ABN AMRO

ABN AMRO

De Italiaanse bank UniCredit zou volgens geruchten ABN AMRO willen overnemen. ABN AMRO schrapte eerder zo’n 250 banen bij zijn zakenbank en verlaagde de kosten met 80 miljoen euro, omdat de tak als geheel de winstdoelstellingen niet haalde. Gerrit Zalm vertrok een jaar eerder dan gepland en werd opgevolgd door Van Dijkhuizen die sinds 2013 als chief financial officer bij de bank werkte. Daarvoor vervulde hij als topambtenaar van het ministerie van Financiën deze rol bij NIBC. Chris Vogelzang werd bij deze benoeming gepasseerd en stapte op. Zalm trad eind 2008 aan en werd een paar maanden later officieel bestuursvoorzitter. Zijn contract werd in 2014 nog met vier jaar verlengd.

Tom de Swaan is formeel benoemd tot nieuwe president-commissaris als opvolger van Olga Zoutendijk.  De bank had in 2015 in totaal ruim 22.000 werknemers, maar is bezig om 975 tot 1375 medewerkers af te vloeien om zo structureel 200 miljoen euro per jaar te besparen. Daarnaast worden er geen kerstpakketten meer uitgedeeld. Het schrappen van het 70 euro per medewerker kostende jaarlijkse kerstpakket scheelt met het beoogde aantal van bijna 19.954 fulltime medewerkers jaarlijks ruim 1,3 miljoen euro.  Circa dertig van de honderd hoogste managers van ABN Amro kregen 20 maart 2017 te horen dat er geen plek meer voor hen was. Zij kregen bij elkaar 11 tot 12 miljoen euro als vertrekpremie mee, gebaseerd op maximaal een jaarsalaris of het bedrag dat contractueel eerder was vastgelegd.

De bank heeft per 1 oktober 2016 wegens “veranderde marktomstandigheden” haar voorwaarden om vanaf die tijd negatieve rente te kunnen berekenen over de zakelijke rekeningen gewijzigd. Dit geldt voor zowel betaal- en spaarrekeningen. Ook worden circa 15.000 particuliere klanten die permanent buiten Europa wonen en hun bankdiensten in Nederland afnemen geloosd. Daarbij zitten ook veel geëmigreerde gepensioneerden. Expats zijn uitgezonderd. Ongeveer een kwart van hen heeft de Nederlandse nationaliteit. Ook stopt de bank met investeringen in de tabaksindustrie.

ABN AMRO werd in 2008 voor 16,8 miljard euro genationaliseerd en kostte de belastingbetaler later nog eens ruim 6,5 miljard. Net als de Rabobank is ook ABN AMRO verwikkeld in allerlei rechtszaken en aanklachten. Klanten die jarenlang in totaal tussen de 30 en 65 miljoen euro te veel hypotheekrente hebben betaald moeten worden terugbetaald. Twee stichtingen wonnen een rechtszaak tegen de bank vanwege de onrechtmatige extra renteopslagen bij euribor-hypotheken. De uitspraak kan voor de bank uitdraaien op een totale schadeclaim van circa drie miljard euro. De bank verloor bij het gerechtshof in Amsterdam ook het hoger beroep. De rechtszaak was onder andere vaangespannen door claimstichting Stop de Banken.

ABN AMRO ging 20 november 2015 via NLFI definitief naar de beurs met een uitgifte van 216 miljoen aandelen. Onder deze beleggers zat vreemd genoeg ook de verkoper NLFI die voor ASR 875.000 aandelen inkocht en hiermee een totaal kapitaalbelang en stemrecht heeft van 80,09 procent. De Bank Nederlandse Gemeente (BNG) werd begin dit jaar om solvabiliteitsredenen door NLFI ook overgeheveld naar ASR en later verkocht. Ten behoeve van de financiering werd ASR Vastgoed Ontwikkeling verkocht aan Meijer Realty Partners (MRP). Tijdens en voor de beursgang zijn in het geheim ook gesprekken gevoerd met de veel grotere Scandinavische bank Nordea die een fusie wel zag zitten. Daarbij zou Nordea ook een concreet voorstel hebben gedaan dat door de Nederlandse staat werd stilgehouden en afgewezen. President-commissaris Björn Wahlroos van Nordea zou hierover overleg hebben gehad met Gerrit Zalm en hij wilde ook met minister Jeroen Dijsselbloem spreken. Uit een uitgelekte memo zou blijken dat het NLFI Dijsselbloem zou hebben geadviseerd om de toenaderingspoging van de hand te wijzen omdat de plannen ‘financieel onaantrekkelijk en uiterst risicovol, zo niet praktisch onuitvoerbaar’ zouden zijn.

Ruim 240 bankiers ontvingen na de beursgang een variabele bonus omdat de vorig jaar aangenomen bonuswet niet zou gelden voor de toplagen van de bank zolang de Nederlandse staat een belang in de bank heeft. Twintig procent van ABN AMRO werd verkocht voor € 17,75 per aandeel. Op basis van deze prijs zou ABN in totaal dus circa 17 miljard euro opbrengen, terwijl deze minimaal € 22 miljard moet opleveren om quitte te spelen. Zalm kocht 11.800 aandelen voor € 15,57 per aandeel en directielid Van Dijkhuizen kocht er 1.650 voor € 16,84 per stuk en later in een andere transactie 5.850 voor € 16,93 per stuk. 16 november werd het Staatsbelang van 77 procent verder afgebouwd naar 70 procent. Daarvoor werden 65 miljoen certificaten van aandelen in de verkoop gedaan, tegen een prijs van 20,40 euro per certificaat en dat leverde 1,3 miljard op. Eind juni 2017 ging een derde pakket aandelen (7%) naar de beurs. Beleggers konden zich per direct inschrijven voor de 65 miljoen certificaten. Het belang van de Nederlandse staat in de bank daalde hiermee naar 63%. De verkoop leverde € 1,5 miljard op. De koers van ABN Amro staat op € 23,64 per aandeel. De opbrengsten van het in 2008 genationaliseerde ABN Amro gaan volgens afspraak naar de aflossing van de staatsschuld. De Staat bezat via NLFI daarna nog 63 procent van de bank. Dit pakket aandelen is met de huidige koers zo’n 13 miljard euro waard. Nu wordt door NLFI nog eens 7% van de aandelen van de hand gedaan. Dat is goed voor 1,6 miljard euro. Het gaat om 65 miljoen certificaten van gewone aandelen, samen goed voor 7% van het aandelenkapitaal van de bank. Daarmee neemt het belang van de staat in de sinds de kredietcrisis gesteund bank af van 63% tot circa 56%. Rijkman Groenink, onder wiens leiding ABN Amro destijds werd verkocht aan RBS, Santander en Fortis, is inmiddels adviseur voor een private equityfonds van Wealth Management Partners. De verkoop van ABN leverde hem een bonus op van 26 miljoen euro plus twee jaarsalarissen.

De bank gaat samen met ING, het Noorse Statoil, Shell, BP en grote handelshuizen een blockchain handelsplatform ontwikkelen voor de handel in energie. Het nieuwe platform moet zorgen voor een veilige realtime afhandeling van transacties en wordt met een open-source toegankelijk voor alle gebruikers. Het platform is naar verwachting tegen het einde van 2018 operationeel.

ABN AMRO en OVG Real Estate werken samen aan de herontwikkeling van leegstaande panden en bouwen momenteel ruim 50.000 vierkante meter commercieel vastgoed om. Voor de financiering van dit project is de eerste officiële green loan, ofwel groene lening, van ABN AMRO ontwikkeld.

Onregelmatigheden en claims

  • ABN AMRO werd in oktober 2018 aangeklaagd door het Antwerpse diamantconcern Eurostar Diamond Traders van de Indiase familie Mehta, vanwege derivatenfraude via UVL op Jersey en het op onverantwoordelijke wijze dichtdraaien van de kredietkraan. EDT eist een schadevergoeding van in totaal 720 miljoen dollar. EDT bevindt zich in financieel zwaar weer en volgens topman en medeoprichter Kaushik Mehta, met een geschat vermogen van honderden miljoenen kwam door de bank de bedrijfsvoering zelfs stil te liggen doordat de controle over EDT werd overgenomen door bijzonder beheer. Rekeningen werden geblokkeerd en betalingen moesten geaccordeerd worden.
  • ABN AMRO België blijkt zaken te doen met de Israëlische diamantmiljardair Daniel Steinmetz die al jaren met witwassen in verband word gebracht vanwege zakenpartners en zijn broer Beny die in Guinee bij een omkopings- en corruptieschandaal betrokken is.
    Ook de Portugees Hélder Bataglia dos Santos doet zaken bij ABN AMRO. Hij werd vorig jaar aangeklaagd voor witwassen en valsheid in geschrifte in een corruptieschandaal rond de Portugese oud-premier José Sócrates.
  • ABN AMRO heeft niet op tijd transacties gemeld aan De Autoriteit Financiële Markten (AFM). De AFM legde hiervoor twee bestuurlijke boetes op. ABN AMRO Bank kreeg een boete van 400.000 euro. De clearingdivisie van ABN AMRO moet 500.000 euro betalen.
  • De bank schorste kort zo’n negentig medewerkers nadat uitkwam dat zij de handtekeningen van klanten hadden gekopieerd om zo hypotheekdossiers af te kunnen sluiten. De offertes van de bank aan de klanten weken in de betreffende dossiers af van eerder verstrekte adviezen van de adviseurs of waren incompleet. De vervalste handtekeningen moesten pretenderen dat een verbeterde advies werd gegeven en besproken. Het grootste deel van de hypotheekadviseurs is na enkele weken al weer aan het werk. Ze zijn berispt en ontvangen geen prestatiebonus over dit jaar. Een kleine groep adviseurs werd ontslagen. De bank heeft toezichthouders DNB en AFM geïnformeerd en alle hypotheekdossiers vanaf 2013 doorgelicht.
  • Bert Meerstadt trad in april af als commissaris bij ABN Amro nadat zijn naam net als de bank zelf was opgedoken in de Panama Papers. ABN fungeert met minimaal zes dochterbedrijven als aandeelhouder van 25 (verborgen) bedrijven op de Britse Maagdeneilanden. Zeker vijf van de vennootschappen van de omstreden Israëlische zakenman Beny Steinmetz hebben rekeningen bij de ABN AMRO die in 2014 ook 36 miljoen euro krediet aan een van deze (BSGR) vennootschappen verleende, te weten diamantbedrijf Diacore van Beny’s broer Daniel Steinmetz en zakenpartner. Steinmetz kocht met behulp van steekpenningen voor 60 miljoen de concessie voor een grote ijzerertsmijn en verkocht daarna de helft voor 500 miljoen. Tegen Steinmetz lopen corruptieonderzoeken in onder meer Zwitserland en de VS.
  • ABN AMRO Dubai hielp Indiase klanten met het opzetten van vennootschappen, verzorgde hun administratie en liet ze vermogensrekeningen openen. ABN moest negen betrokken medewerkers van het kantoor in Dubai ontslaan. Van De Nederlandsche Bank kreeg de bank een boete van 625.000 euro en van de Dubai Financial Services Authority kwam een boete van 640.000 dollar.
  • Een relatiemanager van ABN AMRO Clearing Bank (AACB) wordt verdacht van witwassen en belastingfraude. De bankmanager bleek twee villa’s te bezitten in Putten waar geen hypotheek op rust en hij bleek in de laatste week van 2014 voor 4,6 miljoen euro aan vastgoed te hebben gekocht. Het OM heeft beslag gelegd op de persoonlijke onroerende goederen van de relatiemanager en de zakelijke bezittingen van zijn investeringsmaatschappij Scarlet Holding bv.
  • ABN Amro accepteerde als belangrijkste schuldeiser een onderhands bod van 750.000 euro voor het recreatiepark Camping De Bergvennen in Lattrop. ABN besloot om de 14 hectare grote camping executoriaal te verkopen omdat Bergvennen Recreatie bv niet aan de betalingsverplichtingen zou hebben voldaan. Vlak voor de veiling accepteerde de ABN Amro het “onderhands bod” van Scarlet bv. Scarlet Holding, een dochter van Scarlet Caribbean Investments op Curaçao, zou betrokken zijn bij Partrust en daar een grote rol achter de schermen hebben gespeeld en waarbij beleggers 30 miljoen euro kwijt raakten. In de Partrust affaire vervolgde justitie in 2009 drie directieleden wegens het aanbieden van een beleggingsproduct zonder de benodigde vergunning. De belastingdienst en het Openbaar Ministerie proberen nu de geldstromen rond de verdachte manager in kaart te brengen.
  • ABN AMRO ontkent een lopende naheffing van 142 miljoen van de fiscus met betrekking tot de besloten vennootschappen Simba Finance en Pumbaa Finance.
  • Ondernemer Bram Hage van koelvries opslagbedrijf Partner Logistics heeft bij de bank een claim ingediend van 205,5 miljoen euro omdat zijn succesvolle bedrijf door toedoen van de bank in 2012 failliet ging. ABN Amro zou samen met twee andere aandeelhouders samengespannen hebben om alle aandelen in handen te krijgen om zo het bedrijf met winst te kunnen verkopen voor circa 300 miljoen. Partner Logistics doet in opslag en distributie van diepvriesproducten en heeft zo’n 400 werknemers. Partner Logistics die vaste klanten had als vaste klanten zijn Unilever, Iglo en McDonald’s was al 16 jaar een relatie bij de bank, eerst nog via MeesPierson van Fortis. Die verstrekte tientallen miljoenen krediet omdat het bedrijf een waarde had van minimaal 242 miljoen euro. Toen MeesPierson opging in ABN Amro werd Partner Logistics ondergebracht bij de afdeling bijzonder beheer die de kredieten bevroor en de leningen ineens opeiste waardoor het bedrijf in 2012 failliet ging. De leningen van ABN Amro werden geconverteerd waardoor de bank grootaandeelhouder werd. ABN Amro zou aanzienlijke verliezen hebben geleden door het faillissement en ontkent te hebben aangestuurd op een faillissement om hiermee het bedrijf in handen te krijgen.
  • ABN AMRO moet van de rechtbank Amsterdam ruim 925 duizend euro betalen vanwege schending van de zorgplicht. De bank belegde voor de klant onder meer in World Online aandelen waardoor er sinds 2000 flinke verliezen werden geleden. De bank moet ruim 547 duizend euro schade vergoeden die door de verkeerde beleggingen is ontstaan plus de wettelijke rente van ruim 377 duizend euro.
  • ABN AMRO schikte met Vestia en betaalt de woningcorporatie 55 miljoen euro voor de afwikkeling van alle derivatentransacties. Daarnaast kreeg de bank van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) een boete van 2 miljoen euro voor het onvoldoende bijhouden van gegevens over rentederivaten aan het midden- en kleinbedrijf (mkb).
  • Morgan Stanley, Deutsche Bank, ABN Amro, ING, Rabo, Merril Lynch, Citi, J.P. Morgan, RBC en Keefe, Bruyette & Woods kregen samen 4,5 miljoen aan bonussen voor de geslaagde beursgang van ABN AMRO. De eerste 23 procent van de aandelen die naar de beurs zijn gebracht leverde € 3,838 miljard op.
  • ABN AMRO heeft de financiering van fossiele energiebedrijven in de afgelopen twee jaar niet verminderd. Er gaat meer dan 80 procent van de energieleningen naar bedrijven die actief zijn met olie, gas of kolen. Dat blijkt uit de Eerlijke Bank- en Verzekeringswijzer, een initiatief van Amnesty International, Dierenbescherming, FNV, Milieudefensie, Oxfam Novib en PAX. ABN AMRO financierde van begin 2016 tot eind 2017 in totaal voor 3 miljard euro.
  • ABN Amro heeft een meerderheidsbelang van haar private equity firma ABN AMRO Participaties (AAP) verkocht aan een consortium onder leiding van AlpInvest. De naam AAP verandert hierdoor in Capital A. In een stoet van (juridisch) adviseurs bevinden zich Allen & Overy en De Brauw Blackstone Westbroek.
  • ABN Amro zou tot februari 2016 betrokken zijn geweest bij frauduleuze dividendarbitrage (CumEx-handel), terwijl de Overheid als eigenaar van de bank al die tijd hiervan op de hoogte was. In The CumEx Filesstaat hoe het meermaals terugvorderen van dividendbelasting in zijn werk ging. De frauduleuze CumEx-handel bracht de belastingdiensten van verschillende landen grote schade toe. Ook in Nederland zou de schade door het zogenoemde ‘dividendstrippen’ in de miljoenen lopen. Via internationale samenwerkingsverbanden hebben banken en brokers tussen 2001 en 2016 volgens de journalisten minimaal 55,2 miljard euro buitgemaakt. Ook de Duitse autoriteiten onderzoeken de verdachte CumEx-transacties van ABN Amro van vóór 2012, waarbij aandelen rond de dividenddatum werden verkocht en zowel koper als verkoper dividendbelasting terugvroegen. Die transacties zouden zijn gedaan door ABN Amro en enkele dochtermaatschappijen. Die dochters zijn in mei 2010 aan het management verkocht. ABN Amro zegt de activiteiten inmiddels te hebben gestaakt en zelf in 2016 en 2017 contact te hebben gezocht met de Duitse officieren van justitie in Frankfurt en Keulen. De bank houdt rekening met eventuele juridische kosten die nog uit de zaak kunnen voortvloeien, maar zegt verplichtingen aan de Duitse fiscus al te hebben voldaan.
  • ABN AMRO is volgens twee rapporten van Milieudefensie structureel betrokken bij misstanden in de palmoliesector, zoals landroof, mensenrechtenschendingen en de kap van regenwoud en zouden tussen 2010 en 2018 voor minstens 4,9 miljard euro hebben geïnvesteerd in veertien palmoliebedrijven die betrokken zijn bij 118 misstanden in negen landen. ABN AMRO kocht dit jaar voor 10,8 miljoen euro aan aandelen in het bedrijf POSCO. Het moederbedrijf daarvan is voor 85 procent eigenaar van een ander bedrijf dat verantwoordelijk is voor kap van regenwoud in Papoea Nieuw-Guinea. Tussen 2012 en 2017 had dat bedrijf de hand in het kappen van ruim 27.000 hectare aan regenwoud in het land. Rabobank en ABN AMRO hebben ook banden met het palmoliebedrijf GAR in Liberia. De banken verstrekten in de afgelopen jaren voor honderden miljoenen euro’s aan kredieten aan dochterondernemingen van GAR, die op hun beurt weer grote stukken regenwoud kappen. ING wordt ook genoemd in het rapport. Zo leende de bank aan een bedrijf dat de lokale bevolking van West-Sumatra intimideerde en van haar land verjoeg. ABN AMRO geeft aan dat alternatieven voor palmolie vaak nog schadelijker zijn en dat een boycot dus niet realistisch is.
  • Uit ruim 1,3 miljoen gelekte banktransacties, e-mails en contracten van de inmiddels gesloten banken Snoras AB en Ukio Bankas bleek dat de Russische Troika Bank miljarden aan Russisch geld via Litouwen naar banken in West-Europa sluisde. Ook bankrekeningen van ING en ABN AMRO werden gebruikt transacties ter hoogte van ruim 190 miljoen euro. Het geld was afkomstig van grote fraudezaken die door de Troika werden vermengd met privévermogens van vooraanstaande Russische politici en oligarchen.