Vogelgriep en fipronil

De vogeltrek is weer op gang gekomen. Trekvogels kunnen opnieuw hoog pathogene vogelgriepvirussen meebrengen naar Nederland.
Vanaf 30 juni om 00:00, werd de afscherm- en ophokplicht in twee aanvullende regio’s rondom Drenthe ingetrokken. Voor de overige regio’s bleef de afscherm- en ophokplicht onverkort van kracht. De maatregelen, waaronder de ophokplicht, zijn bijna acht maanden van kracht geweest.

Vogelopvang Soest is vanaf 1 september 2021 tijdelijk gesloten vanwege vogelgriep, die meerdere vogels het leven kostte. Besmette jonge zwanen en eenden werden opgehaald voor onderzoek. Het zijn dieren die binnen de vogelopvang groot zijn gebracht en vervolgens in een relatief afgelegen natuurvijver zijn geplaatst om verder door te groeien totdat zij groot genoeg zouden zijn om vrijgelaten te worden. Hoogstwaarschijnlijk zijn de dieren besmet door een passerende wilde vogel. Het is vooralsnog onbekend of het gaat om de hoogpathogene of de mildere laagpathogene variant.

Bij een houder van sier- en watervogels in Heeten is 23 augustus 2021 H5 vogelgriep vastgesteld. Alle 665 zwanen, eenden en andere vogels van de houder werden geruimd en er is in een straal van tien kilometer rondom het bedrijf een vervoersverbod ingesteld. In deze zone liggen 36 andere pluimveebedrijven. Het vervoersverbod is met onmiddellijke ingang ingesteld. 
Op vrijdag 21 mei 2021 werd een kalkoenenbedrijf in Weert (provincie Limburg) besmet verklaard met hoogpathogene vogelgriep (HPAI) type H5N8 en donderdag 10 juni werd een besmetting vastgesteld op een dierenweide in Vleuten (provincie Utrecht) en een bij een vogelopvang in Rotterdam (provincie Zuid Holland). Het vogelgriepvirus circuleert ook nog in wilde vogels. Het aantal met H5N1 besmette ganzen in Friesland en Groningen lijkt wel af te nemen, maar in andere delen van Nederland zijn in week 23 nog drie vondsten gedaan van met H5N8 HPAI besmette meeuwen, eenden en ganzen.
In andere Europese lidstaten neemt het aantal besmettingen af. In Duitsland en België is onlangs de ophokplicht ingetrokken.Er zijn regionale verschillen in aantal uitbraken en in vondsten van besmette wilde vogels.  Op 14 juni heeft de deskundigengroep dierziekten de situatie opnieuw geanalyseerd en de kans op besmetting van een pluimveebedrijf, gegeven de situatie, beoordeeld. Daarin hebben zij ook beoordeeld in hoeverre het intrekken van de ophokplicht in bepaalde regio’s de kans van besmettingen van pluimveebedrijven zou doen toenemen (regio’s zoals in bijlage 2). Zij schatten de kans van besmetting voor heel Nederland in als matig tot hoog. Lokaal kunnen er grote verschillen zijn voor introductiekansen van AI, omdat ook kleine waterrijke gebieden aantrekkelijk kunnen zijn voor watervogels. Zij achten de kans op besmetting in de kustprovincies en langs de grote rivieren hoger dan in andere gebieden maar geven ook aan dat daarbuiten de kans in kleinere waterrijke gebieden hoog kan zijn.
Als in heel Nederland de ophokplicht wordt ingetrokken, zou de kans dat minimaal één pluimveebedrijf besmet zou raken met vogelgriep toenemen naar hoog. Als de ophokplicht wordt ingetrokken in bepaalde regio’s, schatten zij de kans dat in die gebieden een pluimveebedrijf besmet raakt in als matig. De deskundigen gaven aan dat de onzekerheid over hun beoordeling groot is, vooral vanwege het feit dat het virus dit jaar lang blijft circuleren in vogels die in Nederland broeden. Zij maakten daarbij ook de kanttekening dat er de afgelopen tijd niet alleen uitbraken zijn geweest in (waterrijke) risicogebieden, maar ook in gebieden waarvan, op basis van gegevens vanaf 2014, werd verondersteld dat het risico daar lager was. In vijf regio’s gelegen in het oostelijk deel van Overijssel, Gelderland en Noord Brabant , in het midden van Noord Brabant en in Limburg zijn  81 pluimveebedrijven met een uitloop van de in totaal 443 die er in Nederland zijn. Dit betreft 52 vrije-uitloop bedrijven en 29 biologisch bedrijven.
De kans op een uitbraak in de vijf genoemde regio’s bij intrekking van de ophokplicht achten de deskundigen matig. Gezien deze veterinaire risico-inschatting, de dierenwelzijnsaspecten, de financiële situatie voor pluimveehouders en het verlies van marktaandeel voor vrije-uitloopeieren wordt per zaterdag 19 juni het ophokverbod ingetrokken.
In de regio waar de Gelderse Vallei onder valt, zijn ook dit jaar nauwelijks vondsten van besmette wilde vogels geweest en geen uitbraken en dat geldt ook voor de Gelderse Vallei. Toch laat ik in die regio de ophokplicht in stand, vanwege de hoge pluimveedichtheid. Als daar een besmetting optreedt, bestaat de mogelijkheid dat het virus zich snel verspreidt tussen de bedrijven. Dat geldt ook voor de regio in het zuidoosten van Noord Brabant waar een kleinere pluimveedichte kern zit maar waar bovendien het recent besmette bedrijf in Weert lag.
Op de website van RVO.nl (rvo.nl/dierziektenviewer/) staat informatie die pluimveehouders kunnen gebruiken om vast te stellen of hun bedrijf of locatie valt in een van de vijf regio’s waar de ophokplicht wordt ingetrokken.
In Vleuten werd 10 juni 2021 bij hoenders en watervogels op een dierenweide H5 vastgesteld. Alle 56 besmette vogels werden geruimd.
Een 41-jarige Chinees is als eerste mens besmet geraakt met vogelgriepstam H10N3. Hij belandde op 28 april in het ziekenhuis met koorts en andere ziekteverschijnselen. Besmettingen bij mensen komen vaker voor en kunnen gevaarlijk zijn. In 2016 en 2017 overleden enkele honderden mensen nadat ze besmet waren geraakt met H7N9.
In Weert (provincie Limburg) is 20 mei 2021 bij een kalkoenbedrijf vogelgriep (H5) vastgesteld. In een straal van 1 kilometer rond het bedrijf ligt een leghennenbedrijf. Om verspreiding van het virus te voorkomen, werd behalve het besmette bedrijf ook het leghennenbedrijf geruimd. Op het besmette bedrijf gaat het om circa 13.000 dieren. Op het bedrijf in de 1 kilometer zone zijn 66.000 leghennen. De ruimingen worden uitgevoerd door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).
Het zeearendjong dat in april dood werd gevonden in een nest in het Hunzedal is overleden aan de vogelgriep. In het nest van het overleden jong werd een deel van een prooi gevonden, een brandgans. Het overleden kuiken was nog geen twee weken oud.
Drie maanden geleden werd In Sint-Oedenrode (gemeente Meierijstad, provincie Noord-Brabant) op 20 februari 2021 bij een legkippenbedrijf ook vogelgriep (H5) vastgesteld. In een straal van 1 kilometer rond het bedrijf lagen 2 andere pluimveebedrijven en binnen 10 kilometer afstand liggen nog 26 andere pluimveebedrijven. Om verspreiding van het virus te voorkomen, werden het besmette bedrijf en de 2 bedrijven binnen 1 kilometer geruimd. Op het besmette bedrijf ging het om circa 35.000 dieren. De andere twee bedrijven bevatten circa 49.920  en 47.000 dieren. De ruimingen worden uitgevoerd door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). In het gebied van 3 kilometer rond het besmette bedrijf in Sint-Oedenrode liggen 7 andere pluimveebedrijven. Er is per direct een vervoersverbod voor pluimveebedrijven afgekondigd in deze zone.In Zuid Korea heeft de uitbraak van hoogpathogene vogelgriep sinds oktober 2020 geleid tot het ruimen van meer dan 26 miljoen kippen en het Franse ministerie van Landbouw meldt 345 uitbraken van vogelgriep, waarvan 323 in het zuidwesten bij de Spaanse grens. In Frankrijk werden 600.000 pluimveevogels geruimd om verdere uitbraken te voorkomen. Ook bij pluimveebedrijven in Hongarije is vogelgriep vastgesteld. Vervoersmiddelen voor pluimvee of broedeieren die leeg terugkeren of uit Hongarije komen, moeten daarom onmiddellijk na aankomst in Nederland een tweede reiniging en ontsmetting (R&O) ondergaan, op een erkende reinigings- en ontsmettingsplaats. 

Sinds 13 november 2020 zijn er ook in Nederland 20 meldingen van vogelgriep gedaan. Aviaire influenza (vogelgriep) is zeer besmettelijk en zelfs mensen kunnen geïnfecteerd worden wanneer er sprake is van direct en intensief contact. Zij krijgen dan koorts, hoofdpijn, spierpijn, hoest of een oogontsteking. Het virus verloopt bij mensen meestal mild en veroorzaakt griepachtige verschijnselen met sufheid, tranende ogen en opgezette kelen. De incubatietijd bedraagt drie dagen tot twee weken. Tot nog toe kan het virus na een besmetting door een vogel niet door mensen onderling worden overgedragen, maar het risico dat het virus muteert en dit wel gaat gebeuren is wel degelijk aanwezig. Bij pluimvee zijn er laagpathogene (LP) en hoogpathogene (HP) types. Een LP-type geeft alleen problemen met luchtwegen en darmen. Het type H5N8 dat nu aangetroffen wordt, is hoogpathogeen en tast de organen en bloedvaten aan. Hennen zijn daardoor algemeen ziek en de bloedingen zorgen voor vochtophoping en uiteindelijk hartfalen, waardoor ze sterven.Het virus is een variant van het influenza A virus dat zeer variabel is en waardoor steeds nieuwe varianten kunnen ontstaan. Het virus vermenigvuldigt in een gastheercel. In één op de 10.000 gevallen kan bij mutaties (antigene drift) een virus ontstaan dat anders en mogelijk gevaarlijker, is dan het oorspronkelijke virus.

Wat is vogelgriep ?

Vogelgriep (Aviaire Influenza, AI) is er in een milde en een gevaarlijke vorm.  De meeste virussen zijn van de milde variant; Laag Pathogene Aviaire Influenza (LPAI). Dieren vertonen daarbij lichte ziekteverschijnselen. Bij vogelgriep van het type H5 of H7 kan dit echter veranderen in de zeer besmettelijke variant; Hoog Pathogene Aviaire Influenza (HPAI). Sommige varianten van de vogelgriep zoals H5N1 zijn overdraagbaar op mensen (zoönose).  Direct contact met besmet pluimvee kan leiden tot ernstig verlopende infecties bij mensen. De vrees bestaat dat het virus zodanig verandert dat het zich makkelijk onder mensen kan verspreiden. Dat kan dan zelfs leiden tot een  pandemie. Een laagpathogeen aviair influenzavirus kan muteren tot een zeer besmettelijk en dodelijk hoogpathogeen virus. In Hong Kong overleed een man van 62 jaar aan de gevolgen van vogelgriep. Het is het tweede dodelijke geval door vogelgriep H7N9 in Hong Kong. Hong Kong heeft bevestigd dat er nu drie menselijke besmettingen zijn geweest in drie weken tijd. Er wordt gevreesd dat het virus zich verspreid naar Zuid-Korea, Japan en het vasteland van China. In China zelf zijn er tot dusverre zelfs al vier mensen overleden.
Op een pluimveeverwerkingsbedrijf in het zuiden van Rusland zijn in februari 2021 zeven medewerkers besmet met de vogelgriepvariant H5N8. Het is de eerste keer dat het hoogpathogene virus bij mensen is aangetroffen. Zij hadden milde klachten, aldus het Russische persbureau Interfax. Rusland heeft de wereldgezondheidsorganisatie WHO geïnformeerd over de besmettingen. In januari raakten in China ook al twee mensen in China besmet met de H5N6-variant, waarbij een driejarig meisje overleed. In China werd in 2013 voor het eerst een besmetting bij een mens ontdekt. Sinds 2003 heeft het virus 319 mensen geïnfecteerd, waarvan 192 mensen overleden.

H5N1

H5N1 is een variant van het vogelpestvirus dat ook gevaarlijk en besmettelijk is voor mensen. Als het muteert en van mens op mens wordt overgedragen kunnen de gevolgen zeer ernstig zijn. Het komt nu al af en toe voor dat een mens geïnfecteerd wordt en zes op de tien besmette mensen overlijd er aan. Dat is meer dan bij Corona waaraan een op de honderd mensen overlijdt aan het virus. Sinds 22 oktober 2020 geldt er een ophokplicht voor commercieel gehouden pluimvee. “H5” verwijst naar het type hemagglutinine in de eiwitmantel en “N1” naar het type neuraminidase. Het betreft in beide gevallen antigenen die een rol spelen bij respectievelijk binding aan de celmembraan en het loskomen van nieuw geproduceerde virussen uit een geïnfecteerde cel.
H5N1 is een Influenza A- of “aviaire influenzavirus” dat een virale infectie (griep) veroorzaakt. Mensen bij wie het virus is aangetroffen, zijn voornamelijk besmet door intensief fysiek contact met besmet pluimvee. Bekend is ook dat katachtigen geïnfecteerd zijn geraakt met H5N1.
H5N1 is endemisch in vogels in Zuid-Azië en dreigt endemisch te worden bij alle vogels. Dit komt doordat besmette trekvogels het virus wereldwijd verspreiden. De mortaliteit bij mensen door het virus is niet goed bekend, omdat milder verlopende infecties niet altijd geregistreerd worden. Over het algemeen wordt aangenomen dat griepvirussen die afkomstig zijn van vogels en een pandemie hebben veroorzaakt, in 2,5-5% van de ziektegevallen dodelijk zijn geweest. Tegen dit virus van het subtype H5Nx heeft de mens geen resistentie.Het immuunsysteem herkent het virus niet direct, waardoor het virus zich de eerste uren of dagen ongebreideld kan vermenigvuldigen en de besmette mens ziek kan maken. Het immuunsysteem reageert te laat op de infectie en daarbij kan ook een overreactie ontstaan.
Vooral risicogroepen als ouderen, suikerpatiënten en jonge kinderen zijn kwetsbaar en kunnen er aan overlijden. Besmette vogels dragen het virus over op elkaar door hun speeksel, lichaamsvocht of uitwerpselen. Andere vogels pikken het virus op door direct contact met deze afscheidingen of door contact met hiermee bedekte oppervlakken. Omdat trekvogels ook besmette dragers van het virus zijn, kan het virus gemakkelijk over de hele wereld verspreid worden. Omdat H5N1 een griepvirus is, heeft het symptomen die overeenkomen met de gewone griep, zoals koorts, hoesten, pijnlijke keel en pijnlijke spieren. In zwaardere gevallen kan het leiden tot longontsteking, cytokinestorm of respiratoir falen. In 2006 werd H5N1 in Zuid-Italië en Bulgarije aangetroffen in dode wilde Knobbelzwanen. Knobbelzwanen komen in de nu besmette waterrijke gebieden veel voor en worden daarom nu samen met wilde eenden en meeuwen uit voorzorg gevangen en getest

H5N8
H5N8 is besmettelijk en dodelijk voor vogels maar kan ook mensen besmetten, maar minder ernstig dan bij H5N1. De symptomen bij een mens lijken op een milde vorm van griep, zoals koorts, hoofdpijn, koude rillingen, hoesten en zwakte. Uit analyse door het Centraal Veterinair Instituut is gebleken dat het Nederlandse H5N8 virus veel overeenkomsten heeft met twee Koreaanse en een Japanse soort, wat zou betekenen dat het virus vanuit Azië overgekomen is. In Bangladesh, China, Egypte, India, Indonesië en Vietnam is het virus dusdanig verspreid onder de wilde vogels dat bestrijding niet meer mogelijk is.

H7N9H7N9 komt uit Azië. Dat het niet alleen zwakkere dieren overkomt, bleek toen in 2004 in Bangkok een luipaard aan de variant H5N1 bezweek en er ook een tijger besmet bleek.Waar waren uitbraken van vogelgriep ?Op wijkboerderij De Veldmuis in Zaandam (Westerwatering) is begin februari 2021 vogelgriep geconstateerd. Alle vogels werden geruimd. Onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) toonde aan dat het om een voor vogels zeer besmettelijke variant ging.

Een milde variant van vogelgriep werd in december vastgesteld in een stal in het Zuid Hollandse Den Bommel. Bij een routineonderzoek werd begin december vogelgriep vastgesteld in de stal. Het ging om een laagpathogene variant, maar omdat in de hennen nog levend virus werd aangetroffen, moest die stal worden geruimd.

In Moergestel (gemeente Oisterwijk, provincie Noord Brabant) is bij een bedrijf met kalkoenen vogelgriep (H5) vastgesteld. Het gaat waarschijnlijk om een hoogpathogene variant van de vogelgriep. In een straal van 1 kilometer rond het bedrijf liggen geen andere pluimveebedrijven. Om verspreiding van het virus te voorkomen, wordt het bedrijf geruimd. In totaal gaat het om circa 18.000 dieren. De ruiming wordt uitgevoerd door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). In het gebied van 3 kilometer rond het besmette bedrijf in Moergestel liggen 6 andere pluimveebedrijvenOp een andere pluimveehouderij, in het West-Vlaamse Diksmuide werd 17 december vogelgriep van het type H5 vastgesteld. Eerder werd vogelgriep geconstateeerd bij een pluimveehouderij in Menen en bij een hobbyhouder in Dinant. Verder zijn ook besmettingen vastgesteld bij wilde vogels op een tiental locaties in West-Vlaanderen en Oost-Vlaanderen.In Buitenpost (gemeente Achtkarspelen, provincie Friesland) is 14 december bij een vermeerderingsbedrijf met kippen voor de 12e keer dit jaar in nederland vogelgriep (H5) vastgesteld. In totaal gaat het om circa 28.000 kippen. Bij een pluimveebedrijf in Den Bommel (gemeente Goeree-Overflakkee, provincie Zuid-Holland) is 8 december bij een bedrijf met 25.000 leghennen vogelgriep (H5) vastgesteld. In Sint Annaparochie (West- Friesland) is 7 december vogelgriep (H5N8) vastgesteld. Het bedrijf hield vleeskuikens.  In Maasland (gemeente Midden-Delfland, provincie Zuid Holland) werd 5 december bij een pluimveebedrijf met 500 kippen vogelgriep (H5) vastgesteld.

Bij een pluimveebedrijf, met 90.000 stuks pluimvee in Hekendorp naast Gouda werd 21 november 2020 H5 vogelgriep vastgesteld. op 21 november werden in Witmarsum, op 5 november bij een pluimveebedrijf in het Gelderse Puiflijk, 10 november bij een bedrijf in Lutjegast (Groningen) en 28 oktober bij een pluimveebedrijf in de Gelderse plaats Altforst (Tussen Arnhem en Den Bosch) ook al hoogpathogene vogelgriep H5 vastgesteld. Er geldt een landelijke ophokplicht voor pluimveebedrijven. Hobbypluimveehouders moeten hun dieren ook afgeschermd houden. Bij 2 vogelopvangcentra Leiderdorp en de Vogelklas Rotterdam is bij opgevangen vogels vogelgriep vastgesteld. Ook bij een groep dode watervogels die half november bij Zierikzee werden aangetroffen bleek de oorzaak vogelgriep, maar dat bleek het gemuteerde H5N8 virus te zijn.
Op een leghennenbedrijf in Noord-Duitsland en pluimveebedrijf in West-Engeland werd daarvoor al vogelgriep vastgesteld.  Het virus duikt op tal van plekken in Noordwest-Europa wijdverspreid op: op een leghennenbedrijf bij Neubukow in de Noord-Duitse Landkreis Rostock (H5N8), op een pluimveebedrijf in het westen van Engeland, maar ook werd het hoog pathogene vogelgriepvirus gevonden bij wilde vogels in Nederland, België, Duitsland Verenigd Koninkrijk, Ierland, Denemarken, Zweden en Spanje. Ook zijn er verschillende hobbylocaties besmet geraakt in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk.
In België is hoogpathogene vogelgriep H5N8 vastgesteld bij drie wilde vogels in een opvangcentrum in Oostende. De drie wilde vogels – een knobbelzwaan, een kolgans en een wulp – werden gevonden in Oudenburg, Bredene en Middelkerke.De vogelgriep rukt ook op in de regio Utrecht. Bij de Dierenambulance Ronde Venen/Amstelland komen dagelijks tal van meldingen binnen van dieren die dood uit de lucht vallen of raar gedrag vertonen. De eerste paar meldingen kwamen uit Kockengen maar inmiddels worden zieke dieren in de hele provincie aangetroffen. Zo werd ook bij een hobbylocatie met 300 vogels in Mijdrecht op 28 november H5 vastgesteld. In Amstelland/De Ronde Venen waren eerder in november over de hele regio als 5 meldingen geweest van ganzen die uit de lucht vielen. 1 november kwam er een melding van een vallende gans in Vinkeveen. Rond Nieuwkoop, Ter Aar, Langeraar en Nieuwveen geldt een vervoerverbod voor pluimvee, eieren, pluimveemest en gebruikt strooisel, maar ook op andere dieren en dierlijke producten afkomstig van bedrijven met commercieel gehouden gevogelte omdat er in het Utrechtse Mijdrecht vogelgriep is vastgesteld. De 300 vogels op het bedrijf zijn geruimd. Het vervoersverbod geldt voor een gebied van tien kilometer om Mijdrecht heen. Schiphol en de snelwegen daarheen zijn uitgezonderd van het verbod.

Wageningen Bioveterinary Research heeft tot nu toe al duizenden dode vogels ontvangen voor onderzoek. Aan de oevers van het Eemmeer spoelen veel dode vogels aan, en ook in de achterliggende Eempolder worden in sloten veel kadavers aangetroffen.  In Middelie (gemeente Edam-Volendam) is bij kippen van een hobbyhouder vogelgriep vastgesteld. Het gaat waarschijnlijk om de hoogpathogene variant van vogelgriep. Ook in de regio Leiden zijn besmette vogels aangetroffen. In een vogelasiel aldaar werden meerdere vogels positief getest.  Ook in de Friese kwelders bij het dorpje Ferwert werden meer dan 250 dode vogels aangetroffen. Bij een pluimveebedrijf in het Gelderse Puiflijk is ook H5 vogelgriep vastgesteld. Passanten worden dringend verzocht om zieke wilde vogels niet aan te raken en te bellen met de dierenambulance met vermelding van de situatie en lokatie. Het gaat met name om eenden, ganzen, zwanen, roofvogels, kauwen, kraaien en meeuwen.Vaak worden bedrijven met dieren in vrije uitloop getroffen door laag pathogene varianten van vogelgriep waardoor al gedacht werd dat het virus overgebracht wordt door overvliegende watervogels (Smient- en Taling eenden). Langs de Friese kust en in Ameland werden ook tientallen dode watervogels waaronder brandganzen aangetroffen. Van twee smienten die eerder gevonden werden in IJmuiden en Bloemendaal is al bevestigd dat ook zij besmet waren het HPAI van het type H5N8. Ook zijn er in het waddengebied al zes slechtvalken dood aangetroffen.Bij Sleeswijk-Holstein in Duitsland werden eind oktober een besmette smient, een slechtvalk en een wulp aangetroffen en in Hunzedal een zwaan. De vogelgriep verspreidt zich snel onder wad- en watervogels in het buitendijks gebied bij Holwerd, Blije en Ferwert. Minimaal 300 dode brand ganzen en andere vogelsoorten zijn dood aangetroffen op de pier van Holwerd. Vermoedelijk zijn de dieren allemaal besmet met de vogelgriep. Bij wildopvang Bonte Piet in Midwoud Noord Holland zijn drie vogels positief getest op de vogelgriep. Twee hadden het zeer besmettelijke type H5N8 en een had het type H5N1. Op 2 november werd in het Verenigd Koninkrijk een laagpathogene H5N2-stam bevestigd bij Chookies Farm and Feed Store in Kent. Als gevolg hiervan moesten alle 480 vogels (inclusief zwanen, duiven, kippen en eenden) worden geruimd om de verspreiding van de ziekte te beperken. Op 3 november werd een niet-gerelateerde uitbraak, veroorzaakt door H5N8, gemeld op een boerderij die vleeskuikenfokkers in Cheshire fokt.Voor alle commerciële pluimveehouders in Nederland geld al sinds 22 oktober een ophokplicht, nadat in Kockengen, bij Utrecht zes dode knobbelzwanen met H5N8 werden gevonden. Twee daarvan zijn naar de universiteit in Wageningen gestuurd en daar hebben onderzoekers het virus aangetroffen in de zwanen. Het gaat om de variant H5N8. De European Food Safety Authority riep landen op waakzaam te zijn, nadat er uitbraken waren van hoogpathogene aviaire influenza (HPAI) onder wilde en gedomesticeerde vogels de afgelopen maanden in het westen van Rusland en Kazachstan.
Deze regio is een bekende herfsttrekroute voor wilde watervogels die naar Europa trekken.Eendenbedrijven zijn verplicht om het strooisel in stallen goed op te slaan, zodat wilde vogels er niet bij kunnen komen. Wanneer er in bedrijven wordt gestrooid, moeten pluimveehouders goed opletten dat er niets van buiten de stal naar binnen komt. Er werd ook een besmette dode smient aangetroffen.Het H5N8-virus werd in augustus ook gevonden bij knobbelzwanen in Rusland, een maand later ook in Kazachstan en deze maand nog in Israël. Wilde knobbelzwanen trekken niet tussen Europa en Rusland. Volgens de universiteit is het virus dan ook waarschijnlijk via andere vogelsoorten in Nederland gekomen. “Dit suggereert dat het virus lokaal circuleert onder wilde vogels in Nederland”, schrijft de universiteit.

Half mei 2020 werden 257 pluimveebedrijven in Hongarije in anderhalve maand tijd besmet met H5N8 en circa 3,5 miljoen stuks pluimvee werden geruimd.  In de zuidelijke provincies Bacs-Kiskun en Csongrad ln de gebieden waar pluimveehouderijen dicht bij elkaar lagen, werd 870.000 stuks pluimvee geruimd om de pluimveedichtheid te verlagen en verspreiding van het virus te voorkomen. De schade voor pluimveehouders wordt geschat op miljoenen euro’s. Daarom geldt er in Hongarije momenteel een ophokplicht voor pluimvee. De ophokplicht moest in Nederland uit voorzorg dus feitelijk verlengd worden, maar deze is per 29 april echter opgeheven. Op een Duitse kalkoenhouderij in Bülstringen, in de deelstaat Sachsen-Anhalt werd H5N8 op 31 maart bevestigd. Alle 20.000 kalkoenen zijn inmiddels geruimd. Ook is er bij een wilde eend in een dierentuin in Duitse deelstaat Sachsen een besmetting vastgesteld. Er is ook een nieuwe uitbraak van het H5N8-virus in het zuiden van Hongarije bij een bedrijf met zo’n 15.000 eenden. Op 21 maart was er een H5N8 besmetting in Dornum Duitsland, hemelsbreed zo’n vijftig kilometer van Eemshaven. De kalkoenmesterij met tienduizend moederdieren is onmiddellijk geruimd. Eerder waren er uitbraken vastgesteld elders in Duitsland, maar ook in Polen en Bulgarije. Op 13 maart 2020 is op een kleinschalig hobbybedrijf een besmetting van HPAI H5N8 geconstateerd. Het betreft een klein bedrijf in Sachsen in de buurt van Leipzig (Oost-Duitsland).  In Polen zijn eind februari drie nieuwe uitbraken van H5N8 vogelgriep vastgesteld. Het virus is op twee eendenbedrijven in de centraal gelegen provincie Łódź vastgesteld en één in de aangrenzende provincie Groot-Polen. Daarna werd begin december op een kalkoenbedrijf in de provincie Mazovië  H5N8 vastgesteld.
De afgelopen weken was er opnieuw in China, Denemarken, Duitsland, Polen, Slowakije, Roemenië, Oekraïne en tot twee maal toe in Tsjechië H5N8 geconstateerd. 10 februari 2020 in in het westelijke deel van Duitsland bij legkippen, ganzen en eenden van een hobbyboer in Baden Württemberg vlakbij Stuttgart. En 20 februari in het midden van Bulgarije op een eendenbedrijf.  In Nederland was er vanaf 11 februari tijdelijk een ophokplicht voor alle commerciële pluimveebedrijven. Hobbymatig gehouden vogels mochten nog wel naar buiten.

In China zijn 12 februari 2020  bij een bedrijf in Shaoyang in de provincie Hunan 4.500 van de 7.850 kippen gestorven door de besmetting. Circa 18.000 stuks pluimvee werden geruimd. In Denemarken ten zuiden van de stad Aalborg moesten er eind januari 48.000 biologische leghennen geruimd worden die besmet bleken met de laagpathogene H5N1-variant.

Met 28 actiepunten in een roadmap die is opgesteld door het ministerie, de pluimveesector en de Dierenbescherming. ‘Roadmap strategische aanpak vogelgriep’ moet het risico op uitbraken van hoogpathogene vogelgriep worden verkleind. De roadmap is gemaakt door het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), de Dierenbescherming (DB) en de koepel van de pluimveesector Avined. De 28 acties die erin zijn uitgewerkt, zijn allemaal gericht op de preventie van uitbraken met hoogpathogene vogelgriep in de commerciële pluimveehouderij en op het beperken van de gevolgen ervan.

Vanuit België wordt gemeld dat pluimveebedrijven die positief zijn voor H3 verplicht geruimd gaan worden, waarbij alleen de levende dieren worden vergoed en de vergoeding zou bovendien ook niet gelden voor bedrijven die reeds vrijwillig geruimd hebben. Het aantal besmette bedrijven is inmiddels opgelopen tot boven de 80.

De vogelgriep in België vormt nog steeds een bedreiging. De pluimveesector, waaronder LTO/NOP, heeft eerder aan het ministerie van LNV gevraagd om bij een introductie van H3N1 in Nederland te handelen als ware het een bestrijdingsplichtige vogelgriepvariant waarbij ruiming van het besmette koppel en de kosten en vergoedingen van de dieren uit het Diergezondheidsfonds (DGF) worden gefinancierd. Mocht de overheid niet tot ruiming over gaan, dan wil de sector de ruiming voor haar rekening nemen met een financiering van de kosten uit het DGF. Op 4 juli 2019 heeft de sector hierover overlegd met het ministerie van LNV. Het ministerie van LNV gaat niet in op de verzoeken van de sector omdat H3N1 geen bestrijdingsplichtige dierziekte is.

Ook kan er volgens LNV sprake zijn van precedentwerking en hoeft introductie in Nederland van H3N1 niet te leiden tot een eenzelfde ontwikkeling en verspreiding als in België. Het ministerie van LNV heeft gemeld dat als H3N1 op een Nederlands bedrijf wordt vastgesteld, het bedrijf een beschikking krijgt van de NVWA.

Er is dan alleen 1 op 1 vervoer met dit bedrijf toegestaan. Als het bedrijf een uitloop heeft, moeten de dieren worden opgehokt. In overleg met de sector zal dan een verscherpt hygiëneprotocol van kracht worden.

7 september 2018 werd voor het laatst hoogpathogene vogelgriep vastgesteld bij een wilde eend afkomstig uit het Eemmeer en een week eerder op een hobbybedrijf in het noordoosten van Duitsland bij een bruine kiekendief. In Rusland zijn in juli ook pluimveebedrijven getroffen door dezelfde hoogpathogene variant van vogelgriep. 11 juli werd bij de internationale organisatie voor diergezondheid OIE melding gedaan van een uitbraak op een bedrijf met 616.000 kippen in Rostovskaya Oblast, een gebied grenzend aan Oekraïne. De nieuwste uitbraken brengen het totaal aantal uitbraken in Rusland in de afgelopen maand op 41 verdeeld over 8 districten. Er zijn daarbij meer dan 1,1 miljoen stuks pluimvee geruimd. Minister Carola Schouten van Landbouw trok de ophokplicht in Nederland op 13 april in omdat het risico op besmetting zo klein was geworden dat er geen maatregelen meer nodig waren. Ook de verplichting voor kinderboerderijen om hun pluimvee af te schermen werd ingetrokken. Wel moeten pluimveebedrijven zich nog houden aan hygiëneregels als iemand de stal of het erf betreedt.

Tussen oktober 2017 en maart 2018 werden 89 gevallen van H5-vogelgriep gemeld, waarvan 53 besmettingen met de hoogpathogene variant H5N8. Op een door ESA opgestelde lijst van landen met besmettingen staan Nederland, Italië, Duitsland, Denemarken, Groot-Brittannië, Ierland, Zweden, Zwitserland, Bulgarije en Cyprus. De Italianen voeren de lijst aan met 48 gevallen, waarvan 43 bij professionele pluimveebedrijven of hobbyboeren. In het noorden van Italië werden half maart drie nieuwe gevallen van H5N8 gemeld. Op een bedrijf in het Overijsselse Kamperveen werd 13 maart vogelgriep geconstateerd. Alle 30.000 eenden op de boerderij werden geruimd. Het was al de derde keer dat dit bedrijf met het virus te maken kreeg. Eerder was dat in in 2014 en 2016. Ook het naastliggende bedrijf werd geruimd maar twee andere collegabedrijven bleken niet besmet. Bij pluimveebedrijf Postma aan het Hoendiep in Oldekerk (Groningen Westerkwartier) werd 25 februari 2018 ook al vogelgriep vastgesteld. 36.000 kippen werden daar geruimd. Ook kippenslachterij Storteboom in het naastgelegen Kornhorn lag stil en 250 medewerkers zaten noodgedwongen thuis.

Bij een hobbypluimveehouder in het Zuid-Hollandse Rhoon, vlak onder Rotterdam, werd 22 januari 2018 hoogpathogene H5N6 vogelgriep vastgesteld. Er werd een landelijke ophokplicht voor pluimvee ingesteld nadat 7 december 2017 op een eendenbedrijf in Biddinghuizen in Flevoland en bij het Dierenpark de Scharrelberg variant H5N6 van vogelgriep werd vastgesteld. In Biddinghuizen ging het om een nieuw subtype H5N6-virus. Dat bleekt uit onderzoek van Wageningen Bioveterinary Research (WBVR). De verschillende dode watervogels die later rond het Veluwemeer zijn gevonden waren besmet dezelfde virusstam. Dat geldt ook voor de twee hobbybedrijven die slachtoffer waren van vogelgriep. De experts van WBVR vermoeden dat watervogels het virus bij het eendenbedrijf brachten

Eind maart 2017 werden nog twee gevallen van vogelgriep bevestigd bij hobbyhouders. Het ging om een besmetting in Woerdense Verlaat (Zuid-Holland) en in De Wijk (Drenthe). Het pluimvee op beide locaties werd geruimd. Buiten gehouden pluimvee heeft een 7,7 keer grotere kans op besmetting met vogelgriep. Kalkoenen hebben een 7 x hogere kans op laagpathogeen vogelgriep dan binnenkippen en eendenbedrijven zelfs 23 keer hoger. Vooral pluimveebedrijven in waterrijke (trek)gebieden hebben een sterk verhoogde kans op besmetting.

24 december 2017 werd vogelgriep geconstateerd in Zoeterwoude bij twee bedrijven met in totaal 58.500 vogels. Daarmee is het aantal getroffen en preventief geruimde bedrijven sinds eind november 2017 opgelopen tot vijftien.

De laatste besmetting bij een professionele pluimveehouder werd 10 januari 2018 bij een kalkoenbedrijf in Haldern ontdekt vlak over de grens bij Ulft. Alle dieren werden geruimd omdat deze besmet waren geraakt met de variant H5N8. Op de zorgboerderij van Reinaerde op Dennendal werden een dag eerder op 9 januari ook 5 kippen dood aangetroffen. Onderzoek heeft uitgewezen dat de dieren waren besmet met het HN5-virus (vogelgriep). De rest van het pluimvee op de zorgboerderij is inmiddels geruimd. De zorgboerderij ligt afgelegen en de dieren gaan niet op transport. De Voedsel- en Warenautoriteit stelt dat er geen risico is op verdere besmetting.

Welke oplossingen zijn er om vogelgriep te voorkomen

AVINED, het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en de Dierenbescherming hebben samen een ‘Roadmap strategische aanpak vogelgriep’ ontwikkeld. De geschatte kosten per uitbraak op een pluimveehouderij worden geschat op circa een miljoen euro. De Roadmap is een meerjarig traject met acties die gericht zijn op preventie en op het beperken van de gevolgen van een eventuele uitbraak.Belangrijk speerpunt is het vergroten van de kennis over de insleeproutes van het virus. Daarom is het opstellen van een netwerkkaart een belangrijk onderdeel van het “Flight Flu” project. De kaart moet het contact tussen pluimvee en wilde vogels beschrijven compleet met plaats en seizoen, de aanwezigheid van een vogelsoort, die het virus meeneemt en over kan brengen, de aanwezigheid van een geschikt habitat van dergelijke vogels rondom het bedrijf, de aanwezigheid van een uitloop, het type pluimvee dat wordt gehouden en de bedrijfshygiëne. Met fluoriserende stoffen moet inzichtelijk gemaakt worden hoe HPAI in de stal komt en hoe het zich vervolgens verspreidt. Daarnaast wordt er gekeken naar de meldcriteria bij een afwijking in het voer- en drinkgedrag. Met het niet voeren of drinken van pluimvee in de uitloop en het dagelijks controleren van de uitloop op grondeieren en kadavers van kippen kan het aantal wilde vogels op het bedrijf worden beperkt. Ook het voorkomen van plassen water in de uitloop, het planten van bomen of andere houtige gewassen, het doorontwikkelen van de hygiënescan waarmee pluimveehouders de hygiënestatus van het bedrijf bepalen, het inzetten van getrainde honden en laserapparatuur om wilde vogels te verjagen, hebben effect. de lasers zouden effectief zijn om insleep te beperken.
Een ander speerpunt in de Roadmap vormen de structuurmaatregelen. De laatste jaren zijn bijvoorbeeld vanwege natuurontwikkeling overloopgebieden of open water aangelegd. Een pluimveebedrijf kan dan ineens onbedoeld in een waterrijk gebied liggen.

In verband met de vogelgriep geldt nu al 22 weken een ophokplicht . In de supermarkt zijn tegenwoordig wel alle eieren van vrije-uitloop- of scharrelkippen. Het kleine deel aan kooi-eieren dat er nog is, gaat naar bakkerijen om in producten verwerkt te worden, gaat naar mayonaisemakers of is voor de export. Zo’n 60 procent van de kippen in Nederland is scharrelkip en rond de 20 procent is vrije-uitloopkip. Een op de tien is een biokip. “Die hebben dezelfde bewegingsruimte als de vrije-uitloopkip, maar krijgen biologisch voer.” En iets meer dan 10 procent is kooikip. Eieren van bedrijven met een vrije uitloop verliezen hun status als de kippen langer dan zestien weken worden opgehokt. Via de brancheorganisaties pleit de sector voor het verlengen naar twintig weken.

Bij de laatste grote uitbraken verspreidde het virus zich niet tussen natuurgebieden, maar was vooral aanwezig bij de natte natuur. Daarom is het van belang dat je een barrière opwerpt zodat het virus niet via de natte natuur de stal in komt, waarbij dus goed gekeken moet worden naar de ventilatie, om aerosolen te verwijderen. Via waterplassen in de vrije uitloop kan vogelgriep eenvoudig van wilde vogels haar weg vinden naar pluimvee. Het vogelgriepvirus kan vrij lang overleven in water.

Om in een zo vroeg mogelijk stadium een besmetting met vogelgriep op te sporen is de meldplicht in Nederland (sinds 4 december 2015) niet op bedrijfsniveau, maar per koppel. Omdat bij bedrijven met uitloop de grootste kans is op besmetting gaat het Centraal Veterinair Instituut (CVI) heel 2016 continue het bezoek van wilde vogels aan de uitloop vastleggen met videocamera’s op een pluimveebedrijf met uitloop. Canadese wetenschappers werken aan een nieuwe monitoringssysteem dat moet helpen de surveillance op vogelgriepvirus in de natuur te verbeteren. Daarbij worden niet direct monsters genomen van wilde watervogels, maar van slib en modder in drassige en/of waterrijke gebieden waar die vogels zich bevinden.

Het onvoldoende verhitten bij de productie van pluimveevoer kan een belangrijke oorzaak kan zijn voor de verspreiding van het HPAI-virus (Highly Pathogenic Asian Avian Influenza A) ofwel H5N1 via mais. Onderzoek van Anitox heeft uitgewezen dat Termin-8 het virus in voer snel onder controle heeft. Termin-8 bestaat uit een mix van formaldehyde, propionzuur, terpenen en surfactant.

Door de warme temperatuur is de besmettingshaard van de vogelgriep in de VS vanzelf gestopt. De laatste uitbraak in de VS dateert van 17 juni 2015. De Verenigde Staten telde dit jaar tot nog toe in totaal 223 uitbraken van vogelgriep in 21 staten, waarbij ruim 48 miljoen kippen en kalkoenen werden besmet en geruimd. In Ghana, Taiwan, China en Israël waren op dat moment nog wel nieuwe besmettingsgevallen.

Behalve vogelgriep is er ook in 13 verschillende staten hondengriepvirus (H3N2) geconstateerd. Er zijn uitbraken in California, Texas, Iowa, Illinois, Wisconsin, Indiana, New York, Massachusetts, Rhode Island, Alabama, Michigan, Georgia en Ohio. De meeste uitbraken zijn in Chicago waar het virus half april ineens opdook en waar 1,700 besmettingen werden vastgesteld en waarbij 8 honden zijn overleden. Het virus is gerelateerd aan uitbraken in Zuid China en Zuid Korea sinds 2006.

Historie

Vogelgriep is bekend sinds 1878 en pas in 1955 werd ontdekt dat het werd veroorzaakt door griepvirussen. De griepvarianten H5N1 en H7N7 zorgen nog altijd voor grote uitbraken. De laatste grote uitbraak in Nederland was in 1926 en de jongste uitbraak heeft de laatste tien jaar 67 mensen het leven gekost. Bij een epidemie in 1968 en 1969 vielen er bij de Hongkong griep H3N2 750.000 doden.

In 2003 werden varkens besmet en bij gemengde bedrijven werden 89 mensen besmet en overleed een dierenarts. Dat jaar moest ongeveer een derde van de totale pluimveestapel worden geruimd en was de schade 300 miljoen. De Nederlandse pluimveesector werd hard getroffen door de vogelpest van het type H7N7. Bij 1.349 pluimveehouderijen werden kippen, kalkoenen en eenden gedood. In totaal werden 30,7 miljoen landbouw- en hobbydieren geruimd.

Welke ontwikkelingen en vaccins zijn er voor vogelgriep

De pluimveesector staat open voor het preventief vaccineren tegen vogelgriep. Een dergelijk vaccin is echter nog niet beschikbaar, of nog van onvoldoende kwaliteit. Het beschikbare vaccin is niet voor een virustype dat verwant is aan de huidige hoogpathogene variant. Ook in het buitenland zijn de juiste vaccins nog niet ontwikkeld, terwijl er wel zonder succes wordt gevaccineerd. In Nederland is er slechts één commercieel vaccin beschikbaar en geregistreerd voor gebruik bij pluimvee. Dit vaccin is gebaseerd op een laagpathogene aviaire influenza (LPAI) H5N2-stam uit 1986, meldt WUR. Deze vaccinstam is niet verwant aan het huidige hoogpathogene aviaire influenza H5N8-virus en zal daarom naar verwachting onvoldoende bescherming bieden tegen een infectie met dit virus. In het buitenland zijn enkele andere commerciële vaccins beschikbaar tegen H5-virussen, maar geen van deze vaccins is ontwikkeld tegen het huidige H5N8-virus dat nu vogelgriepuitbraken veroorzaakt in Nederland. In het laboratorium is aangetoond dat vaccinatie de transmissie van het vogelgriepvirus kan voorkomen, als de vaccinstam en de uitbraakstam nauw verwant zijn. Dat is niet het geval. Toch is wel gevaccineerd tegen vogelgriep, onder meer in Egypte en Azië. Maar in de praktijk blijkt dat er te weinig antistoffen worden aanmaakt tegen het vogelgriepvirus na één of twee vaccinaties. De ontwikkelde vaccins bleken in het veld dus niet effectief genoeg en hebben de uitbraken in deze landen niet kunnen stoppen. Onderzoekers van de universiteit in Utrecht zijn er in 2019 in geslaagd een nieuw vaccin te ontwikkelen tegen H5N1 met alleen dode virusdeeltjes, waardoor het veilig is voor mensen. Het vaccin is een poeder dat door de kippen wordt geïnhaleerd zodat niet elk dier apart hoeft te worden ingeënt en in één keer veel kippen tegelijkertijd kunnen worden gevaccineerd. Preventief enten is echter nog niet mogelijk omdat de beschikbare vaccins nog niet voldoende getest zijn waarbij het risico bestaat dat het vogelgriepvirus muteert en resistent wordt. De griepprik blijkt volgens Amerikaanse onderzoekers in het Journal of Clinical Investigation wél bescherming te bieden tegen de H7N9-vogelgriep, terwijl die er helemaal niet in verwerkt zit.

Er wordt al jaren geëxperimenteerd met andere middelen om vogelgriep tegen te gaan. Niet geheel ongevaarlijk, want er is een risico dat zo’n virus buiten het lab terecht komt. Daarom worden voor zulke experimenten zoveel mogelijk kunstmatig gemodificeerde virussen gebruikt en in plaats van mensen gebruiken ze voor de proeven bij voorkeur fretten, omdat die de pech hebben dat hun longfuncties sterk op die van de mens lijken. De Europese Unie trekt dit jaar 2 miljoen euro uit voor de bestrijding van vogelgriep. Voor vragen over vogelgriep is het klantcontactcentrum van RVO.nl bereikbaar op 088-042424

Een wetenschappelijk rapport van de EFSA bevestigt dat wilde vogels inderdaad een rol spelen in de verspreiding van het virus en zij benadrukken het belang van hygiënemaatregelen om de insleep van het virus op pluimveebedrijven te voorkomen. Volgens professor en onderzoeker Arjan Stegeman van de Universiteit Utrecht was het slecht gesteld met de hygiëne op de door hoogpathogene H5N8 vogelgriep getroffen pluimveebedrijven en barstte het van de ratten en muizen. Onderzoekers troffen pluimveemest aan op het erf van de getroffen bedrijven en op één bedrijf werd vogelmest bij de luchtinlaat van de stal gevonden.

Luchtstromen van buiten die de stal inkomen laten vermoedelijk het virus op vochtige lucht meeliften. Door die toevoer af te dekken met een kleed ontstaat een filter dat met een desinfecterend middel kan worden behandeld. zo meldde een pluimveehouder Hans Hazenberg uit Abbega.

20 juni 2019 tekenden het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), de pluimveesector en de andere veehouderijsectoren het nieuwe convenant financiering bestrijding besmettelijke dierziekten 2020 – 2024. Daarmee wordt het diergezondheidsfonds (DGF) voor een periode van vijf jaar verlengd.  In het convenant is afgesproken dat de pluimveesector in de periode van 5 jaar maximaal 30 miljoen euro bijdraagt voor bestrijding van Aviaire Influenza (AI) en 2 miljoen euro voor NCD. Dit is het zogenaamde plafondbedrag. Daarnaast zijn er jaarlijkse kosten voor monitoring en het in stand houden van faciliteiten die nodig zijn voor de bestrijding.

Besmettings tijdlijn

In 2013 werden in Lochem, in Teeffelen, in Leusden en in Tzum (Friesland) bedrijven geruimd en ook daar ging het steeds om de H7 variant. Elke drie maanden van dat jaar was er een uitbraak. Begin februari werd in Canada een wilde eend gevonden met het H5N8 virus.

In maart 2014 werd op een pluimveebedrijf in Bruchem in Gelderland vogelgriep vastgesteld, waarbij ruim 10.000 legkippen moesten worden geruimd.

3 juli 2014 was er een uitbraak van vogelgriep op een boerderij in het Gelderse Bruchem.

Begin november 2014 werd in de deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren H5N8 geconstateerd waardoor 30.000 kalkoenen in Heinrichswalde moesten worden afgemaakt. Daar werd ook bij een wilde Taling eend op een plek die ver buiten het 50 km risicogebied ligt H5N8 vastgesteld.

16 november 2014was er een uitbraak van H5N8 in de gemeente Oudewater in Hekendorp waar 150.000 kippen geruimd moesten worden.

19 november 2014 bleek het raak met een H5N8 besmetting in Langeraar bij een bedrijf met 43.000 legkippen.

21 november 2014 werd in Kamperveen H5N8 vastgesteld bij een vermeerderingsbedrijf met 10.000 kippen. Het bedrijf werd met CO2 gas geruimd. Bij nog twee andere eenden en kippenbedrijven in de gemeente Kampen werd wel vogelgriep vastgesteld en deze werden geruimd.

25 november 2015 werd vogelgriep vastgesteld bij kippen van een particulier in de Dordogne, waarna al meteen minstens acht landen in Noord-Afrika en Azië een importstop van Frans pluimvee afgekondigden. De laatste uitbraak in Frankrijk dateert van 2006 en trof 64 boerderijen, vooral in het departement Ain. In augustus 2007 werden geïsoleerde gevallen ontdekt in de streek van de Moezel in het oosten van Frankrijk. Behalve de 13 uitbraken met het hoogpathogene virus werden ook enkele eendenbedrijven getroffen door het laagpathogene H5-virus.

30 november 2014 werd bij een bedrijf met 28.000 kippen in Zoeterwoude vogelgriep vastgesteld en ook dit bedrijf werd geruimd. Nader onderzoek door het CVI wees uit dat het om H5N8 ging. Binnen 1 kilometer afstand lag nog een pluimveebedrijf en deze werd preventief geruimd.

1 december 2014 werd het vogelgriepvirus aangetroffen bij wilde eenden in de buurt van Kamerik. In de VS werd H5N2 aangetroffen bij een wilde vogel aan de Amerikaanse westkust.

16 december 2014 werd in Porto Viro in de provincie Rovigo in Italië bij een pluimveebedrijf met ca. 30.000 kalkoenen vogelgriep type H5N8 aangetroffen. Het bedrijf maakt onderdeel uit van een grotere groep van bedrijven met vestigingen in diverse regio’s in Italië en werd direct geruimd.

15 december 2014 werd in het Duitse Cloppenburg en in Meppen H5N8 geconstateerd waarbij 20.000 kalkoenen moesten worden geruimd. In dat district worden zo’n 13,5 miljoen kalkoenen en kippen gehouden. In Meppen ging het om een bedrijf met 10.000 vogels die werden geruimd. In de deelstaat Thüringen bleek na afschot een wilde eend drager van het griepvirus te zijn.

23 december 2014 werden er 11 bedrijven in Canada besmet

31 december 2014 werden in Hong Kong vijftienduizend kippen op een pluimveemarkt geruimd. De markt werd gesloten en de invoer van pluimvee van het Chinese vasteland werd voor drie weken stilgelegd. Op een boerderij in Huizhou in de provincie Guangdong werd de H7-variant van het griepvirus ontdekt.

8 januari 2015 werd in de dierentuin van Rostock H5N8 vastgesteld bij ooievaars, eenden en ganzen en 12 januari bij een rode Ibis.

11 januari 2015 werden in Taiwan H5N8 en H5N2 virussen ontdekt in ganzen- en eendenkweekcentra. 15.000 eenden en ganzen werden geruimd en er werden vogelwerende netten rond boerderijen geplaatst om emigrerende vogels of wilde vogels tegen te houden.

In januari en februari 2015 kwamen 12 kleinere besmettingen aan het licht in Washington, Idaho, Kansas, Minnesota, Montana, Oregon en Wisconsin. In Rusland is half juni bij wilde vogels het hoog pathogene H5N1 en in Duitsland/Nedersaksen het laag pathogene H7N7 aangetroffen. In 6 verschillende staten werden besmette wilde vogels aangetroffen.

In januari 2015 werd in Taiwan een uitbraak van H5N8 geconstateerd bij duizenden ganzen.

13 januari 2015 werd in het noordoosten van Duitsland in de havenplaats Greetsiel dicht bij het Groningse Delfzijl bij een dode meeuw het hoogpathogene H5N8 aangetroffen.

26 januari 2015 werd In Mecklenburg-Voor-Pommeren opnieuw H5N8 vastgesteld bij een tamme eend in de buurt van het stadspark van de plaats Anklam.

31 januari 2015 werd het H7N9-griepvirus geconstateerd in Noord-Amerika bij een echtpaar die vanuit China naar Canada waren gereisd.

1 maart 2015 werd bij een kalkoenenbedrijf in Noord-Duitsland laagpathogene H7 vogelgriep vastgesteld. Alle 23.500 kalkoenen op het bedrijf in Neuenwalde in de Landkreis (regio) Cuxhaven in de deelstaat Nedersaksen boven de stad Bremen werden geruimd.

11 maart 2015 werd op een boerderij in Barneveld laagpathogene vogelgriep H7 geconstateerd. De besmetting werd ontdekt doordat er preventief monsters werden genomen in het kader van “de early warning”. Het bedrijf aan de Valkseweg met 22.000 buitenloop Freiland hennen is de volgende dag meteen geruimd met behulp van kooldioxide.

12 maart 2015 werden bij een biologisch pluimveebedrijf van de familie Manders in het Brabantse Milheeze 12.000 legkippen geruimd.

20 maart 2015 zijn er in Zweden twee dode zwanen aangetroffen met het H5N8 virus.

26 maart 2015 werd bij een pluimveebedrijf met 22.000 legkippen in Tzummarum West Friesland H7 vogelgriep vastgesteld. De kippen werden uit voorzorg geruimd en een nabijgelegen bedrijf werd onderzocht en negatief bemonsterd.

In maart en april werden in China zes mensen besmet met H7N9 en twee stierven hieraan. Vier van hen waren in contact geweest met vogels.

Begin april 2015 werd het hoogpathogene H7N3 aangetroffen in het zuiden van Mexico.

13 april 2015 werd een dode sneeuwuil gevonden in Oconto county, Wisconsin die bleek te zijn gestorven aan H5N2.

14 april 2015 werd in Minnesota in county Yellow Medicine een besmette dode havik aangetroffen. Daarna manifesteerde het virus zich vanaf half april in de staten Iowa, Wisconsin en Zuid Dakota en Nebraska. Drie van vroegste uitbraken waren H5N8 virussen en de latere uitbraken sinds half februari waren van het type H5N2.

16 april tot 1 juni 2015 zijn in de Verenigde Staten in totaal al 201 uitbraken van vogelgriep in 15 staten waarbij 44.6 miljoen kippen en kalkoenen werden besmet en geruimd. De nieuwste uitbraken zijn in Minnesota, Zuid Dakota, Yankton county, Hutchinson county en in Iowa, Cherokee county en Buena Vista county.

26 juli 2015 is in Herzlake in Emsland (Nedersaksen Duitsland) een subtype van het H7N7 virus aangetroffen.

26 juli 2015 werd ook bij een bedrijf met 10.200 scharrelkippen in Herzlake in Emsland (Nedersaksen Duitsland) een subtype van het H7N7 virus aangetroffen. Alle kippen, ook die van particulieren in de nabijheid van de besmette boerderij werden geruimd. De uitbraak bleek op basis van gegevens uit eigen controles en werd bevestigd door het ministerie van Landbouw en het nationale referentielaboratorium van het Friedrich Loeffler instituut. In het totaal ging het om 23 bedrijven met ongeveer 33.800 stuks pluimvee.

25 november 2015 werd vogelgriep vastgesteld bij kippen van een particulier in de Dordogne in Frankrijk

12 januari 2016 was er een uitbraak in het Franse departement Haute-Garonne en in Dunfermline Schotland. In Frankrijk, Duitsland, en de Verenigde Staten werden half december en half januari 2016 de laatste uitbraken van vogelgriep gemeld. In januari waren er nog wat uitbraken in Indiana VS (H7N8), Schotland en het departement Haute-Garonne, in Gers en in Landes. Op een pluimveebedrijf met 8.300 eenden werd H5N2 vastgesteld en op een bedrijf met 20.000 kippen, parelhoeders en eenden werd H5N9 geconstateerd. In het zuidwesten van Frankrijk werden 69 besmettingen vastgesteld en werd twee maanden lang alle handel en transport bevroren. In Schotland ging het om een pluimveebedrijf met 40.000 vleeskuiken ouderdieren in Dunfermline, ongeveer 30 kilometer boven de hoofdstad Edinburgh. In Duitsland ging het om H5N2 bij een bedrijf met ongeveer 13.000 vrije uitloop leghennen, eenden, kalkoenen en ganzen in de Landkreis Cham in de deelstaat Beieren. In de VS in de staat Oregon werd hoog pathogene vogelgriep aangetroffen bij een wilde eend.

9 juni 2016 in het Friese Hiaure (gemeente Dongeradeel) werd bij een pluimveebedrijf met twee stallen en een buitenuitloop LPAI H7 vogelgriep vastgesteld.

27 oktober 2016 kwam Hongarije met een melding.

28 oktober 2016 werd in Deurne (Noord-Brabant) aan de Bruggenseweg bij pluimveehouder Leon Verbaarschot is 28 oktober een milde variant van de vogelgriep vastgesteld (H5). 11.000 kalkoenen, 3.500 fazanten en 2.000 eenden werden geruimd.

3 november 2016 werd een besmetting met H5N8 vastgesteld in Hongarije

7 november 2016 een H5N8 melding uit Polen

8-9 en 12 november 2016 drie meldingen uit Duitsland

9 november 2016 een H5N8 melding uit Oostenrijk.

13 en 14 november 2016 worden ruim 1.250 dode wilde vogels uit het water van de Gouwzee gehaald.

19 november 2016 werd in Den Oever de vogelfarm van Joop Postema geruimd. Een week eerder stierf een zwaan in het verblijf naast het huis en daarna kwam een team de rest van de dieren controleren en bleken er nog twee dieren besmet te zijn. Tegelijkertijd zijn ook in Werkendam besmette vogels gevonden.

22 november 2016 werd in Nedersaksen, op een pluimveemesterij in district Cloppenburg H5N8 vogelgriep geconstateerd. 16.000 kalkoenen werden geruimd.

23 november 2016 zijn op het vogeleiland De Kreupel dode vogels gevonden die stierven aan vogelgriep. De Kreupel is een 70 hectare groot, als natuurgebied aangelegd kunstmatig eiland in het IJsselmeer, gelegen op 4,5 kilometer uit de kust van Andijk.

25 november 2016 In Biddinghuizen (gemeente Dronten) werd bij een bedrijf met vleeseenden vogelgriep (H5) vastgesteld.

30 november 2016 werd op een kleine pluimveeboerderij in het Duitse Mecklenburg-Voor-Pommeren H5N8 geconstateerd.

28 november 2016 uitbraken in de Oekraïnse zuidelijke regio Cherson.

30 november 2016 Uitbraak in het Noorden van Japan op boerderijen.

1 december 2016 blijken de twee eerder negatief bemonsterde bedrijven in Biddinghuizen toch besmet te zijn.

5 en 6 december 2016 breidde het virus uit naar Friesland. Naast Ferwerderadiel is ook in Dongeradeel en Súdwest-Fryslân vogelgriep geconstateerd. Het hele buitendijkse gebied tussen Zwarte Haan en de veerdam bij Holwerd gaat op slot vanwege de vogelgriep.

16 december  2016 is in het Friese Hiaure (gemeente Dongeradeel) bij een bedrijf met leghennen vogelgriep vastgesteld en in het Duitse Westfaalse Soest brak tegelijkertijd H5N8 uit op een kalkoenenbedrijf met 21.000 dieren, waarvan 14.000 kuikens. In Böser bij Maagdenburg in Saksen-Anhalt trof het H5N8-virus een bedrijf met 9.500 eenden.

19 december 2016 blijkt er vogelgriep bij pluimveebedrijf Beijer in Boven-Leeuwen. Ook het pluimvee van drie bedrijven in een straal van één kilometer rondom het besmette bedrijf wordt 20 december gedood. Het gaat daarbij in totaal om zo’n 244.000 kippen en kuikens.

21 december 2016 blijkt er vogelgriep op de 20.000 vierkante meter grote dierentuin aan de Benedenkerkseweg aan de Krimpenerwaard.

24 december 2016 brak bij een pluimveebedrijf In Zoeterwoude vogelgriep uit.

9 januari 2017 werden  op de zorgboerderij van Reinaerde op Dennendal 5 kippen dood aangetroffen. Onderzoek heeft uitgewezen dat de dieren waren besmet met het HN5-virus.

10 januari 2017 in Haldern vlak over de grens bij Ulft. Alle kalkoenen werden geruimd omdat deze besmet waren geraakt met  de variant H5N8.

13 oktober 2017 in het Zeeuwse Sint Philipsland (gemeente Tholen) werd 13 oktober 2017 de milde (laagpathogene) variant van vogelgriep vastgesteld.

7 december 2017 in Biddinghuizen in Flevoland variant H5 .

22 januari 2018 In het Zuid-Hollandse Rhoon hoogpathogene H5N6

25 februari 2018 in Oldekerk (Groningen Westerkwartier)  H5

13 maart  2018 in het Overijsselse Kamperveen

10 februari 2020 in het westelijke deel van Duitsland vlakbij Stuttgart

25 februari 2020 In Polen op twee eendenbedrijven in de centraal gelegen provincie Łódź en één besmetting in de aangrenzende provincie Groot-Polen.

13 maart 2020 is op een kleinschalig hobbybedrijf H5N8 in Sachsen in de buurt van Leipzig (Oost-Duitsland).

21 maart 2020 H5N8 besmetting in Dornum Duitsland

25 maart 2020 HPAI vastgesteld op een eendenbedrijf in het zuiden van Hongarije. Het is de derde uitbraak in Hongarije dit jaar en de eerste uitbraak van HPAI in de provincie Bács-Kiskun, één van de belangrijkste en dichtstbevolkte provincies voor watervogels.

29 maart 2020. Op een kalkoenbedrijf in Wieglitz, in de Landkreis Börde, in de deelstaat Saksen-Anhalt, in het midden van Duitsland heerst waarschijnlijk H5N8

31 maart 2020 Op een Duitse kalkoenhouderij in Bülstringen, in de deelstaat Sachsen-Anhalt is H5N8 geconstateerd

30 juli 2020 vanuit Rusland en Kazachstan worden een reeks uitbraken van aviaire influenza van het subtype H5N8 bij pluimvee en wilde vogels gemeld. De getroffen regio’s liggen op de route van trekvogels die in de herfst naar Europa trekken

21 oktober 2020 werden in Kockengen, bij Utrecht zes dode knobbelzwanen met H5N8 en meerdere smienten gevonden.

22 oktober 2020 Ophokplicht pluimvee

28 oktober 2020 bij een pluimveebedrijf in de Gelderse plaats Altforst is de hoogpathogene vogelgriep H5 vastgesteld. Ook in Sleeswijk-Holstein (Duitsland worden diverse besmette wilde vogels aangetroffen.

1 november 2020 In Amstelland/De Ronde Venen zijn over de hele regio 5 meldingen geweest van ganzen die zo uit de lucht vielen en er kwam een melding van een vallende gans in Vinkeveen.

2 november 2020 werd in het Verenigd Koninkrijk een laagpathogene H5N2-stam bevestigd in Kent.

Op 3 november werd een niet-gerelateerde uitbraak, veroorzaakt door H5N8, gemeld op een boerderij die vleeskuikenfokkers in Cheshire fokt. Minimaal 300 dode brand ganzen en andere vogelsoorten zijn dood aangetroffen op de pier van Holwerd. 

5 november 2020 Bij een pluimveebedrijf in het Gelderse Puiflijk is ook vogelgriep vastgesteld

6 november 2020 In Middelie (gemeente Edam-Volendam) is bij 25 kippen van een hobbyhouder vogelgriep vastgesteld.  Ook in de regio Leiden zijn vogels besmet met Vogelgriep aangetroffen evenals in de Friese kwelders bij het dorpje Ferwert waar meer dan 250 dode vogels werden aangetroffen. Ongeveer twintig vogels zijn geruimd bij de Rotterdamse vogelopvang Vogelklas Karel Schot. Het gaat om zwanen, meeuwen en eenden.

9 november 2020 Op een leghennenbedrijf in het Groningse Lutjegast werd hoog pathogene vogelgriep vastgesteld.

12 november 2020 vogelgriep bij drie wilde vogels in een vogelopvangcentrum in Oostende Belgie

13 november 2020 De vogelgriep rukt flink op in de regio Utrecht, zoals  in Kockengen maar inmiddels worden zieke dieren in de hele provincie aangetroffen.

16 november  Een groep dode watervogels bleek het gemuteerde H5N8 virus te hebben.

19 november 2020 Aan de oevers van het Eemmeer spoelen veel vogels aan

20 november 2020 Tien bevestigde gevallen bij wilde vogels in België

21 november 2020 In het Friese Witmarsum is op een bedrijf met 90.000 vleeskuikens H5N1 vogelgriep vastgesteld.

22 november 2020 Bij een pluimveebedrijf, ditmaal in Hekendorp naast Gouda is H5N1 vogelgriep vastgesteld. evenals bij 2 vogelopvangcentra in Leiderdorp en de Vogelklas Rotterdam.

23 november 2020 Er is vogelgriep geconstateerd in het Wilhelminapark in Grou Gemeente Leeuwarden. Eenden en een pauw moesten worden geruimd

26 november 2020  H5N5 vastgesteld op een pluimveebedrijf in Menen. Dit is het eerste gemelde geval bij commercieel gehouden pluimvee in België.

28 november 2020 H5 bij een hobbylocatie met 300 vogels in Mijdrecht

5 december 2020 In Maasland (gemeente Midden-Delfland, provincie Zuid Holland) is bij een kleinschalig pluimveebedrijf met kippen vogelgriep (H5) vastgesteld.

7 december 2020 In Sint Annaparochie (Friesland) is bij een bedrijf met 21.000 vleeskuikens vogelgriep (H5) vastgesteld

8 december 2020 Bij een pluimveebedrijf in Den Bommel (gemeente Goeree-Overflakkee, provincie Zuid-Holland) is bij een bedrijf met 25.000 leghennen vogelgriep (H5) vastgesteld.

10 december 2020: Een milde variant van vogelgriep werd in december vastgesteld in een stal in het Zuid Hollandse Den Bommel.

14 december 2020: In Buitenpost (gemeente Achtkarspelen, provincie Friesland is H5 vastgesteld.  In totaal gaat het om circa 28.000 kippen.

4 februari 2021: Op wijkboerderij De Veldmuis in Zaandam (Westerwatering) is begin februari 2021 vogelgriep geconstateerd.

20 februari 2021: In St. Oedenrode (gemeente Meierijstad, provincie Noord-Brabant) is 20 februari 2021 bij een legkippenbedrijf vogelgriep (H5) vastgesteld.

23 februari 2021:  In Rusland bleken zeven medewerkers besmet met H5N8

20 mei 2021 In Weert (provincie Limburg) is bij een kalkoenbedrijf vogelgriep (H5) vastgesteld

21 mei 2021 werd een kalkoenenbedrijf in Weert (provincie Limburg) besmet verklaard met hoogpathogene vogelgriep (HPAI) type H5N8.

10 juni 2021 werd een besmetting vastgesteld op een dierenweide in Vleuten (provincie Utrecht) en een bij een vogelopvang in Rotterdam (provincie Zuid Holland).

23 augustus 2021 Bij een houder van sier- en watervogels in Heeten is  H5 vogelgriep vastgesteld.

2 september 2021 Vogelopvang Soest besmet door passerende vogel.

 

Fipronil (Frontline)

Middelen om de kippen gezond te houden veroorzaakten eind juli 2017 een schadepost die in de tonnen liep. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) constateerde een veel te hoog fipronil-gehalte in de eieren die vooral voor kinderen erg schadelijk is. Alle Pluimveehouders haalden de eieren terug uit de handel. Maar voor een deel was dat al te laat omdat de dienst te laat waarschuwde. Voor de reeks eieren met het nummer X-NL-40155-XX bleek zelfs een acuut gevaar voor de volksgezondheid. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit legde 187 pluimveebedrijven stil voor controle op de stof. De pluimveebedrijven willen het verantwoordelijke bedrijf Chickfriend aansprakelijk stellen voor de schade. Deelstaat Noord-Rijnland-Westfalen in Duitsland liet een miljoen eieren terugroepen.

De conclusies van de commissie-Sorgdrager luiden: zowel kippenboeren, toezichthouder NVWA, als de verantwoordelijke ministeries in de pluimveesector maken grove fouten bij voedselveiligheid. Er is geknoeid met het verder (onder beperkingen) wettelijk toegestane luizenbestrijdingsmiddel Fipronil bij pluimvee. Het middel tegen bloedluis en heeft kippen en eieren verontreinigd. Bij tientallen pluimveehouders zijn in totaal 2,5 miljoen kippen geruimd. Inmiddels zijn 97 van de in totaal 747 geblokkeerde stallen schoon verklaard en volledig vrijgegeven. De schade voor de pluimveesector bedraagt minimaal 150 miljoen euro. De stof fipronil komt in een hele kleine hoeveelheid in eieren voor, maar is niet echt schadelijk. Cake, eiersalade, mayonaise kun je ook gewoon eten. In deze producten is de fipronil nog verder uitgedund. De NVWA heeft één eiercode (2-NL-4015502) naar buiten gebracht waarvan ze hebben gezegd dat je die écht beter niet kan eten. Fipronil is een insecticide en acaricide uit de groep van de fenylpyrazolen. Het werd in 1987 ontwikkeld door Rhône-Poulenc en voor het eerst op de markt gebracht in 1993. In 2002 verkocht Aventis het aan Bayer, die het op haar beurt in 2003 aan BASF verkocht. Het is een licht irriterende stof die kan kan leiden tot schade aan nier, lever of schildklier. Het voor kippenstallen toegestane bestrijdingsmiddel tegen bloedluis Dega 16 werd door Poultry-Vision vermengd met fipronil dat werd geleverd door een chemisch bedrijf uit Roemenië. De Barneveldse firma Chickfriend gebruikte willens en wetens dit mengsel bij de stallen van zo’n 150 Nederlandse pluimveebedrijven om luizen te bestrijden in. Chickfriend was ook actief in België. De meeste besmette eieren komen uit Nederland en werden naar deze landen geëxporteerd, maar vier Duitse pluimveebedrijven werkten ook samen met Chickfriend. De twee bestuurders van Chickfriend werden door justitie gearresteerd op verdenking van het in gevaar brengen van de volksgezondheid. De eerste berichten van de voedselbesmetting kwamen overigens al eerder uit België. 20 juli 2017 deed de Belgische Justitie een inval in Weelde bij het bedrijf Poultry-Vision, eveneens werd een waarschuwing voor mogelijke besmetting van Nederlandse pluimveebedrijven reeds op 19 juni 2017 door het Belgische FAVV aan de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) doorgegeven. Meerdere supermarktketens in België halen koekjes van producent Lotus Bakeries uit de schappen vanwege de aanwezigheid van Fipronil. Ook de mini-eierwafels en sneeuwwafels van het eigen merk van de dertien supermarkten die zijn aangesloten bij de Superunie, waaronder Emté, Deen en Coop werden teruggehaald. Het bedrijf gebruikte naast fipronil ook het verboden middel amitraz.

Het eierschandaal heeft zich verspreid van Nederland en België naar Duitsland, Frankrijk, Zweden, Groot-Brittannië, Oostenrijk, Ierland, Italië, Luxemburg, Polen, Roemenië, Slovenië, Slowakije, Denemarken, Zwitserland en zelfs Hong Kong.  Inmiddels zijn in 45 landen besmette eieren of eierproducten aangetroffen. In 26 van de 28 EU-landen zijn sporen van het insecticide gevonden, laat een woordvoerder van EU-commissaris Vytenis Andriukaitis (Gezondheid en Voedselveiligheid) weten. Alleen uit Litouwen en Kroatië is geen melding binnengekomen. Ook in onder meer de VS, Rusland, Zuid-Afrika, de Nederlandse Antillen, Turkije, Irak, Noorwegen, Israël en Canada is de stof aangetroffen. Begin september waren er nog 144 kippenbedrijven in Nederland gesloten in verband met het eierschandaal. Het waren er eerder 281. In België gaat het nog om 30 van de 93.

De tipgever die in november 2016 het misbruik al meldde bij de NVWA werd later zelf een van de drie verdachten. In Lunteren werd materiaal aangetroffen met etiketten van Pro-farma erop, het bedrijf van Nick H., die als derde verdachte in het eierschandaal is aangemerkt. Groothandel in chemische producten voor de agrarische markt “Pro-farma” wordt in verband gebracht met kippenvoer waarin ook fipronil zou zitten. Zijn woning in het Brabantse Mill werd door de politie opengebroken en doorzocht. H. is een ex-compagnon van Patrick R. uit België, die door de Belgische justitie met zijn bedrijf Poultry Vision eveneens als verdachte wordt aangemerkt. Enkele jaren geleden gingen H. en R. uit elkaar, nadat ze in hun gezamenlijke bedrijf ruzie hadden gekregen. Oprichters van bloedluisbestrijder Chickfriend wisten dat ze stallen reinigden met verboden middel.

Als het aan de werkgroep “Versterking Zelfregulering Eierketen” ligt krijgt de Nederlandse eierketen een meldpunt voor onregelmatigheden binnen de sector. De werkgroep doet in totaal 22 aanbevelingen om de borging van voedselveiligheid en kwaliteit in de eierketen te verbeteren, te verdelen in vijf categorieën, waaronder de veiligheid van eieren en eiproducten en signalering en afhandeling van incidenten binnen de sector. Ook wordt gekeken naar de structuur van IKB Ei waarbij ook niet-deelnemende pluimveehouders onder de voorschriften van bijvoorbeeld IKB Ei moeten gaan vallen.

Een jaar na de fipronil-uitbraak zijn er nog steeds kippen besmet met de ziekte.  De voedsel- en warenautoriteit NVWA hoefde pluimveehouders niet te waarschuwen toen het de eerste berichten kreeg over het gebruik van fipronil in kippenstallen en de Staat hoeft de kippenboeren daarom geen schadevergoeding te betalen. Dit heeft de rechtbank in Den Haag in juli 2019 bepaald. Volgens de NVWA zijn inmiddels 780 stallen bij 327 bedrijven vrijgegeven, 13 stallen bij 6 bedrijven zijn nog ‘geblokkeerd’ en staan leeg. Zij mogen weer eieren produceren. De schade voor de sector wordt geschat op 75 miljoen euro.

Drie jaar na de fipronil-uitbraak was de strafzaak tegen Chickfriend. Eigenaren Mathijs IJ. en Martin van de B. en zijn partner werd opzet verweten. De inhoudelijke behandeling was op 10 en 11 maart 2021 en de uitspraak op 12 april 2021 kwam uit op een jaar gevangenisstraf.  De officier van justitie eist vier ton van de eigenaren en hun bedrijf. Van de B. en IJ. hebben een schriftelijke verklaring afgelegd en beroepen zich verder op hun zwijgrecht. De Belgische ondernemer Patrick R. die het het bestrijdingsmiddel leverde zegt dat beide eigenaren heel goed op de hoogte waren van het feit dat het een verboden middel was. Patrick R. komt in april ook voor de Belgische rechter. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit greep destijds ondanks tips niet meteen in. Pas toen de Belgische autoriteiten dat wel deden werd ingegrepen.Het gerechtshof in Den Haag heeft 2 maart 2021 geoordeeld dat de overheid niet onrechtmatig heeft gehandeld in de zogeheten fipronilaffaire en daarom ook niet aansprakelijk is voor de financiële schade van kippenboeren. Daarmee zijn de eisen van meer dan honderd pluimveehouders en brancheorganisatie LTO afgewezen. Pluimveehouders zijn volgens de rechter zelf primair verantwoordelijk voor de kwaliteit van de door hen geproduceerde eieren.Justitie eiste twee jaar cel tegen verdachte gebruikers van het middel die  probeerden vaten er van weg te moffelen en wisten dat het een verboden middel was en mogelijk gevaarlijk. Zo ziet justitie de rol van Mathijs IJ. (25) en Martin van de B. (35) van Chickfriend uit Barneveld.

Dit artikel wordt u gratis en vrijblijvend aangeboden. Om de dagelijkse updates en artikelen ook in de toekomst te kunnen blijven plaatsen kunnen wij uw vrijwillige bijdrage goed gebruiken.  Alvast bedankt!

Bedrag



Terug naar BVS.nl