HEMA

Hema

De HEMA (Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam) werd opgericht in 1926 in Amsterdam door Leo Meyer en Arthur Isaac. Zij wilden een warenhuis voor ‘gewone’ mensen. Het van oorsprong Joodse familiebedrijf had ook veel Joden in dienst. Veel van hen hebben de oorlog niet overleefd. Een van de oudste filialen zat nog tot eind 2019 aan de Rechtestraat in Eindhoven waar het in 1928 de deuren opende.

In 1999 fuseerden Koninklijke Bijenkorf Beheer en Vendex in het beursgenoteerde Vendex KBB. Hema was een van de parels van het nieuwe concern. De winst van de rookworsten, tompoezen en rompertjes hield zusterbedrijf V&D overeind.

In 2003 haalt het Amerikaanse private-equityhuis KKR Vendex KBB van de beurs. Hoewel KKR toezegt dat alle bedrijven bij elkaar blijven, duurt het niet lang voordat het winkelconcern uiteenvalt. Na de verkoop van het vastgoed worden de losse winkelketens verkocht

Maxeda, het detailhandelsconglomeraat dat bekend was als Vendex KBB, ook de eigenaar van de winkelketens Bijenkorf, V&D en bouwmarkt Praxis werd eigenaar  van het concern.

Het vastgoed werd in 2005– net als dat van Bijenkorf en V&D – door Maxeda te gelde gemaakt waardoor het bedrijf sindsdien kampt met een huurlast van ruim 150 miljoen per jaar. IEF Capital heeft 38 winkelpanden met zo’n 110 duizend vierkante meter ruimte in 2016 al weer van de hand gedaan aan Crossroads Real Estate, een consortium van investeerders. De jaarlijkse huurinkomsten liggen op negentien miljoen euro. De aankoopsom zou rond de 380 miljoen euro liggen.

De omzet  bedroeg in 2007 1,3 miljard euro en er waren 10 duizend werknemers in ruim 300 filialen in Nederland, 50 in België, 3 in Duitsland en 1 in Luxemburg. In 2007 werd voor 1,13 miljard euro financiering aangetrokken van investeerder Lion Capital, waardoor er sindsdien hoge rentelasten (13%) betaald moesten worden voor enkel en alleen de winkelformule.  Het vastgoed was immers al verkocht. Lion Capital koos voor de Hema voor een two-tier-board, een dualistisch bestuursmodel waarbij er een scheiding is tussen directie en toezichthouders. Het bestuur kreeg de dagelijkse leiding over de onderneming, een Raad van Commissarissen hield toezicht op het bestuur. Drie van de vijf RvC-leden bij Hema waren afkomstig van Lion Capital.

Eind 2010 werd de formule bijna verkocht aan Ahold. In de winkels zouden AH to Go’s komen maar de deal ging niet door. Lion Capital had gehoopt twee keer de eigen inleg terug te kunnen verdienen, maar kwam niet verder dan  1,9 keer.  Ook de verkoop aan een steenrijke sjeik uit Jordanië in 2016 en de Belgische investeerder Core Equity in het voorjaar van 2018 ketsten af. Gilde Buy Out Partners bracht samen met private-equityhuis Alpinvest half december 2017 ook een bod uit. En ook de Britse investeerder Clayton Dubilier & Rice deed een indicatief bod. De Brusselse investeringsmaatschappij Core Equity Holding was ook voornemens om het bedrijf over te nemen en was al dicht bij een akkoord over de aankoop. De kopers vonden echter dat ze hun plannen voor e-commerce niet winstgevend konden uitvoeren zolang franchisenemers een aanzienlijk deel van de winst uit online verkopen op bleven eisen en haakten begin juni 2018 alsnog af.

Gezamenlijk bezitten franchisers zo’n 24 filialen van Hema, in onder meer Nunspeet, Weert, Harderwijk en Dronten. In totaal telt het bedrijf 99 franchisenemers die gezamenlijk 261 filialen (28%) exploiteren. De franchisenemers zijn goed voor zo’n 40 procent van de omzet van het concern. Via de Vereniging Aangesloten Bedrijven (VAB)-Hema, de belangenclub, eisten zij in 2014 ter compensatie 44 miljoen euro van het bedrijf.  Beide partijen besloten daarop tot een arbitrageprocedure over onder meer de prijs die franchisers moesten betalen voor brood en gebak en over marketingkosten waaraan ze moeten meebetalen. Die leidde eind 2015 tot een akkoord waarin de zaak werd geschikt op 19 miljoen euro. De ruzie tussen de Hema en de aangesloten bedrijven was zelfs zo hoog opgelopen dat het winkelconcern het vertrouwen in het bestuur van de VAB opzegde en de vereniging niet meer erkende als vertegenwoordiger van de aangesloten bedrijven. De franchisers begonnen opnieuw een rechtszaak om te eisen dat de Hema de franchiseovereenkomsten voor hen verlengt. Het bedrijf liet via een brief aan de VAB weten de contracten juist te willen beëindigen en schreef;  ‘Gebleken is dat uw rol als franchisenemer binnen het huidige retaillandschap als zeer problematisch wordt ervaren. Er is daardoor een negatief toekomstperspectief voor HEMA zolang zij gebonden is aan de huidige franchiseovereenkomst’  Contracten van franchisers werden ook niet meer verlengd en de voorwaarden aangescherpt. Franchisenemers die bezwaar maken krijgen een advocaat van de directie op bezoek.

In de zomer van 2014 was een herfinanciering nodig, mede als gevolg van hoge schulden waarvan de rentelasten zwaar drukten op het resultaat. Hema moest oude leningen aflossen en herfinancieren. Met de uitgifte van obligaties werd 750 miljoen opgehaald.

Al enkele weken na de overname door Boekhoorn in oktober 2018 kwamen de erwtensoep met eigen rookworst weer in de stands voor de winkels en konden bezoekers van NEC ook Hema-rookworsten kopen in het Goffertstadion. De Hema levert ook eigen telefoonabonnementen en prepaidkaarten en zit samen met LeasePlan vanaf 23 april 2019 ook in de Private Lease. HEMA biedt als verkoopkanaal de Toyota Yaris, Corolla of C-HR (allen hybride) of de AYGO aan. De aftersales wordt afgehandeld door LeasePlan. De HEMA bood ook al verzekeringen en een notarisservice aan. HEMA en Achmea verkopen samen een sociaal alarmsysteem. Homies Alarm is een initiatief van Achmea. HEMA probeert de verkopen ook op te vijzelen door tijdelijk een deel van assortiment via de webshopsites van Wehkamp, marktplaatssites en Walmart.com aan te bieden. HEMA werkt vanaf oktober 2021 niet meer samen met Wehkamp en de Franse supermarkten Franprix en Casino-Géant.

HEMA heeft meer dan 750 filialen in acht Europese landen en in diverse Duitse en Oostenrijkse steden komen er nieuwe zaken bij.

In Nederland heeft de HEMA 545 winkels en filiaal in het winkelcentrum van Abu Dhabi. Het was het eerste filiaal buiten Europa. Ook in Oostenrijk en België, komen nieuwe filialen, voornamelijk op stations en luchthavens. Er komen vijf zogeheten flagshipstores. Drie daarvan komen in Nederland en twee in België, waar Antwerpen en Brussel zijn uitgekozen. Bij die flagshipstores wordt de lijn gevolgd die in Nederland in Tilburg is getest, met onder meer een restaurant waar alles vers wordt gemaakt. HEMA heeft filialen in zeven landen. Behalve in de Benelux zijn er filialen in Frankrijk, Spanje, Groot-Brittannië en Duitsland. De voorzitter van het bestuur van de holding Casper Meijer, stapte per 30 juni 2018 op vanwege de uiteenlopende verwachtingen voor wat betreft de snelheid van de veranderingen en het onderliggende financiële resultaat. De aandeelhouders, de raad van commissarissen en Meijer zouden niet op één lijn hebben gezeten. Meijer was sinds augustus 2015 ook voorzitter van de directie van de winkelketen zelf en is al sinds oktober 2015 actief bij Blokker Holding. Hij werd opgevolgd door Michiel Witteveen, de huidige voorzitter van de raad van commissarissen. De financiële man Ivo Vliegen vertrok en werd opgevolgd door Joost de Beijer, die tot voor kort directeur was bij  Praxis. Vliegen werkte sinds 2015 bij Hema en speelde onder meer een belangrijke rol bij een herfinanciering in 2017. Hij had bij de overname door Marcel Boekhoorn in 2018 al aangegeven dat hij na ongeveer een jaar wilde vertrekken.

Er vielen eerder al 390 ontslagen en enkele franchisers gingen failliet. Eerder in maart 2014 gingen ook al HEMA-vestigingen in Geleen, Hoevelaken, Nijkerk en Kerkrade en Nootdorp failliet. Ondanks de malaise werd een filiaal in het prestigieuze Parijse winkelcentrum Forum des Halles geopend en dat was dit jaar al het vierde nieuwe filiaal in Frankrijk. Eind november 2016 werd ook een filiaal geopend op London Stansted Airport. Er werken in totaal zo’n 11.000 medewerkers in negen landen.

CEO Tjeerd Jegen volgde in 2015 Ronald van Zetten op die vanwege de slechte en tegenvallende resultaten het zinkende schip moest verlaten. Over de gehele linie liep de omzet ruim 1 miljard euro per jaar terug, terwijl het aantal winkels groeide tot 679. Van Zetten was toen 52, en 12 jaar CEO van de HEMA geweest. Samen met Roland Kahn en nog een investeerder kochten ze de merkrechten van V&D en bouwden aan de online winkel VD.nl. Ook financieel directeur Ad Walter moest vertrekken. De winkelketen leed ondanks 7 procent meer omzet door de hoge huur- en rentelasten opnieuw een verlies van circa 72,5 miljoen. De totale omzet kwam uit op ruim 1,1 miljard euro, bijna 6 procent meer een jaar eerder.

In 2016 was er nog steeds verlies, maar dat kromp met 64 procent tot 26,2 miljoen euro, op een omzet van 1,2 miljard euro (+4,9%). De omzet steeg in 2017 opnieuw met 3,5% tot ruim 1,2 miljard euro. De omzetgroei in Nederland bedroeg 0,8 procent, in België en Luxemburg was dat 3,6%. De omzetstijging was het resultaat van een stijging van de consumentenomzet op vergelijkbare basis met 2,1%, plus een netto toename van het winkelbestand met 15 winkels en meer leveringen aan franchisenemers. De brutowinst (ebitda) liet een stijging zien van 14,3% tot 123,7 miljoen euro. In 2017 was het verlies onder de streep desondanks opnieuw 30,9 miljoen euro. Hema wijt het verlies grotendeels aan eenmalige kosten rond de herfinanciering van leningen en het verkennen van strategische opties. Die kosten bedroegen 23 miljoen euro. Om het tij te keren werd er gereorganiseerd en begin 2019 moesten er 36 medewerkers vertrekken en werden 20 openstaande vacatures niet ingevuld. Totaal gingen er in februari 2019 56 arbeidsplaatsen verloren. De ontslagen vielen bij de support office op het hoofdkantoor in Amsterdam. De schuld bij investeerders was ondertussen opgelopen tot 796,9 miljoen euro.

Omzetstijging kwam voornamelijk door de online verkopen. De HEMA heeft met een grootschalige ombouwoperatie al gesneden in het 25 duizend artikelen tellende assortiment en er werd nog geprobeerd om het tij te keren door een aantal mini-supermarkten te openen maar dat bleek geen succes. In Den Haag, Emmeloord en Dokkum worden ondertussen in navolging van Action en Primark met een eigen “Hemarkt” outlet store magazijn- en restantproducten verkocht. HEMA maakte een hele reeks producten tot tientallen procenten goedkoper en concentreert zich nu net als Zeeman op de verkoop van basics als ondergoed en T-shirts en de online verkoop. De omzet in België en Luxemburg, de tweede thuismarkt van de Hema daalde 4,5 procent. Frankrijk heeft een omzettoename van ruim 30 procent. Hema heeft 47 winkels in Frankrijk, een jaar eerder waren dat er nog 37. In Duitsland zijn er tien filialen en in Spanje groeide het aantal filialen van één naar vier en in Groot-Brittannië van drie naar vier. In onder meer Barcelona, Parijs en Londen is er nieuw concept neergezet en die blijkt zo goed te bevallen dat begin september ook de eerste filialen nieuwe stijl in Bussum, Uithoorn, Vleuten en Zwijndrecht zijn geopend. Het nieuwe concept bestaat uit een frissere ruimere winkel, die overzichtelijker in categorieën is ingedeeld. Er komen geen nieuwe producten bij en het online shoppen wordt verder uitgebreid.

HEMA nam in 2018 negen verkooplocaties op NS-stations over, waar voortaan online bestellingen kunnen worden afgehaald. De locaties werden eerder geëxploiteerd door NS Stations, de horeca- en retailtak van de NS. Hiermee komt het totale aantal Nederlandse winkels van HEMA op 284. In april 2018 opende HEMA Internationaal de 750e vestiging.

De Hema heeft in 2019 nog 514 eigen filialen, waarvan 294 in Nederland, 102 in België en Luxemburg, 20 in Duitsland, 75 in Frankrijk, 9 in Spanje, 10 in het verenigd Koninkrijk en 4 in Oostenrijk. Daarnaast zijn er 254 franchise filialen waarvan 4 in het Midden Oosten. HEMA werkt in Mexico lokaal samen met Ensueño Group en Modatelas Group. Vanaf 28 augustus kunnen Mexicanen bij online bij de HEMA zo’n 4000  verschillende artikelen kopen.

De Hema wil zich in Noord-Amerika als ‘Hema Amsterdam’ profileren en de nadruk leggen op de Nederlandse oorsprong. Uiteindelijk wilde Hema in Canada op termijn vijftig winkels openen. In de Verenigde Staten komt Hema voorlopig alleen via internet, niet in fysieke winkels.

Corona crisis

Door de coronacrisis moesten de filialen buiten Nederland dicht en daalde de omzet. Nederland is goed voor zo’n 80 procent van de omzet, maar de omzetdaling van 15 procent was ook daar aanzienlijk, In Duitsland ging het om 39%, in België en Luxemburg 52 % en in Frankrijk 55%. De online verkopen stegen wel met 7,6 miljoen euro, maar die maakten het omzetverlies in de winkels bij lange na niet goed omdat de verkopen in de winkels met 34,3 miljoen euro terugliepen. De totale omzet van de webwinkel verdubbelde online verkoop in het eerste kwartaal, maar dat was dus niet genoeg.

In 2020 bedroeg het totale verlies 214,8 miljoen euro. (149,6 miljoen zonder de eenmalige afwaardingen). Het verlies is 27 procent groter dan in 2019. De omzet daalde door Corona ook licht met 15,5 % (1,1 miljard euro). Door de overname daalde de schuld met de helft naar 200 miljoen euro en is het bedrijf jaarlijks 80 procent minder kwijt aan rentelasten. De omzet uit de online verkoop verdubbelde in 2020.

Vanaf 1 juni treedt voormalig Etos-topvrouw Saskia Egas Reparaz aan als CEO. Medeoprichter van Picnic Bas Verheijen en Machiel Lagerweij, van De Bijenkorf treden toe tot de directie. Het concern heeft veel meer NOW-subsidie van de overheid gekregen dan nodig. Het warenhuis kreeg  11,4 miljoen euro steun, maar moet daarvan een deel terugbetalen. Het personeel krijgt voorlopig geen periodieke loonsverhoging en geen vaste reiskostenvergoeding maar alleen de werkelijk gemaakte reiskosten. Het hogere personeel krijgt geen recht meer vakantiedagen te verkopen zolang de crisis duurt. Bij Hema werken meer dan 11.000 mensen, waarvan zo’n 9000 in Nederland.  Het tweede kwartaal van 2020 liet een herstel zien ten opzichte van de eerste drie maanden van het jaar. De omzet kwam uit op 284,4 miljoen euro, dat is echter wel 4 procent minder dan de vergelijkbare periode een jaar eerder. Vanwege de 2e Corona golf moesten de filialen opnieuw sluiten en moesten met onmiddellijke ingang alle inkoopbestellingen die tot half april waren gedaan worden geannuleerd. De eerder gedane inkopen werden ook niet betaald  en de betalingstermijn werd eenzijdig met dertig dagen verlengd. Door de lockdown werd tien miljoen euro per week verlies geleden.  Bij de vorige lockdown maakte het warenhuis afspraken om minder huur te betalen. Dat soort afspraken zijn er nu niet gemaakt. De Nederlandse overheid overwoog daarop om met 50 miljoen euro medeaandeelhouder te worden en het bedrijf op die manier overeind te houden. Dit ging niet door omdat deze steun indruiste tegen een besluit van de Europese Commissie waarin is bepaald dat de hiervoor te gebruiken Garantie Ondernemingsfinanciering (GO), alleen mocht worden gebruikt voor bedrijven die pas na 31 december 2019 in de financiële problemen waren geraakt. Het ministerie was bang voor de politieke en maatschappelijke gevolgen als de HEMA zou verdwijnen, waardoor sociale onrust zou kunnen ontstaan wegens het grote effect op de werkgelegenheid en het straatbeeld. Minister Hoekstra van Financiën blokkeerde het plan uiteindelijk toch en wilde dat de markt met een oplossing zou komen.

Marcel Martinus Jacobus Johannes Boekhoorn (1959)

Met de verkoop van zijn telecombedrijf Telfort, die hij in 2004 voor 80 miljoen euro verwierf en voor 500 miljoen wist te verkopen maakte Marcel Boekhoorn als zakenman meteen al naam. Marcel Boekhoorn nam  met zijn Ramphastos Investment in oktober 2018 tot 15 juni 2020 na enkele zakelijk miskleunen van een deel van de opbrengst de HEMA over, inclusief de schulden van ongeveer 750 miljoen euro. Vier bestuurders konden meteen vertrekken. Hij leed verliezen met zijn KFN-portefeuille, de gratis krant De Pers, de Formule 1 racerij en McGregor Fashion Group en Gaastra mode. 

Boekhoorn heeft zijn hoofdkantoor in zijn dierentuin (Ouwehands Dierenpark in Rhenen) waarvoor hij via Zijn vriend Balkenende en later ook met behulp van premier Rutte twee Panda’s voor zijn dierenpark uit China vandaan wist te ritselen. Hij staat bekend om zijn jongere vriendinnen zoals zangeres Hind, maar ook met Tatjana Simic had hij kort een relatie, zijn voetbalclub NEC, en zijn investeringen in Telfort, Bakker Bart en de High Tech Campus in Eindhoven.

De HEMA werd door Boekhoorn opgesplitst en deels doorverkocht aan franchisenemers en andere gegadigden en hij betaalde investeerder Lion Capital af voor een onbekend bedrag. Er was een verlies van € 232 miljoen die vooral veroorzaakt werd door een afschrijving op de goodwill van € 226 miljoen. Zonder deze afschrijving zou het verlies € 6,6 miljoen geweest zijn. In 2017 was dat nog € 30,9 miljoen. Vanaf april 2019 werden de zeven Hema-bakkerijen te koop gezet en werd 103 miljoen euro van de schuld omgezet in aandelen bij Ramphastos (Semper Fortuna N.V.). De bakkerijen werden uiteindelijk verkocht aan familiebedrijf bakkerijbedrijf Bacu in Uden. Bacu is ook de leverancier van brood en banket aan de Jumbo-supermarkten. Bacu neemt de centrale Hema-bakkerij in Almere en de regionale bakkerijen in Sneek, Zwolle, Doetinchem, Dordrecht en Helmond integraal over. De 250 medewerkers van de Hema-bakkerijen gaan allemaal mee naar de nieuwe eigenaar en behouden hun baan. Bij Bacu werken 550 mensen die dagelijks de 700 Jumbo-winkels voorzien van brood en banket. Met de Hema-bakkerijen is Bacu de grootste banketbakkerij van Nederland.

Voormalig ABN AMRO-bankier Wilco Jiskoot werd benoemd tot president-commissaris. Ook Cees van der Hoeven ging voor Boekhoorn aan de slag. Boekhoorn zelf werd benoemd tot lid van de raad van commissarissen die in 2019 met nog eens drie leden werd uitgebreid. De familie Van Eerd (Jumbo) nam tussen de 20 en 25 winkels over en verkoopt sindsdien in alle Jumbo-vestigingen Hema-producten. Via investeringsmaatschappij Parcom en Mississippi kocht de familie Van Eerd samen met Marcel Boekhoorn de rest van de HEMA ook weer terug nadat het in 2020 ten prooi viel aan de schuldeisers. Van Eerd ligt momenteel bi de FIOD onder vuur vanwege witwaspraktijken via sponsoring projecten.

Justitie heeft ook in Italië Marcel Boekhoorn, Diedrik Oost en Philip Van Wijngaarden in het vizier. Alle drie hebben het mogelijk gemaakt om in 2017  2,5 miljoen wit te laten wassen via de Italiaanse start-up Talenta Labs. De betrokken oud-kickbokskampioen Paolo Tavarelli kende Boekhoorn van het gokbedrijf Sks365, dat door hem werd opgericht en ook door Ramphastos werd overgenomen. Tavarelli had banden met de maffia en had moeite had om het geld voor Talenta Labs op te brengen. Ramphastos betaalde voor hem een deel van het overnamebedrag. Boekhoorn was Tavarelli nog geld schuldig voor de overname van Sks365. Marcel Boekhoorn werd eerder ook door een voormalige zakenpartner beticht van bedrijfsspionage bij een bedrijf waar Ramphastos in investeerde.

In totaal nam Marcel Boekhoorn 150 miljoen euro aan schuld van de HEMA over en hij stak tijdens de overname in 2018 ook nog eens 40 miljoen euro in het opknappen van de gevels. Zijn Ramphastos (Semper Fortuna N.V.) nam de aandeelhouderslening van Lion Capital over waarmee leningen ter waarde van € 103 miljoen omgezet werden in aandelen. De PIK-lening (Payment in Kind) in de moederholding is een zogenaamde achtergestelde lening waarover geen rente betaald wordt, maar dat wordt opgeteld bij de hoofdsom.

In 2008 kocht Boekhoorn voor 53,8 miljoen euro 5 procent belang in uitgeefconcern TMG. Boekhoorn deed dit met toenmalig Cyrte-topman Frank Botman die hem gegarandeerde de aandelen voor de aanschafprijs terug te zullen kopen maar deed dit uiteindelijk nooit. Na een vruchteloze juridische procedure verloor Boekhoorn hiermee in de zomer van 2015 een kleine 40 miljoen euro ook stak hij tientallen miljoenen in het gratis dagblad De Pers totdat er wel 60.000 per dag verlies wordt gedraaid en hij in 2009 steun vond bij Wegener. Toenmalig Wegener-topman Joop Munsterman zou 13 jaar jaar lang bijna 16 miljoen euro betalen voor de commerciële exploitatie van de krant. In 2012 leverde dat Boekhoorn een uitkoopsom op, die zijn verlies beperkte tot een paar miljoen. In 2009 stapte Boekhoorn in het vastgoed en neemt voor 350 miljoen euro panden over van Harry van de Moesdijk en Tom Moeskops en 376 miljoen euro aan vastgoed van ING Real Estate. Hij brengt het onder in Chalet Group. Eind 2014 wil hij er weer vanaf en alleen de High Tech Campus in Eindhoven maakt hij wat winst. Het verlies voor Boekhoorn zou ruim 100 miljoen euro geweest zijn. Boekhoorn weet echter de FGH Bank te strikken met een deal, waardoor er voor hem persoonlijk slechts een verlies van enkele tientallen miljoenen resteerde. Hij kocht als eerste Nederlander van zijn vriend Victor Muller een Spyker en investeert in 2007 ook voor 7,5 miljoen euro in het inmiddels failliete Spyker. Ok werd een miljoenenverlies geleden aan Antonio Perra, de uitvinder van een hersluitbaar colablikje. Alleen al dat blikje zou een waarde vertegenwoordigen van zeker 1 miljard euro. Ook het failliete kledingconcern McGregor kostte Boekhoorn in 2016 vele miljoenen. Onder andere door de uitkering van een superdividend bleef het verlies enigszins beperkt. Binnenkort wordt hij waarschijnlijk de nieuwe eigenaar van de Automotive Campus en dankzij een flinke investering van de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM) kan hij ook zijn ‘superantenne’ voor draadloze communicatie verder ontwikkelen. De gemeente Helmond en de provincie Noord-Brabant hebben woensdag een intentieovereenkomst gesloten met De Ontwikkelcombinatie voor de overname van de Automotive Campus in Helmond. De Ontwikkelcombinatie bestaat uit het vastgoedbedrijf van Boekhoorn – Ramphastos Real Estate – en Bouwbedrijf Van de Ven. Gemeente en provincie denken dat de ruim tien jaar geleden door bedrijfsleven en overheid ontwikkelde campus zich door de verkoop aan een private partij beter kan ontwikkelen. De verkoop aan De Ontwikkelcombinatie komt naar verwachting nog voor de zomer rond. De investeringsmaatschappij is al eigenaar van de High Tech Campus in Eindhoven. Met zijnn The Antenna Company ontwikkelt hij een ‘superantenne’ voor draadloze communicatie. The Antenna Company wordt gefinancierd door de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij . De technologie van Antenna zorgt voor een groter bereik en een lager energieverbruik dan conventionele antennes voor draadloze communicatie voor onder andere het vlootmanagement van wagenparken en voor slimme deurbellen. Het verdere onderzoek is gericht op oplossingen voor 5G-communicatie en systemen voor het verbinden van apparaten met het internet.

Semper Fortuna

Lion Capital verkocht HEMA aan het Ramphastos Investments. investeringsvehicle van Marcel Boekhoorn. HEMA’s aandelen werden voor 100% ondergebracht bij de holding AMEH XXVI B.V. (voorheen Dutch Lion B.V.), AMEH bracht € 35.8 miljoen in. AMEH Holding’s aandelen werden op haar beurt weer ondergebracht bij Ramphastos, die tegenwoordig Semper Fortuna N.V. heet en op de Antillen in Curacao is gevestigd en wordt bestuurd door het omstreden United International Trust van Gregory Elias. Elias was onder andere betrokken bij het SNS corruptie schandaal. In de Panama Papers komt zijn naam over de periode van 2004 tot 13 juni 2014 312 keer voor. United Trust is goed voor maar liefst ruim 1200 vermeldingen. Greg Elias is medeoprichter van Intertrust, en zette na de verkoop daarvan United Trust op, met kantoren in Willemstad en Amsterdam. In zijn klantenbestand zit behalve Marcel Boekhoorn ook Buck Groenhof (SNS) Curaçao is één van de twee landen die een belastingverdrag met Cuba hebben. Greg Elias deed zaken met het Panamese Mossack Fonseca. dat ook werd gebruikt om steekpenningen te betalen rondom het Braziliaanse staatsoliebedrijf Petrobras. Oprichters Mossack en Fonseca werden gearresteerd op verdenking van witwassen en zij brachten een aantal maanden in de gevangenis door, voordat ze op borgtocht vrijkwamen.

Sterfhuis

De Hema had nog 750 miljoen euro aan schuld op de balans staan waarover in 2018 meer dan 50 miljoen euro structureel aan rente moest worden betaald. De kaspositie is in 2020 gedaald en er was minimaal 100 miljoen euro aan nieuw kapitaal nodig. Vanwege de liquiditeitsproblemen stuurde Tjeerd Jegen een brief om het naderende onheil aan te kondigen. Als extra maatregel werd besloten om over april en mei 2020 nog maar de helft van de huur te betalen. In totaal was dat een kostenpost van zo’n 13 miljoen euro per maand. Ook de geplande en afgesproken loonsverhoging werd uitgesteld en de reiskostenvergoedingen werden geschrapt. Voor 9 van de in totaal 11 duizend werknemers werd Overheidssteun aangevraagd. Boekhoorn deed schuldeisers en crediteuren een voorstel tot sanering en gaf aan bereid te zijn om via Ramphastos een deel hiervan te willen betalen. 15 juni liep een achtergestelde lening van 50 miljoen euro af.  Dat betreft zogenoemde ‘PIK-notes’, die door holding AMEH XXVI zijn uitgegeven in 2014. De schuldeisers wilden echter alleen in ruil voor aandelen 300 miljoen euro aan schulden kwijtschelden. De schuldeisers hadden ondertussen zo’n 600 miljoen euro uitgeleend aan Boekhoorn. Zij verwachten dat de circa 800 miljoen euro schuld anders nooit terug betaald kan worden. De drie huisbankiers ABN Amro, ING en Credit Suisse moesten dan wel het doorlopende krediet van 80 miljoen euro vergroten. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat wilde hulp bieden en huurde zakenbank Lazard in om te onderzoeken op welke manier het bedrijf gered kon worden, bijvoorbeeld door het bieden van garanties op leningen via de Garantie Ondernemingsfinanciering (GO-C) regeling.

Bonubo

Boekhoorn probeerde intussen zijn bedrijf minder aantrekkelijk te maken en richtte ter bescherming van een overname een bv op. Door de constructie met deze Bonubo bv (‘Boekhoorn’s Nucleaire Bom’) krijgen de obligatiehouders niet de miljoenen aan compensabele verliezen als zij eigenaar worden van de keten. Merkenstrateeg Arjan Leest wilde samen met oud-medewerkers van HEMA een crowdfunding actie opzetten om zo 100 miljoen euro op te halen en hiermee aan HEMA een lening te verschaffen of om er aandelen voor te kopen. Maar die actie kwam te laat. Blokker die zelf het water tot aan de lippen heeft staan had ook nog aangegeven de HEMA eventueel te willen overnemen. Witteveen zou de schulden van HEMA willen verkleinen van de huidige 880 miljoen euro tot tussen de 400 en 500 miljoen euro door het wegstrepen van schulden en nieuwe investeringen. De investeerders hebben uiteindelijk voor het verlopen van de lening de helft van de schuld kwijtgescholden in ruil voor aandelen. De totale obligatieschuld daalde hiermee van 750 miljoen naar 300 miljoen euro en de groep obligatiehouders heeft sinds 16 juni 2020 alle aandelen van Hema in handen. De groep obligatiehouders vertegenwoordigt 62% van de zogenoemde Senior Secured Notes, Hema’s grootste obligatielening van € 600 miljoen, en meer dan 50% van de zogenoemde Senior Unsecured Notes, een obligatielening ter grootte van €150 miljoen. HEMA heeft met de obligatiehouders afgesproken om de schulden op een gecontroleerde wijze af te bouwen. De jaarlijkse contante rentelasten dalen nu van 50 miljoen naar circa 30 miljoen euro. Bij de schuldeisers die controle hebben over de aandelen zitten investeringsmaatschappij Carlyle en zakenbank Credit Suisse. De overige schuldeisers die voor 150 miljoen euro aan achtergestelde leningen hebben verstrekt en dus geen pandrecht op de aandelen van HEMA hebben, kunnen alleen maar lijdzaam toezien. Net als de obligatiehouders die zo’n 54 miljoen euro in de HEMA hebben zitten. Zij kunnen hun volledige inleg kwijtraken en willen daarom een afkoopsom of aandelen. Zij hebben dan ook alvast het faillissement aangevraagd van Ramphastos en  beslag laten leggen op de aandelen van drie Hema bv’s. inclusief de aandelen van Hema zelf. De investeringsmaatschappijen zijn koortsachtig op zoek naar overname kandidaten. Behalve Ahold, Blokker en Parcom zou ook de Amerikaanse investeringsmaatschappij Flacks Group uit Miami geïnteresseerd zijn in overname. 13 juli sloot de aanmelding voor een overname.

Half  juni 2020 werd een akkoord met de belangrijkste schuldeisers bereikt. Die hadden vorderingen ter waarde van 600 miljoen euro uitstaan en waren bereid dit te halveren in ruil voor aandelen. Twee schuldeisers wilden via de Amsterdamse rechter afdwingen dat dit proces gestaakt zou worden, maar daar ging de rechter niet in mee. Het akkoord van juni kreeg in augustus ook al het groene licht van de rechter in Londen.

In Groot-Brittannië en de Verenigde Staten zijn inmiddels procedures rond surseance van betaling aangevangen. De eerste hoorzitting in Groot Brittannië was 29 juli Aan obligatiehouders werd onder andere gevraagd om eerder gemaakte afspraken zodanig aan te passen, dat de schuldenverlaging voor de warenhuisketen door Britse rechtbanken kan worden afgehandeld. Dit voorstel is gedaan aan de bezitters van obligaties ter waarde van 600 miljoen euro, die in 2022 zouden aflopen. Voor instemming is driekwart van de obligatiehouders nodig. Meer dan 90 procent van de obligatiehouders is inmiddels akkoord. Dit zijn dezelfde schuldeisers die vorige maand een akkoord bereikten met HEMA in Nederland. Het gesloten akkoord tussen HEMA en de schuldeisers heeft 24 augustus goedkeuring gekregen van de rechter in Londen. De rechter heeft groen licht gegeven voor de aandelenoverdracht aan een groep obligatiehouders en Marcel Boekhoorn was vanaf 11 september 2020 na 2 jaar even geen eigenaar meer van de Hema. Het Nederlandse private equity bedrijf Parcom waarin hij ook deelneemt koopt als enige overgebleven geïnteresseerde overnamekandidaat HEMA weer terug. Zowel Blokker als Parcom staken 75 miljoen euro in de overname. ABN Amro, ING en Rabobank brachten het resterende bedrag van 400 miljoen euro voor de overname bijeen.  Ook komt er een nieuwe doorlopende lening van 80 miljoen euro, waar HEMA gebruik van kan maken.

Ton van Veen, de financieel topman van Jumbo wil in de toekomst minder investeringen in het Buitenland, maar prioriteit leggen in het laten groeien van het HEMA-merk in thuismarkten. Van Veen begeleide namens de familie Van Eerd de aankoop van HEMA.

De kaspositie van Hema wordt ondertussen versterkt door de uitgifte van een nieuwe obligatielening van € 42 miljoen. De looptijd van de nieuwe bedrijfsschulden zal worden verlengd.

Het distributiecentrum dat oorspronkelijk toebehoorde aan Altero op industrieterrein lage Weide in Utrecht van 62.000 vierkante meter werd  door Boekhoorn’s investeringsmaatschappij Ramphastos aangekocht en weer doorverkocht aan de Britse investeerder Hines en voor de komende tien jaar terug gehuurd.  Het distributiecentrum is het logistieke knooppunt van alle filialen in de Benelux en vandaar uit worden meer dan 550 filialen bevoorraad. Het distributiecentrum is bestaat al sinds 1965.  De opbrengst verdween vlak voor de ondergang van HEMA in het Ramphastos kapitaal. Er worden 22 januari 2021 zo’n 250 pakketpunten van DHL in de Hema-filialen ingericht. De weken er na volgen meer vestigingen. Hema heeft nu in totaal 550 filialen in Nederland. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) gaf toestemming aan Parcom en Mississippi Ventures voor de overname waardoor de definitieve overdracht in de eerste week van februari 2021 plaats vond. In de nieuwe opzet wordt Saskia Egas Reparaz de nieuwe CEO en zij zal Tjeerd Jegen vervangen. Zij komt van drogisterijketen Etos, onderdeel van Ahold Delhaize. Egas Reparaz mocht volgens haar contract pas in september weg, maar er kwam overeenstemming dat ze 1 juni al bij HEMA kan beginnen. Ahold hield haar eerst nog tegen met een concurrentiebeding. Ook Hunkemöller werd overgenomen door investeringsmaatschappij Parcom en Opportunity Partners, het investeringsbedrijf van de Nederlandse ondernemer Robert van der Wallen. Parcom koopt Hunkemöller van het Amerikaanse private-equitybedrijf Carlyle.

De oorspronkelijke expansieplannen van Jegen in Amerika en Canada verdwijnen in de prullenbak. net als de plannen en ambitie voor uitbreiding naar het oosten, waaronder het plan van 2019 om nog 50 winkels te openen in het Midden-Oosten, om van daaruit op te rukken naar de stedelijke gebieden van Thailand en India. Hema is momenteel nog wel actief in Mexico en de Verenigde Arabische Emiraten.

Voorzitter Anna Grebenchtchikova van de stichting HENA van burgerinitiatief Koop de Hema en 1e Kamerlid Mei Li Vos stelden dat er een akkoord over een deal met Parcom en Mississippi Ventures was en dat klanten van HEMA via beleggersplatform Nxchange geld konden inleggen in ruil voor certificaten in het bedrijf, met recht op een deel van de winst, zonder verdere zeggenschap. Maar niet is minder waar. De ingelegde bedragen kunnen slechts dienen als lening via een obligatie aan HEMA. Stichting HENA heeft als doel het bevorderen van een duurzame continuïteit van HEMA. Om invulling te geen aan dit doel wilde de Stichting aandelen in de HEMA kopen. Deze zouden vervolgens in certificaten worden opgedeeld zo werd investeerders voorgehouden. De HEMA uitgifte was bedoeld voor investeerders die voor minder dan € 100.000,- aan certificaten willen kopen. Ook krijgen de investeerders” geen wettelijke rente maar een percentage dat afhankelijk is van de omzet.

De Raad van Commissarissen van HEMA bestaat uit:

  • Pieter Haas –  voorzitter
  • Wilco Jiskoot
  • Ronald van der Vis
  • Ton van Veen
  • Bas Becks

HEMA gaat als publiciteitsstunt, samen met Wolkat textiel inzamelen via 24 filialen. Bij inlevering ontvangt de gever 10% korting bij de HEMA op nieuw textiel of kleding.

De 6 filialen in Barcelona en Madrid gaan in de loop van 2022 dicht. De  6 zes filialen in het Verenigd Koninkrijk zijn ook al gesloten. De toekomst van de Duitse filialen is nog onzeker.

Honderden filialen kregen een opfrisbeurt om een aantrekkelijkere plek te worden voor de consument. De twee bedrijven worden nog nauwer met elkaar verbonden door op korte termijn Jumbo-producten in de HEMA-schappen te leggen.

Dat zullen bijvoorbeeld maaltijden zijn en broodjes voor onderweg.” De HEMA-taarten, -tompouces of -worst zullen niet vervangen worden. Een deel van de HEMA-producten is al langer te vinden in de Jumbo-supermarkten.

Hema gaat nu aan de slag met Jumbo-producten in de HEMA-filialen en kijken ook naar La Place.” Die broodjeszaak behoort ook tot de Jumbo-stal.

Jumbo kan dankzij de bijna 550 HEMA-winkels de aanwezigheid in de binnensteden vergroten. Egas Reparaz: “In de supermarktbranche zijn nog maar een paar grote spelers over, die enorm concurreren op marktaandeel.”

Jumbo-topman Frits van Eerd zei dat het familiebedrijf de HEMA-winkels niet heeft overgenomen om er Jumbo’s van te maken. Maar het is wel makkelijk dat Jumbo nu toegang heeft tot meer stadslocaties, waar Albert Heijn doorgaans ook goed vertegenwoordigd is

HEMA wil zich in de toekomst meer laten voorstaan op duurzaamheid. Maar er blijft ook plaats voor de rookworst. “Er is al een vegetarische rookworst en alle verpakkingen, ook die van de rookworst, moeten binnen een paar jaar volledig recyclebaar zijn.

  • Nederland: 545
  • België: 98
  • Frankrijk: 74
  • Duitsland: 19
  • Oostenrijk: 7
  • Spanje: 6 (worden gesloten)
  • Luxemburg: 4

 

Geef een antwoord

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.