Vivat

Anbang nam in 2015 Vivat over, stak €  1,35 miljard in het concern en ontsloeg een derde van het personeel om in de kosten te snijden, werd vervolgens in 2018 geconfisqueerd door de Chinese Overheid die het concern in 2019 aan de hoogste bieder verkocht. Nationale Nederlanden telt 416 miljoen euro neer voor de schadedivisie. Athora is de nieuwe eigenaar van de levensverzekeringsportefeuille en de afdeling vermogensbeheer inclusief Actiam. De Zwitserse bank UBS stapte meteen grotendeels uit NN.

a.s.r. bood Anbang vergeefs 1,35 miljard voor Vivat met een polissentotaal van € 45 miljard, maar China verkocht het concern uiteindelijk voor 2,5 miljard aan Athora/Apollo, een Amerikaanse private-equitypartij. De Europese Commissie gaf “Apollo” toestemming. Apollo voert echter ook een deel van het beleggingsbeleid van Athora-polissen uit en verschillende partners van Apollo zitten ook in de raad van commissarissen van Athora.  “Athora” houdt vol dat Vivat niet door private equity fonds Apollo is aangekocht, maar door henzelf, een heuse verzekeringsgroep. Bij het goedkeuringsproces van De Nederlandsche Bank wordt “Athora” ook beschouwd als koper.

Apollo was de eerste grote investeringsmaatschappij die in levensverzekeringen stapte. In de VS richtten zij “Athene” op, een opkoper van portefeuilles levensverzekeringen. Die werd met flinke winst naar de beurs gebracht. Apollo heeft een minderheidsbelang in Athene maar stemrecht van 45%. Athora is op haar beurt door Athene opgericht om Europese portefeuilles op te kopen en deed al drie kleinere overnames in Duitsland, België en Ierland waar het in totaal 800.000 polishouders heeft. Daar komen nu dus de 2,2 miljoen polishouders van Vivat bij. Athene en Apollo bezitten samen 22 procent van de aandelen van Athora.

Het polissenkapitaal kan hoe dan ook nu vrijelijk worden gebruikt om er mee te beleggen en zal worden verminderd met de hoge fees die de investeerders hiervoor vragen. Zo creëren deze investeerders via Bermuda hun eigen Zwitserleven gevoel ten koste van de polishouders en kan de polispot langzaam maar zeker worden leeg getrokken. Frans van der Grint werd door Athora ingehuurd om de deal te beslechten. Van der Grint is de echtgenoot van AFM toezichthouder Merel van Vroonhoven.

In private equity is het verdienmodel simpel, bedrijven worden overgenomen en leeggehaald, of volgestopt met schulden, om de aankoop te financieren en worden behandeld als een soort plof BV. Kinderopvangorganisatie Estro en V&D zijn voorbeelden van de ondergang na overnames door private equity bedrijven. Zo werd in 2017 ook verzekeraar Conservatrix aangekocht door Eli Global, die met een dubbele herverzekeringsconstructie het risico van de Nederlandse polissen verplaatste naar Barbados, buiten de toezicht van DNB. De topman van Eli Global werd in april 2019 aangeklaagd voor pogingen om een lokale toezichthouder om te kopen.

Athora is nu na NN de tweede levensverzekeraar van Nederland en marktleider op het gebied van schadeverzekeringen

Geschiedenis

De Nederlands Staat verkocht het belang in het verzekeringsconcern Reaal/VIVAT 23 juli 2015 voor 1 euro aan het dubieuze Chinese Anbang Insurance Group Holdings Co. Ltd (de verzekeringspoot van de Shanghai Automotive Industry) en onderdeel van de Ampang (Pong) Group.  De topman Wu Xiaohui die was getrouwd en onlangs scheidde van een kleindochter van communistisch leider Deng Xiaoping werd 7 juni 2017 in China aangehouden in opdracht van de Financiële autoriteiten in een corruptieonderzoek, nadat hij door Xiang Junbo, sinds 2011 de voorzitter van de China Insurance Regulatory Commission was verraden. Xiang werkte ook voor de monetaire beleidscommissie van de Chinese Centrale bank. De topman kwam in opspraak door de vraagtekens rondom de financiering.

Anbang heeft een vermogen van zo’n 300 miljard en wordt verdacht van vreemde geldstromen en riskante producten. Er waren twijfels over de stormachtige, plotselinge opkomst van Anbang tot derde verzekeraar van China. Volgens het blad Caixin Global gaf Anbang tussen oktober 2014 en maart 2016 ongeveer $ 16 miljard uit aan internationale overnames. De derde grootste en snelst groeiende verzekeraar van China heeft 30.000 werknemers en 124 miljard dollar aan bezittingen. De zogenaamde aandeelhouders komen uit de boerenprovincie Pingyang die via allerlei schimmige vennootschappen op papier miljardenbelangen hebben in het bedrijf. In China is het gebruikelijk dat rijke mensen hun aandelen in bewaring geven aan stromannen ofwel vertrouwelingen, die baishoutao worden genoemd. Zo blijft de herkomst van het geld anoniem en ontraceerbaar. Achter de kapitaalgroei van het concern zit een duister netwerk van ingewikkelde transacties, waarbij meer dan 100 bedrijven betrokken zijn die eigendom zouden zijn of banden zouden hebben met Wu Xiaohui. Het tijdschrift Caixin Global publiceerde een verhaal over een opmerkelijke groei van 7 naar 39 (obscure) aandeelhouders. Negen van hen zouden allemaal op dezelfde dag en in dezelfde plaats zijn opgericht en hun eerste aandeelhoudersvergadering allemaal op dezelfde locatie hebben gehouden. Veel andere betrokken bedrijven hebben hetzelfde vestigingsadres en doen investeringen in elkaar. Het bedrijf kocht onlangs ook het befaamde Waldorf Astoria in new York voor 1.95 miljard en daarna spendeerde het bedrijf nog eens 6,5 miljard aan de aankoop van Strategic, een andere grote hotelketen van de Blackstone Group. Tijdens de arrestatie van Wu Xiaohui was Wu Xiaohui net bezig om dure grote gebouwen van Trump over te nemen. De Chinese staat nam het bedrijf over en verkocht het vervolgens voor 2,5 miljard aan het Amerikaanse equityfonds Apollo.

SNS Reaal ging in 2006 naar de beurs hetgeen een nieuwe serie overnames inluidde van onder andere AXA, Winterthur, DBV en Zwitserleven. Reaal werd hierdoor de tweede levensverzekeraar van Nederland met circa zes miljoen polissen in beheer.

In 2013 moest SNS Reaal met 3.7 miljard euro Staatssteun gered worden, vanwege de miljardenverliezen van de SNS vastgoedtak Property Finance. (sinds 1/1/2014 Propertize)

SNS Reaal, later Vivat genoemd had in 2014 een nettoverlies van 712 miljoen euro. VIVAT had toen nog 4.000 werknemers en ontving 3 miljard euro aan bruto premie-inkomen voor zo’n 6 miljoen polissen van Zwitserleven, Zelf, Route Mobiel, Reaal, Proteq Dier & Zorg en ACTIAM. De Nederlandse Overheid stak in totaal 6,25 miljard euro belastinggeld in de redding van SNS Reaal.

De Nederlands Staat verkocht het belang in  Reaal/VIVAT vervolgens via NLFI voor 1 euro. Aanvankelijk dacht de overheid nog 150 miljoen euro voor het bedrijf te kunnen krijgen. Anbang voldeed een belastingvordering van 85 miljoen euro en stak 1,35 miljard euro in het concern. Daarnaast nam het concern 1 miljard aan hypotheken over van de Rabobank. Vivat nam achter de schermen alle rentebetalingen en aflossingen over zonder dat de klanten hiervan in kennis werden gesteld. Klanten hielden al hun contacten met de bank en er verandert niets aan de hypotheekovereenkomst en de voorwaarden. Zelfs de lokale banken weten niet precies welke hypotheken nou zijn doorverkocht.

Ex-voorzitter van SNS Reaal Gerard van Olphen werd de nieuwe topman en voorzitter van het bestuur van Vivat, maar al binnen twee maanden kwam er onverwacht een einde aan zijn dienstverband. Wim Henk Steenpoorte vertrok al eerder. De andere bestuursleden waren Albert Bakker (ook ASR) die nu tijdelijk Van Olphen opvolgt en de Chinezen Xiao Wei Wu Tang Lan en Feng Zhang.

De Nederlandse verzekeringsactiviteiten worden aangestuurd door een Nederlands team met Seada van den Herik (directievoorzitter Zwitserleven), Jacob de Wit (directievoorzitter Actiam), Arjen Schouten (CFO) Willem Horstmann (CFRO) en Albert Bakker (COO).

Reaal heette sinds juli 2014 Vivat Verzekeringen, had 4.000 personeelsleden en ontving 3 miljard euro aan bruto premie-inkomen voor zo’n 6 miljoen polissen van Zwitserleven, Zelf, Route Mobiel, Reaal en Proteq Dier & Zorg  maar boekte desondanks in 2014 een verlies van 605 miljoen euro en stond op het punt om geliquideerd te worden vlak voordat het concern aan het Chinese Anbang werd verkocht.

ACTIAM beheerde het vermogen (54,1 miljard) van Reaal en Zwitserleven, externe klanten en ASN Bank. Nadat SNS asset management besloot om niet langer SNS fondsen aan te bieden, besloot Actiam om een deel van de SNS-fondsen onder eigen merknaam Actiam Beleggingsfondsen N.V.  te continueren. Vivat heeft hiervoor in juli 2017 een kapitaalinjectie van  6 miljoen euro gedaan bij Actiam.

Anbang boekte met het bedrijf in de eerste helft van 2017 al meteen een nettoverlies van 60 miljoen euro, terwijl een jaar eerder nog een winst werd behaald van 578 miljoen euro. De onderliggende winst steeg wel van 53 miljoen naar 73 miljoen euro.

De afzonderlijke werk- en beheermaatschappijen werden voorafgaand aan de verkoop samengevoegd. SNS, AM en SNS beleggingsfondsen bleven afzonderlijke juridische entiteiten van Reaal. Ex minister Dijsselbloem erkende destijds dat de verkoopprijs een financiële tegenvaller was ten opzichte van de marktwaarde. Dat kwam mede doordat er 700 euro miljoen minder kapitaal bleek te zijn dan was geboekt. Het verschil ontstond door een fout ingeboekte oude interne lening binnen de groep, van de bank aan de verzekeraar. Die werd over vele jaren onterecht meegeteld bij de solvabiliteit. Zowel De Nederlandsche Bank als de accountants hadden de fout niet opgemerkt. De uitkomsten van het onderzoek naar het saldocompensatiestelsel zouden in het eerste kwartaal van 2016 door minister Dijsselbloem openbaar worden gemaakt. VIVAT gaat reorganiseren en vereenvoudigen en trekt hier de komende drie jaar voor uit. Anbang ging digitaliseren en inspelen op technologische ontwikkelingen wat alsnog gepaard ging met het vervallen van naar verwachting 900 tot 1200 arbeidsplaatsen in de komende drie jaar. De koerswijziging van VIVAT was al ingezet. De operationele kosten zijn ondertussen al met een vijfde teruggedrongen. en de premie-inkomsten stegen in de eerste helft van 2017 met ruim een kwart tot 1,7 miljard euro. De Solvency II solvabiliteitsratio staat op 171 procent.

De Stichting Afwikkeling Onderhandse Schulden SNS Reaal (stichting AOS) die een paar uur voor de nationalisatie van SNS op 1 februari 2013 werd opgericht en waar onderhandse leningen van SNS werden geparkeerd is meteen na de nationalisatie failliet gegaan. AOS werd volledig leeg opgeleverd en er waren zelfs geen middelen om de curator te voldoen die vervolgens 100.000 Euro op de staat verhaalde.

De Chinese staat stelde Anbang 22 februari 2018 onder curatele en nam het bedrijf in zijn geheel over, vanwege de steeds hoger wordende schuldenlast en zette het concern te koop. CEO Wu Xiaohui werd in juni 2017 op non-actief gesteld, afgezet en werd vervolgd en veroordeeld tot achttien jaar cel voor witwassen. Zijn hoger beroep werd niet ontvankelijk verklaard. Wu had banden met de familie van Zeng Qinghong, de voormalige Chinese vice-premier en rechterhand van de voormalige partijleider Jiang Zemin.  Jiang en zijn gevolg behoren tot een oppositiepartij die op gespannen voet staat met de huidige leider Xi Jinping en zijn bondgenoten. Wu Xiaohui is getrouwd met de kleindochter van de vroegere Chinese leider Deng Xiaoping. Wu werd vervolgd voor het wegsluizen van miljarden. Hij zou opdracht hebben gegeven voor ongeautoriseerde verkopen door Anbang. Een deel van dat geld belandde volgens justitie bij bedrijfjes die heimelijk onder zijn bestuur stonden. Het verzekeringsbedrijf moest vervolgens gered worden door Insurance Security Fund (CISF) die hiervoor 7,9 miljard euro in het bedrijf stortte en hiermee een belangrijke aandeelhouder is geworden. Het CISF is een fonds van de Overheid gefinancierd door het verzekeringswezen in China, waardoor Anbang eigendom werd van de Chinese Overheid. De kapitaalsinjectie moest schade aan de Communistische Partij voorkomen die zelf onder druk staat omdat het beleggingsproduct Anbang massaal werd verkocht aan de Chinese burgerbevolking.

Alle leden van het bestuur en de commissarissen werden voor tenminste een jaar op non-actief gesteld. Hun plaats werd ingenomen door de Chinese centrale bank en de verzekeringstoezichthouder. Anbang kampte met enorme solvabiliteitsproblemen die voortvloeiden uit allerlei Nationale wetsovertredingen. Anbang was onder andere verplicht om niet-strategische bezittingen te verkopen en schulden af te lossen om zo de financiële stabiliteit van het land te garanderen, maar deed het tegenovergestelde en investeerde circa 15 miljard euro. Zo investeerde hij 5,6 miljard yuan in Chengdu Nongshang Bank (35 procent van de aandelen), waardoor het een meerderheidsbelang kreeg.  Ook werd 15.54 procent van China Minsheng Bank en een belang van 13 procent in China Merchants Bank verworven. Deze deals moesten eerder al van de Chinese autoriteiten teruggeschroefd worden tot aanvaardbare waarden. De balans van Anbang wordt geschat op circa 3,4% van het bbp. Vivat is een vennootschap naar Nederlands recht dat onder toezicht staat van DNB. Sinds de overname heeft het concern honderden miljoenen euro’s geïnvesteerd in vastgoed, onder meer in Amsterdam en Utrecht. Ook nam het in 2016 voor een miljard een hypotheekportefeuille van de Rabobank over. De Chinese Overheid verkocht VIVAT vervolgens in zijn geheel aan Athora en deze behield de leven-activiteiten en het vermogensbeheer. Voor  416 miljoen werden de niet-leven-activiteiten cq Schadeverzekeringen doorgeschoven aan Nationale Nederlanden. Daarbij nam NN voor 150 miljoen euro ook de achtergestelde leningen over. Alle merken van Vivat, waaronder Zwitserleven en Reaal, blijven op de Nederlandse markt bestaan en het hoofdkantoor blijft in Amstelveen. Athora is een private equity fonds gevestigd in Bermuda. Topman Michele Bareggi verklaarde dat met de deal Athora zijn intrede doet op de Nederlandse markt, na eerdere aankopen in Duitsland, België en Ierland. Het bedrijf gaf aan te willen investeren in de Nederlandse leven-activiteiten. Athora heeft de grootste klantenbasis in België, waar ze eigenaar waren aan het inmiddels aan asr verkochte Generali met 530.000 polishouders en een beheerd vermogen van 6,5 miljard euro.