jarige leeftijd in het ziekenhuis Sirio-Libanês in São Paulo aan een hersenbloeding. Ze trouwden in 1974. Lula’s eerste vrouw overleed na een keizersnee waarbij ook hun baby overleed. Marisa’s eerste echtgenoot werd vermoord bij een roofoverval terwijl ze zes maanden zwanger was. Lula erkende haar zoon als zijn eigen kind, naast hun drie eigen zoons en Lula’s dochter uit een eerdere relatie. Marisa sprak op partijbijeenkomsten en leidde in 1980 een protestmars om te pleiten voor Lula’s vrijlating toen hij als stakingsleider gevangen werd gezet door het toen nog militaire regime.

Een van de bedrijven uit het “Zelotes onderzoek” Marcondes e Mautoni zou Lula’s zoon Luis Claudio hebben betaald. Het hoofd van het onderzoeksteam van de federale politie Marlon Cajado maakte bekend dat er aanwijzingen zouden kunnen zijn dat Lula zelf, samen met andere kopstukken binnen het toenmalige Casa Civil (het presidentiële ministerie van algemene zaken) een veel actievere rol in de koop van spoedverordeningen zou hebben gespeeld. Mauro Marcondes die tot 11 jaar en 8 maanden cel veroordeeld werd, was als tussenpersoon actief voor autofabrikanten als Mitsubishi, Fiat en Hyundai en betaalde onder andere 2,5 miljoen dollar aan Lula’s zoon voor hulp bij het verkrijgen van fiscale voordelen. Lula vroeg een vriend om al het mogelijke te doen om Marcondes te beschermen om zo zijn zoon uit de wind te houden. 4 maart hield de Braziliaanse politie Lula al aan voor verhoor en deed daarna 33 invallen en verrichtte elf arrestaties in het kader van het onderzoek. Daarbij werd ook Lula’s non-profitorganisatiekantoor Instituto doorzocht. Dylma Rousseff vroeg Lula da Silva om als minister en stafchef deel uit te maken van haar regering waardoor vervolging lastig werd. Om die reden stak een federale rechter 17 maart een stokje voor de benoeming en is ook Rousseff onder verdenking van medeplichtigheid. Rousseff is lid van de Braziliaanse Arbeiderspartij. Lula da Silva wordt aangeklaagd en verdacht van het aannemen van steekpenningen ter waarde van bijna een miljoen euro en justitie houdt hem verantwoordelijk voor een totaal verlies ter waarde van ruim 11 miljard euro. Lula werd 4 maart opgepakt voor een verhoor over zijn mogelijke betrokkenheid in een zwijggeld zaak. Lula zou de voormalig CEO van Petrobras Nestor Cervero, die momenteel in de gevangenis zit hebben willen omkopen om te zwijgen. De politie deed bij hem huiszoeking in Sao Bernardo, bij de kantoren van zijn stichting en ook de huizen van zijn familie en zakenpartners. Zo’n 200 politiemensen doorzochten in totaal 33 panden en verhoorden 11 betrokkenen in drie Staten. Afgeluisterde belastende telefoongesprekken tussen Lula en Dylma werden eerder als bewijslast niet ontvankelijk verklaard vanwege het onrechtmatig verkrijgen en onderzoeken hiervan.

Lula’s staflid Jose Dirceu de Oliveira e Silva werd 1 september 2015 gearresteerd en zou het mastermind zijn bij de Petrobras corruptie- en witwasschandalen. Hij was Lula’s (2003 tot 2005) voormalige staflid en medeoprichter van PT. Voorafgaand aan zijn arrestatie zat hij al in huisarrest vanwege het kopen van stemmen en zijn betrokkenheid bij het Mensalão schandaal. Samen met zijn broer was hij eigenaar van JD Consulting dat werd gebruikt om geld weg te sluizen. Dirceau werd als Braziliaans politicus in 2012 uit zijn politieke rechten ontheven door de Kamer van Volksvertegenwoordigers en werd in twee verschillende gerechtszaken voor het Braziliaanse Hooggerechtshof schuldig bevonden aan actieve corruptie, het kopen van stemmen en lidmaatschap van een criminele organisatie en kreeg hiervoor zeven jaar straf in een semi open regime (huisarrest) en een boete van 971 duizend dollar, waarna hij gewoon doorging met zijn activiteiten. Behalve Dirceu en zijn broer worden nog 13 anderen berecht in dezelfde zaak, waaronder de voormalige penningmeester van de Arbeiders Partij PT, John Vaccari Neto en voormalig directeur van Petrobras Renato Duque. Dirceau werd 18 mei 2016 opnieuw veroordeeld tot 23 jaar en drie maanden gevangenisstraf in een gesloten regime, de zwaarste straf tot nog toe. De PT fractie ontving in totaal 15 miljoen dollar aan goederen, onroerend goed en geld op bankrekeningen en moet Petrobras 46 miljoen dollar terugbetalen. De steekpenningen waren onder andere afkomstig van Gerson Almada, de eigenaar van het bedrijf Engevix en de gebroeders Pascowitch.(klokkenluider) Een andere lobbyist en tevens informant Fernando Moura kreeg 16 jaar en twee maanden voor corruptie en witwassen van 60 miljoen dollar. 

Lula’s voormalig minister (2006 en 2014) van Financiën Guido Mantega werd eerder ook al gearresteerd. Mantega wordt beschuldigd van bemiddeling in twee contante betalingen voor de herverkiezingscampagne van Dilma Rousseff in 2014. Een oude vriend van Mantega, Victor Sandri, een van de eigenaren van de Commercial Group Cement Penha kreeg een enorme belastingschuld van 16 miljoen dollar kwijtgescholden door een commissie (GMV) die door hem was samengesteld. (Operatie Zelotes). Lula’s voormalig minister (2008) van Mijnbouw en Energie Edison Lobão (PMDB) wordt verdacht van het aannemen van 50 miljoen dollar van Petrobras. Ook Sérgio Cabral, gouverneur van de staat Rio de Janeiro is aangehouden op beschuldiging van corruptie.

Voormalig minister van Financiën Antonio Palocci  werd 26 juni 2017 veroordeeld tot twaalf jaar cel voor corruptie en witwassen. In september vorig jaar werd hij al gearresteerd onder verdenking van  corruptie en werd duidelijk dat hij onder meer smeergeld van de grote Braziliaanse oliemaatschappij Petrobras had doorgesluisd naar de Partido dos Trabalhadores (PT). Palocci heeft beloofd verdere details te geven over illegale geldstromen binnen de partij en zijn straf kan lager uitvallen als hij een deal weet de sluiten met het Openbaar Ministerie. Tussen 2003 en 2011 was Palocci minister onder Luiz Inácio Lula da Silva en stafchef voor zijn opvolger Dilma Rousseff. 

Dilma Rousseff

Toen Luiz Inacio Lula da Silva Lula werd verkozen tot president maakte hij Dilma Rousseff minister van mijnbouw en energie. Rousseff (PMDB) legde  in 2005 haar functie neer om stafchef te worden van zijn kabinet. Dit bleef ze tot 2010 om zich ondertussen volledig te richten op de Braziliaanse presidentsverkiezingen. Bij deze verkiezingen had ze de volledige steun van de vertrekkende Lula da Silva, die zich na twee regeertermijnen zelf niet opnieuw kandidaat mocht stellen. Rousseff volgde hem dan ook 1 januari 2011 op als president van Brazilië. Dilma Rousseff was tot 2010 voorzitter bij Petrobras en werd mede dankzij de kostbare marketingscampagne de eerste vrouwelijke president van Brazilië.

Na 5 jaar adviseerde een parlementaire commissie om een afzettingsprocedure (impeachment) tegen Dilma Rousseff in gang te zetten omdat ze gefraudeerd zou hebben met de begroting in de aanloop naar de verkiezingen. De uitslag van de stemming hierover was 38 tegen 27, waarna werd gestemd door de 81 Senaatsleden. De Hoge Raad besloot vervolgens dat de stemming over de afzetting van president Dilma Rousseff gewoon door mocht gaan. De procedure werd in gang gezet door Eduardo Cunha, die kort daarvoor door het Hooggerechtshof was geschorst vanwege het tegenwerken van het corruptie onderzoek. Rousseff krijgt steun van buurlanden Cuba, Venezuela, Ecuador, Bolivia and Nicaragua. De Senaat en het Hooggerechtshof hebben begin augustus met een ruime meerderheid gestemd over de afzettingsprocedure met 59 stemmen voor en 21 tegen goedkeuring van de impeachmentprocedure.

Dilma Rousseff (68) verdedigde zich vergeefs hiertegen in de senaat. Van de 81 senatoren stemden er 61 voor afzetting en twintig tegen. waardoor Interim president Michel Temer haar opvolger blijft tot december 2018. Rousseff gaat in beroep tegen het besluit van de Senaat bij het Hooggerechtshof. De Senaat stemde ook over een voorstel om Rousseff te verbieden om de komende acht jaar een publieke functie te vervullen, maar dat haalde het niet. Hierna werd ook Senator Gleisi Hoffmann en haar man, die beiden deel uitmaakten van de regering van Dilma Rousseff, door het Hooggerechtshof op 27 september 2016 officieel in staat van beschuldiging gesteld. Zij zouden illegaal 309.000 dollar hebben ontvangen ten behoeve van de verkiezingscampagne in 2010.

Michel temer

Michel Temer was tot 2011 voorzitter van de Braziliaanse Democratische Beweging Partij (PMDB) en tot tweemaal toe voorzitter van het huis van afgevaardigden. Temer kondige meteen na zijn aanstelling bezuinigingen aan en wil onder andere het pensioenstelsel hervormen. Temer geboren in Tietê, in de staat São Paulo. studeerde rechten en doceerde aan de universiteit van São Paulo. Temer nam op 12 mei eerst nog tijdelijk de macht over Dilma Rousseff. De zelf ook verdachte interim-president moest voor de vierde keer in ruim een maand tijd een net nieuw aangestelde minister af laten treden vanwege betrokkenheid bij grootschalige corruptie bij Petróleo Brasileiro (Petrobras). Temer zelf werd 20 juni door een regionaal gerechtshof in São Paulo formeel veroordeeld tot een verbanning voor acht jaar om mee te mogen doen aan nieuwe verkiezingen vanwege het overtreden van de verkiezingswet. Temer werd schuldig bevonden aan het illegaal inzetten van eigen middelen voor het voeren van campagne.

Temer heeft belangrijke wijzigingen van de Grondwet doorgevoerd die regeringen de komende 20 jaar verplicht om de overheidsuitgaven nooit te laten stijgen boven de inflatie. Dat betekent zware sociale inleveringen en grote besparingen op alle overheidsuitgaven. Ook heeft hij privatiseringen doorgevoerd waarmee de oligarchie overheidsdiensten kan aankopen voor prijzen die ver onder de marktwaarde liggen.

Temer heeft gezegd zijn veto te zullen gebruiken tegen het op 30 november 2016 aangenomen wetsvoorstel dat amnestie verleent aan de illegale financiering van kiescampagnes. (caixa dois/de tweede doos). Het wetsvoorstel moet nog goedgekeurd worden door de Senaat. De wet veranderde de definitie van het misdrijf van illegale verrijking en verwijderde de clausule in de wet die klokkenluiders en getuigen bescherming biedt. Aan de wet werden boetes en gevangenisstraffen voor rechters en onderzoeksrechters die hun gezag zouden ‘misbruiken’ toegevoegd. Minister Geddel is de zesde minister die moet opstappen. De regering doet ondertussen pogingen om met nieuwe wetten alle lopende corruptieonderzoeken stop te zetten en te verhinderen dat er nieuwe onderzoeken worden gestart. Saillant detail is dat rechter Gilmar Mendes die moet beslissen over het lot van Temer samen met hem naar de begrafenis van President Mario Soares in Portugal vliegt. Een andere opperrechter is om het leven gekomen bij een vliegtuigcrash voor de kust van deelstaat Rio de Janeiro. Het toestel belandde in zeeReddingswerkers vonden zijn lichaam tussen de wrakstukken van het toestel, dat neerstortte tijdens een zware regenbui. Volgens de luchtmacht en burgerluchtvaartautoriteiten was Paraty de eindbestemming. 

Joesley Batista, eigenaar van vlees multinational JBS, had op verzoek van de federale politie een verborgen microfoon bij zich toen hij twee maanden geleden een ontmoeting had met Temer. Batista en Temer bespraken de omkoping van Eduardo Cunha. Batista vertelde Temer in het opgenomen gesprek dat hij Cunha al geruime tijd betaalde voor zijn zwijgen en dat hij hiervoor al zo’n anderhalf miljoen euro had betaald. “Ga daar vooral mee door, ok?”, zou Temer hebben gezegd. Batista vroeg Temer ook om hulp bij “een probleem”. Temer verwees hem door naar een van zijn naaste adviseurs, Rodrigo Rocha, die later werd gefilmd door de politie toen hij een koffer met geld van Batista in ontvangst nam. Na het bekend worden van de opnames gingen de aandelenmarkt in São Paulo en de koers van de Braziliaanse real zwaar onderuit. De hoofdindex van de Bovespa kelderde met bijna 9 procent. Petrobras zag 17 procent van de beurswaarde verdampen.

Geddel Vieira Lima

Eind november nam Temers politieke bondgenoot  zijn ontslag omdat hij er van wordt verdacht zijn collega en al  eerder afgetreden minister van Cultuur Marcelo Calero onder druk te hebben gezet. Temer zelf zou ook druk op Calero hebben uitgeoefend maar zou slechts het conflict tussen Vieira Lima en Calero hebben willen beslechten. Temer zou Vieira Lima ontslaan, als hij niet zelf ontslag nam. Vieira Lima had belangen bij de bouw van een luxe appartementencomplex en wilde dat collega Calero het stil leggen van de bouw van het complex op een historische plek in de stad Salvador, op zo’n 1600 kilometer van Rio ongedaan zou maken. Maar uit een uitgelekte getuigenis en bandopnamen zou de betrokkenheid van Temer blijken. 

Renan Calheiros

Het hooggerechtshof heeft besloten dat de voorzitter van de senaat, Renan Calheiros, vervolgd moet worden voor verduistering en dat hij zich moet verantwoorden voor misbruik van publiek geld ten behoeve van zijn dochter uit een buitenechtelijke relatie. Calheiros zou overheidsgeld hebben gebruikt voor financiële steun aan haar. 5 december 2016 was hij ontheven uit zijn functie door het Braziliaanse hooggerechtshof, maar een meerderheid van het collega van opperrechters bleek er 7 december toch voor dat hij zijn termijn uitzit. Hij mag alleen niet meer de functie van opvolger van de president vervullen. Caleiros legde dinsdag het bevel van een van de opperrechters om op te stappen naast zich weer en ging in beroep. Er lopen elf onderzoeken naar corruptie tegen hem waarvan de meeste zijn gerelateerd aan omkopingschandalen bij Petrobas.

Sergio Machado

José Sergio de Oliveira Machado, het hoofd van Petrobras dochter Transpetro getuigde dat de technische groep Queiroz Galvao gebruikt werd om de campagnebijdragen wit te wassen. Machado heeft belastende verklaringen over hen beiden afgelegd. Machado verklaarde dat Temer om donaties (383.000 euro) had gevraagd voor zijn PMDB partijcampagne in Sao Paulo in 2012. Senaatsvoorzitter Renan Calheiros zou volgens hem ook betrokken zijn. In 2014 bekende ook ex Petrobras directeur Paulo Roberto Costa het aannemen van steekpenningen en hij bekende toen al dat een percentage van Transpetro contracten werd doorgesluisd naar Calheiros, met wie Machado regelmatig bijeen kwam. Machado kreeg in ruil voor zijn medewerking aan justitie een deal aangeboden. Na terugbetaling van 23 miljoen dollar kwam hij er af met een huisarrest van drie jaar met beperkt bezoekrecht.

Nestor Cervero

Nestor Cervero de voormalig internationaal CEO van Petrobras werd veroordeeld vanwege het betalen van 4 miljoen dollar aan Eduardo Consentino da Cunha. Lobbyist Fernando Soares, beter bekend als Fernando Baiano bevestigde tien tot twintig overdrachten voor in totaal 4 miljoen dollar te hebben gedaan aan PMDB leider (2013) Eduardo Cunha in het kantoor van de PMDB in Rio. Cervero beloofde daarnaast om 6 miljoen dollar te besteden aan de PMDB. Cervero en de twee andere verdachten ontvingen op hun beurt weer steekpenningen van de Koreaanse scheepsbouwer Samsung Heavy Industries in ruil voor twee contracten voor boorschepen in 2007 en 700.000 van Alstom voor de leveringsopdracht van turbines. Cervero werd tot ruim 12 jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens corruptie en witwassen. Het was niet zijn eerste straf. In mei 2015 werd hij al veroordeeld tot 5 jaar cel voor verduistering en witwassen van geld van Petrobas en de aankoop van een luxe appartement in Rio de Janeiro. Hij werd in 2014 ontslagen en in januari gearresteerd toen hij terugkomend vanuit Europa uit het vliegtuig stapte. Nestor Cervero legde belastende verklaringen af en vertelde onder andere dat ex minister Palocci een steekpenningen deal met agenten van de Angolese regering mede mogelijk maakte. Cervero noemt de voorzitter van Sonangol, staatsbedrijf Petroleum Angola, Manuel Vicente als bron.

Eduardo Cunha

Hoofdaanklager Rodrigo Janot heeft van de Hoge Raad toestemming gekregen om PMDB leider Eduardo Cunha, José Sarney, Renan Calheiros en Romero Juca te arresteren vanwege obstructie en belemmering. Petrobras doneerde geld aan de PMDB, waar zowel huidig president Michel Temer als Cunha toe behoren. Cunha was eerder al geschorst als voorzitter van de Kamer vanwege de verdenkingen en is 8 juli uiteindelijk afgetreden. Hij moest ook zijn parlementszetel afstaan en verliest hiermee zijn immuniteit. 450 parlementsleden stemden voor zijn royement, slechts tien personen waren tegen. Cunha mag nu acht jaar niet meer politiek actief zijn. Ook Cunha wil in ruil voor strafvermindering feiten openbaren over corrupte praktijken van de andere parlementariërs en bewindslieden. Ongeveer drie op de vijf leden van het Huis van Afgevaardigden zijn voorwerp van gerechtelijk onderzoek. Cunha wordt verdacht van het witwassen van steekpenningen van Petrobras via Zwitserse bankrekeningen die op naam van zijn vrouw Claudia Cruz stonden en waarvan uit in zeven jaar (2008-2014) tijd een miljoen dollar werd witgewassen met het via creditcards kopen van dure schoenen en merkkleding in Parijs, Roem en Dubai. Het bedrag was een deel van het door Cunha in 2011 ontvangen bedrag van 34,5 miljoen. Claudia Cruz is 9 juni 2016 officieel aangeklaagd voor het witwassen. Aanklager Janot wil ook Renan Calheiros als voorzitter van de Senaat geschorst hebben. Romero Jucca was al afgetreden als minister van Planning vanwege de openbaarmakingen van de audiotapes die door de directeur van staatsbedrijf Transpetro Sérgio Machado aan justitie zijn overhandigd. Cunha was de aanjager van de afzetting van Dylma Rousseff. 

Acarajé (de 23ste fase van het Lava Jato onderzoek  

Het Federale Hof hoorde 13 juni 2016 in Curitiba vier medewerkers van Petrobras als getuigen à charge De getuigen zijn Paulo Rangel, Alexis Torres Rollim Minto, Paula Torres Rollim Minto en Jailton Guedes de Souza. De medewerkers getuigden tegen zeven verdachten waaronder João Santana en zijn vrouw, Monica Moura, voormalig PT penningmeester João Vaccari Neto en voormalig Petrobras directeur Renato Duque. Allen zitten gevangen in Paraná. João Cerqueira de Santana Filho heeft steekpenningen in ontvangst genomen van Odebrecht en Zwi Skórnicki (agent van Keppel Corporation en Keppel Fels). De kickback betalingen kwamen aan het licht na bekentenissen van Odebrecht’s secretaris Maria Lucia Tavares die in ruil voor strafvermindering openheid van zaken gaf over de parallelle boekhouding op spreadsheets, waarop betalingen van steekpenningen stonden aan personen die gekoppeld waren aan verschillende lokale, provinciale en federale werken, zoals Goiania Airport, de Arena Corinthians en Metro West Zone in Rio de Janeiro.

Omerta (Code of Silence) 

35e fase van het Lava Jato onderzoek

Odebrecht

Niet alleen bij Petrobras maar ook bij Odebrecht was het betalen van steekpenningen aan politici dagelijkse kost. Behalve een constructiebedrijf is Odebrecht ook werkzaam in engineering, landbouw en de petrochemische industrie. De multinational werd opgericht in 1944 in Bahia door Norberto Odebrecht en werkte met 128.000 werknemers aan heel veel projecten binnen Brazilië. Sinds de arrestatie van Marcelo Odebrecht en het bekend worden van de grootschalige corruptie is het aantal werknemers gereduceerd tot 75 to 80.000. Na de arrestatie van Marcelo Odebrecht en het verhoor van zo’n 780 leidinggevenden werden in ruil voor strafvermindering door hen de namen van 107 politici prijs gegeven aan wie de steekpenningen werden betaald. De rechtbank heeft een lijst met namen gepubliceerd. Onder meer de stafchef van de president, de ministers van Buitenlandse Zaken, Landbouw en Handel, vier voormalig presidenten en de man die tijdens de Olympische Spelen burgemeester was van Rio de Janeiro worden genoemd. De overige politici komen uit allerlei politieke geledingen. Op de lijst van aanklager Janot staan dan ook de namen van oud-presidenten Lula da Silva en Dilma Rousseff, voormalige presidentskandidaten José Serra en Aecio Neves, de voorzitters van de Senaat en de Kamer van Afgevaardigden, parlementsleden, maar ook van vijf ministers uit het kabinet van Michel Temer die zelf nog niet op de lange lijst van 83 aanklachten staat, maar die wel in het onderzoek is meegenomen. President Temer heeft gezegd dat hij kabinetsleden die worden aangeklaagd, zal ontslaan. CEO Melo Filho van Odebrecht noemde echter ook de naam van Temer zelf 43 keer in zijn bekentenissen. Temer zou onder andere tijdens een diner met Marcelo Odebrecht hebben verzocht om een financiële donatie, zo blijkt uit een uitgelekt verhoor van Odebrecht. De beslissing om alle bewijsstukken openbaar te maken ligt bij (hooggerechtshof)rechter Edson Fachin, die de zaak heeft overgenomen na het plotselinge overlijden van zijn voorganger Teori Zavascki in januari 2017 bij een vliegtuigongeluk. De voorwaarden van de boete van 184 miljoen dollar die Odebrecht moet betalen zijn inmiddels bekrachtigd. In de bekrachtigde regeling staat ook dat Odebrecht een lijst moet aanleveren met namen van personen die de steekpenningen hebben aangenomen.

De procureur-generaal van Brazilië Rodrigo Janot heeft half maart 2017 het Hooggerechtshof gevraagd om 83 nieuwe onderzoeken te mogen openen na afgedwongen getuigenissen van 77 bedrijfsleiders van Odebrecht. Naast de 83 dossiers bij Hooggerechtshof, werden 211 dossiers doorgegeven aan andere juridische instanties. Er werd per contract door Odebrecht 1 tot 3 procent commissie betaald wat werd doorgestort aan verkozen politici. Marcelo Odebrecht heeft toegegeven dat zijn bedrijf in mei 2014 10 miljoen real (2,8 miljoen euro) heeft betaald aan de partij PDMB van Temer die toen vice-president was en persoonlijk aanwezig bij de vergadering waar die deal werd gesloten. Odebrecht heeft toegegeven dat er aan oud-president Lula tot wel 8 miljoen euro is betaald en zo te kunnen zorgen dat hij ook na zijn presidentschap nog invloed zou kunnen uitoefenen. Aan Rousseff, Neves en Serra zouden ook illegale donaties zijn gedaan voor verkiezingscampagnes.

Bij Odebrecht werd 22 maart 2015 al huiszoeking gedaan en Marcelo Odebrecht, de 47 jarige CEO werd gearresteerd en tot 19 jaar en vier maanden gevangenisstraf veroordeeld vanwege corruptie, witwassen en samenspanning. Onlangs werd er vanwege nieuwe feiten opnieuw vervolging tegen Marcelo Odebrecht ingesteld tegelijk met de vervolging van het “marketing echtpaar” Monica Regina Cunha Moura en João Cerqueira de Santana Filho. Hierbij zouden ook beschuldigingen richting Dylma Rousseff zijn geuit. Rousseff zou persoonlijk bij Odebrecht aangedrongen hebben op het betalen van steekpenningen aan de PT penningmeester. Odebrecht maakte een deal met justitie en bekende dat zijn bedrijf in mei 2014 10 miljoen real (2,8 miljoen euro) betaalde aan de partij PDMB van Temer, voor illegale financiering van de parlementaire verkiezingscampagne. Temer, toen vice-president, was persoonlijk aanwezig bij de vergadering waar die deal werd gesloten. 

Zwi Skornicki de handelsagent van Keppel Corporation en Keppel Fels, die in februari werd gearresteerd, is door de ex directeur Pedro Jose Barusco aangewezen als medeplichtig tussenpersoon. Bij een huiszoeking bij Skornicki werden vervolgens documenten aangetroffen van het “marketing echtpaar”Moura en Santana, die verantwoordelijk waren voor de campagnevoering van Luiz Inacio Lula da Silva in 2006 en die van Dilma Rousseff in 2010 and 2014. De offshore bankrekening van Santana op naam van Shellbil Finance SA in Panama bleek rijkelijk gevuld door Obrecht en Skornicki. Er was 7 miljoen dollar overgeboekt tussen september 2013 en november 2014, waarvan 1,5 miljoen in drie stortingen gedurende de periode waarin zij exclusief werkten voor Dilma Rousseff en de campagnevoering in 2014. Zelf hield tussenpersoon Skornicki er ook nog wat aan over. Bij zijn buitenhuis in Rio de Janeiro Hills stond een collectie van minstens 12 kostbare auto’s waaronder Rolls Royce, Ferrari, Porsches en Mercedes Benz. Justitie onderzoekt de mogelijke betrokkenheid van Keppel, Keppel Offshore, SembIndustries, SembMarine en Jurong Shipyard. In december 2016 schikte Odebrecht voor 3.5 miljard dollar nadat was vastgesteld dat er 788 miljoen aan steekpenningen was betaald in 12 verschillende landen

Antonio Palocci

De tussenpersoon van Lula en Rousseff de vroegere presidentiële chef-staf en de minister van Financiën Antonio Palocci stond met de schuilnaam “de Italiaanse” op de spreadsheets en in de Odebrecht administratie en werd aangehouden. Palocci moest in 2006 gedwongen aftreden vanwege corruptie beschuldigingen. Hij trad daarna nog aan bij Rousseff’s als stafchef, maar ook daar moest hij na zes maanden aftreden nadat bekend werd dat hij schatrijk was geworden als consultant for privé bedrijven terwijl hij nog in het Congress werkzaam was.  Ook zijn opvolger Guido Mantega werd aangehouden voor verhoor. De Federale rechter Sergio Moro heeft Palocci in staat van beschuldiging gesteld en beslag gelegd op al zijn bezittingen en bankrekeningen. Palocci fungeerde als tussenpersoon tussen de regerende Arbeiderspartij (PT) en Odebrecht SA. Odebrecht betaalde tussen 2008 en 2013 via Palocci 39.5 miljoen aan de PT. E-mails dienen als ondersteunend bewijsmateriaal over de deelname van Palocci in een kickback regeling waarbij hij verantwoordelijk was voor de coördinatie en de ontvangst van de betalingen uit de Odebrecht Group.
Palocci zou ook ten onrechte Staatsleningen voor olieplatforms van ontwikkelingsbank BNDES aan Odebrecht in Afrika (Angola) hebben goedgekeurd en ook zou hij wetgeving in het het Congres hebben doorgedrukt om het bedrijf fiscale voordelen te laten genieten. Palocci was tussenpersoon bij de aankoop van olie blokken van Petrobras in Angola. Een deel van de opbrengst (zo’n 40 miljoen dollar) van de exploitatie van de Angolese olie zou zijn aangewend voor de herverkiezingscampagne van Luiz Inácio Lula da Silva als president. Nestor Cervero verklaarde dat de deal mede mogelijk werd gemaakt door het betalen van steekpenningen aan de Angolese regering agenten waarbij Palocci zou hebben deelgenomen aan de onderhandelingen. Branislav Kontic (ook bekend als “Brani”), een voormalig medewerker van Palocci en ex minister Juscelino Dourado werden ook aangehouden omdat hij onder de schuilnaam “JD” in de spreadsheet voor kwam en geboekt stond voor het ontvangen van 48 miljoen dollar.

In januari 2002 werd PT lid en tevens burgemeester van Santo André Celso Daniel doodgeschoten nadat hij de corruptie wilde onthullen. Eigenaar- aandeelhouder Ronan Maria Pinto van Diário do Grande ABC werd omgekocht om publicaties over het verband tussen de corruptie en de moord te stoppen. Ook Daniel Sérgio Gomes da Silva, een assistent van burgemeester Celso, raadslid Klinger Souza en Ronan Maria Pinto werden tot 10 jaar veroordeeld in deze zaak.

Radiopresentator Gleydson Carvalho, die het gedrag van lokale politiemensen en politici aan de kaak stelde werd in augustus tijdens een uitzending ook doodgeschoten. Er werden tot nog toe in 2015 en 2016 zeven Braziliaanse journalisten vermoord. De laatste was onderzoeksjournalist João Miranda do Carmo die voor zijn huis in Santo Antônio do Descoberto werd doodgeschoten na talloze bedreigingen. In 2014 werd zijn auto in brand gestoken. Do Carmo (54) kreeg meerdere keren aangifte aan zijn broek vanwege laster en zou plannen hebben gehad om mee te doen aan komende gemeenteraadsverkiezingen.

Volgens Journalist Pepe Escobar zijn de onthullingen een opzetje van Westerse regeringen om een coup te plegen op het te machtig wordende Petrobras en de BRICS-samenwerking en te verhinderen dat Lula en de PT nog aan verkiezingen kunnen deelnemen. Uit de onthullingen van Edward Snowden was al gebleken dat de NSA communicatie van Petrobras afluisterde en dat de Britse inlichtingendienst GCHQ dat ook deed. Rousseff zegde een gepland staatsbezoek aan de VS af en schrapte een aantal grote handelsovereenkomsten, waaronder de aankoop van militair materiaal. Met de plotselinge verlaging van de olieprijzen en het ondermijnen van de regering is Brazilië daarna een behoorlijke slag toegebracht.

Grupa Schahin werd aangeklaagd voor het betalen van 2,5 miljoen dollar aan steekpenningen. Milton Schahin bekende dat hij in 2011 werd benaderd door lobbyist Jorge Luz om een campagne schuld van arbeiderspartij Partido dos Trabalhadores (PT) van 12 miljoen dollar deels op te lossen en betaalde het bedrag in tien termijnen via Eduardo Musa’s offshore bedrijven. Carlos Bumlai, ontving in 2004 ook al geld van Schahin en sluisde het door naar PT.  Petrobras beloonde Schahin Engenharia met een boorcontract in ruil voor het wegstrepen van de lening. De politie arresteerde secretaris generaal Silvio Pereira en penningmeester Delubio Soares van PT vanwege het aannemen van deze steekpenningen.

De Braziliaanse miljardair en topman van de grootste Latijns-Amerikaanse investeringsbank, Grupo BTG Pactual Andre Esteves en senator Delcidio do Amaral, leider van de PT, werden beiden eind november in Rio de Janeiro gearresteerd vanwege het hinderen van het onderzoek en poging tot omkoping van de voormalig CEO van Petrobras Nestor Cervero, die momenteel in de gevangenis zit.

De twee wilden via Cervero’s zoon 1 miljoen dollar zwijggeld betalen en zorgen dat hij tijdelijk vrij zou komen waarna Amaral hem zou helpen via Paraguay naar Spanje te vluchten. Daarnaast boden zij  een maandelijkse toelage van 13.000 dollar voor zijn achterblijvende familie. Cervero’s zoon ging akkoord maar nam het gesprek zekerheidshalve op op zijn portable telefoon. Toen de deal afketste, overhandigde hij de opgenomen anderhalf uur durende conversatie aan de politie. De arrestatie veroorzaakte een schokgolf op de Braziliaanse kapitaalmarkt en een sterke daling van de koers van BTG Pactual en van andere waarden uit deze sector. Delcidio zou in ruil voor strafvermindering belastende verklaringen over Luiz Inacio Lula da Silva en Rousseff hebben afgelegd. Lula werd 4 maart opgepakt voor een verhoor over zijn mogelijke betrokkenheid in deze zwijggeld zaak. 

PTB

De Braziliaanse Politie arresteerde ex Senator Gim Argello en voormalig President en huidig senator Fernando Collor de Mello van de Brazilian Labour Party (PTB) vanwege het aannemen van 1,5 miljoen dollar aan steekpenningen van bouwmaatschappijen UTC Engenharia en OAS die hiermee vervolging in de corruptiezaak hoopten te voorkomen. Argello was vice-president van een congres commissie belast met de Petrobras corruptiezaak. De steekpenningen werden betaald aan Argello en zijn twee assistenten Paulo Cesar Ramos Purple en Valerius Neves Campos als donaties voor de politieke partij.

Partido dos Trabalhadores (PT)

Voormalig (PT) communicatie minister Paulo Bernardo Silva en Carlos Gabas de voormalig (PT) minister van sociale zaken en welzijn in de regering van de voormalige president Luiz Inacio Lula da Silva werden 23 juni 2016 na beschuldigingen van (PT) klokkenluider Alexandre Romano, de “Chambinho”, oud-wethouder van de PT in Americana in São Paulo gearresteerd. Journalist Leonardo Attuch, redacteur van het de PT website werd ook meegenomen voor verhoor. Kroongetuige en voormalig directeur van Petrobras Pedro Barusco ontving in totaal zo’n 22 miljoen dollar van SBM Offshore. Barusco sloot een akkoord met de procureur en bekende dat de secretaris van Rousseff’s Partido dos Trabalhadores (PT) tussen de 150 en 200 miljoen dollar heeft ontvangen in de periode 2003 tot 2012 voor in totaal 90 contracten.

Barusco bekende ook dat Rolls Royce Petrobras werknemers heeft omgekocht. Barusco kreeg, ondanks zijn medewerking, negen jaar gevangenisstraf opgelegd. Rolls Royce wordt door de Serious Fraud Office van het Verenigd Koninkrijk ook al onderzocht voor omkoping in China en Indonesië. De autoriteiten in Rio de Janeiro hebben ingestemd met een deal die het Openbaar Ministerie eerder sloot met Julio Faerman, de toenmalige vertegenwoordiger van SBM Offshore. In ruil voor medewerking kreeg hij strafvermindering. SBM moest Petrobras nog wel 1,7 miljard dollar terugbetalen voor misgelopen inkomsten.

Ook João Cerqueira de Santana Filho werd vervolgd en kreeg wegens corruptie en witwassen 15 jaar en vier maanden gevangenisstraf en PT penningmeester João Vaccari Neto kreeg negen jaar. Renado De Souza Duque, de ex projectmanager van Petrobras, werd veroordeeld tot twintig jaar en acht maanden. Lula’s voormalig minister van Mijnbouw en Energie (2008) Edison Lobão wordt verdacht van het aannemen van 50 miljoen dollar van Petrobras.

PMDB

Michel Temer (75) van de Brazilian Democratic Movement Party (PMDB) heeft tot 2018 voorlopig de leiding over het land. Temer ontving 1,4 miljoen dollar van O.A.S. een ingenieursbureau dat voor Petrobras werkt, maar dat zou volgens hem gewoon een donatie geweest zijn voor campagnevoering. Temer’s zeven jaar oude zoontje blijkt als eigenaar geregistreerd te staan van 550.000 dollar aan onroerend goed. Tussen 2006 en 2014 verdubbelden de bezittingen van Temer.

PP

De Partido Progressista (Progressieve Partij) is een conservatieve politieke partij. die werd opgericht in 1995 als samensmelting van twee kleine partijen. De PP stapte in een coalitie met de Democraten en de Braziliaanse Sociaaldemocratische Partij om Fernando Henrique Cardoso als president te steunen. Sinds 2003 steunt ze de regering van de Arbeiderspartij, eerst onder president Lula da Silva en later onder president Dilma Rousseff. In het kabinet-Rousseff levert de PP één minister.

Andre Moura

Andre Moura die beschuldigd wordt voor poging tot moord en tevens verdachte is van corruptie werd door Michel Temer 18 mei 2016 benoemd tot leider van het Lagerhuis. Romero Jucá werd door Temer benoemd tot minister van planning en Henrique Eduardo Alves tot minister van tourisme. Romero Jucá moest na een week al weer aftreden en binnen een maand trad ook minister Henrique Eduardo Alves af vanwege zijn betrokkenheid. Hij zou bijna 400.000 euro hebben ontvangen. Minister Mendonca Filho van onderwijs wordt ook verdacht van het aannemen van 29.000 dollar aan steekpenningen van UTC voor de financiering van zijn campagne in 2014. Michel Temer zou zelf ook om een dergelijk bedrag gevraagd hebben.

De Hoge Raad opende in april 2016 een onderzoek tegen Romero Jucá. Volgens Paulo Roberto Costa ex directeur Petrobras kreeg hij politieke steun in ruil voor smeergeld van UTC Engineering. Jucá werd in april president van de PMDB maar werd al snel in verlegenheid gebracht door uitgelekte tapes waaruit blijkt dat hij met Sergio Machado, de directeur van staatsbedrijf Transpetro die onderwerp van onderzoek is in de corruptiezaak de corruptieonderzoeken en het afzetten van Dylma Rousseff bespreekt. Op de verschillende audiotapes met andere leiders van de PMDB, de voorzitter van de Senaat Renan Calheiros (AL) en oud-senator en voormalig voorzitter José Sarneyis is te horen dat Jucá de afzetting van Rousseff wil om het “bloeden” te stoppen en dat een politiek pact nodig is om hier een eind aan te maken. Op de tapes spreekt hij verder over de generaals en militaire machthebbers die akkoord zouden zijn en hiervoor garanties gaven. Juca diende na het uitkomen van de tapes zijn ontslag in. Ook Minister Fabiano Silveira heeft 30 mei 2016 onder grote druk zijn ontslag ingediend nadat ook van hem belastende gespreksopnames uitlekten tussen hem en Renan Calheiros en Sergio Machado (president van Transpetro). In het door Machado heimelijk opgenomen gesprek geeft Silveira advies aan Calheiros over hoe hij zichzelf het best kan verdedigen in het corruptieschandaal bij Petrobras. Silveira was als “Transparantie Minister” nota bene verantwoordelijk voor de strijd tegen corruptie in Brazilië. Silveira was nog geen minister toen de gesprekken plaatsvonden maar werkte bij de National Council of Justice.

De in 2013 door Rousseff aangestelde Openbare aanklager en procureur Generaal Rodrigo Janot stelt niet alleen een onderzoek in naar Lula da Silva, maar ook naar PMDB leden Renan Calheiros, Romero Juca. Jader Barbalho, Edison Lobão en Valdir Raupp.

Bouwbedrijf OAS SA wordt verdacht van het witwassen van de steekpenningen met appartementen in het Solaris complex in Guaruja. De laatste week van januari 2016 werden daar invallen gedaan en huiszoekingen verricht. De appartementen werden gehouden op naam van dekmantelbedrijven als Murray Holdings LLC die door de in Panama gevestigde Mossack Group is geregistreerd. Verschillende politici waren klant bij de Mossack Group die actief is in 40 landen. Via de Panamese constructie, beheerd door  Robalinho de Barros, werden via Zwitserland miljoenen aan commissie voor PetroBras olie weggesluisd. Robanlinho was minister van Buitenlandse Handel onder de 37e president van Brazilie Itamar Franco en heeft banden met de PMDB. Ook de bedrijven WTorre, Andrade Gutierrez SA en Centrais Eletricas Brasileiras SA worden onderzocht.

Sergio Cunha Mendes, voormalig vice president van ingenieursbedrijf Mendes Junior werd veroordeeld tot 19 jaar en 4 maanden cel wegens corruptie, witwassen, fraude en omkoping van Petrobras. Gelijktijdig werden nog zeven anderen veroordeeld. Consultant en klokkenluider Julio Camargo kreeg in plaats van veertien jaar als strafvermindering een taakstraf en meldingsplicht. Hij verklaarde tot tweemaal toe onder ede dat Eduardo Cunha van de PMDB hem om het geld gevraagd had. Lobbyist Fernando Soares werd voor het doorsluizen van de steekpenningen aan PMDB veroordeeld tot ruim 16 jaar. 

Deloitte Touche Tohmatsu Auditores Independentes, de Braziliaanse tak van Deloitte kreeg een boete van acht miljoen dollar van toezichthouder Public Company Accounting Oversight Board (PCAOB) wegens ondeugdelijke controles en pogingen om schendingen van beroepsregels te verdoezelen. is opgelegd. Ook worden twaalf oud-Deloitte partners en andere betrokkenen bestraft. Een voormalige verantwoordelijk partner wordt aangeklaagd voor het afgeven van nadrukkelijk ondeugdelijke verklaringen.
Deloitte Brazilië heeft de feiten toegegeven en gaf ook toe niet meegewerkt te hebben met het onderzoek vanuit de PCAOB. De ondeugdelijke verklaringen hebben betrekking op de jaarrekening over 2010 van een Braziliaanse luchtvaartmaatschappij. Toen de PCAOB hiernaar onderzoek instelde werden door Deloitte misleidende documenten verstrekt en legden meerdere partners onder ede valse verklaringen af, om het onderzoek te frustreren.

SBM

Ex Petrobras manager Pedro Barusco ontving volgens SBM’s Braziliaanse agent Julio Faerman vier jaar lang maandelijks $10.000 aan smeergeld van SBM Offshore in ruil voor interne bedrijfsinformatie. Barusco heeft met justitie geschikt en getuigt in ruil voor strafvermindering tegen zijn ex collega’s die in totaal zo’n $40 miljoen zouden hebben ontvangen. Barusco gaf toe dat het smeergeld werd gestort op een Zwitserse bankrekening. Een medewerker van de Zwitserse bank kwam af en toe langs in Brazilië om het overmaken van geld naar Zwitserland te regelen. De voormalige vertegenwoordiger en agent van SBM Offshore in Brazilië, Júlio Faerman stortte 48 miljoen euro terug aan de Staat en kreeg hierdoor eveneens strafvermindering. Een voormalige verkoop- en marketingmanager bij de Amerikaanse tak van SBM bekende dat hij jaren geleden samen met twee hooggeplaatste collega’s mensen van het Braziliaanse staatsolieconcern Petrobras heeft omgekocht om contracten veilig te stellen. 

Jonathan Taylor een oud-werknemer van SBM verklaarde in 2005 dat zijn werkgever tussen 2005 en 2011 185 miljoen euro aan steekpenningen zou hebben betaald aan tussenpersonen in Angola, Equatoriaal Guinea, Brazilië, Maleisië, Irak, Kazachstan en Italië. Daarbij werd ook de naam van Gabriel Obiang genoemd, de tweede zoon van president Teodoro Obiang van Equatoriaal Guinea. Obiang zou ruim 7 miljoen dollar van SBM hebben ontvangen. SBM bestuursvoorzitter Tony Mace zou van de betalingen op de hoogte zou zijn geweest en stapte in 2011 op. SBM deed het klokkenluiden van oud-werknemer Taylor af als afpersing omdat de voormalig medewerker voor zijn zwijgen 3 miljoen euro van SBM zou hebben geëist. SBM besloot om Taylor wegens smaad te laten vervolgen. Taylor heeft als reactie hierop gevraagd om het openbaar maken van een brief van topman Chabas aan topvrouw Gracas Foster van Petrobras omdat dit zijn aantijging zou ondersteunen en waaruit zou blijken dat informatie over de omkoperij door SBM en de agenten in Brazilië werden achtergehouden voor beleggers. Ook eiste Taylor de correspondentie tussen SBM’s advocaten op, om te bewijzen dat aandeelhouders te laat zijn geïnformeerd over schaal en omvang van de corruptie en omkoping. Geschrokken van de eisen van Taylor en de recente ontwikkelingen deden SBM besluiten om de aanklacht begin september 2016 in te trekken.

SBM Offshore schikte ook met het OM in Nederland voor 192 miljoen euro en in de VS voor 238 miljoen dollar en voorkwam daarmee vervolging. Het federale openbaar ministerie in Rio heeft voor topman Bruno Chabas en juridisch bestuurder Sietze Hepkema een schikking getroffen voor 120 duizend dollar vanwege het vermeende verzwijgen van de jarenlange corruptie. De contracten waarvoor zo’n 139 miljoen aan smeergeld werd betaald beliepen in totaal ruim 27 miljard dollar. Hepkema was hoofd governance and compliance bij SBM. Ook oud-SBM-directeuren Robert Subiate, Didier Keller en Tony Mace zouden alsnog worden vervolgd, maar begin april werd een nieuwe schikking overeengekomen met vrijwaring van verdere vervolging. Een onderdeel van de schikking voor de omkopingen tussen 1996 en 2012 was de betaling van 162,8 miljoen dollar aan Petrobras en de Braziliaanse autoriteiten. Hiervan zou 149,2 miljoen dollar naar Petrobras gaan. Door de schikking mocht SBM Offshore ook weer zaken doen met Petrobras. SBM zag in de deal ook af van 95% van 112 miljoen dollar aan prestatiebonussen die met twee productie- en opslagschepen (fpso’s) in de periode tot en met 2030 in Brazilië konden worden behaald. De schikking is een overeenkomst tussen vijf partijen. Er deden nog drie publieke partijen aan mee. De schikking werd echter eind augustus door Braziliaanse instanties teruggedraaid maar kon begin december 2017 alsnog op goedkeuring rekenen van de Braziliaanse rekenkamer TCU. SBM moet verspreid over een periode van vijftien jaar omgerekend circa 360 miljoen dollar betalen aan de Braziliaanse autoriteiten. Ruim de helft van de omzet van SBM wordt in Brazilië gehaald.

De totale kosten voor de kwestie komen uit op 273 miljoen dollar. SBM had eerder 245 miljoen dollar gereserveerd. In 2016 worden 250 banen meer geschrapt dan eerder aangegeven. De afgelopen jaren gingen er al honderden banen verloren. Tot en met september 2016 bedroeg de omzet bijna 1,6 miljard dollar. Een kwart onder het niveau van vorig jaar. Voor heel 2016 wordt nog voor 2 miljard dollar aan opbrengsten verwacht. Eind september lag er 17,5 miljard dollar aan werk op de plank. Een daling van 7 procent ten opzichte van eind september 2015. Ook voor een schikking met het Amerikaanse ministerie van justitie is nu alvast 238 miljoen dollar gereserveerd. 

Pedro Parente liet zich ontvallen dat SBM Offshore niet alleen een goede leverancier is van FPSO’s (floating production storage and offloading units), maar dat hun aanwezigheid ook bij nieuwe tenders noodzakelijk zou zijn om voldoende concurrentie te hebben. SBM moest begin november 300 miljoen dollar naan beurswaarde inleveren. 

Moller-Maersk

Het Deense Moller-Maersk is sinds juli 2014 onderwerp van onderzoek en moet nu een jaar na dato opnieuw bij de Braziliaanse autoriteiten verantwoording afleggen over gedane transacties. Maersk stelt dat het niet ongewoon was om gebruik te maken van makelaars die 1,25 procent commissie ontvangen van afgesloten contracten. Braziliaanse autoriteiten willen de corruptieaffaire zo snel mogelijk afsluiten en zijn bereid om te schikken met tien bedrijven die hierbij betrokken zijn. De nieuwe leider van het Braziliaanse onderzoek, Carlos Higino wil de vertraging die is ontstaan het komende halfjaar oplossen zodat bedrijven die schuld bekennen en de zaak afkopen weer met Petrobras kunnen werken.

Alle commotie rondom de corruptieschandalen komt tegelijk met een neergaande economische situatie van het land, terwijl Brazilië de laatste tien jaar juist een opkomende economie had. De valuta is in korte tijd 24 procent gedevalueerd. De 1,9 procent krimp van het bbp was de grootste terugval in ruim zes jaar tijd. Op jaarbasis kromp de economische activiteit met 3,8 procent. Standard & Poor’s (S&P) heeft de kredietwaardigheid van Brazilië verlaagd naar BB+ met een negatieve verwachting. Daarmee hebben de obligaties van de grootste economie van Zuid-Amerika de zogenoemde ‘junkstatus’ gekregen.

De economie krimpt in 2016 volgens het IMF opnieuw met 3,5 procent en het land zit in een diepe recessie met een sterk stijgende werkloosheid en inflatie. De werkloosheid rees afgelopen donderdag naar 9,5% en de lonen zakten met 2,4%. De sponsoring van de Olympische spelen in Rio gaat dan ook niet door.

Sete Brasil heeft 29 april 2016 surseance van betaling aangevraagd en wellicht spoedig ook het faillissement, wanneer enig klant Petrobras niet alsnog over de brug komt met een nieuw leasecontract voor de bestelde 28 schepen. Sete Brasil werd acht jaar geleden door Petrobras (5%) opgericht samen met pensioenfondsen Previ, Funcef en Petros, banken Grupo BTG Pactual SA en Banco Bradesco SA en verschillende investeringsmaatschappijen om ’s werelds grootste vloot (diepwater) boorschepen te bouwen. Het faillissement zou catastrofaal zijn voor de pensioenfondsen en investeerders, maar ook voor tientallen scheepsbouwers, fabrikanten, onderaannemers en de overheid die de grootste schuldeiser is. Meer dan 800.000 lokale scheepsbouwbanen en het pensioengeld van werknemers gaat dan verloren. Het door de Braziliaanse overheid gesteunde project begon in 2014 af te takelen door de corruptieschandalen. De oorspronkelijke levering van 29 boorschepen was al teruggeschroefd naar 15 schepen. Petrobras heeft geen geld en daarom geen trek meer in de boorschepen en moet al veel van de activa verkopen en gaat schuld aan staatsbanken omzetten in aandelen om de immense schuldenberg te kunnen behappen. Hiermee wordt de eerdere privatisering van Petrobras teruggedraaid. De totale schade kan neerkomen op zo’n 11.3 miljard dollar. ’s werelds grootste scheeps(boorschepen)bouwers Sembcorp Marine Ltd en Keppel Corporation in Singapore worden in de val meegesleept. Sembcorp de grootste leverancier van Sete Brasil heeft een negatieve cash flow van 73 miljoen dollar. Keppel Corp en Sembcorp Marine worden dubbel getroffen want ze worden na belastende verklaringen van Pedro Jose Barusco Filho van Petrobras ook verdacht van het betalen van steekpenningen van respectievelijk 9.5 miljoen en 13 miljoen dollar aan Petrobras om deze contracten binnen te halen.

Pensioenfonds ABP had eind vorig jaar 124 miljoen euro belegd in Petrobras en het pensioenfonds PGGM zo’n 61,5 miljoen euro. 43% van de waarde hiervan ging in rook op.

De marktwaarde van Petrobras is door het corruptieschandaal gehalveerd en het bedrijf heeft nu de grootste schuld van alle olieconcerns ter wereld. Beleggers en investeerders waaronder  het onderwijs pensioenfonds Universities Superannuation Scheme (USS), het ministerie van financiën van Noord Carolina, het Staatspensioenfonds van Hawaii, de Staten Rhode Island en Ohio eisen een schadevergoeding en kregen hiervoor 19 september gelegenheid in een rechtszaak waarin advocatenkantoor Jeremy Lieberman of Pomerantz voor de Amerikaanse pensioenfondsen en beleggers met een groepsvordering tientallen miljarden van Petrobras eist wegens misleiding. De beklaagden zijn Maria das Graças Silva Foster en José Sérgio Gabrielli de Azevedo, voormalig directeur Theodore Marshall Helms, Almir Guilherme Barbassa, Paulo Roberto Costa, José Carlos Cosenza, Renato de Souza Duque, Guilherme de Oliveira Estrella, Jose Miranda Formigli Filho, Silvio Sinedino Pinheiro, Daniel Lima de Oliveira, José Raimundo Brandão Pereira, Servio Tulio da Rosa Tinoco, Paulo José Alves, Gustavo Tardin Barbosa, Alexandre Quintão Fernandes, Marcos Antonio Zacarias en Cornelis Franciscus Jozef Looman van Petrobras International Braspetro B.V. Nederland.

Newton Ishii, agent van de Polícia Federal was het nationale symbool van de strijd tegen corruptie, maar blijkt zelf ook corrupt en zit nu ook zelf in de gevangenis. Ishii is veroordeeld tot vier jaar en twee maanden gevangenisstraf wegens smokkelen in 2003, Hij heeft toen samen met collega’s smokkelwaar uit Paraguay doorgelaten. De zaak tegen Ishii en zijn collega’s liep al jaren, achter gesloten deuren.

Bij vleesverwerkers JBS (Friboi) en en BRF blijkt gefraudeerd te zijn waarbij inspecteurs van het ministerie van Landbouw zich met steekpenningen lieten betalen bij controles. Bedorven vlees werd opnieuw verpakt en belandde op de Braziliaanse markt of werd naar Europa verzonden. Ook werd gewerkt met kankerverwekkende stoffen om te voorkomen dat controleurs of handelaren zouden opmerken dat het vlees bedorven was. Bij veertig slachthuizen en vleesverwerkende bedrijven zijn invallen gedaan en er zijn 300 arrestaties verricht. Onderzoeksleider Maurício Moscardi Grillo van de Federale Politie laat weten dat via een Italiaanse haven en Rotterdam bedorven vlees geëxporteerd is naar onder andere World’s Finest Meat in Zoeterwoude.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *