Corona, SARS-CoV-2, Covid-19, 2019-nCoV

Corona

Het nieuwste Corona virus komt voor ruim 79 procent overeen met SARS. Het virus heeft een kroonachtige vorm. Corona is Latijns voor kroon. Het recente Corona virus ontstond eind november 2019 in China (Wuhan) en heeft zich binnen drie maanden wereldwijd verspreid naar tweeënnegentig landen. Italiaans onderzoek heeft echter uitgewezen dat het coronavirus al in september 2019 al buiten China was opgedoken. 

De WHO koos in het begin voor de tijdelijke naam 2019-nCoV, terwijl het virus eigenlijk officieel SARS-CoV-2 heet. De organisatie vond deze naam – die wel door het Nederlandse RIVM wordt gebruikt – te verwarrend, omdat het te veel doet denken aan de SARS-uitbraak in 2002. Inmiddels heeft de WHO ervoor gekozen om de tijdelijke naam 2019-nCoV te vervangen door COVID-19. Je raakt dus besmet met het SARS-CoV-2 (gebruikt door RIVM) of COVID-19-virus (gebruikt door WHO). De heer Van Dissel, directeur van het centrum infectieziektebestrijding van het RIVM, is een van de belangrijkste raadgevers van de Overheid.

Het nieuwste 2019-nCoV Corona(Sars)virus wordt veroorzaakt door COVID-19 (Corana Virus Disease 2019) en is een zus van het SARS-virus (Severe Acute Respiratory Syndrome) dat in 2003 ook al veel onrust veroorzaakte en wordt ook verondersteld van vleermuizen af te komen, vervolgens naar civetkatten te zijn overgeslagen en daarna mensen te hebben besmet. Maar er gaan ook geruchten dat  het nieuwe Corona virus in 2015 werd ontwikkeld als biologisch wapen door een gezamenlijke inspanning van de Verenigde Staten en China

Volgens ex president Trump had het Covid-19 virus geen natuurlijke oorsprong, maar ontsnapte deze uit een laboratorium in Wuhan (China). Professor Luc Montagnier, ontdekker van het HIV virus, waar hij in 2008 de Nobelprijs voor de Geneeskunde voor ontving stelt dit ook en tevens stelt hij dat de Indiase wetenschappers die enige tijd geleden concludeerden dat het SARS-CoV-2 virus HIV elementen bevat, wel degelijk gelijk hebben. Het SARS-CoV-2 virus werd in het kader van het onderzoek naar een vaccin tegen AIDS in het lab in Wuhan onderzocht en gemanipuleerd, denkt hij. Zijn collega Jean-Claude Perez, bio-wiskundige, heeft samen met hem de soort van het genoom van dit RNA virus nauwkeurig geanalyseerd.  Hij vermoed dat er in Wuhan mee werd geëxperimenteerd omdat men probeerde een vaccin tegen AIDS te ontwikkelen. Directeur Zhiming stelde dat de berichten van de Amerikaanse media „volledig gebaseerd waren op speculatie, zonder bewijs of kennis.” Geen van zijn medewerkers zou besmet zijn met het coronavirus.

Het SARS-CoV-2 virus is overdraagbaar van mens tot mens en is erg besmettelijk, ook al voordat de patiënt ziekteverschijnselen heeft. Je bent het meest besmettelijk, net als bij andere griep, twee tot vijf dagen nadat je zelf besmet bent geraakt en last krijgt. Veel voorkomende tekenen van infectie met het virus zijn het verliezen van reuk en/of smaakvermogen, ademhalingsproblemen, koorts en hoesten. In ernstige gevallen kan het leiden tot een longontsteking of nierfalen en is het binnen 2 weken dodelijk. Het virus veroorzaakt ontstekingsverschijnselen in de luchtwegen en blaasjes op de longen. De schade aan het longweefsel in de vorm van longfibrose is minder ernstig dan SARS, maar de symptomen van zwelling in de longen zijn erger. Opvallend is de afscheiding die door de blaasjes gaat, hetgeen het verdrinkingsgevoel kan verklaren dat door patiënten werd gemeld. De schade aan het hart, de nieren, de hersenen, de milt en het spijsverteringskanaal zijn niet groot, zo bleek uit een autopsie. Een kleine hoeveelheid vocht van de zwelling in de longen kan naar de borstholte sijpelen en het hart infecteren. Dit kan verklaren waarom patiënten met hart- en vaatziekten vaker dood gaan aan een besmetting. De meeste mensen die besmet worden merken dat al na enkele dagen tot ruim een week, maar het kan bij sommigen wel ruim twee weken duren voordat ze symptomen krijgen. De meeste patiënten op de IC zijn ouder, hebben overgewicht of hadden al onderliggende klachten.

Het Corona virus manifesteert zich in 3 fases. Een patiënt wordt eerst kortademig door het vocht dat zich op de longen hecht. Circa negen dagen na de infectie ontstaat er een ontstekingsreactie in de longen waarbij de antistoffen het virus aanvallen waardoor de situatie in de longen verergert. De kleine bloedvaatjes beginnen te lekken en laten via receptoren de longen vollopen met vocht. Wanneer de receptoren op raken krijgt braykinine de kans om de lekkage te verergeren. COVID-19 ontwikkelde ook een geval van acute necrotiserende encefalitis (ANE) – een infectie van het centrale zenuwstelsel. Jonge coronapatiënten die geen ernstige verschijnselen hebben kunnen getroffen worden door een beroerte. Vooral dertigers en veertigers die besmet zijn krijgen spontaan bloedproppen in de belangrijkste aderen. Sinds de corona-uitbraak is er een ’verzevenvoudiging’ van het aantal beroertes onder jongere patiënten. Bijna een op de vijf Covid-19-patiënten krijgt binnen de drie maanden na de diagnose te maken met psychische klachten zoals angst, depressie of slapeloosheid.

Er blijken twéé coronavirussen te zijn: de oorspronkelijke variant, en een meer besmettelijke turboversie. Het lijkt erop dat deze mutant, die in februari voor het eerst werd waargenomen in Italië, op allerlei plekken het origineel verdringt. De mutant heeft een minieme wijziging aan zijn uitsteeksels: een aminozuur glycine (G), waar het virus aanvankelijk het aminozuur asparagine (D) had zitten. De mutatie strijkt een moleculaire hobbel aan de viruspootjes glad, waardoor het gemakkelijker mensen zou infecteren. Uit experimenten met menselijke cellen blijkt nu inderdaad dat het de mutant, ‘D614G’, drie tot zes keer gemakkelijker cellen besmet.

Inmiddels weten we dat het coronavirus SARS-CoV-2 cellen infecteert via de receptor ACE2. Dit is een eiwit dat het virus gebruikt om zich aan onze cellen te binden en deze binnen te dringen. ACE2 is te vinden op verschillende cellen en weefsels, waaronder cellen in onze neus, mond en longen. Je zou kunnen zeggen dat ACE2 in zekere zin een soort ‘huissleutel’ is waarmee het coronavirus onze cellen weet binnen te dringen. Het verwante coronavirus uit 2003 infecteerde cellen echter via dezelfde receptor. Om dit verschil tussen beide coronavirussen te verklaren, bestudeerden de onderzoekers verschillende spike-eiwitten. Op het oppervlak van het coronavirus bevinden zich zogenoemde ‘spikes’: eiwitten waarmee het virus zich kan binden aan de ACE2-receptor en menselijke cellen binnen kan dringen. En dat leidde tot een verrassende ontdekking. Vergeleken met het oudere SARS-CoV-2, had het nieuwe coronavirus een ‘extra stukje’ op dit spike-eiwit gekregen. Het huidige coronavirus blijkt in zekere zin niet over één huissleutel, maar twee huissleutels te beschikken. En die extra huissleutel is het eiwit Neuropilin-1.  Het betekent dat de spikes van SARS-CoV-2 zich dus niet alleen binden aan de ACE2-receptor, maar ook aan Neuropilin-1. En hierdoor dringt SARS-CoV-2 veel gemakkelijker menselijke cellen binnen. Bovendien vinden we Neuropilin-1 in ons ademhalingsstelsel en reukepitheel (een gespecialiseerd weefsel in de neusholte dat betrokken is bij ons reukvermogen). En dat is een strategisch belangrijke plek dat mogelijk bijdraagt aan de besmettelijkheid en verspreiding van SARS-CoV-2. Kortom, doordat de spike-eiwitten zich tevens binden aan Neuropilin-1 wordt het binnendringen van het virus in onze cellen vergemakkelijkt. Bovendien geeft dit een verklaring waarom SARS-CoV-2 besmettelijker is dan SARS-CoV. “Door de ACE2-receptor kan SARS-CoV-2 onze cellen binnendringen, maar andere factoren, zoals Neuropilin-1, ondersteunen waarschijnlijk die functie.  Vermoedelijk vangt Neuropilin-1 het virus op en stuurt het naar ACE2.

Het Chinese Center for Disease Control and Prevention (CDC) ontdekte en isoleerde levend coronavirus  op de buitenverpakking van bevroren kabeljauw tijdens pogingen om het virus op te sporen tijdens een uitbraak die vorige week werd gemeld in de stad Qingdao. De bevinding, een wereldprimeur, suggereert dat het mogelijk is dat het virus via diepvriesproducten over lange afstanden wordt overgedragen

Herkomst

Geruchten gaan dat met het virus werd geëxperimenteerd in een een (WIV) lab in China, maar de  uitbraak zou ook verband kunnen worden gebracht met een markt in Wuhan. Op deze markt worden ook wasbeerhonden en herten te koop aangeboden. Het virus zou oorspronkelijk afkomstig zijn van een populatie hoefijzerneuzen uit de vleermuisfamilie Rhinolophus. Na meerdere onderzoeken in de hele wereld is namelijk gebleken dat de voorlopers en verwanten van het SARS-virus al lange tijd bij vleermuizen in Azië, Afrika en Europa voorkwamen. Uit de genetische sequentie van het virus kon de bron worden herleid. Uit onderzoek blijkt dat corona virussen vooral via uitwerpselen worden verspreid, in het geval van vleermuizen in vogelpoepachtige guano. Corona virussen verspreiden zich niet alleen door de lucht en door inademing, maar ook wanneer slijmvliezen in aanraking komen met uitwerpselen.  Er is nu nog geen specifieke behandeling of vaccin beschikbaar tegen het virus. Behandeling bestaat slechts uit het ondersteunen van de belangrijkste lichaamsfuncties en het in quarantaine plaatsen.

Corona/Covid-19

Het mortaliteitscijfer van Covid-19 is 10x hoger dan normale griep(0,65%-0,68%)  Van alle patiënten was de helft 59 jaar of ouder. Vrouwen (62,5%) blijken veel vaker corona te hebben dan mannen (37,3%). Maar mannen (61,2%) belanden wel weer vaker in het ziekenhuis vergeleken met vrouwen (38,7 %). Vooral kwetsbare, zwaarlijvige (obesitas), oudere, of verzwakte mensen met bijvoorbeeld kanker of diabetes hebben kans om door Covid-19 op de Intensive Care terecht te komen, maar ook baby’s of kinderen zijn zeker niet gevrijwaard, alhoewel bij hen de klachten wel wat milder lijken. Het immuunsysteem van kinderen is nog in ontwikkeling en reageert daarom minder agressief, waardoor er niet meteen een cytokinestorm aan waardoor vocht in de longen ontstaat. Kinderen overlijden ook zelden of nooit aan SARS-CoV-2, SARS of MERS. 5 procent van de infecties heeft een fatale afloop en 14 procent wordt ernstig ziek.  Het virus valt ook het hart aan, beschadigt de nieren en kan zelfs in het zenuwstelsel infiltreren. Uit autopsies blijkt namelijk dat corona zowat elk orgaan en weefsel in het lichaam ziek lijkt te maken. De kans dat het virus vanzelf verdwijnt is nihil en immuniteit blijkt bij lichte symptomen ook niet altijd gegarandeerd. Nierpatiënten zijn extra vatbaar voor ernstige complicaties als ze besmet zijn en de sterfte onder dialyse- en transplantatiepatiënten is met 25 procent een stuk hoger is dan bij andere patiënten met extra risico’s, zoals patiënten met hartfalen of longziekten. Nierpatiënten hebben geen grotere kans om besmet te raken, maar de kans om te overlijden of op de intensive care terecht te komen, is wel een stuk groter, zo blijkt na onderzoek door de universitaire ziekenhuizen in Groningen, Nijmegen en Amsterdam, die hierover data verzamelden uit heel Europa. Het maakt bij nierpatiënten niet uit of ze man of vrouw zijn en ook niet of ze ook suikerziekte, hoge bloeddruk of hart- en vaatziekten hebben. 

Halverwege maart liep het aantal besmettingen in China sterk terug en sinds 20 maart werd de lockdown afgebouwd en leek het virus op haar retour. Toch werden 26 maart en 10 juni en in oktober opnieuw binnenlandse besmettingen geconstateerd en ook bleken er tientallen reizigers vanuit onder andere Rusland besmet. Half mei was er een tweede uitbraak  en moest er bij de stad Jilin opnieuw een lockdown worden afgekondigd. Opnieuw was een versmarkt de besmettingshaard. Ook 20 november moesten alle ongeveer 3 miljoen inwoners van het uitgestrekte district Binhai New Area, de thuisbasis van de grootste haven van Noord-China, getest worden nadat het virus opnieuw toesloeg in de wijk Kanhaixuan.

Bij bijna 12 procent van de patiënten die in het ziekenhuis belanden, treden hartproblemen op tijdens de opname. Ongeveer 7 procent van deze ernstig zieke patiënten krijgt een longembolie. Bijna drie maanden na de eerste symptomen van het virus hebben patiënten nog ernstige klachten. Ruim 9 op de 10 patiënten geven zelfs aan problemen te hebben met simpele dagelijkse activiteiten. Van de meesten (85 procent) zegt dat zijn gezondheid vóór de corona-infectie goed was. Nu is dat nog maar 6 procent. Bijna de helft geeft aan na de corona niet meer te kunnen sporten, meer dan 6 op de 10 heeft zelfs problemen met lopen. Vrijwel alle coronapatiënten (95 procent) hebben een halfjaar na hun besmetting nog gezondheidsklachten. Meer dan de helft (55 procent) heeft zes of meer klachten en ruim 90 procent zegt nog hinder te ondervinden van meer dan één symptoom. Dat concluderen het Longfonds, kennis- en behandelcentrum Ciro en de Universiteiten Maastricht en Hasselt op basis van onderzoek onder ruim duizend coronapatiënten.

Maatregelen en symptomen

Vermoeidheid (87,8%)
Kortademigheid of benauwdheid (74,2%)
Druk op de borst (45,4%)
Hoofdpijn (39,8%)
Spierpijn (36,2%)
Pijn tussen schouderbladen (35,2%)
Hartkloppingen (32,7%)
Verhoogde hartslag in rust (30,1%)
Duizeligheid (28,6%)
Hoesten (28,3%)

Iedereen wordt met behulp van Gemeentelijke noodverordeningen geacht zoveel mogelijk thuis te blijven en thuis te werken. Bij benauwdheid en koorts moet het hele gezin thuis blijven en bij verkoudheid en koorts alleen de betrokkene.  Voorzorgmaatregelen beperken zich tot een advies om goed en vaak de handen te wassen, geen handen te schudden, te hoesten in de gebogen arm en om papieren zakdoekjes te gebruiken.

Het coronavirus blijft negen uur op de huid actief, vijf keer zo lang als een normaal griepvirus. Hoe langer het virus op de huid blijft, hoe groter echter de kans op verspreiding wordt. Handhygiëne kan dat risico verminderen. Zowel het coronavirus als het griepvirus wordt binnen vijftien seconden uitgeschakeld door de ethanol die in handgels zit. Ook met het wassen van handen met zeep wordt het virus uitgeschakeld.

Symptomen zijn: hoesten, kortademigheid, koorts, spierpijn, verwardheid, hoofdpijn en keelpijn, maar ook wel reuk of smaakverlies. Vijf op de honderd patiënten overlijden en ongeveer 17 van de 100 patiënten worden ernstig ziek. Een deel van de patiënten kan achteraf blijvende hart en/of longschade of zelfs longembolie overhouden.   Uit autopsieverslagen wereldwijd blijkt dat 30 tot 40 procent van de Covid-19-slachtoffers gestorven is aan verklonterd bloed. Patiënten die op de ic worden beademd, lopen risico op blijvend littekenweefsel op de longen, waardoor de longinhoud kleiner wordt. Er blijken onder meer ook kapotte longblaasjes, bloedstolsels in grote bloedvaten, schade aan de kleinste haarvaatjes en littekenweefsel. Vooral de hoeveelheid bloedstolsels in de longslagaderen is opvallend De stolsels sluiten bloedvaten af waardoor weefsels erachter te weinig zuurstof opnemen. Vaak zijn er meerdere van deze stolsels in één patiënt. Ook hart, nieren en zelfs de hersenen kunnen ontstoken raken.  Er blijken geen virusdeeltjes voor te komen in het brein, maar de immuun cellen in de hersenen zijn groter en actiever dan normaal. Zo werden er T-lymfocyten (afweercellen) ontdekt die niet in de hersenen thuishoren. Deze afwijkingen worden bij overleden coronapatiënten in de gehele hersenen en het ruggenmerg aangetroffen. Dit zijn cellen die normaal gesproken uit de hersenen worden geweerd, maar bij Covid-19-patiënten verlaten deze de bloedbaan  om in het hersenweefsel terecht te komen. Als neveneffect blijken er ook rode, paarse vlekken op tenen, de zool of de zijkant. Soms is er ook sprake van uitslag op de handen en vingers. Ook een oogontsteking, duizeligheid of tintelingen kunnen een voorbode zijn van een mogelijke Covid-19 besmetting. Van ruim 8700 mensen is zeker dat ze aan het virus zijn overleden.

Aerosolen

Er zijn steeds meer aanwijzingen dat het Corona virus vooral binnenshuis via kleine druppeltjes in de lucht overdraagbaar is en dat extra aanvoer van verse buitenlucht in afgesloten ruimtes het risico van de verspreiding van het virus verlaagt. Ventilatiesystemen moeten dus op volle kracht om verspreiding tegen te gaan. Alle scholen werden daarom voorzien van ventilatie. Het Coronavirus kan uren en soms wel dagenlang in leven blijven in de lucht en/of op verschillende oppervlakken. Het virus kan 28 dagen besmettelijk blijven op metaal, plastic, bankbiljetten, glazen schermen van smartphones en roestvrij staal. Het kan bij kamertemperatuur veel langer overleven op gladde oppervlakken dan eerder werd gedacht
Twee tot drie dagen op bankbiljetten en glas, en tot zes dagen op plastic en roestvrij staal. Het virus kan slecht tegen hogere temperaturen. Het blijkt op sommige oppervlakken binnen 24 uur bij 40 graden niet meer besmettelijk. In aerosolen blijft het virus  tot 3 uur leven, op koper tot 4 uur, tot 24 uur op karton en tot 2-3 dagen op plastic en roestvrij staal. Het zijn juist de aeresolen die voor de grootste aantallen besmettingen leiden. Vooral de langdurige en/of voortdurende blootstelling maakt de kans op een besmetting groter. Ventileren,  open lucht en uitzetten van airconditioning lijkt besmettingen te voorkomen. Bij slachterijen van Vion bleken 20 procent van het personeel besmet met het coronavirus. Ook slachterijen in Duitsland en de Verenigde Staten blijken een besmettingshaard te zijn. Corona kan korte tijd overleven op een dood organisme, dus het slachtvlees is na verwerking dan ook korte tijd infectieus.

Vooral ventilatie en dus het voorkomen van de verspreiding van aerosolen in vochtdruppeltjes met virussen vanuit de longen blijkt een belangrijke sleutel in het voorkomen van besmettingen.  De helft van de virusdeeltjes die een besmet persoon uitstoot via ademen en vooral hoesten, wordt uitgestoten in de vorm van aerosolen. De andere helft wordt uitgestoten in de vorm van grotere druppels. De grotere druppels vallen (binnen 1,5 meter) snel op de grond, maar de kleinere druppels in aerosolen kunnen relatief lang in de lucht blijven zweven.

Antistoffen

Ongeveer 5,5 procent van de Nederlandse bloeddonoren heeft antistoffen tegen covid-19. Dat concludeerde bloedbank Sanquin uit een tweede onderzoek onder 7000 vrijwilligers die tussen 10 en 20 mei plasma of bloed hebben gedoneerd aan de bloedbank. Echter dit is niet representatief omdat alleen gezonde vrijwilligers werden onderzocht. In werkelijkheid hebben zo’n 15% tot 25% van de mensen van huis uit al antistoffen. Sanquin zamelde op grote schaal plasma van 16.000 herstelde coronapatiënten in om zo 30.000 kilo plasma met antistoffen te krijgen. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport droegen 10 miljoen euro bij aan dit project. Plasma van herstelde coronapatiënten bevat neutraliserende antistoffen die eventueel gebruikt kunnen worden voor de bestrijding van het coronavirus of bij het voorkomen dat mensen besmet raken.  De antistoffen kunnen in de toekomst snel worden ingezet om Covid-19 patiënten te behandelen. De 16.000 donoren doneren minder vaak dan gehoopt. Er zijn per half september 20.000 bloeddonaties ontvangen wat 8 tot 9000 kilo bloedplasma opleverde, maar daar valt een deel vanwege ongeschiktheid van af. Bij een deel van de donoren blijken de antistoffen al snel uit het bloed te verdwijnen. Bij bloeddonoren is wel sprake van een toename aan antistoffen tegen Covid-19 tot wel een percentage van 6,2%.

Wetgeving

Tot dusver werden alle beperkende maatregelen en lockdowns via een noodwet en Gemeentelijke verordeningen uitgevoerd. Een speciale Coronawet, die al per 1 september moest ingaan, moet deze noodverordeningen, die eigenlijk bedoeld zijn voor korte tijd  vervangen.  Voor de langere termijn is er een solide juridische basis nodig om grondrechten als de vrijheid van vereniging te passeren. De wet kan onbeperkt verlengd worden, zolang als de regering dat nodig acht. De wet is ook niet beperkt tot een pandemie maar ook een epidemie kan al aanleiding zijn om de wet te hanteren. De noodwet is er voor de duur van maximaal drie maanden, met de mogelijkheid van een maand verlenging. Een ruime meerderheid in de Eerste Kamer heeft ingestemd met het aannemen van de tijdelijke coronawet

Corona en dieren

Katten, fretten, hamsters, konijnen kunnen ook besmet raken met het Corona virus. Twee katten in de staat New York werden positief getest evenals een tijger. Niet alleen in de Amerikaanse staat Utah zijn nertsen op twee fokkerijen gevonden die besmet bleken met het coronavirus, maar ook in Nederland waren er bij 70 van de 160 fokkerijen besmettingen. Daarvan liggen er 43 in Noord Brabant, negentien in de provincie Limburg en vier in Gelderland. 27 Besmettingen zijn via een melding van verschijnselen binnengekomen en 37 via het early warningsysteem (EW), waarvoor de houders elke week kadavers in sturen voor verder onderzoek. Op de boerderijen bleken personen die met de dieren in contact waren geweest ook besmet.  Zeker 66 mensen en 11 katten en enkele honden zouden door de nertsen besmet zijn, zo bleek uit een onderzoek bij de eerste 16 fokkerijen. Alle nertsenfokkerijen in Nederland worden onderzocht, waarbij tevens wordt gekeken of er wellicht opzet in het spel is bij het verspreiden van het virus bij nertsenfokkerijen. Enkele nertsen in Brabant zijn ontsnapt, waarvan niet bekend is of ze besmettelijk zijn. De meeste fokkerijen zitten in het oosten van Noord-Brabant en het noorden van Limburg. Alle nertsenfokkerijen in Nederland moeten uiterlijk 21 maart 2021 sluiten. De Overheid trekt 180 miljoen euro uit om de fokkers uit te kopen. Ondanks het grote aantal besmettingen met corona ziet minister Carola Schouten van Landbouw af van het preventief ruimen van de fokkerijen en dreigt tot maart 2021 met streng toezicht op het naleven van de hygiënemaatregelen bij de fokkerijen. Bedrijven die zich niet aan de regels houden krijgen forse boetes. Verschillende besmette nertsen wisten te ontsnappen. Ook in Denemarken zijn 70 nertsenfokkerijen besmet met SARS-CoV-2. Als het virus zich via nertsen muteert kan een toekomstig vaccin mogelijk niet meer werken. In Denemarken is er al een mutatie van het virus vastgesteld bij dieren, die is overgegaan op mensen. Er zijn vijf varianten van het virus ontdekt  en een van die varianten is cluster 5 dat bij 12 mensen werd aangetroffen en dat minder gevoelig is voor antilichamen. De mutatie kan er voor zorgen dat vaccins waaraan momenteel gewerkt wordt, minder effectief zullen blijken omdat veranderingen zijn opgetreden aan het zogeheten spike-eiwit. Hiermee haakt het virus zich vast aan cellen om die binnen te dringen. Dit zou een probleem kunnen vormen voor de vaccins die momenteel in ontwikkeling zijn, aangezien de meeste daarvan zich richten op het uitschakelen van dit spike-eiwit. Bij de clusters 2, 3 en 4 wordt nog onderzocht of ze minder gevoelig zijn voor antilichamen. Bij cluster 1 bleek dit niet het geval. Toch is in Nederland niet besloten tot preventieve ruiming van de resterende fokkerijen. In Denemarken is er een lockdown aangekondigd voor zeven gemeenten vanwege de mutatie van het coronavirus dat werd aangetroffen bij mensen. De maatregelen gelden tot 3 december. In het gebied wonen zo’n 280.000 mensen. Er is besloten om alle zeventien miljoen nertsen in het land te ruimen, nadat een gemuteerde versie van het virus werd aangetroffen bij zeker twaalf mensen. De ruimingen zijn een doodsteek voor de pelsindustrie, waarin zo’n vierduizend mensen werkzaam zijn.  Het Verenigd Koninkrijk heeft met onmiddellijke ingang de grenzen voor reizigers uit Denemarken gesloten uit vrees voor besmetting met het gemuteerde coronavirus. Ook in Nederland adviseert het Outbreak Management Team om de nertsenfokkerijen voortijdig te sluiten. Een financiele regeling voor de fokkers moet er in ieder geval voor zorgen dat alle fokkerijen gestopt en wellicht zelfs geruimd zijn voordat het nieuwe fokseizoen start. Sinds half september zijn geen nieuwe besmettingen met het gemuteerde virus meer gevonden.

Aantallen

Er zijn wereldwijd ruim 53 miljoen besmettingen en 1.29 miljoen sterfgevallen door Corona (Covid-19), waarvan ruim 260.000 in Europa. Voor het eerst werden 7 november 2020 wereldwijd meer dan een 581.000 nieuwe coronabesmettingen en 8900 sterfgevallen op één dag geregistreerd. Een op de tien mensen op de wereld is al besmet geweest met het Coronavirus en bijna 29 miljoen mensen genazen van het virus.  In de Verenigde Staten zijn er al ruim 255.000 mensen overleden aan Covid-19. De ziekenhuizen kunnen het al een tijdje niet meer aan. De meeste besmettingen zijn dan ook in de Verenigde Staten (ruim 12 miljoen) India (ruim 9 miljoen), Europa 8,6 miljoen en Brazilië (ruim 6 miljoen), Argentinie, Mexico , en Spanje (ruim 1 miljoen). Ook in Afrika zijn twee miljoen bevestigde coronabesmettingen en zeker 48.000 mensen overleden aan het coronavirus.

Circa 25 miljoen patiënten herstelden wereldwijd van het virus en eind oktober zijn er dagelijks een kleine 500.000 geregistreerde besmettingen. Wereldwijd werden zware coronamaatregelen getroffen zoals volledige en lokale lockdowns, avondklokken en contactbubbels.

WHO

De (WHO) heeft het SARS-CoV-2/19 (Corona) virus pas na lang wachten op 30 januari 2020 de zogenoemde PHEIC-status gegeven en benoemt tot een internationale bedreiging van de volksgezondheid. De pandemie werd zelfs pas als zodanig benoemd op 11 maart 2020, ondanks dat het virus toen al in 46 landen heerste.

De WHO verzette zich ook wekenlang tegen het sluiten van de grenzen en het stopzetten van het vliegverkeer met China en het gebruiken van mondkapjes. Artsen die pleitten voor het sluiten van de grenzen werden het zwijgen opgelegd. Die fatale inschattingsfouten zijn inmiddels toegegeven.

De WHO directeur-generaal Tedros schreef achteraf op Twitter dat het hem ‘bijzonder speet’. Taiwan had felle kritiek op de WHO, omdat ze van China geen informatie over het virus kregen en de eigen ervaringen met het virus ook niet met de WHO mocht delen. WHO-adviseur Bruce Aylward verbrak zelfs de verbinding toen een Taiwanese journalist hem online om uitleg vroeg. Our World in Data’, een publicatie van de Universiteit van Oxford is wat corona betreft gestopt met het gebruiken van de cijfers van de WHO, omdat er veel te veel fouten in werden gemaakt. De researchers gebruiken nu de cijfers van het European Centre for Disease Prevention and Control. President Trump hekelt de werkwijze en aanpak van de WHO en heeft de financiering na een korte opschorting daarom gekort en uiteindelijk officieel beëindigd. De VS droeg jaarlijks ongeveer 450 miljoen dollar bij aan de WHO. Tedros dankt zijn baan aan China, nadat hij eerder diverse cholera uitbraken in Ethiopië had toegedekt, onder meer door deze te bagatelliseren als ‘acute diarree’. Op 14 januari van dit jaar verspreide de WHO nog steeds de Chinese propaganda dat er ‘geen mens op mens besmetting’ van het virus plaatsvond. In februari beweerde de WHO zelfs dat het ‘racistisch’ was te zeggen dat het SARS-CoV-2 virus uit Wuhan, China, komt.  

De hoogleraar medische geschiedenis Frank Snowden aan het Amerikaanse Yale waarschuwde jaren geleden al dat SARS, vogelgriep en varkenspest slechts voorbodes waren van een veel ernstigere pandemie. Snowden (73), auteur van het boek Epidemics and SocietyFrom the Black Death to the Present, achtte de kans op een uitbraak van een virus als Covid-19 groot. Ook andere virologen en epidemiologen over de hele wereld hebben keer op keer vergeefs gewaarschuwd.

RIVM

Niet alleen de WHO liet steken vallen. Ook de RIVM ging meermaals in de fout. Het RIVM onderschatte bij aanvang de impact van de uitbraak en adviseerde de regering om vergaderingen en evenementen gewoon door te laten gaan, juist toen een lockdown nog wel zin en effect zou hebben gehad. Testkits, beademingsapparatuur, mondkapjes en andere beschermingsmiddelen werden door onderschatting niet tijdig en onvoldoende besteld.

Staatssecretaris Blokhuis vraagt gezonde mensen tussen 60 en 70 jaar voorlopig de griepprik niet te halen. Vanwege de coronacrisis is er dit jaar meer belangstelling voor de prik dan anders en ook daar zijn er nu tekorten  voor de hele doelgroep.

Het door het RIVM voorspelde aantal IC patiënten bleek vele malen hoger te zijn, waardoor er honderden IC bedden meer moesten komen dan was voorzien en dwong ic arts Gommers om publiekelijk te zeggen dat de grote hoeveelheid extra benodigde  IC plekken geen probleem zouden zijn.

RIVM bleef volhouden dat het dragen van mondkapjes ook in de zorg niets zou bijdragen aan het voorkomen van besmettingen maar trok dit advies op 17 augustus weer in. Het dragen van mondkapjes is, mits op de juiste manier gebruikt, juist effectiever dan social distance omdat besmetting voornamelijk via aerosolen plaats vindt vanuit de longen en niet door (kort)persoonlijk contact. Feit is wel dat de meest mondmaskers geen 100 procent bescherming bieden en dat de meeste mondkapjes zelfs waardeloos blijken.

Het in een later stadium vasthouden aan het 1,5 meter afstand principe heeft juist geleid tot veel persoonlijk leed bij ouderen, psychische aandoeningen en een hoger sterftecijfer door het later of helemaal niet behandelen van patiënten met een andere kwaal dan Corona. Veel kanker- en hart patiënten stierven voortijdig door gebrek aan ziekenhuis en ic capaciteit.

Europese infectieziektebestrijders en de RIVM maakten zich twee dagen voordat Italië zwaar getroffen werd door Corona, nog geen zorgen over de risico’s die Europese landen liepen door het nieuwe virus. Dat blijkt uit de notulen van een vergadering van het Advisory Forum van het European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) in Solna, een voorstad van Stockholm.

Pas 12 maart werden de maatregelen door de RIVM aangescherpt en werden er eindelijk hulpmaterialen besteld. De GGD adviseerde besmette personen om vooral geen ruchtbaarheid te geven van hun besmetting om paniek te voorkomen. Besmette personen werden ondertussen ondanks eigen verzoek niet getest vanwege het tekort aan testkits.  Wel beschikbare testkits van bijvoorbeeld Innatoss werden om onduidelijke redenen door het RIVM in twijfel getrokken. De GGD moet alle nauwe contacten van besmette personen bellen middels het bron- en contactonderzoek, maar door personeelstekort moeten de besmette personen zelf hun contacten bellen met adviezen over de leefregels met een oproep om zich bij klachten te laten testen. De testcapaciteit bleek echter 14 september al op en zelfs voor patiënten die klachten hebben loopt de wachttijd voor het afnemen van een test op tot enkele dagen. Zelfs het bron- en contactonderzoek loopt spaak vanwege personeelstekort. De alarmcentrales die de GGD normaliter ondersteunen bij het contactonderzoek hebben ook onvoldoende personeel beschikbaar. Snelle oplossingen voor het tekort aan testcapaciteit zijn er niet. In de 2e kamer buitelen de Kamerleden over elkaar heen om hierover kritiek te leveren. De GGD heeft zelfs geen tijd meer om huisartsen te informeren bij een besmetting.
Het aantal corona-besmettingen is vele malen groter dan het RIVM dagelijks meldt. De duizenden commerciële corona-testen tellen niet mee in hun dagelijkse update. Hoeveel commerciële testen er worden afgenomen, is niet bekend en laat staan de uitkomst hiervan. Bedrijven in de sector schatten dat op duizenden per dag. De RIVM is ook niet van plan is om een systeem op te zetten waarbij de resultaten van deze testen wel worden meegerekend: “We hebben geen tijd om daar energie in te steken”.

Vanaf 6 april werd pas gestart met het beperkt testen van zorgpersoneel dat niet in ziekenhuizen werkt. Verplegend personeel werd pas getest wanneer ze langer dan 24 uur symptomen hadden. De Overheid weigerde ondanks de tekorten aanbiedingen van ondernemers die mondkapjes tegen kostprijs aanboden. Mondkapjes die commercieel worden verkocht en gebruikt boden volgens het RIVM slechts schijnzekerheid.  De gezondheidsdienst ging er ook vanuit dat huisgenoten van patiënten die besmet raakten, als zij klachten ervaarden niet meer hoefden te worden getest om zo de schaarse testcapaciteit voor andere doeleinden in te kunnen zetten.  Ook bij de 2e golf in oktober kwamen er opnieuw tekorten. Uit een ledenpeiling die door 2800 zorgprofessionals werd ingevuld bleek dat 49 % zich zorgen maakte over met name de beschikbaarheid en deugdelijkheid van mondmaskers. Daarnaast maakte 35 % zich zorgen over de overige beschermingsmiddelen, zoals handschoenen en schorten. Er moest een meldpunt worde ingesteld.

Ziekenhuizen

Alle patiënten die stabiel zijn, twee liter zuurstof of minder nodig hebben en digitaal vaardig zijn, komen voor thuismonitoring in aanmerking, waardoor coronapatiënten sneller naar huis kunnen en er minder ziekenhuisbedden bezet worden. Huisartsen hebben de eerste twee weken van oktober 38.000 minder verwijzingen naar het ziekenhuis uitgeschreven dan ze waarschijnlijk normaal, zonder corona, zouden hebben gedaan. Het aantal verwijzingen door huisartsen naar de geestelijke gezondheidszorg (ggz) is ook met 9 procent teruggelopen sinds eind september. Een derde van de reguliere zorg in ziekenhuizen wordt niet verleend zodat coronapatiënten behandeld kunnen worden. De spoedeisende hulp in grote steden moest soms dicht omdat alle beschikbare bedden vol zijn. Ambulances moeten uitwijken naar andere ziekenhuizen omdat ze patienten niet kwijt kunnen. Deze problemen zijn grotendeels te wijten aan de jarenlange bezuinigingen in de zorg en het  sluiten van zieken- en verpleegtehuizen. In veel ziekenhuizen werden al spreekuren afgezegd, waardoor chronisch zieke patiënten met bijvoorbeeld kanker, nieraandoeningen of diabetes niet naar hun internist kunnen. Reguliere operaties worden al opgeschoven en de wachttijd bedraagt tot wel 4 maanden en het aantal financiele claims bedraagt tientallen miljoenen. De reguliere, planbare zorg in de regio’s Hollands Midden en Haaglanden werd vanaf 16 oktober verder afgeschaald van 40 naar 60 procent. Diverse ziekenhuizen moesten de hulp van het leger inroepen voor extra medische ondersteuning. Het Sint Jans Gasthuis in weert zette zeven extra noodgebouwen neer om de grote toestroom van Corona patienten te kunnen verwerken. Een toenemend aantal coronapatiënten krijgt nu al na een opname in het ziekenhuis niet de vereiste nazorg, als gevolg van het ziekteverzuim onder zorgpersoneel.

Verpleegtehuizen

Ongeveer de helft van alle circa 2.350 verpleeghuizen in Nederland heeft sinds het uitbreken van de corona-epidemie te maken gehad met één of meerdere besmette bewoners. Op dit moment zijn er nog steeds uitbraken in 660  verpleegtehuizen. Het gaat om bijna 10.600 bewoners bij wie het Covid-19 virus is vastgesteld. Ruim 3.140 besmette bewoners overleden. Er zijn half november 682 verpleeghuizen waar de afgelopen twee weken minimaal één coronabesmetting werd vastgesteld. Een week geleden waren dat er 658. Op het hoogtepunt van de eerste coronagolf, op 15 april, waren er 828 verpleeghuizen met minimaal één besmetting.

President Trump van de Verenigde Staten relativeerde het virus lange tijd maar liep deze uiteindelijk samen met zijn vrouw op 1 oktober op na een besmetting via zijn adviseur. Trump kreeg in het militaire ziekenhuis Walter Reed als een van de eersten een experimentele behandeling met een cocktail van synthetische antilichamen (polyclonal) van het Amerikaanse farmabedrijf Regeneron toegediend. Ook kreeg hij supplementen van zink, vitamine D, famotidine, melatonine, paracetamol en remdesivir. Verschillende onderzoeken concluderen dat er een belangrijke link bestaat tussen een vitamine D-tekort en het coronavirus. Op plekken waar mensen structureel te weinig vitamine D binnenkrijgen, is de kans op een dodelijke afloop van het coronavirus groter. In een week tijd genas hij en kon hij 6 oktober weer aan de slag. Voor zijn hoofd beveiliger Crede Bailey, die in september in een ziekenhuis is opgenomen met Covid-19 en die nu ernstig ziek is, lijkt het middel niet te werken, waarmee de supersnelle genezing en de besmetting van Trump twijfelachtig en onverklaarbaar kan worden genoemd.

Vanaf 20 september 18:00 uur werd in verband met de 2e golf besmettingen laat cafébezoek verboden. Om middernacht moest de verlichting aan en de muziek uit en mochten er geen bezoekers meer naar binnen. Een uur later moest de zaak leeg zijn. Ook het maximale aantal mensen dat aanwezig mocht zijn in een feest locatie, werd teruggebracht naar 50. Al een week later op 28 september moest middels een spoedpersconferentie, een dag eerder dan gepland, alweer worden opgeschaald en werd de sluitingstijd voor de horeca vervroegd naar 22:00 uur en werd publiek bij alle sportevenementen verboden, evenals huisbezoek met meer dan 4 personen. In publieke ruimtes mochten vanaf dat moment nog maar maximaal 30 personen naar binnen, naast het personeel. In buitenlucht werden alleen groepen van 50 bezoekers maximaal toegestaan. Binnen een dag werden ook de mondkapjes in een publieke binnenruimte dringend geadviseerd. De kerk in Staphorst deed niets met het dringende advies en hield 4 oktober meerdere kerkdiensten incl. gezang met wel 600 kerkgangers tegelijk. Meteen erna werd topoverleg gevoerd tussen het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken (ICO) s en Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) waarbij werd afgesproken dat kerken voortaan nog maximaal dertig bezoekers ontvangen voor een kerkdienst en dat er niet meer gezongen wordt. Volgens het RIVM komen bij zingen druppels vrij, maar niet zoveel als bij hoesten of niezen. Het is onduidelijk of zingen werkelijk zorgt voor een verdere verspreiding van het virus, maar vanwege het ziek worden van een compleet koor in Leiden werd zekerheidshalve wel verboden om bij concerten mee te zingen of in stadions nog te juichen.

Testen

Voor een officiële besmettingsstatus is het nodig dat bij de betrokkene door middel van RT-PCR op twee onafhankelijke targets een infectie met SARS-CoV-2 is vastgesteld, ongeacht of deze persoon voldoet aan de klinische en epidemiologische criteria voor een verdenking. De screening en het testen liep maandenlang hopeloos achter en er was tot oktober nog altijd een schrijnend tekort aan testcapaciteit. Alleen kwetsbare patiënten worden getest wanneer de huisarts expliciet daar om vroeg en de uitslag liet 48 uur of langer op zich wachten. Inmiddels zijn 40 laboratoria en diverse verpleegtehuizen betrokken bij het testen. Testen van de keel en neus is echter feitelijk onvoldoende omdat alleen de aanwezigheid van het virus wordt aangetoond en niet of er werkelijk nog een actieve besmetting aanwezig is. Er worden ook testkits geproduceerd die meten in hoeverre iemand immuun is en antistoffen heeft. De uitslag van de coronatest geeft op zich geen zekerheid, maar verhoogt of verlaagt enkel de waarschijnlijkheid dat je besmet bent of niet. Bij een zwak-positieve uitslag of bij een negatief resultaat heb je minder zekerheid. Dan moet je niet alleen rekening houden met het testresultaat, maar ook met eventuele symptomen. De GGD rijdt vanaf 9 november met tien mobiele coronatestbussen, die naar gebieden kunnen rijden waar plotseling meer vraag is naar testen door bijvoorbeeld een lokale corona-uitbraak.

PCR polymerase chain reaction -test

De PCR-test, die specifiek het nieuwe coronavirus (SARS severe acute respiratory syndrome -CoV coronavirus -2) aantoont, is de meest gebruikte test. Met een wattenstaaf wordt een uitstrijkje genomen uit de neus en keel. Dit wordt naar een laboratorium gestuurd voor de PCR-test. Deze procedure gebruiken de GGD Gemeentelijke Gezondheidsdiensten. Het duurt ongeveer 24 tot 48 uur na monsterafname voordat een uitslag bekend is bij de patiënt. De procedure op het laboratorium kost 4-8 uur. Er zijn inmiddels ook snelle PCR-testen in gebruik die op het laboratorium binnen een uur uitslag geven. Deze testen zijn bedoeld voor situaties waarin een snelle diagnose van levensbelang is. Bijvoorbeeld als iemand in verband met hartfalen of transplantatie in het ziekenhuis moet worden behandeld. Met de test is niet aan te tonen of iemand op dat moment besmettelijk is. Maar kan wel aantonen dat je besmet bent. De test differentieert echter bijvoorbeeld niet tussen een stukje RNA (ribonucleïnezuur) dat afkomstig is van een oude infectie, en een virus dat in staat is een infectie te veroorzaken. Zonder aanvullende diagnostiek bestaat het risico dat mensen onterecht de stress van het besmet-zijn ervaren terwijl ze dat helemaal niet zijn, in quarantaine geplaatst worden en/of dat er ook andere onnodige maatregelen getroffen worden die het welzijn en de economie schaden. Er is dringend nood aan verfijning en standaardisatie van het test- en analysebeleid, met een gedifferentieerde strategie voor verschillende risicogroepen. De test kan geenszins uitsluiten dat andere virussen of bacteriën (mede) de oorzaak kunnen zijn van de ziektesymptomen. Chinees onderzoek toont ook aan dat de uitkomst van de RT-qPCR-test tijdens het verloop van COVID-19-besmettingscyclus van positief naar negatief en dan weer naar positief kan veranderen]. Anderzijds blijkt dat een groot aantal mensen een positieve RT-qPCR-test blijven afleggen (weken tot maanden) nadat de klinische symptomen zijn verdwenen en ze niet langer besmettelijk zijn voor anderen

Serologische test

Deze test toont aan of er antistoffen tegen het nieuwe coronavirus in je bloed zitten. Hiervoor wordt wat bloed afgenomen. Deze test wordt op dit moment alleen afgenomen voor onderzoeksdoeleinden door geselecteerde laboratoria, om te kijken of mensen antistoffen aanmaken tegen het nieuwe coronavirus. Ze worden gebruikt om op bevolkingsniveau te onderzoeken of mensen in Nederland afweer opbouwen tegen het virus. Bij bloeddonoren is sprake van een toename aan antistoffen tegen Covid-19. Begin april lag het percentage op 2,7%. Dit nam in mei toe tot 5,4% en inmiddels ligt het percentage op 6,2%. In Limburg en Brabant liggen de percentages het hoogst met 8,5%.

Antigentesten

De huidige tests (PCR-tests) worden aangevuld met sneltesten (antigentesten). Deze antigenentesten zijn iets minder gevoelig dan de PCR-testen. Maar het gaat veel sneller. Je kunt ‘getrapt’ testen: eerst een antigentest doen en als die positief is alsnog een meer nauwkeurige PCR-test doen. De sneltests van de Amerikaanse bedrijven BD en Abbott werden 6 oktober goedgekeurd en na onderzoek door het Amphia ziekenhuis in gebruik genomen. De testen geven binnen 15 minuten de uitslag. Een positieve test geeft de test pas als er afdoende virusdeeltjes worden aangetroffen en si dus minder gevoelig. Het ministerie van Volksgezondheid heeft een optie op 2,4 miljoen sneltests genomen. Er komen in december 20 teststraten voor sneltesten, waarvan 1 op Schiphol. Halverwege november moet Nederland beschikken over 1,2 miljoen coronasneltests. Een aanvullende bestelling van nog eens 8 miljoen stuks is onderweg.

Isotherme PCR test

Ook zijn er innovatieve testmethoden in ontwikkeling, zoals ademtesten en isotherme PCR testen. Deze testen geven vaak al binnen een paar minuten een uitslag.  Met deze testen kunnen uit voorzorg mensen zonder klachten getest worden. Bijvoorbeeld bij bepaalde (contact)beroepen, kwetsbare mensen of bij evenementen

LAMP Sneltest

TNO opende 30 september samen met de GGD Amsterdam bij de RAI een proef-teststraat voor een Corona-LAMP sneltest die door TNO en partners werd ontwikkeld. Deze nieuwe test verkort de periode tussen monsterafname en daadwerkelijke detectie van het COVID-19 virus tot een uur bij dezelfde betrouwbaarheid als de PCR test. Monsters van de GGD-teststraat werden zowel via PCR door de GGD, als via de nieuwe test door TNO beoordeeld en vergeleken. Met behulp van de LAMP testmethode (Loop mediAted isotherMal amPlification) wordt het aantal tussenstappen vereenvoudigd en verminderd, net als de hoeveelheid vereiste reagentia. De prijs per test zal daarmee naar verwachting ruim de helft goedkoper kunnen worden dan de PCR test. Uit de vergelijking kwam naar voren dat het percentage terecht positieve uitslagen en het percentage terecht negatieve uitslagen overeenkwamen met de uitslagen van de PCR-test.

De ademtest

Een coronadiagnose binnen twee minuten, met een prijskaartje van twee euro. De snelle en goedkope testmethode zou ingezet kunnen worden op vliegvelden en bij evenementen. In Helsinki (Finland) wordt hard gewerkt aan zo’n ademtest-apparaat dat het coronavirus als het ware kan ruiken. Deze week starten klinische studies in Finland en Kazakhstan, gevolgd in een later stadium door controlegroepen in de Verenigde Staten en Nederland. Het ademanalyse-apparaat is ontwikkeld door een softwarebedrijf samen met tech-innovator Forum Virium, medische professionals, verschillende universiteiten en de gemeente Helsinki. De ontwikkelaars denken met het Finse ademtest-apparaat de snelste en goedkoopste coronatest ter wereld te kunnen leveren.

Rioleringstest

Ook in rioolwater blijkt het virus langere tijd te overleven.  Vier dagen nadat de eerste persoon in Nederland positief getest was, werd het virus al in het rioolwater van Schiphol gevonden. Het RIVM onderzoekt vanaf september alle 352 rioolwaterzuiveringsinstallaties. Nog nooit werden zo veel virusdeeltjes in het riool gemeten als in de laatste week van oktober. In kraanwater werd het virus nog niet aangetroffen. Patiënten kunnen het virus tot wel acht dagen nadat hun symptomen verdwenen zijn, nog op anderen overdragen. Bij kinderen die herstellen van een Covid-19 infectie blijft het virus nog langere tijd in zowel de luchtwegen als de ontlasting zitten. Bij de ontlasting van milde patiënten werd het virus minstens twee weken en in enkele gevallen na een maand nog aangetroffen.

Patiënten die stierven aan het virus maar niet werden getest tellen bij de RIVM niet mee voor de RIVM statistieken waardoor het werkelijk aantal sterfgevallen veel hoger ligt. Het beperkte testbeleid heeft de verspreiding van covid-19 in verpleeghuizen verergerd. Uit angst voor algehele paniek werd de pandemie ook nog niet als zodanig benoemd, tot 11 maart 2020, ondanks dat het virus toen al in 46 landen heerste. In de eerste negen weken zijn er bijna 9000 mensen meer overleden dan gebruikelijk. Dat betekent dat er op dat moment waarschijnlijk al zo’n 3600 mensen waren gestorven aan de ziekte die niet waren getest en daarom buiten de officiële statistieken van de coronadoden bleven.

Eén van de testmaterialen waaraan in maart een groot tekort was, kon door laboratoria eenvoudig zelf kunnen worden gemaakt. Het is een vloeistof, een zogeheten lysisbuffer, waarvan het precieze recept alleen bij Roche bekend was. Tot 27 maart waren ze niet van plan dat geheim prijs te geven, maar zij werden hiertoe uiteindelijk gedwongen.

Reproductiegetal

Het reproductiegetal laat volgens het RIVM zien hoe snel het virus zich verspreidt. Als dat reproductiegetal bijvoorbeeld 2 is, dan besmet iemand die het coronavirus heeft gemiddeld twee andere mensen binnen 5 dagen. Die twee mensen besmetten ieder ook weer twee mensen binnen 5 dagen. En zo gaat het door. Bij een reproductiegetal van rond de 1 blijft het aantal besmettingen ongeveer gelijk. Als het reproductiegetal lager is dan 1, (R0) dan daalt het aantal besmettingen. Dit reproductiegetal is echter gebaseerd op een verkeerd en fictief model en beperkte veronderstellingen  zoals contactduur en besmetting. Sociaal gedrag, ruimte en verbindingen tussen compartimenten maken ook een belangrijk deel uit van de mate van besmetting, maar deze worden in het gebruikte model niet meegerekend. Momenteel staat de waarde op 1,3

Dashboard

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft 5 juni een corona-dashboard gelanceerd om daarmee in één oogopslag te kunnen laten zien wat de stand van zaken is rondom de verspreiding van corona in Nederland.  Het dashboard moest de overheid helpen om op tijd een tweede golf van coronabesmettingen te signaleren, maar toch kwamen maatregelen te laat. Er waren voor alle getallen grenswaarden ingesteld. Kwam een getal daarboven uit, dan zou het kabinet direct bekijken welke maatregelen nodig waren. De Nederlandse overheid heeft sinds kort een routekaart_coronamaatregelen_1310

Groepsimmuniteit

Ons immuunsysteem bestaat niet alleen uit anti lichamen maar ook de huid, slijmvliezen en witte bloedcellen hebben a-specifieke aanvalstaken. 14% immuniteit voor (algemene) Coronavirussen is ook al aanwezig in het menselijk lichaam. Berekeningen van wetenschappers zouden aan tonen aan dat er al binnen een maand groepsimmuniteit kon ontstaan. Acht maanden later bleek juist dat zelfs met de genomen maatregelen het virus niet te stoppen is. Er is bewijs geleverd voor verspreiding via aërosolen en superspreaders.

1e golf in Nederland (maart tot juni)

Tussen maart en juni stierven 10.067 mensen aan COVID-19.  Het dodental dat het RIVM in deze periode meldde, was 6.115. Van de 10.067 overledenen kregen meer dan 6.000 mensen al langdurige zorg en hadden dus onderliggende klachten. De gemiddelde leeftijd van hen was 81,8 jaar voor mannen en 84,4 jaar voor vrouwen. In juni liep het aantal geregistreerde besmettingen op tot ruim 50.147. In Overijssel, Brabant en Limburg waren er de meeste infecties. Vanaf 8 april daalde het aantal besmettingen vrijwel dagelijks, maar sinds augustus is er dus een beginnende 2e golf besmettingen. 

Van alle patiënten die tot nog toe op de intensive care hebben gelegen, heeft iets minder dan een derde het niet overleefd. Van alle zorgmedewerkers werden er sinds het begin van de uitbraak in Nederland het coronavirus vastgesteld bij 40.896 personen.

De eerste drie besmettingen in Nederland werden geconstateerd op 27 februari 2020 in Loon op Zand.  De eerste patiënt van Nederland (86) overleed in het Akazia ziekenhuis te Rotterdam.  Evenementen en bijeenkomsten van meer dan 100 personen werden vanaf 12 maart verboden. Ook werd bezoek aan ouderen en instellingen verboden om besmetting te voorkomen. Ook werd geadviseerd om niet meer naar het buitenland te reizen tot 31 maart 2020. HBO instellingen gingen over op online colleges. Grote begrafenissen werden anders ingedeeld of in een drive by of on line georganiseerd. Hogescholen en universiteiten gingen op slot en online verder. 31 maart was ook de dag waarop werd besloten om de termijn van de “intelligente lock-down” voor alle maatregelen voorlopig te verlengen tot en met 28 april waarna eerst de basisscholen en verschillende contactberoepen die onder beperkingen 11 mei weer aan de gang konden. Door de lockdown zouden volgens de RIVM 23.354 extra ic opnames voorkomen zijn. Vele tientallen kinderen hebben echter gezondheidsschade opgelopen omdat ze als gevolg van de coronacrisis te laat zorg ontvingen. Dat meldde de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK), die daarvoor een speciaal meldpunt had opgezet.

Alhoewel het aantal besmettingen momenteel zeer hoog is lijkt de impact op de gezondheid minder en zijn de ziekteverschijnselen milder en zijn er verhoudingsgewijs minder ziekenhuisopnames. Patiënten die besmet zijn met Covid-19 lijken een minder ernstig ziektebeloop te hebben meldt de Nederlandse Internisten Vereniging (NIV) op basis van een inventarisatie bij 180 patiënten, verspreid over negen ziekenhuizen.  Ribonucleïnezuur (RNA), een biologisch macromolecuul dat essentieel is voor de regeling van cellulaire processen lijkt qua chemische structuur sterk op DNA, en net als DNA is RNA opgebouwd uit een lange keten van nucleotiden. RNA speelt een belangrijke rol in het coderen, overbrengen en reguleren. Bij het veelvuldig kopiëren van het virus gaat het met het coderen nog wel eens mis en kunnen de eigenschappen veranderen. In het geval van Corona lijkt het er op dat het virus aan kracht verliest. Dat zou verklaren waarom er ondanks een toenemend aantal besmettingen minder en kortere ziekenhuisopnames nodig zijn en er minder sterfgevallen zijn. Maar ook omdat er meer jongeren dan ouderen zijn besmet en ook de medicatie is verbeterd draagt bij aan het “milder”zijn. De meeste positief geteste mensen ervaren Covid-19 als een lichte griep, Alleen voor kwetsbare mensen is er net als bij de “normale” griep een verhoogde kans op complicaties.

2e  golf (augustus-december)

Ook in Oekraïne, China, India, Argentinië, Panama, Zwitserland, Oostenrijk het Verenigd Koninkrijk, Frans-Guyana, Spanje, Italië, Marokko, de Westelijke Jordaanoever, Portugal, Malta, Mallorca en Ibiza, zijn vanaf augustus snel na elkaar weer nieuwe uitbraken gemeld sinds de lockdown werd versoepelt en werden de anti reisadviezen aangepast. Spanje sloot vanaf 14 augustus alle discotheken en nachtclubs om een verdere verspreiding tegen te gaan, maar toen was het al te laat. Spanje had 16 oktober 15.186 nieuwe besmettingen in het etamaal. Het totaal aantal besmettingen sinds begin van de pandemie komt nu op 936.560. Totaal aantal doden 33.775

Het aantal vastgestelde besmettingen in Nederland verdubbelde 21 juli in een week tijd met 987 ten opzichte van de week er voor, toen er 534 nieuwe besmettingen in een week tijd waren. 27 september lag het gemiddelde al weer ruim drie zo hoog op 3000 besmettingen.

Augustus

De testlocaties in Hollands Midden, waar mensen worden getest op het coronavirus, zaten eind augustus al compleet vol. De wachttijd voor een test is bij alle testlocaties in Nederland opgelopen tot meer dan twee dagen. Er zou volgens de GGD voldoende personeel beschikbaar zijn om meer tests af te nemen, maar de testlaboratoria kunnen het niet aan. Eind augustus trokken de laboratoria aan de bel, omdat ze onvoldoende materialen zouden krijgen om aan de toenemende vraag naar coronatesten te kunnen blijven voldoen. De GGD gaat er ook vanuit dat huisgenoten van patiënten die besmet zijn geraakt, als zij klachten ervaren niet meer hoeven te worden getest om de schaarse testcapaciteit voor andere doeleinden in te kunnen zetten. Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid overlegt met Duitse laboratoria om te kijken of zij kunnen bijspringen, zodat de testcapaciteit in Nederland kan worden vergroot. Snel daarna werd overgegaan op een tijdelijk voorrangsbeleid vanwege de schaarste aan testcapaciteit. 

1 augustus werden in 24 uur tijd 431 mensen positief getest. Dat was het hoogste aantal sinds begin mei en 93 meer dan een dag eerder. De grootste besmettingshaarden waren in Bergen op Zoom, Goes, Amsterdam, Rotterdam-Rijnmond en Zandvoort. Omdat de besmettingscijfers bleven stijgen werd de 2e Kamer 11 augustus van reces teruggeroepen om 12 augustus over de te nemen maatregelen te debatteren, waarna de maatregelen werden aangescherpt, zoals maximaal 6 personen op visite voor een feestje.

September

Vanaf 18 september werden nieuwe maatregelen aangekondigd .

20 september leefde de 2e golf nog meer op en werden in zes besmette regio’s weer nieuwe maatregelen afgekondigd. Het aantal regio’s waar de besmettingen hoog oplopen nam desondanks snel toe, waardoor vanaf 6 oktober  nog eens acht veiligheidsregio’s van ’waakzaam’ naar ’zorgelijk’ gingen, wat betekent dat nog eens acht regio’s de cafés eerder dicht moesten.

23 september werd de 100.000e coronabesmetting geregistreerd. Het was op de 210e dag van de uitbraak in Nederland.

25 september was er in Nederland al weer sprake van rond de 2.777 besmettingsgevallen binnen 24 uur en het dodental steeg. Belgen moeten na terugkeer uit Nederland verplicht een test ondergaan en in quarantaine. Nederland is wat de Belgen en Duitsers betreft code rood. 

Er werd vanwege het tekort aan testcapaciteit besloten om het testen van reizigers op Schiphol per 12 september te stoppen, terwijl sinds 6 juli juist vakantiegangers voor 7 procent deel uitmaakten van alle positief geteste mensen.

Er zijn vanaf begin september al 250 coronabesmettingen gemeld in het vluchtelingenkamp Moria op het Griekse eiland Lesbos. Vanwege de overbevolking met 13.000 asielzoekers en slechte hygiëne in het kamp, werd gevreesd dat dit aantal zou oplopen en er werd een lockdown afgekondigd tot grote onvrede van de vluchtelingen. Na de lockdown werden er diverse branden gesticht en moest het kamp grotendeels ontruimd en herbouwd worden. Er werden 6 verdachten van brandstichting opgepakt.

De GGD’en in Nederland slagen er niet meer in om binnen 48 uur de testuitslag te geven. GGD’s wisten niet wat er van hen werd verwacht en daardoor liepen het uitgebreide testen en de bron- en contactonderzoeken bijna een maand vertraging op. Bijna alle GGD afdelingen zijn ook gestopt met het bron- en contactonderzoek. Besmette mensen moeten nu zelf hun nauwe contacten informeren en adviseren om in quarantaine te gaan.

In Frankrijk werden 20 september in een etmaal tijd 10.569 nieuwe besmettingen met het coronavirus vastgesteld. 18 oktober is dat aantal bijna verdrievoudigd en zijn er in een etmaal meer dan 32.000 positieve coronatests geregistreerd. In Frankrijk wonen 67 miljoen mensen. Sinds hlf oktober hebben Parijs en acht andere grote steden een avondklok van 21.00 tot 6.00 uur. De avondklok geldt voor ongeveer twintig miljoen mensen. De gezondheidsautoriteiten meldden de afgelopen 24 uur nog eens negentig sterfgevallen. Sinds het begin van de pandemie zijn in Frankrijk meer dan 33.000 mensen gestorven aan de gevolgen van het coronavirus.

In Amsterdam, Leidschendam Rotterdam, Goes, Den Helder en Bergen op Zoom begon de 2e golf  in september pas echt voet aan de grond te krijgen met nieuwe uitbraken die mede te wijten zouden zijn aan de offerfeesten die gehouden werden na de Ramadan.  In een mobiele teststraat bij moskee El-Feth in Bergen op Zoom bleken 53 van de 452 geteste mensen positief. Dat kwam neer op bijna 12 procent. Het aantal besmettingen verdubbeld sindsdien bijna wekelijks en de intensive care afdelingen liggen veel niet-westerse patiënten.

De Overheid probeert uit alle macht om rappers en influencers te bewegen om de leeftijdsgroepen te overtuigen, maar door gebrekkige communicatie keerden deze zich 22 september juist tegen de Overheidsmaatregelen. Na een golf van kritiek trokken de influencers hun protest hashtag #Wijdoennietmeermee weer in. Omdat ouderen zich beter houden aan de 1,5 meter norm zijn er bij de 2e golf nu meer besmette jongeren dan ouderen.

Herbesmetting

In Nederland en België zijn voor het eerst officieel herbesmettingen vastgesteld. Mensen die besmet waren met het coronavirus en opknapten, raakten opnieuw besmet. Het is dus de vraag hoe lang iemand immuun blijft na genezing van een eerdere coronabesmetting. In Nederland zijn er tot nog vier patiënten her besmet geraakt. Van een herbesmetting is sprake als het RNA bij een latere besmetting verschilt, ten aanzien van de eerdere besmetting. Herbesmettingen met het coronavirus en, erger, het opnieuw doormaken van covid-19 komen vaker voor dan aanvankelijk gedacht. Er zijn steeds meer mensen die voor de tweede keer ziek worden.

Vaccins

De nieuwe coronvaccins van BionTech/Pfizer en van Moderna bevatten RNA (nucleïnezuren)  die ook in normale lichaamscellen in grote hoeveelheid voorkomen. Verder zitten er vetbolletjes in (lipid nanoparticles) en conserveringsmiddelen. Zowel bij Moderna als Pfizer is twee keer een inenting nodig om effectief te zijn.

Bijwerkingen

Er kunnen bijwerkingen zijn zoals spierpijn, een rode plek, even niet lekker voelen of hoofdpijn na het vaccineren. Je kunt je dus wat grieperig voelen en eventueel verhoging krijgen, maar dat is na een dag of wat voorbij. In zeer zeldzame gevallen kan iemand allergisch zijn voor de hulpstoffen wat ernstige gevolgen kan hebben, er kan dan sprake zijn van een anafylactische shock.

Groot-Brittannië bereidt zich voor om half december 2020 dertig miljoen vaccins te geven aan kwetsbare doelgroepen en zorgpersoneel. In de race om de eerste te zijn heeft het Chinese staatsbedrijf Sinopharm als test honderdduizenden mensen geïnjecteerd met een Coronavaccin. Met behulp van een noodprocedure werden mensen versneld getest, buiten de gebruikelijke klinische onderzoeken om.

AstraZeneca, was begin september even gestopt met testen van hun Corona vaccin nadat bleek dat een proefpersoon myelitis transversa kreeg, een zeldzame ontsteking van het ruggenmerg die bij complicaties kan resulteren in een volledige verlamming. Desondanks zijn de testen een week later weer hervat, waarna op 19 0oktober een 28 jaar jonge Braziliaanse arts en proefpersoon overleed. Ook het overlijden van de arts leidde niet tot het stopzetten van de proeven. De arts zou in de proef een placebo hebben gehad. Nederland, heeft al 15,5 miljoen dosissen van dit vaccin besteld. De FDA heeft na onderzoek geen aanwijzingen gevonden dat het vaccin verantwoordelijk was voor de twee gevallen, hoewel het ook een link niet kon uitsluiten.

In Nederland wordt getest met het TBC vaccin BCG omdat deze effectief tegen Covid-19 lijkt te zijn. Begin 2021 wordt de eerste rapportage hierover verwacht. De Gezondheidsraad vindt dat er nog te weinig gegevens zijn om te beoordelen of dit vaccin veilig en effectief genoeg is om in te zetten, zolang er geen specifiek vaccin tegen SARS-CoV-2 is.

In totaal wordt op 300 plekken in de wereld gewerkt aan een vaccin. Zowel in Rusland als in China zijn ze begin september al begonnen met vaccineren met een vaccin waarvan nog niet volledig is bewezen dat het werkt. In Brazilië zijn de proeven van het Chinese biofarmaceutische bedrijf Sinovac met het vaccin CoronaVac stilgelegd na een overlijden van een proefpersoon eind oktober.

Ook de proeven met het vaccin van het Leidse Janssen Vaccines, een dochterbedrijf van de Amerikaanse farmaceut Johnson & Johnson zijn tijdens een grootschalige testfase stilgelegd vanwege complicaties bij een proefpersoon.  De Europese Unie heeft honderden miljoenen dosissen besteld van het middel. Johnson & Johnson test zestigduizend mensen boven de achttien jaar in de Verenigde Staten, Zuid-Afrika, Argentinië, Brazilië, Chili, Colombia, Mexico en Peru. De testfase moet nog dit jaar zijn afgerond. Begin volgend jaar hoopt Johnson & Johnson resultaten te publiceren. Deskundigen zijn hoopvol over het vaccin van Johnson & Johnson, mede doordat het bedrijf inzet op één dosis in plaats van de reguliere twee dosissen, zoals bij bijvoorbeeld AstraZeneca, die ook even was gestopt met testen van hun vaccin nadat bleek dat er sprake was van een serieuze bijwerking. Een proefpersoon had een ontsteking aan het ruggenmerg opgelopen. Nederland, heeft al 15,5 miljoen dosissen van dit vaccin besteld. Bij de proefpersoon is myelitis transversa geconstateerd, een zeldzame ontsteking van het ruggenmerg die bij complicaties kan resulteren in een volledige verlamming. Desondanks zijn de testen een week later weer hervat. Met AstraZeneca werd voor de levering van zeker 300 miljoen potentiële vaccins een contract afgesloten. Het Verenigd Koninkrijk heeft dertig miljoen doses van het vaccin besteld. Als alle tests goed gaan, wordt het vaccin in het beste geval eind dit jaar toegediend, maar waarschijnlijk „in het 2e kwartaal van volgend jaar Het is allerminst zeker dat vaccins uberhaupt gaan helpen. Nederland neemt 7,8 miljoen doses van het vaccin af. Testresultaten onder 20.000 vrijwilligers toonden aan dat het vaccin bij 70 procent van hen effectief was. Bij proefpersonen die eerst een halve dosis en later een volledige dosis kregen, steeg de effectiviteit tot 90 procent.

Het nieuwe inmiddels in gebruik genomen vaccin in Rusland heeft de naam Spoetnik V gekregen, welke verwijst naar de eerste satelliet die de Sovjet-Unie lanceerde. In de race naar de ruimte waren de Russen destijds de eerste, net als nu in de race naar het vaccin.Het vaccin is voor ruim 95 procent effectief. De score is afgeleid van voorlopige resultaten van proeven met vrijwilligers en 42 dagen na de toediening van het eerste onderdeel van het vaccin. Na 28 dagen is het 91,4 procent doeltreffend. Het Russisch corona-vaccin is gebaseerd op een verkoudheidsvirus, waaraan werd gesleuteld met een stukje DNA, met daarin de code van het eiwit van het coronavirus. Als je het inspuit, gaat het gemanipuleerde verkoudheidsvirus eenmalig cellen infecteren in het lichaam. Deze cellen beginnen dan het coronavirus-eiwit te produceren en uit te scheiden. Omdat het eiwit een lichaamsvreemd eiwit is, reageert ons immuunsysteem en gaat het vervolgens anti-stoffen produceren. Deze anti-stoffen voorkomen dat daarna het coronavirus kan toeslaan in je lichaam. Het vaccin heeft tot antilichamen geleid bij alle 76 deelnemers aan de eerste twee testfases. Tegelijkertijd zijn er geen ernstige bijwerkingen opgetreden. Desondanks meldt Rusland 27 september nog 7867 nieuwe besmettingen

Ook in China is gestart met een coronavaccin dat is ontwikkeld met behulp van insectencellen. Dat hebben de autoriteiten in de stad Chengdu 22 augustus bekendgemaakt. Het benutten van cellen van insecten voor de aanmaak van de specifieke eiwitten voor het vaccin – het eerste van dit type in China – zou kunnen helpen bij de grootschalige productie van de entstof. Ook het in China gevestigde Sinovac Biotech zegt met testen op mensen te zijn begonnen.

Er zijn zo’n 159 verschillende vaccins in de maak, maar vitamine C, D en zink zijn ondertussen de belangrijkste componenten in het voorkomen en bestrijden van het virus. Extra vitamine K zou volgens onderzoekers mogelijk zeer ernstig ziek worden door het coronavirus kunnen voorkomen.  Vitamine K activeert eiwitten die belangrijk zijn voor gezonde bloedvaten en gezonde longen.

Het Amerikaanse bedrijf Moderna zegt een vaccin te hebben, dat veilig en effectief lijkt en geschikt is voor jongeren en ouderen, maar het vaccin moet wel bij min 20 graden Celsius worden bewaard voor verzending en moet eerst zes maanden in opslag en kan dan nog tot 10 dagen bij normale koeltemperaturen worden bewaard. Het vaccin zal worden gedistribueerd in flacons met 10 doses zonder conserveermiddelen. Moderna werkt ook aan het stabiel maken van het vaccin bij hogere temperaturen. In het kader van het Operation Warp Speed-programma ontving Moderna bijna $ 1 miljard van de Amerikaanse regering en kreeg een leveringsovereenkomst met de Verenigde Staten van $ 1,5 miljard. De Europese Commissie heeft 24 augustus verkennende gesprekken met Moderna afgesloten om ook het vaccin te mogen kopen. Samen met Duitsland, Frankrijk en Italië vormt Nederland een ‘Inclusieve Vaccin Alliantie’ om zo samen te investeren in kansrijke initiatieven. In ruil daarvoor zou de productie van een vaccin op Europese bodem moeten plaatsvinden. Het mRNA-1273 vaccin zou 94,5 procent effectief zijn tegen het coronavirus. Van de besmette personen werden er elf ernstig ziek, allen uit de controlegroep die een placebo kreeg. In de groep die het Moderna-vaccin kreeg, werden vijf personen ziek.

GlaxoSmithKline wil een coronavaccin ontwikkelen en bundelt de krachten met het Canadese Medicago. Via het Coronavirus Virus-Like Particles platform van Medicago wordt de structuur van het coronavirus gekopieerd zodat het immuunsysteem het virus makkelijker herkent. Door bereidingen van GSK toe te voegen krijgt het immuunsysteem vervolgens een ‘boost’ en is een kleinere dosis van het vaccin mogelijk voldoende om beschermd te zijn tegen het virus. Hiermee zouden meer doses van het vaccin geproduceerd kunnen worden en dus ook meer mensen beschermd tegen Covid-19.

Onder leiding van professor Johan Neyts hebben onderzoekers van het Leuvense Rega-Instituut een kandidaat-vaccin ontwikkeld dat hamsters beschermt tegen het coronavirus. Rega hoopt in december te kunnen beginnen met proeven op mensen.

De firma Novavax uit de VS beweert ook klaar te zijn om een vaccin te testen op mensen. China werkt met acht instituten tegelijk aan een vaccin.

Pfizer en BioNTech hebben samen een vaccin in productie genomen, dat volgens de onderzoeksresultaten voor 90 procent effectief is. Proefpersonen kregen geen ernstige bijwerkingen. De VS bestelde voor 1,95 miljard dollar voor 100 miljoen vaccins. De Europese Commissie bestelde 200 miljoen vaccins en heeft een optie op nog eens 100 miljoen doses. Het vaccin zou zo wordt beweerd nog dit jaar gebruikt kunnen worden, maar de testen zijn nog niet afgelopen en geevalueerd. Het wachten is op het einde van de test eind november en de definitieve goedkeuring in december. In het testprogramma, waaraan zo’n 44.000 proefpersonen uit vijf landen deelnamen, werden tot nu toe slechts 94 besmettingen geconstateerd. De eerste entingen zullen in februari of maart pas gedaan kunnen worden.

Virologen van het Erasmus MC werken aan een vaccin, evenals een Rotterdams-Utrechts team die als eerste een antilichaam ontdekte.

China hoopte al in april al een vaccin in te kunnen zetten bij noodsituaties, maar een Israëlische vaccinloog noemde dit ’zeer riskant’ vanwege de mogelijke gevaarlijke bijwerkingen. Experts denken dat achttien maanden een realistischer ontwikkeltermijn is voor een vaccin. De kandidaat-vaccins van Moderna BioNTech en Curevac zijn gebaseerd op een techniek die mogelijk makkelijker is te produceren. Dat gaat sneller dan met influenza vaccins die vaak op basis van kweek in eieren worden gemaakt.

De Europese farmaceutische industrie heeft bij de Europese Unie aangedrongen op bescherming tegen rechtszaken als er problemen zijn met nieuwe coronavaccins. De snelheid waarmee  vaccins op de markt gebracht moeten worden neemt ’onvermijdelijke risico’s’ met zich mee, zo wordt gesteld. De EFPIA wil daarom een schadevergoedingssysteem waarbij farmaceutische bedrijven volledig gevrijwaard worden van ’schuld en aansprakelijkheid’.

De transport- en logistieke sector treft al volop voorbereidingen vooor hetbtransport van de vaccins. Op initiatief van Schiphol, branchevereniging Air Cargo Nederland en KLM Cargo hebben zeventig bedrijven hun krachten gebundeld om te zorgen dat de vaccins, zodra ze beschikbaar zijn, gekoeld en wel snel op de goede plek komen. Vooral de temperatuur waarop de vaccins straks bewaard en vervoerd moeten worden, speelt een belangrijke rol in de voorbereiding. Er wordt rekening gehouden met temperaturen van -20 tot -80 graden, maar ook met een temperatuur van net boven nul. Er mag maar een beperkte hoeveelheid droogijs in een vliegtuig worden vervoerd omdat er giftige stoffen vrij kunnen komen.

Bacillus Calmette-Guérin (BCG), een vaccin tegen tuberculose zou ook bescherming bieden en matig effectief te zijn  naast het voorkomen van menselijke tuberculose.

Geneesmiddelen

Veel bestaande medicijnen kunnen effectief zijn tegen Covid-19. Drie (bestaande) medicijnen zijn inmiddels voorhanden. Iedereen die in het ziekenhuis wordt opgenomen, krijgt nu ontstekingsremmers, bloedverdunners, om het bloed stollen tegen te gaan. Veel patiënten krijgen daarnaast remdesivir en steroïden om het op hol geslagen immuunsysteem in toom kunnen houden, terwijl daar geen voordeel aan behaald wordt. Een experimentele behandeling met synthetische antilichamen van de firma Regeneron hielp president Trump snel op de been. Hij wil binnenkort een bevel ondertekenen dat noodtoestemming voor het middel moet regelen. “Ik wil dat iedereen krijgt wat ik heb gekregen, en ik ga het gratis maken”, aldus Trump. Volgens de president liggen er “honderdduizenden doses” van het middel dat hij ontving klaar om ingezet te worden.

Ruconest

Het Leidse biotechnologiebedrijf Pharming heeft Ruconest, een ontstekingsremmer waarmee onder meer erfelijk angio-oedeem wordt behandeld, in samenwerking met het universiteitsziekenhuis in het Zwitserse Basel ingezet tegen corona. Voor onderzoek zullen maximaal 150 patiënten met een ernstige Corona longontsteking worden behandeld. In april kwamen al goede resultaten met het middel naar buiten. Na de behandeling verdween de koorts bij vier van de vijf patiënten binnen 48 uur. Kort daarna werden ze als volledig hersteld uit het ziekenhuis ontslagen. Een patiënt moest voor extra beademing tijdelijk naar de intensive care, maar is nadien ook volledig hersteld.Er zijn brede ontstekingsremmende middelen nodig om de activering van meerdere ontstekingsroutes te stoppen en hiervoor is Ruconest veelbelovend. Het onderzoek van Pharming zal worden uitgebreid naar klinische centra in Mexico en Brazilië. Een aanvullende studie in de Verenigde Staten bevindt zich in de laatste fase van voorbereiding.

SNG001

Het medicijn SNG001  bevat het eiwit Interferon-β. Dit eiwit komt van nature al in ons lichaam voor. Het eiwit speelt een belangrijke rol in ons afweersysteem en kan als zodanig dus ook de strijd aangaan met bijvoorbeeld SARS-CoV-2. Onderzoek wijst echter uit dat coronavirussen zoals SARS-CoV-2 over mechanismen beschikken die de productie van deze eiwitten onderdrukken. Bovendien zijn er aanwijzingen dat mensen die minder van deze eiwitten in hun longen aanmaken, vatbaarder zijn voor ernstige longproblemen wanneer ze een luchtweginfectie oplopen. Het wordt via een inhalator toegediend, waardoor de eiwitten dus direct in de longen worden afgeleverd. SNG001 lijkt een behoorlijk stempel te drukken op het ziekteverloop. Zo is de kans dat coronapatiënten ernstig ziek worden – dat wil zeggen: dat ze aan de beademing moesten of zelfs kwamen te overlijden – maar liefst 79% kleiner. Ook is aangetoond dat patiënten die SNG001 ontvingen een twee keer grotere kans hadden om zodanig te herstellen dat hun alledaagse activiteiten niet gehinderd werden door het feit dat ze door SARS-CoV-2 geïnfecteerd zijn,” aldus Marsden. “Bovendien heeft SNG001 de ademnood – één van de belangrijkste symptomen van een ernstige vorm van COVID-19 – significant beperkt.

Dexamethason

Ontstekingsremmer dexamethason blijkt de overlevingskansen van ernstig zieke coronapatiënten te verbeteren. Behandeling met het middel verminderde het aantal sterfgevallen met een derde van de patiënten aan de beademing. Bij degenen die alleen zuurstof kregen, ging het om een vijfde minder. Er is geen positief effect vastgesteld bij patiënten die geen ademhalingsondersteuning nodig hadden. Dexamethason is een steroïde, waardoor de sterfte van patiënten op de intensive care met ruim 10 procentpunt daalt. Coronapatiënten hebben dan minder snel zuurstof nodig hebben en belanden ook minder snel op de intensive care als direct na de ziekenhuisopname met deze behandeling wordt begonnen. Nadeel is wel dat de steroïden sterk reageren op het afweersysteem, waardoor ook andere afweerreacties worden uitgeschakeld. Dat is een potentieel gevaar en daarom is een juiste patiënten selectie en het moment van toedienen van belang.

Tocilizumab

Een medicijn dat mogelijk daarom beter toegediend kan worden, is tocilizumab. Een ontstekingsremmer die wordt ingezet bij reumapatiënten. Dat middel is mogelijk selectiever dan dexamethason. “Waar dexamethason heel veel stofjes remt die vrijkomen bij ontstekingen, remt tocilizumab alleen het stofje IL-6, dat is de stof die vrijkomt bij een heleboel ontstekingen. “Het zet eigenlijk de rest van het afweersysteem aan. Het idee is dat de afweer soms te veel wordt aangezet en dat kun je onderdrukken door het stofje IL-6 te remmen. Het Dordtse Albert Schweitzerziekenhuis werkt momenteel mee aan onderzoek naar tocilizumab en loot of patiënten het middel wel of niet toegediend krijgen. Zieke patienten hebben nagenoeg twee keer zoveel kans op een beter ziekteverloop en het middel is voor 99,8 procent effectief. Tocilizumab is een eiwitremmer dat het immuunsysteem tempert. De heftige ziekteverschijnselen zijn meer van het afweer-en immuunsysteem als van Covid zelf.

Antilichamen

Het Amsterdam UMC is erin geslaagd twee krachtige antilichamen tegen het coronavirus uit het bloed van ex-coronapatiënten te halen. Die antilichamen kunnen in de toekomst mogelijk worden gebruikt om coronapatiënten te behandelen of besmetting te voorkomen. Eerder werden antistoffen gebruikt die kwamen van SARS- en MERS-patiënten.

Vrouwen die besmet zijn geweest met het coronavirus, kunnen antistoffen in hun moedermelk hebben en wellicht gebruikt worden om coronabesmettingen bij kwetsbare mensen te voorkomen. Die zou dan in de vorm van ijsblokjes met toegevoegde smaak kunnen worden toegediend. De melk met daarin de antistoffen hecht zich aan de oppervlakte van de slijmvliezen en vallen daar de virusdeeltjes al aan voordat ze het lichaam binnendringen. De antistoffen blijven ook na het verwarmen van de melk aanwezig. Dat is belangrijk omdat moedermelk pas na pasteurisatie bruikbaar is voor andere personen. Het Emma Kinderziekenhuis gaat nu duizend vrouwen werven die 100 ml moedermelk willen doneren. De onderzoekers bepalen daarmee welk percentage van de melk antistoffen bevat.
Het onderzoek van Amsterdam UMC is een samenwerking met de Nederlandse Moedermelkbank, de afdeling Experimentele Virologie, Wageningen Research & Development, Universiteit van Utrecht, Sanquin en Viroclinics.

In het Erasmus MC werd al plasma met antistoffen aan patiënten toegediend.  Bloedbank Sanquin zamelt bloedplasma in van genezen Covid-19 patiënten. Genezen personen staan op verzoek van de GGD vier keer bloed af, met tussenpozen van zeven dagen. Sanquin verwerkt het afgestane bloedplasma tot een preparaat dat met een transfusie kan worden toegediend. Ook is gestart met een procedure om het bloedplasmapreparaat te verwerken tot immunoglobuline – eiwitten die als geneesmiddel kunnen worden toegediend, in plaats van via een bloedtransfusie.

Nederlandse wetenschappers hebben een antistof gevonden tegen het virus, maar van een doorbraak is nog geen sprake zegt viroloog Ab Osterhaus, een van de onderzoekers die meewerkte aan de vondst van het Erasmus MC en de Universiteit Utrecht. Het Amerikaanse bedrijf Moderna heeft voor het eerst mensen getest met een experimenteel vaccin, pas twee maanden nadat Chinese wetenschappers op 10 januari de genetische code van het nieuwe SARS-CoV-2 virus hadden ontsluierd en online hadden gezet. Een overgebleven antilichaam van eerder onderzoek lag nog in de vriezer op de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht. Een van de antistoffen bleek zich niet alleen aan het coronavirus te kunnen binden, maar daarbij ook de infectie van cellen te kunnen blokkeren. Ook in Israël is inmiddels een antilichaam gevonden. Om er uiteindelijk een medicijn van te maken en het op grote schaal te produceren wordt er samenwerking gezocht met een grote farmaceut. Uiteindelijk zou het middel kunnen gebruikt worden als medicijn voor coronapatiënten en als preventie voor mensen die nog niet ziek zijn.

De bloedbanken van Sanquin starten met het inzamelen van bloedplasma van genezen patiënten. In een onderzoek kijken ziekenhuizen of de afweerstoffen in het plasma van genezen patiënten helpen bij het verminderen van corona-symptomen bij andere patiënten. Daarmee zou bijvoorbeeld kunnen worden voorkomen dat een patiënt op de intensive care belandt. Covid-19 patiënten kunnen vervolgens een transfusie krijgen met de afweerstoffen die uit het plasma zijn gehaald.

Artemisia Annua

Thee trekken van de Artemisia Annua zou volgens de president van Madagaskar de beste remedie tegen Corona zijn. Zomeralsemplant, of ‘qing hao’, is een varenachtige plant met felgele bloemen en wordt al langere tijd in China gebruikt als antimalariamiddel met een koortsverlagende werking.

Remdesivir, Chloroquine en hiv (lopinavir/ritonavir 

Remdesivir geeft verlichting aan zwaar zieke patiënten maar de antivirale werking ervan werkt niet tegen het Covid-19 virus. Het middel is oorspronkelijk bedoeld om hepatitis C en ebola te bestrijden en was het eerste medicijn dat onder voorwaarden werd goedgekeurd door het Europese medicijnagentschap (EMA) voor de behandeling van COVID-19. De Europese Commissie kocht voor 63 miljoen euro aan het medicijn centraal in en verdeelde het onder de lidstaten.  In Nederland wordt het schaarse remdesivir in principe alleen gebruikt bij patiënten met ademhalingsproblemen die op een verpleegafdeling van een ziekenhuis liggen, en niet op de intensive care. Momenteel zijn dat 715 mensen. Remdesivir zou niet levensreddend zijn, maar kan wel de behandelduur verkorten. Inmiddels is remdesivir wereldwijd schaars en zijn nieuwe bestellingen niet meer mogelijk. Ook Lopinavir en ritanovir blijken niet echt te helpen.

Door het opkopen van alle voorraden van remdesivir door de VS in juni 2020 was er voor de EU en de rest van de wereld niets meer beschikbaar. Gilead heeft namelijk het patent op remdesivir. Chloroquine wordt op dit moment in vrijwel alle ziekenhuizen toegediend, maar bij een derde van de patiënten veroorzaakte het middel een vertraagde hartslag en moest toediening voortijdig gestopt worden. In de VS is het medicijn officieel goedgekeurd.

Icatibant (Firazyr)

Bekend is dat covid-19 de longen binnenkomt via een enzym ACE2-receptor. Het enzym komt onder andere voor op de longen. en is de receptor voor het virus. Het virus wordt zo door de receptorenzym de longcel ingetrokken, waar het zich kan vermenigvuldigen. Bij een massale infectie verdwijnen die ACE2-receptoren dus van de buitenkant van de cel en verdwijnt een van hun functies namelijk het stofje bradykinine onder controle houden dat bloedvaten lek maakt. Bradykinine laat vervolgens ook de kleine bloedvaten lekken op de plaats van een infectie. In plaats van het achteraf remmen van de ontstekingen kan lekkage vooraf voorkomen worden door behandeling met icatibant. (Firazyr) Op het moment dat een patiënt in het ziekenhuis komt, kan het hele proces binnen een paar dagen worden stopgezet en krijgen ze de kans om het virus op te ruimen in de twee weken die volgen zonder naar de IC te hoeven.

Chloroquine/Plaquenil/zithromax/Kaletra

Onderzoekers aan de KU Leuven in België ontdekten dat het bestaande malariamedicijn Chloroquine, dat sinds 1934 op de markt is, ook helpt bij de behandeling van Covid-19 (Corona) mits er geen onderliggende cardiovasculaire aandoeningen of obesitas aanwezig is.  De Belgische professor Marc Van Ranst ontdekte in 2004 al dat het middel werkte tegen SARS, dat ook een coronavirus is. Het geneesmiddel, geproduceerd door het bedrijf Ace Pharmaceuticals uit Zeewolde reduceert koortsverschijnselen en verbetert de longfunctie bij patiënten die het virus onder de leden hebben. De RIVM heeft inmiddels grote partijen opgekocht om te voorkomen dat het middel door anderen wordt weggekocht. Hydroxychloroquine (HCQ) is een iets mildere variant van het malariamiddel chloroquine. Het wordt vaak verkocht onder de merknaam Plaquenil. Uiteindelijk toonde Nederland onderzoek aan dat het middel toch niet blijkt te werken en bleek soms voor ziekenhuispatiënten zelfs slechter te zijn. Wat de RIVM met de grote partijen waardeloze HCQ gaat doen is niet bekend gemaakt. hydroxychloroquine leidt bij COVID-19 patiënten tot significant betere resultaten dan eerder werd aangenomen. ‘De kans op overplaatsing naar de Intensive Care ligt 53 procent lager dan bij patiënten die geen behandeling kregen’, zo meldt het Isala ziekenhuis in Zwolle. Chloroquine en zithromax tegen malaria en Kaletra, een hiv-medicijn blijken na vier dagen en gebruik van aanvullende medicijnen te helpen, mits er geen onderliggende cardiovasculaire ziektes aanwezig zijn.

Onderzoeken en statistieken lijken er op te wijzen dat een hogere luchtvochtigheid de verspreiding van het virus tegengaat. De druppeltjes die een besmet persoon verlaten bij niezen of hoesten blijven in heel droge lucht (veel) langer zweven dan wanneer de lucht vochtig is. Een virus heeft een zogenaamde lipid enveloppe. Wetenschappers stellen dat het tevens denkbaar is dat dit membraam door veel water in de lucht wordt beschadigd, waardoor het virus onschadelijk wordt.

Corona app

De 5 miljoen euro kostende CoronaMelder app werd in de testfase binnen een dag al meer dan 100.000 keer geïnstalleerd vanuit de Google Play Store. De aantallen voor iOS zijn vooralsnog onbekend, maar daar stond de app de gehele dag in de top drie van populairste apps. De app, die bruikbaar is door 94% van alle smartphones, laat je weten wanneer je langer dan 15 minuten in de buurt bent geweest van een met corona besmet persoon.  De corona-app houdt met bluetooth in de gaten bij wie je in de buurt bent geweest en werkt alleen als beide personen de app hebben geïnstalleerd. Op basis van bluetooth-signalen ziet de app of je langer dan 15 minuten dicht je bij een ander bent geweest die besmet was. Het gebruik van de app is anoniem, en verzamelt geen privégegevens of locatiedata en slaat alleen bluetooth-contactmomenten op. 20 april presenteerden Accenture, Capgemini, Covid-19 Alert, DDT Consortium, Deus, ITO en SIA Partners een Corona-app.  De meeste apps maken gebruik van bluetooth om de contactmomenten tussen burgers te registeren.  Geen van deze andere apps bleek echter veilig. Wanneer de melding komt dat je mogelijk bent besmet is er wanneer er geen klachten zijn geen reden om je te laten testen vanwege het tekort aan testcapaciteit. De Eerste Kamer heeft ingestemd met de invoering van de corona-app die zaterdag 10 oktober landelijk werd ingevoerd. Niemand kan echter worden gedwongen de CoronaMelder te installeren. Zelfs een werkgever mag dit niet eisen van een werknemer. “Drang en dwang zijn verboden.” Verplicht stellen kan dat niet op basis van de wet, maar daar is een wetswijziging voor nodig en daarvoor is geen meerderheid. Binnen ruim twee weken na de offciele introductie hebben ongeveer 14.000 mensen via de app aangegeven dat ze besmet waren. Inmiddels hebben eind oktober 3,7 miljoen mensen de app gedownload.

Hulpmiddelen

De Nederlandse Overheid geeft als dringend nieuw advies om toch maar landelijk massaal in publieke binnenruimtes en winkels mondkapjes te gaan dragen alhoewel het wellicht beter zou zijn om juist kwetsbare ouderen af te schermen. Dit omdat de meerderheid van de patiënten en 10.000 sterfgevallen van  boven de 80 jaar oud zijn en onderliggende klachten hadden.De rekening voor de hulpmiddelen loopt in de miljarden. Nederland gaf de afgelopen maanden bijna 1,5 miljard euro uit aan mondkapjes en andere hulpmiddelen. Voor coronavaccins is 700 miljoen euro vrijgemaakt, voor tests 300 miljoen

Voor professionals in de zorg zijn er verschillende mondmaskers met verschillende beschermingen. Wie alleen op een verpleegafdeling werkt met coronapatiënten wordt geadviseerd een chirurgisch mondmasker IIR te dragen. Wie op de IC-afdeling werkt, moet een FFP2-masker dragen. Beiden houden druppel ‘van buiten naar binnen’ tegen, dus om de arts of verpleegkundige tegen besmetting door de patiënt te beschermen.

De maskers met filter kun je niet lang dragen. Ze zitten strak en de filters raken verzadigd met ademvocht. Deze langer dan de norm van 3 uur dragen kan zelfs gevaarlijk zijn. Daarom wijst Van Dissel op de protocollen voor zorgprofessionals.

Op de afdeling van een verpleeghuis waar covid-19 bij een bewoner is vastgesteld, wordt aangeraden een mondneusmasker type IIR te gebruiken. Op andere afdelingen zouden maskers volgens het RIVM niet nodig zijn. Het masker met filter, dat ook druppels van ‘binnen naar buiten’ tegenhoudt om de patiënt niet te besmetten, zijn voor operatie doeleinden.

Osram Licht en Signify voeren de productie op van systemen met uv C-licht. De ultraviolette straling dood virussen en kan gebruikt worden bij het reinigen van mondkapjes en ander besmet materiaal. Het Duitse Osram installeerde de uv C-lampen al in ziekenhuizen in Wuhan en Peking, waar de effectiviteit nogmaals werd gemeten. In China leverde Osram al 10.000 lampen aan scholen en de kinderopvang. Ionisatie van de lucht zou een belangrijke bijdrage leveren in het neerslaan van virusdeeltjes.

Contra-productieve acties

De VVD burgemeester van gemeente Tilburg die tevens de voorzitter is van de regioveiligheid die het OMT aanstuurt is ernstig in verlegenheid gebracht door toe te staan dat circa 500 voetbalsupporters  op een plein bij bioscoopcomplex Euroscoop op een groot videoscherm de wedstrijd tegen het Schotse Rangers FC konden volgen zonder hierbij ook maar enige afstand van elkaar te bewaren.

De anderhalve meter afstand die nodig zou zijn om besmetting te voorkomen wordt justitieel bestraft en werd in de eerste instantie vanwege de hoogte van de sanctie aangetekend in het justitieel registratieregister. Overtreders werden  zelfs door minister van Justitie en Veiligheid Grapperhaus  a- socialen genoemd. Bij de bruiloft van de minister werden echter door hemzelf en zijn familie echter alle regels en Corona wetten gebroken. Er werd geen afstand gehouden, er werd geknuffeld en er werden handen geschud, zo bleek later uit gepubliceerde foto’s. In een politiek debat op 2 september 2020 zag Minister Grapperhaus, na enig gedraai en spijt betuigen en er omheen draaien, geen reden om op te stappen. In een emotionele uitleg wist hij stamelend zijn portefeuille te redden door te beloven om bespreekbaar te maken om bij niet intentionele overtreders de aantekening te voorkomen door de boetes te verlagen. Hij wees er echter op dat deze belofte los stond van zijn eigen falen. Zijn geloofwaardigheid zou volgens hemzelf en de minister president niet bij burgers in het geding zijn, ondanks dat hij zelf aan justitiële vervolging  ontkomt. Uiteindelijk werd besloten om alsnog een sanctie aan deze minister op te leggen zodat BOA’s niet langer geconfronteerd konden worden met opmerkingen over klassenjustitie en tevens om het herzien van eerdere sancties voor te zijn.  De opgelegde sanctie zou consequenties hebben voor de functie van Grapperhaus omdat hij dan ook een aantekening in het strafregister (strafblad) zou krijgen. Daarom is besloten om bij alle eerdere sancties en die nog gaan komen de aantekening er van te schrappen uit de registers. Organisatoren van illegale feesten riskeren een boete van 4000 euro. Voor bezoekers die de coronaregels overtreden, zijn de boetes onlangs verlaagd van 395 euro naar 95 euro.

Er werd vanaf 4 juni ondanks de naderende 2e golf alweer gewoon gevlogen. Wel alleen nog maar naar  Faro, Lissabon en Malaga, maar later die maand kwamen daar stapsgewijs 24 bestemmingen bij, onder meer Kroatië en IJsland. Transavia ging eind juni ongeveer een kwart van het normale aantal vluchten uitvoeren. In de loop van de zomer ging dat verder omhoog naar zo’n 60 procent. Premier Rutte kondigde aan dat er vanaf 15 juni weer vakantiereizen gemaakt konden worden naar allerlei Europese landen. Het reisadvies ging van oranje naar geel. En daarom gingen maatschappijen ook weer meer vliegen. KLM vloog meteen al op 45 Europese bestemmingen en breidde dat uit naar 73, totdat het opnieuw verkeerd ging Voor delen van Frankrijk, Portugal, Zwitserland, Hongarije, Denemarken, en Tjechie gold vanaf 15 september weer code oranje en werd reizen door het ministerie weer afgeraden.

Er kwam er geen verplichte quarantaine voor reizigers uit landen waar het reisadvies oranje of rood is. Het kabinet zag vanwege oplopende tekorten bij het testen ook geen heil in een verplichte coronatest, zelfs toen bleek dat het aantal besmette passagiers op Eindhoven Airport flink  was toegenomen. Vanaf 3 tot 18 augustus landden op het vliegveld 59 vluchten waarvan 80 passagiers besmet waren. Van Schiphol wordt een veelvoud hiervan verwacht. De GGD heeft bij 170 mensen vastgesteld dat zij het virus op reis hebben opgelopen, tegenover 113 afgelopen week. Vooral onder Spanje reizigers is het aantal vakantievierders-met een-besmetting gestegen 184 naar 278. Uit Aruba bleken 47 reizigers besmet. Ondanks de vele besmettingsgevallen was de teststraat slechts open tussen 06.00 uur en 18.00 uur en werd deze later zelfs gesloten bij gebrek aan testcapaciteit. De laboratoria die de Coronatests moeten verwerken kampen met enorm capaciteitstekort. De tweede golf is volgens het RIVM waarschijnlijk veroorzaakt door jongeren die het virus na hun vakantie in Zuid-Frankrijk of Spanje hebben meegebracht naar Nederland. Deze jongeren zouden het virus via feesten en studentenhuizen verder hebben verspreid, waardoor  ook ouderen besmet raakten, die het virus via hun werk en familie weer verder verspreidden. Zo is het virus uiteindelijk ook weer in de verpleeghuizen terechtgekomen.

Het Nederlandse biotechnologiebedrijf Inzek heeft ruim anderhalf miljoen onbetrouwbare coronatests verkocht die maximaal voor 90 procent zekerheid zouden geven. De biozek-test stelt binnen tien minuten vast of iemand corona heeft gehad en wordt in ruim twintig landen verkocht evenals aan circa vijftien Nederlandse ziekenhuizen en laboratoria en ruim honderd apotheken.
Spaanse onderzoekers ontdekten echter dat de test in de eerste week nadat iemand klachten had gekregen, in minder dan de helft van de gevallen een juiste diagnose stelde. Inzek verkocht de Chineze tests als ‘Dutch Made’. Overheden en ziekenhuizen in Spanje, Rusland, Servië en Benin dachten daardoor een betrouwbaar Nederlands product te kopen.

Met ingang van 24 mei werd er weer naar 31 verre bestemmingen gevlogen in Afrika, Noord- en Zuid-Amerika en Azië. Andere luchtvaartmaatschappijen startten in juni ook weer. Zo vloog Air Canada vanaf 24 juni weer dagelijks van en naar Schiphol terwijl daar dagelijks nog ruim 1.600 besmettingen per dag werden geregistreerd. 

Nederland had veel beter voorbereid kunnen zijn. In 2016 al kreeg het toenmalige kabinet-Rutte II signalen dat de capaciteit van intensive care tot een onacceptabel dieptepunt was gedaald. Het gevaar van een pandemie werd al in diverse veiligheidsanalyses gemeld. De voorbereiding op zo’n ramp was onderdeel van de Nationale Veiligheidsstrategie die vorig jaar is gepubliceerd. Sinds 2003 is er tot drie keer gewaarschuwd voor een mogelijke nieuwe griepepidemie maar er is nooit actie ondernomen van welke aard dan ook. Eenmaal uitgebroken ging de pandemie ten koste van de reguliere zorg. Huisartsen hebben sinds 12 maart 360.000 patiënten minder dan normaal naar het ziekenhuis doorverwezen. Ook zijn behandelingen van naar schatting 290.500 mensen in het ziekenhuis niet doorgegaan na een doorverwijzing.

Het kabinet heeft het gebruik van eenvoudige mondkapjes in de openbare ruimte in te harde bewoordingen afgewezen en waarschuwden dat die „schijnveiligheid” zouden bieden. Het kabinet maakte een ommezwaai van resolute afwijzing naar het verplichten van mondkapjes in het openbaar vervoer en later ook voor drukke plekken en straten.

De voorbereiding op pandemie was onderdeel van de Nationale Veiligheidsstrategie die al vorig jaar is gepubliceerd. Sinds 2003 is er tot drie keer gewaarschuwd voor een mogelijke pandemie, maar er is nooit actie ondernomen van welke aard dan ook. Een in 2018 voorgenomen extra voorraad van 4 maanden medicijnen en beschermingsmiddelen is er na jaren van politiek gesteggel en loze beloftes nooit gekomen. Een deel van onze wel schaarse middelen wordt zelfs geëxporteerd naar de ABC eilanden, terwijl 90% van onze thuiszorg  zichzelf niet of onvoldoende kunnen beschermen als dat nodig is. De helft van hen geeft aan dat er zelfs nu onvoldoende of zelfs helemaal geen materialen beschikbaar zijn, of dat middelen slechts in beperkt mate aanwezig zijn. Nu 4 maanden later worden de verpleeghuizen en de zorg afgescheept met ondeugdelijke en overjarige mondkapjes. Ruim de helft van de geleverde kapjes is onbruikbaar en laten virusdeeltjes door tot wel tot 30 procent onder de minimale vereisten. Van één masker was de houdbaarheidsdatum al tien jaar geleden verstreken.

Voor alle grondstoffen voor medicijnen is Nederland  al jaren voor 80 procent afhankelijk van China. De Verenigde Staten hebben bewijs dat China de ontwikkeling van een vaccin door westerse landen probeert te saboteren.

Artsen, verpleegkundigen en assistenten van ziekenhuizen door het hele land begonnen met het afzeggen van niet-spoedeisende ingrepen die moesten plaatsvinden. Dat blijkt uit een inventarisatie onder Nederlandse ziekenhuizen. Chemo, transplantaties en, hernia’s werden ondergeschikt aan SARS-CoV-2.

Op Schiphol werden bij aanvang van de pandemie reizigers uit het grootste uitbraakgebied ter wereld (VS) in samenspraak met de RIVM ongecontroleerd Nederland binnen gelaten. Wel werd het inreisverbod verlengd tot 15 mei. Op 12 juni werd ook het maximum aantal passagiers in vliegtuigen niet langer beperkt.

Nederland bestelde veel te laat beademingsapparatuur. Op dat moment was de voorraad van het bedrijf al aan andere landen verkocht. De onder dwang met spoed geleverde apparatuur (100 van 1000 bestelde) blijkt voor de Amerikaanse markt te zijn geproduceerd en moet met spoed worden aangepast. Een deel van de apparatuur bleek ook niet bestemd voor IC’s maar voor thuisgebruik

Mondmaskers die de Nederlandse overheid in het heetst van de strijd in allerijl bij een ongecertificeerd bedrijf in China importeerde bleken ondeugdelijk en werden door diverse ziekenhuizen meteen al afgekeurd. Het ging om bijna 600.000 stuks van een geleverde partij van 1,3 miljoen FFP2 maskers. De maskers werden door de ziekenhuizen afgekeurd, omdat ze niet goed om het gezicht pasten en/of membranen hebben die niet goed functioneren. De partij maskers werden niet vooraf getest en over de ziekenhuizen verdeeld De mondmaskers zouden in de verste verte niet van de vereiste FFP 2-kwaliteit 1 zijn. Nederland heeft tot het einde van de crisis aan toe nog niet beschikt over voldoende mondkapjes (en andere beschermingsmiddelen). De heer de Gouw (directeur publieke gezondheid GGD Hollands Midden) liet 16 april al weten dat er nog steeds een groot tekort is aan mondmaskers, zeker gezien de groei van het aantal patiënten in thuiszorg en verpleegtehuizen. Pas op 20 april zo’n beetje toen de crisis op haar einde liep kwamen de eerste mondmaskers vanuit China binnen, maar niet genoeg want er zijn half mei nog steeds enorme tekorten en er is veel zwendel en onvoldoende controle, waardoor zorgpersoneel  dus nog steeds werkt met onveilige kapjes.

Er is een speciale crisistelefoonnummer ingesteld 0800-1351, maar die is in de praktijk meestal overbelast en bezet. In Den Haag was op 3 maart crisisberaad met als uitkomst dat  het dagelijks leven vooral gewoon moest doorgaan in tegenstelling tot Duitsland waar bijvoorbeeld De Leipzig Book Fair preventief werd afgelast.  Ook het landelijke coronatest afsprakennummer (0800-1202), waar iedereen met klachten van het coronavirus zich kon melden om getest te worden, lag op de eerste dag al plat en telefoontjes. moesten worden weggehouden. Desalniettemin heeft de GGD 11 juni 100.000 afspraken voor een coronatest kunnen maken. In juni was het even stil en werd de capaciteit afgeschaald en bemensing uitgeroosterd.

Economische en andere gevolgen

Veel landen en ook Nederland stevenen af op een recessie en zelfs een depressie.  15 maart 06:00 uur ging in Nederland vrijwel alles verplicht op slot. Wekelijks bleven er tussen de 5- en 6.000 rechtszaken onbehandeld liggen. Veel van de zaken die wel op de rol staan om bijvoorbeeld online af te handelen strandden op slechte onprofessionele verbindingen. Binnen een week werd besloten om de regels aan te scherpen en de tijdsduur voor vergunningsplichtige evenementen te verlengen tot 1 juni. Ook scholen, horeca en sportscholen e.d. werden gesloten. De scholen in Nederland bleven ook na 6 april nog dicht. Supermarkten en bezorgdiensten bleven met beperkingen nog wel open. Rijscholen moesten vanaf 5 maart stoppen. De Corona uitbraak liet beleggers eerst nog koud, maar wereldwijd zijn de beurzen ingestort. De AEX zakte in twee weken tijd van 612 naar rond de 400 punten en boekte het grootste verlies ooit. De brede S&P 500 kelderde en de Dow-Jonesindex had het grootste verlies in de geschiedenis, net als de Nasdaq. Na de lockdown en afvlakkende besmettingscijfers veerde de AEX weer enigszins terug naar boven de 500 punten. De handel en transport stagneren echter nog steeds en de meeste bedrijven begonnen 1 maand na de uitbraak al de gevolgen te ondervinden. Hetzij door stagnatie in toeleveringen, hetzij door gedwongen sluitingen vanwege besmettingen onder het personeel. De Thermen in Rosmalen ging failliet en grote ketens als Adidas, Deichmann, H&M, Mediamarkt konden door de Corona crisis de huur niet langer betalen.

De banken hebben bijna 28 miljard euro aan steun verleend in de vorm van extra leningen of uitstel van aflossingen. Daar maakten 155.000 ondernemers en bijna 36.000 particulieren gebruik van. Ondernemingen kregen gedurende de crisis bijna 26.000 nieuwe leningen voor bijna 16 miljard euro. Op ongeveer 5000 van deze leningen zit een garantie van de overheid. Het UWV heeft circa 1,5 miljard euro aan loonkosten overgemaakt aan 40.506 werkgevers. (NOW)

De Overheid heeft op 17 maart voor circa 90 miljard euro aan steunmaatregelen aangekondigd om bedrijven en Zzp’ers te ondersteunen met leningen en/of bijstandsuitkeringen. De uitwerking liet lang op zicht wachten en beloofde bankkredieten duurden te lang met veel faillissementen tot gevolg. Ondanks een naderende recessie en te verwachten hoge kosten besloot de Nederlandse regering om daarnaast maar liefst 1 miljard euro weg te geven aan Italië ter bestrijding van Covid-19. Ook zijn er liquiditeitsmaatregelen zoals uitstel van belastingbetalingen en uitstel van aflossingsverplichtingen op leningen. Er is een noodloket ingesteld waar onder voorwaarden 4.000 euro kan worden aangevraagd ter compensatie van kosten.  Bedrijven moeten binnen de zwaarst getroffen sectoren vallen en er moet tussen de start van de crisis en de maand juni sprake zijn van minimaal 4000 euro omzetverlies en 4000 euro te betalen vaste lasten. Zo’n 324.000 bedrijven vroegen om steun. Bankleningen worden mondjesmaat onder voorwaarden versoepeld en belastingbetalingen krijgen uitstel, maar ook pas nadat er een aangifte en aanslag zijn geweest. Een noodfonds overbrugging werkgelegenheid gegarandeerd 90% van de loonkosten mits er geen faillissement of ontslag aan ten grondslag ligt. Zzp’ers krijgen een soepele tijdelijke regeling tot en met september een aanvulling op levensonderhoud tot het sociale minimum dat niet hoeft te worden terugbetaald. Zonder vermogenstoets zou binnen 4 weken worden uitbetaald, maar de implementatie van de regeling liet op zich wachten tot  30 maart en pas in mei kwamen de eerste uitbetalingen tot stand. Ook de uitbetaling van tweede tranche vertraagde ruim een week. Het derde steunpakket, dat in oktober start en waar ondernemers tot zomer 2021 gebruik van kunnen maken is een stuk kariger. Nu krijgen bedrijven die 20 procent of meer omzet zijn kwijtgeraakt financiële steunen dat is verandert in 30 procent. Niet langer wordt maximaal 90 procent van de salarissen, maar nog maar 70 of 80 procent. Daartegenover staat dat dit pakket langer geldig wordt en er meer sectoren worden toegevoegd zoals transportbedrijven en evenmentenbedrijven. Horeca bedrijven krijgen vanwege de gehele lockdown een extra bedrag van 2500 euro uitgekeerd. Mkb’ers konden ook na 1 oktober 2020 weer de Tegemoetkoming voor Vaste Lasten mkb (TVL) aanvragen. Ondernemers in onder meer horeca, recreatie, evenementen, kermissen, podia en theaters krijgen afhankelijk van de omvang van het bedrijf, de hoogte van de vaste kosten en de mate van omzetverlies een tegemoetkoming voor hun vaste lasten tot een maximum van € 90.000 per 3 maanden.

Olieprijzen daalden naar het laagste punt sinds 2002. Luchtvaartmaatschappijen, zoals Lufthansa, Ryanair en Air France KLM zien verliezen toenemen. Bij KLM worden 2000 medewerkers ontslagen en moet een lening van 2 tot 4 miljard aangaan bij de banken voor 9% rente. Luchtvaartmaatschappij Flybe heeft uitstel van betaling aangevraagd. Maar ook de omzet van reisbureaus maakte in het 2e kwartaal een ernstige daling mee. De branche zette 89,2 procent minder om dan in dezelfde periode in 2019. De gevolgen van de Corona pandemie zijn desastreus. Het nettoresultaat voor de eerste helft van 2020 kwam uit op een verlies van 246 miljoen euro. Naar verwachting gaan enkele honderden banen van de 3.000 verloren. Het aantal passagiers liep met 62,1% terug
tot 13,1 miljoen, het aantal vliegbewegingen daalde met 52,1% en het vrachtvolume daalde 14,5% naar 656.000 ton De Schiphol Group kreeg wel steun via de NOW regelingen. Voor 2020 verwacht de Schiphol Group nu een afname in aantallen passagiers tussen 55% en 72% ten opzichte van 2019. Op basis van scenario’s is de verwachting dat het verkeer pas in 2023-2025 weer op het niveau van 2019 zal zijn.Ook ve
el grote bedrijven zoals Samsung en grootwinkelbedrijven moesten hun deuren tijdelijk sluiten.  De EU maakte 37 miljard euro vrij om de economie weer vlot te trekken.  De  Verenigde Staten lanceren een economisch stimuleringspakket  van bijna 2000 miljard dollar ten behoeve van bedrijven en particulieren. De ECB gaat ongelimiteerd geld bijdrukken en deed een oproep aan bedrijven, banken en pensioenfondsen om niet langer dividend uit te keren. Nederlandse bedrijven hebben sinds het uitbreken van de coronacrisis bij de banken 25,8 miljard euro extra uitstaan aan uitstel van aflossingen, leningen en aanvullende kredietruimte.

De horeca krijgt een eenmalige subsidie op aangelegde en nu onbruikbare voorraad. Ook komen meer sectoren – waaronder de transportsector – in aanmerking voor de Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL). Daarnaast komt het kabinet de evenementenbranche te hulp, die vaak een groot deel van de jaaromzet in de zomermaanden verdient.

Het derde steunpakket is al zo ontworpen, dat het gebruik ervan meebeweegt met omzetverlies. Kort gezegd: hoe meer omzetverlies, hoe meer steun. Het verschil tussen wel en geen strenge maatregelen kan oplopen tot vele miljarden aan extra overheidssteun. Ook biedt het pakket ruimte aan mensen en bedrijven om zich aan te passen aan een nieuwe situatie en is het waar nodig een steun in de rug.

De TVL is bedoeld om ondernemers te helpen met het betalen van hun vaste lasten, zoals huur, terwijl er veel minder geld wordt verdiend. Tot nu was de TVL beperkt tot een aantal sectoren, maar het kabinet heeft besloten om de TVL tijdelijk open te stellen voor alle sectoren. Niet alleen direct getroffen bedrijven merken de gevolgen van de overheidsmaatregelen, maar ook toeleveranciers, de transportsector en de voedingstuinbouw. Voor de tijdelijke verbreding TVL is 140 miljoen euro gereserveerd. Bedrijven kunnen vanaf medio november een aanvraag indienen.

Horecaondernemers hebben voorraden aangelegd die ze niet meer kunnen gebruiken vanwege de tijdelijke sluiting. Ook hebben zij vaak geïnvesteerd om in de winter op een corona-veilige manier open te kunnen blijven, bijvoorbeeld door hun terras te overkappen. Het kabinet geeft, bovenop de TVL, een eenmalige subsidie om deze gemaakte kosten te compenseren, van circa 2,75 procent van de omzetderving, gemiddeld 2500 euro. Ondernemers kunnen de subsidie vanaf medio november aanvragen via de TVL-aanvraag. Voor deze regeling is 40 miljoen gereserveerd.

Er komt een eenmalige extra vergoeding die gebaseerd is op de TVL-vergoeding van de zomer. Het gaat naar verwachting om 800 evenementenondernemers, die gemiddeld zo’n 14.000 euro krijgen. Hiervoor is een bedrag van 11 miljoen euro gereserveerd.

Het eerder aangekondigde Time Out Arrangement krijgt verdere vorm. Dat stelt ondernemers in staat om hun bedrijf tijdelijk in een soort winterslaap te brengen. Wanneer de situatie weer verbetert, kunnen zij snel weer van start gaan. Op die manier hoeven in de kern gezonde bedrijven geen faillissement aan te vragen met alle gevolgen van dien. Het kabinet werkt dit nu verder uit in de Wet homologatie onderhands akkoord (WHOA).

40 miljoen voor ‘vrije theaterproducenten’: niet-gesubsidieerd theater kampt ook met voorstellingen die niet door hebben kunnen gaan. Het kabinet komt deze groep tegemoet. Het sport-specifieke pakket wordt aangepast en opnieuw opengesteld voor de periode 1 oktober t/m 31 december. Hiermee is een bedrag van 60 miljoen gemoeid.

Het kabinet reserveert nog eens 150 miljoen om inkomstenderving bij gemeenten op te vangen, bovenop de eerder gereserveerde 100 miljoen.
Om bedrijven in hun liquiditeitsbehoefte te blijven ondersteunen is het van belang om de corona garantieregelingen te verlengen. De corona garantiemaatregelen zoals de KKC en de GO-C worden verlengd tot en met 30 juni 2021.

In maart was er al sprake van 57 procent minder gasten op campings en in hotels. De horeca omzet nam in het eerste kwartaal van 2020 met bijna 14 procent af. In het tweede kwartaal met bijna 50 procent ten opzichte van het voorgaande kwartaal, Vooral april was dramatisch. De opbrengsten van hotels en vakantieparken daalde in het eerste kwartaal met bijna 15 procent en in het tweede kwartaal met 64 procent. Hotels zagen de omzet met 75 procent dalen. Met restaurants, cafés en fastfoodrestaurants ging het al niet veel beter, die zagen de opbrengsten in het eerste kwartaal met 14 procent kelderen en in het tweede kwartaal met bijna 50 procent. Bij cafés zelfs met bijna 60 procent. De omzet van fastfoodrestaurants daalde met bijna 25 procent.

In april zijn er minder AOW-uitkeringen uitbetaald dan in maart. Normaal gesproken stijgt dit aantal met duizenden per maand. Ook in de maand mei was er een toename van 5.310 AOW-uitkeringen.

Corona heeft ook gevolgen voor de Nederlandse arbeidsmarkt. In de eerste week van juni daalde het aantal beschikbare vacatures met 38 procent ten opzichte van die week in 2019.

De verkoop van nieuwe auto’s in Europa is ingestort. Over 2020 wordt gerekend op een terugval van 32 procent. De 2e handsmarkt trok juist enorm aan.

Sluiting

Na de zomervakantie mochten de scholen weer helemaal open. Zes scholen in de regio Noord waar het onderwijs als eerste weer begon, kregen al meteen te maken met coronabesmettingen. Meerdere keren moesten scholen sluiten. Sommige scholen kozen er meteen voor mondkapjes te verplichten, maar Minister Slob stelde het niet verplicht omdat ze volgens hem niet echt een toegevoegde waarde hadden. Ook hoefden leerlingen van hem onderling geen afstand te houden. Sinds mei zijn er al weer bijn a 800 scholen die te maken hebben (gehad) met  besmette leerlingen of docenten. Vanaf maandag 5 oktober kwam het dringende advies om buiten de lessen toch maar een mondkapje te dragen. Bij een op de tien scholen zijn er zelfs clusters met meer dan 10 besmettingen. Vooral scholen in de grote steden zijn een punt van zorg en daar breiden de clusters zich snel uit en durven ouders hun kindereren niet meer naar school te sturen.

Tot 1 juni bleef de horeca nog gesloten en de meeste evenementen liggen nog stil. De bovengrens van 100 personen in bijvoorbeeld restaurants en bioscopen werd per 1 juli tijdelijk losgelaten, maar alléén als de uitbater bezoekers vraagt of ze gezondheidsklachten hebben. En reserveren was verplicht, zodat contact kan worden opgenomen als blijkt dat een aanwezige besmet was met het coronavirus. Er moeten voldoende wc’s en uitgangen zijn, zodat nergens opstoppingen ontstaan. Als een uitbater niet aan die voorwaarden kan voldoen, blijft een maximumaantal bezoekers gelden van 100 personen binnen en 250 personen buiten.  Ook hoefden er geen bezoekers meer te worden geweigerd bij begrafenissen en bruiloften, mits iedereen zich aan de hygiëneregels zou houden

Ook sportscholen, sauna’s, (sport)kantines en casino’s mochten per 1 juli weer open. Tehuizen waar geen coronabesmettingen meer zijn, konden vanaf half juli weer volledig open. Pride Amsterdam en Lowlands  konden niet door gaan. Bibliotheken, kapperszaken, schoonheidsspecialisten, opticiens, rijinstructeurs, nagelstudio’s en andere contactberoepen, (behalve sexwerkers) mochten 11 mei met de nodige beschermingsmaatregelen en 1,5 meter afstand weer van start evenals sporten waarbij spelers geen contact maken, zoals golf, tennis en zwemmen. Vooraf moest verplicht worden gecheckt of er geen gezondheidsklachten zijn. Dierentuinen en culturele instellingen zoals musea mochten ook onder strikte en beperkende voorwaarden weer open. Tandartsen en mondhygiënisten konden eerder al weer werken met voldoende bescherming en maatregelen. Voor jongeren van 12 tot en met 18 in het voortgezet onderwijs gold hetzelfde, behalve dat zij pas vanaf 1 juni voorzichtig met school mochten starten.  Er wordt ook weer beperkt les gegeven op mbo’s, hbo’s en universiteiten. Colleges werden tot de zomervakantie nog wel digitaal aangeboden. Bezoekregelingen voor verzorgingstehuizen bleven hetzelfde, maar vanaf 15 juni mocht er meer dan één bezoeker tegelijk op bezoek. Het openbaar vervoer werd voor iedereen met een (verplicht) eigen (niet medisch) mondkapje per 1 juni ook weer gespreid toegankelijk.  Op straat werd vanaf 11 mei ook groepsvorming tot 10 personen toegestaan. Vakantieparken, campings gingen 1 juni al weer open en de toiletten en douches mochten daar vanaf 15 juni ook weer open. Het maximum aantal van 30 personen bij bruiloften, musea etc. werd verruimd naar 100 personen. Testen werden vanaf 11 mei uitgebreid en vanaf 1 juni zou een ieder met klachten zich eindelijk kunnen laten testen, wat in de praktijd=k niet mogelijk bleek. Het bezoek bij verzorgingstehuizen werd langzaam opgevoerd. 

Ziekenhuizen in de problemen

Meerdere ziekenhuizen moesten tijdens de eerste golf geheel of gedeeltelijk sluiten vanwege besmettingen, onder andere in Beverwijk, Eindhoven, Den Bosch, Tilburg, Breda, Amsterdam en Gorinchem. Het Amphia Ziekenhuis voerde niet-spoedeisende operaties tijdelijk niet uit. Operaties op de afdeling oncologie en verloskunde gingen wel door. Alles concentreerde zich op de behandeling van Covid-19 patiënten. Reguliere geplande operaties werden uitgesteld of verplaatst om ruimte te maken aan Covid-19 patiënten. IC patiënten werden sinds 20 maart overgeheveld naar ziekenhuizen in andere provincies en naar Duitsland. 

MERS EN SARS

Vier maanden nadat de SARS-uitbraak begin 2003 was begonnen, voerden onderzoeksteams in Hongkong tests uit op wilde dieren zoals wasbeerhonden, civetkatten en dassen, en ontdekten daarbij nauwe verwanten van het SARS-CoV 2 virus 

Het MERS-corona (long) virus (Middle East Respiratory Syndrome) MERS is ook een type coronavirus. Het virus dat in 2012 opnieuw ontdekt werd in Saudi-Arabië, is verwant aan SARS. Infecties zijn niet gemakkelijk te herkennen maar kunnen leiden tot zeer ernstige levensbedreigende luchtwegproblemen. Tussen 6 en 21 februari 2017 maakte de National International Health Regulations (IHR) Focal Point of Saudi Arabia melding van twaalf MERS besmettingen waarvan er 3 fataal afliepen. Ook werden er vier doden van eerdere besmettingen gemeld. Het virus veroorzaakt koorts, ademhalingsproblemen, longontsteking en nierfalen en dan vooral bij zwakkeren en ouderen. Voor gezonde en jonge mensen is de ziekte minder ernstig. 30 procent van besmette personen overlijd aan het virus. Omdat bij de behandeling van Ebola een experimentele behandeling bleek te helpen werd ook voor het MERS-virus de patiënt geïnjecteerd met bloedplasma van patiënten die herstellende zijn en dat lijkt te helpen. Researchers van een Zwitserse universiteit hebben een anti- lichaam geïdentificeerd dat het Mers virus kan neutraliseren.

Er waren in augustus en september 2016 vijf gevallen van MERS-CoV in Saoedi-Arabië. Drie van de betrokkenen waren direct in contact met kamelen geweest. Een 55-jarige man uit Saudi Arar stad en een 40-jarige man uit expatriate Al Hofuf dronken rauwe kamelenmelk in de 14 dagen voor de aanvang van de symptomen. Een 65-jarige man uit Riyad ook werd gediagnosticeerd als MERS nadat hij contact met kamelen gehad.  Volgens de WHO zijn er sinds september 2012 1806 laboratorium bevestigde gevallen van MERS-CoV geweest, waaronder ten minste 643 sterfgevallen.

In Thailand werden eerder dit jaar ook twee gevallen van MERS geconstateerd. MERS heerste in juni 2015 in Thailand ook al. In Saoedi Arabië werd de ziekte voor het eerst gemeld in 2012 en was er een sterftecijfer van meer dan 40 procent terwijl in Zuid-Korea 20 procent overleed. De ministers van Volksgezondheid van Zuid-Korea, Japan en China willen in de toekomst MERS gezamenlijk aanpakken

In Saudi-Arabië worden nog bijna elke dag dag nieuwe besmettingen vastgesteld. Sinds september 2012 werden 1.175 mensen besmet waarvan 606 patiënten herstelden. Er zijn nu wereldwijd in totaal 1.511 MERS besmettingen geweest waarvan 574 met een dodelijke afloop. De meeste sterfgevallen betreffen verzwakte patiënten met onderliggende medische problemen zoals kanker.

Eerdere uitbraken SARS en MERS

Een uitbraak van SARS in 2003 resulteerde uiteindelijk tot 800 sterfgevallen. MERS heeft een sterftekans van 35 procent, tegenover  11 procent bij SARS. Maar in dit geval ontwikkelden de klachten zich snel tot een dodelijke vorm van longontsteking, waarbij honingraatvormige gaten in de longen van de slachtoffers ontstonden en een kwart van de patiënten last kreeg van ernstige ademnood. Hoewel de meeste virussen doorgaans op niet meer dan drie andere mensen worden overgedragen, fungeren sommige slachtoffers als ‘superverspreiders’: patiënten die de ziekte ongewild op tientallen andere mensen overdragen. Tegen de tijd dat de SARS-epidemie (‘severe acute respiratory syndrome’) weer wegebde, werden in 32 landen 8000 gevallen en 800 doden geteld.

In 2014 werden ook al besmettingen gemeld in Nederland, Italië, het Verenigd Koninkrijk, Griekenland, Duitsland, Frankrijk, China, Libanon en de Verenigde Staten. De meeste besmettingen werden opgelopen bij een reis naar het Midden-Oosten. Volgens de WHO lijken de genetische sequenties van virussen bij recente gevallen op die van oudere virussen. Kamelen en dromedarissen zijn dragers van het virus maar ook komen soortgelijke virussen voor bij vleermuizen.

Sinds de uitbraak in mei zijn in Zuid-Korea 36 mensen aan MERS overleden en zijn er bijna 200 ziek geworden. De Zuid Koreaanse president Park Geun-hye heeft minister Moon Hyung-pyo ontslagen omdat hij niet goed op de uitbraak van het MERS virus heeft gereageerd. Het virus was in eerste instantie door een patiënt buiten de eerste hulp afdeling in het ziekenhuis verspreid, waardoor minstens 54 anderen het virus ook opliepen en verder verspreidden. Een besmette patiënt had 2,5 dag in de wachtkamer gezeten voordat hij gediagnosticeerd werd. In China werd eerder in mei ook al MERS vastgesteld bij een 44-jarige Zuid-Koreaanse man die via Hongkong naar de provincie Guangdong in het uiterste zuidoosten van China was gereisd.

Oorzaak Mers uitbraak

Het MERS-coronavirus verspreid zich vanuit vleermuizen naar gedomesticeerde dieren, zoals bijvoorbeeld kamelen om daarna de overstap naar de mens te maken. Het eerste geval van MERS werd aangetroffen bij een man van zestig die vier kamelen bezat. De huisdieren sliepen in een stal naast zijn huis.

In 2014 werden in bloedmonsters van kamelen vier antilichamen tegen het MERS-virus gevonden, een duidelijk teken van besmetting. De bloedmonsters gingen terug tot 1993, waaruit bleek dat het MERS-virus al meer dan twintig jaar bij kamelen voorkwam zonder dat iemand dat had gemerkt.  In twee abattoirs in Saudi-Arabië waar kamelen werden geslacht, werden in sommige gevallen het vlees met hogedrukspuiten afgespoeld voordat het in plasticfolie werd gewikkeld. MERS-coronavirus werd vervolgens aangetroffen op vlees dat voor supermarkten was bestemd.”

Relativerend

Door de gewone griep zijn er jaarlijks 3 tot 5 miljoen ernstige zieken en 250.000 tot 500.000 doden. Elk jaar krijgen ongeveer 820.000 Nederlanders griep. Tijdens een gemiddelde griepepidemie in de winter gaan er in Nederland 250 tot 2.000 personen direct aan de griep of aan de gevolgen ervan dood. Longinfecties maken per jaar rond de 300.000 slachtoffers in China, De winter van 2017/2018 resulteerde in ruim 9.000 griepdoden in Nederland. Wereldwijd sterven gemiddeld tussen de 300.000 en 700.000 mensen per jaar aan de reguliere griep.

Bijkomende zorgen

Door de pandemie zullen er nog jarenlang medicijntekorten blijven. Zo’n tachtig procent van de grondstoffen voor medicijnen komt uit China en India. Door de Coronacrisis waren fabrieken in China wekenlang dicht en export uit India ligt momenteel stil. De 2e Kamer heeft hierover vragen gesteld en de regering zou zoekende zijn naar nationale oplossingen. Behalve een tekort aan testcapaciteit is er ook (al vóór de coronacrisis) een tekort: aan zorgpersoneel in 2022 gaat het om 60.000 verzorgenden en verplegers.

Noodmaatregelen per 14 oktober

Groepen:

  • Thuis ontvangt u maximaal 3 personen per dag.
  • In binnenruimtes met mensen zitten geldt een maximum aantal personen van 30.
  • Binnen (niet in de thuissituatie) en buiten bestaat een groep uit maximaal 4 personen van verschillende huishoudens.
  • Een huishouden heeft geen maximaal aantal personen

Het dagelijks leven:

  • Werk thuis, tenzij het echt niet anders kan.
  • Draag vanaf 13 jaar een mondkapje in de publieke binnenruimtes en in het OV.
  • In het voorgetzet onderwijs (VO), MBO en hoger onderwijs (HO) draagt iedereen een mondkapje buiten de les.
  • Alle eet- en drinkgelegenheden sluiten de deuren. Afhalen blijft wel mogelijk
  • Uitgezonderd zijn:
    • Hotels voor hotelgasten
    • Uitvaartcentra
    • Luchthavens voorbij de security check
  • Locaties met een gecombineerde functie sluiten het deel met horecafunctie
  • Winkels in de detailhandel sluiten uiterlijk om 20:00 uur. Koopavonden worden afgeschaft.
  • Levensmiddelenwinkels mogen wel later openblijven.
  • Tussen 20:00 uur – 07:00 uur wordt er geen alcohol of softdrugs meer verkocht of bezorgd.
  • Het is niet toegestaan om tussen 20:00 uur en 07:00 uur alcohol of softdrugs op zak te hebben of te nuttigen in de openbare ruimte.
  • Evenementen zijn verboden, met uitzondering van:
    • Markten voor levensmiddelen
    • Beurzen en congressen
    • Bioscopen en theaters
    • Wedstrijden
    • Betogingen, samenkomsten en vergaderingen als bedoeld in de wet openbare manifestaties
  • In de detailhandel worden afspraken gemaakt over strikte naleving van de protocollen. Als het te druk wordt, of de basisregels worden niet nageleefd kan (een deel van) een locatie gesloten worden. De handhaving wordt aangescherpt.
  • Op zogenaamde doorstroomlocaties (bijvoorbeeld monumenten, bibliotheken en musea) geldt dat bezoek moet plaatsvinden op basis van een reservering per tijdvak met uitzondering van detailhandel en markten voor levensmiddelen.

Sporten is alleen nog beperkt mogelijk:

  • Voor iedereen vanaf 18 jaar geldt dat sporten alleen mag op 1,5 meter afstand en alleen individueel of in teamverband met niet meer dan 4 personen. Wedstrijden zijn niet toegestaan.
  • Uitgezonderd zijn:
    • Topsporters met status in aangewezen locaties (zoals Papendal)
    • Voetballers (inclusief overig personeel in “bubbel”) van de Eredivisie en Eerste divisie.
  • Voor kinderen tot 18 jaar (sporten in teamverband en wedstrijden onderling met teams van eigen club toegestaan).
  • Naast de sportkantines zijn ook douches en kleedkamers gesloten.

Reizen:

  • Reis zo min mogelijk
  • Blijf zoveel mogelijk op je vakantieadres
  • Beperk het aantal uitstapjes en vermijd drukte
  • Voor het buitenland geldt: volg reisadviezen van Buitenlandse Zaken
  • Thuiswerken blijft de norm, tenzij dat echt niet kan. Als er in een werksituatie toch een besmetting plaatsvindt, kan de werklocatie 14 dagen worden gesloten.
  • Bezoek in de eigen woning, in de tuin of op het balkon is beperkt tot 3 gasten. Dit geldt naast het eigen huishouden en exclusief kinderen tot en met 12 jaar.
  • In andere gebouwen dan de eigen woning geldt dat er met maximaal 4 personen een gezelschap mag worden gevormd. Kinderen tot en met 12 tellen hierbij niet mee. Dat betekent dat voor 1 huishouden of maximaal 4 personen, exclusief kinderen, een reservering bij een bioscoop of restaurant kan worden gemaakt.
  • Het aantal personen per ruimte wordt beperkt tot 30. Dit is inclusief kinderen tot en met 12 jaar en exclusief personeel.
  • Eet- en drinkgelegenheden hebben tot 21.00 inloop, om 22.00 uur is de zaak gesloten.
  • Sportkantines zijn gesloten.
  • Bij binnenruimtes met een doorstroom van bezoekers  zoals in monumenten, bibliotheken en musea, vindt bezoek plaats op basis van een reservering per tijdvak. Markten en detailhandel zijn hiervan uitgezonderd.
  • Mensen met een contactberoep vragen hun klanten zich te registreren, net als in de horeca nu al gebeurt.

Regels voor buiten

  • Voor activiteiten buiten, waar geen continue doorstroming van mensen is, geldt een maximum van 40 personen. Dit is inclusief kinderen tot en met 12 jaar en exclusief personeel.
  • Is er buiten wel een continue doorstroming van personen, zoals in dierenparken of op markten, dan geldt er een norm voor het aantal bezoekers per vierkante meter.
  • Sportwedstrijden, zowel amateur als professioneel vinden plaats zonder publiek.
  • Het advies is het aantal reisbewegingen zoveel mogelijk te beperken.

Aanvullende afspraken

Verder komen er afspraken met brancheorganisaties over striktere naleving van bestaande protocollen.

De GGD neemt contact op met instellingen in de ouderenzorg over extra maatregelen, zodat mensen met een kwetsbare gezondheid goed worden beschermd. Het gaat hier over beschermingsmiddelen, testen, contact en bezoek.

Uitzondering op nieuw maximum voor ruimte binnen (max 30) – en activiteiten buiten (max 40):

  • personen bij een uitvaart
  • samenkomsten in een gebouw die noodzakelijk zijn voor de continuering van de dagelijkse werkzaamheden van instellingen, bedrijven en andere organisaties met ten hoogste 100 personen per zelfstandige ruimte;
  • betogingen, samenkomsten en vergaderingen als bedoeld in de Wet openbare manifestaties;
  • het belijden van godsdienst of levensovertuiging;
  • onderwijsinstellingen, trainingsinstellingen en kinderopvang;
  • openbaar vervoer en overig bedrijfsmatig personenvervoer (geen rondvaartboten e.d.)
  • sportgelegenheden;
  • jeugdverenigingen 0 tot 18 (bv. scouting, cultuur en kunst);
  • luchthavens;
  • de vergaderingen van de Staten-Generaal, van de gemeenteraad, provinciale staten en het algemeen bestuur van een waterschap, of van een commissie daaruit, en andere wettelijk verplichte bijeenkomsten;
  • een bijeenkomst van een internationale organisatie, die gevestigd is op het grondgebied van het Koninkrijk, of van een verdragspartij van een verdrag waarbij het Koninkrijk partij is;
  • Het maximum aantal personen mag ook worden losgelaten als er sprake is van doorstroom van bezoekers, zoals in winkels, markten, bibliotheken, musea, dierentuinen, pretparken en  kermissen. Hierbij gelden 2 voorwaarden:
    • Alle winkels moeten deurbeleid voeren om ervoor te zorgen dat personen 1,5 meter afstand houden en supermarkten en grote levensmiddelenwinkels moeten speciale winkeltijden invoeren voor ouderen en mensen met een kwetsbare gezondheid. Dit wordt door de detailhandel zelf verder uitgewerkt. De regels gaan in per 5 oktober.
    • Veiligheidsregio’s bepalen na overleg met doorstroomlocaties hoeveel bezoekers tegelijkertijd toegelaten mogen worden. Hierbij wordt rekening gehouden  met het oppervlakte van de locatie én het kunnen garanderen van  1,5 meter afstand. Markten en detailhandel zijn hiervan uitgezonderd.

Ontheffing van maximum 30 per zaal in gebouwen van groot belang:

  • Veiligheidsregio’s kunnen ontheffing verlenen voor het maximum van 30 personen per zaal in gebouwen die van groot belang zijn voor de regio.

Uitzondering op nieuw maximum gezelschapsgrootte (max 4):

  • personen die 1 huishouden vormen;
  • kinderen tot 13 jaar;
  • het belijden van een godsdienst of levensovertuiging;
  • uitvaarten;
  • personen die theater, dans, sport of muziek in de vorm van culturele uiting beoefenen;
  • beroep, bedrijf of vereniging;
  • vergaderingen of betogingen volgens de Wet openbare manifestaties;
  • vergaderingen van de Staten-Generaal, gemeenteraad, provinciale staten, algemeen bestuur waterschap of commissies daaruit;
  • bijeenkomsten van internationale organisaties of verdragspartijen;
  • verkiezingen;
  • N.B. studenten en leerlingen vormen in het onderwijs geen gezelschap.

Uitzondering op horecastop

  • horeca op luchthavens na de security check.

Uitzondering op registratieplicht bij contactberoepen

Deze verplichting geldt niet voor beroepen waarvoor de registratieplicht het uitoefenen van het beroep, of de veiligheid of welzijn van betrokkenen in de weg zou staan. Dit zijn bijvoorbeeld zorgverleners, handhavers, opsporingsambtenaren.

Nadat bleek dat mensen zich slecht hielden aan deze regels werd 26 oktober besloten om strenger te gaan handhaven inclusief sancties.

De 2e golf

28 en 29 september 2020; Er zijn opnieuw een kleine 3.000 geregistreerde besmettingsgevallen per etmaal exclusief de commerciele testuitslagen die niet worden meegerekend. De Overheid zag geen andere oplossing dan met spoed, een dag eerder dan gepland, opnieuw een soort lockdown aan te kondigen. De horeca moet om 22:00 sluiten, en supermarkten moeten het gebruik van karretjes weer moeten gaan bemoedigen. Ook moeten er voor kwetsbare groepen en ouderen weer speciale tijden worden ingesteld om veilig te kunnen winkelen.

Oktober

In verpleeghuis De Omloop in het Drentse Norg zijn 12 van de 24 bewoners overleden aan de gevolgen van het coronavirus in tweeënhalve week tijd. Ook zijn vijftien medewerkers positief getest, die momenteel in thuisquarantaine zitten.

9 oktober 2020; Er liggen 1.298 Corona patiënten in de ziekenhuizen, waarvan er 252 op de IC liggen. Het geregistreerde aantal dagelijkse besmettingen is opgelopen tot 6.000 per etmaal. Vrijwel alle ziekenhuizen kampen met een tekort aan plekken.

10 oktober 2020; Er zijn 6503 nieuwe geregistreerde besmettingen gemeld. Sinds februari zijn nu meer dan 13.000 coronapatiënten in een ziekenhuis opgenomen. Van bijna 6600 mensen is bekend dat ze aan het coronavirus zijn overleden. Per dag sterven er ruim 20 patiënten aan het virus. De Corona app werd, na uitgebreid testen landelijk in gebruik genomen en is meteen al ruim 2,7 miljoen keer gedownload.

11 oktober 2020

Er zijn 6378 nieuwe bevestigde coronagevallen gemeld. Hierbij blijkt ook de burgemeester van Rotterdam Aboutaleb te zitten en Staatssecretaris Broekers-Knol van Asielzaken. Uit het kabinet gingen eerder minister Hoekstra en staatssecretaris Vijlbrief (beiden Financiën) en minister Van Ark (Medische Zorg en Sport) in quarantaine vanwege klachten.

12 oktober 2020

De GGD Hollands Midden meldt een landelijke storing in het registratiesysteem van coronatests. Volgens de GGD is daardoor vertraging ontstaan in teststraten, in ieder geval in de regio’s die het overziet: Duin- en Bollenstreek, Leiden en omstreden, Rijnstreek en Midden-Holland. Ook verwisselde de GGD 35 testuitslagen door een menselijke, administratieve fout. De uitslagen van een reeks testen werd per ongeluk bij een andere reeks testen gezet. Bij het RIVM zijn bijna 7.400 nieuwe geregistreerde bevestigde coronabesmettingen gemeld.

13 oktober 2020; Vandaag werd ook de Coronawet door de 2e kamer met een zeer ruime meerderheid aangenomen. Deze wet is vooral bedoeld om de maatregelen een betere juridische basis te geven en niet te laten afhangen van plaatselijke noodverordeningen. De 2e Kamer moet wel voor maatregelen vooraf toestemming geven aan de minister en boetes voor overtreding van de regels worden maximaal 99 euro. De wet geldt drie maanden. De toestemming van de Eerste Kamer zal waarschijnlijk 27 oktober de wet toelaten. Bijna alle GGD afdelingen zijn gestopt met het bron- en contactonderzoek. Besmette mensen moeten nu zelf hun nauwe contacten informeren en adviseren om in quarantaine te gaan.

Het aantal coronagevallen blijft sterk groeien: 7.393 besmettingen, ruim 500 meer dan een dag eerder. Het aantal bevestigde besmettingen is afgelopen week toegenomen met 60 procent. Er zijn 43.904 nieuwe positieve testen bij het RIVM gemeld. Een week eerder waren dat er 27.468. Van alle testen was 13,8 procent positief. Vorige week was dat 10,4 procent.  150 Nederlanders zijn overleden aan COVID-19, fors meer dan de 89 corona gerelateerde sterfgevallen van één week eerder. Nog steeds is de toename het grootst in de leeftijdsgroep 20-24, de jongvolwassenen. Maar ook de andere leeftijdsgroepen vertonen een stijgende trend. Er werden daarom  nieuwe maatregels bovenop de onderstaande reeds bestaande aangekondigd die per 14 oktober 22:00 uur ingaan:

13 oktober 2020: Er werden nieuwe en strengere maatregelen afgekondigd, die niet langer vrijblijvend waren. Het totale aantal coronapatiënten in ziekenhuizen was opgelopen tot 1.250. Van hen lagen er, ondanks de betere en snellere behandelingen 250 op de intensive care. Ook in omringende landen als België en Duitsland nam het aantal besmettingen toe. De grootste toename is te zien in Brussel en Wallonië.

14 oktober 2020; In het Erasmus Medisch Centrum, werden elke dag 30 tot 50 medewerkers positief getest en de eerste hulp afdelingen van de grote steden slibten dicht.
Er waren 7.305 nieuwe bevestigde Coronabesmettingen. In de ziekenhuizen lagen 1475 patiënten, waarvan 301 op de Intensive Care.
15 oktober 2020: Er werden 7833 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. In de ziekenhuizen lagen 1526 coronapatiënten, waarvan 313 op de IC. Op deze dag werden er in totaal 200.000 coronabesmettingen in Nederland vastgesteld.
16 oktober 2020; Er werden 7989 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. In de ziekenhuizen lagen 1553 coronapatiënten, waarvan 345 op de IC. Er werden 18 doden gemeld. Reproductiegetal 1,11

17 oktober 2020;Er werden 8139 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. In de ziekenhuizen lagen 1568 coronapatiënten, waarvan 352 op de IC. Er werden 28 doden gemeld.

18 oktober 2020; Er werden 8184 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. In de ziekenhuizen lagen 1652 coronapatiënten, van wie 364 op de IC. Er werden 15 doden gemeld. De meeste gemelde besmettingen werden geconstateerd in Amsterdam (717). Ook in Rotterdam en Den Haag werden veel positieve tests geteld, respectievelijk 616 en 344.

19 oktober 2020; Er werden 8015 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Er worden 1.738 coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie 379 op de IC. Er werden 17 doden gemeld.

20 oktober 2020; Er werden 8182 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Er worden 1.859 coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie 419 op de IC. Er werden 46 doden gemeld. In totaal zijn er dan 6.814 patienten overleden aan het virus.

21 oktober 2020; Er werden 8.764 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld.Er worden 1.943 coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 450 op de IC liggen.  Er werden 59 doden gemeld. In totaal zijn er 6873 patienten overleden aan het virus

22 oktober 2020; Er werden 9.283 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Er worden 2.003 coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 463 op de IC liggen. De regio’s Kennemerland, Gooi en Vechtstreek, Midden en West Brabant, Brabant Noord,Gelderland Midden, Gelderland Zuid, Twente en Limburg Noord zijn na Amsterdam Amstelland, Rotterdam Rijnmond,Haaglanden, Utrecht,Hollands Midden, Zaanstreek Waterland, ZuidHolland Zuid en Brabant Oost zijn als zeer ernstig bestempeld. Er werden 46 doden gemeld. In totaal zijn er  nu 7.919 patienten overleden aan het virus

23 oktober 2020; Er werden 9.996 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Er worden 2.073 coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 472 op de IC liggen.   In totaal zijn er 6.910 patienten overleden aan het virus. Er zijn 57,5 personen van elke 100,000 besmet. De eerste coronapatiënten werden per helicopter naar Duitsland overgebracht. En hotels mogen in de avond ook geen drank meer serveren. Er werden 47 doden gemeld.

24 oktober 2020; Er werden 8.669 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Er worden 2.115 coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 501 op de IC liggen  In de ziekenhuizen lagen. Er werden 55 doden gemeld. In totaal zijn er 6.965 patienten overleden aan het virus. Er zijn 49,8 personen van elke 100,000 besmet. Het aantal besmettingen was door een ICT storing bij de GGD niet compleet en wordt 25 oktober pas aangevuld.

25 oktober 2020; Er werden 10.211 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Er worden 2.147 coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 490 op de IC liggen.  In totaal zijn er 6.965 patienten overleden aan het virus. Er zijn 49,8 personen van elke 100,000 besmet. Het aantal besmettingen was door een ICT storing bij de GGD 24 oktober niet compleet en zit nu begrepen in dit aantal. Er zijn nog zo’n 150 intensive cares bedden in Nederland over en in de deelstaat Noordrijn-Westfalen, wat aan Nederland grenst, zijn er nog 80 bedden beschikbaar voor Nederlandse patiënten. Deze 230 bedden moeten voor de komende 2 weken toereikend zijn, mits de stijging in het aantal ziekenhuisopnames niet doorzet.

26 oktober 2020: Er werden 10.353 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Er worden 2.249 coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 506 op de IC liggen. Sinds de 2e golf begon is het aantal dagelijkse besmettingen met ruim een factor 3 opgelopen. In totaal zijn er  6.991 patienten overleden. 291 nieuwe patienten moesten  worden opgenomen

27 oktober 2020; Er werden 10.315 nieuwe bevestigde besmettingen gemeld. Er worden 2.358 coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 531 op de IC liggen, waarvan 2 in Duisland. 311 personen moesten er worden opgenomen De veiligheidsregio’s besluiten om strenger te gaan handhaven, vanwege het grote aantal overtredingen van de afgesproken Corona regels. Sinterklaas en Sint-Maarten moeten in kleine kring gevierd worden, met maximaal drie mensen buiten het eigen gezin.  Afgelopen week zijn er door de GGD’s 329 doden gemeld van wie 70 vandaag. Een week eerder waren dat er 185. In totaal zijn er nu 7142 bevestigde coronapatiënten overleden aan het virus.  De afgelopen week was het aantal test dat positief bleek ruim 18% incl. de commercieel afgenomen tests. Bijna 1 op de 5 afgenomen tests is nu positief. Het zogenoemde besmettingsgetal was op 9 oktober R 1,16 en staat vandaag weer op datzelfde cijfer. De horeca blijft daarom tot december dicht afhankelijk van de besmettingsgraad. Hiervoor is een extra steunuitkering van 2.500 euro afgekondigd. Schiphol krijgt een grote teststraat in parkeergarage P3 De teststraat is ook bestemd voor automobilisten vanaf de A4 en inwoners van de Randstad.

28 oktober 2020; Er werden ruim 9.200 mensen nieuwe bevestigde besmettingen gemeld. Er waren wederom ict storingen bij de GGD en slechts een deel nl 8.123 kon worden geregistreerd. Er worden 2.376 coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, waarvan er 545 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn 313 nieuwe patienten opgenomen in het ziekenhuis. Daarnaast zijn 57 opnames op de intensive cares (ic’s) gemeld. Twee van hen zijn afgelopen weekend overgebracht naar Duitsland. 35 coronapatiënten werden verplaatst. Onder hen zijn 3 ic-patiënten.

29 oktober 2020: Er werden 9.200 nieuwe bevestigde besmettingen gemeld.  Er worden 2.384 coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie 553 op de IC liggen. In de afgelopen 24 uur zijn 269 nieuwe coronapatiënten opgenomen.  62 patienten zijn overleden.

30 oktober 2020: Er werden 11.127 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld. Er worden 2.385 coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 567 op de IC liggen. In totaal liggen er, inclusief de reguliere patienten, 1.014 patienten op de IC. In de afgelopen 24 uur zijn 250 nieuwe coronapatiënten opgenomen.  Er werden 87 doden gemeld.

31 oktober 2020: Er werden 9.839 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de cijfers zijn exclusief een toename aan commerciële sneltests, die niet worden meegenomen in de aantallen. Er worden 2.448 coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 584 op de IC liggen. In totaal liggen er, inclusief de reguliere patienten, 1.036 patienten op de IC. In de afgelopen 24 uur zijn 314 nieuwe coronapatiënten opgenomen.  Er werden 51 doden gemeld. 329 Nederlanders met COVID-19 zijn de afgelopen week overleden, een flinke stijging ten opzichte van de 185 van voorgaande week.

1 november 2020: Er werden 8.740 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld exclusief de commerciële sneltests, die niet worden meegenomen in de aantallen. Er worden 2.493 coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 583 op de IC liggen. In totaal liggen er, inclusief de reguliere patienten, 1.037 patienten op de IC. In de afgelopen 24 uur zijn 237 nieuwe coronapatiënten opgenomen.  Er werden 39 doden gemeld. 329 Nederlanders met COVID-19 zijn de afgelopen week overleden, een flinke stijging ten opzichte van de 185 van voorgaande week.

2 november 2020: Er werden 8.306 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers.  Er worden 2.545 coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 587 op de IC liggen. In totaal liggen er, inclusief de reguliere patienten, 1.002 patienten op de IC. In de afgelopen 24 uur zijn 52 nieuwe coronapatiënten opgenomen. Er werden 29 doden gemeld.

3 november 2020: Er werden 7.776 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn exclusief een toename aan commerciële sneltests (26.000), waarvan de positieve uitslagen (ca 700) niet worden meegenomen in de cijfers . Er worden 2653 Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 609 op de IC liggen. In totaal liggen er, inclusief de reguliere patienten, 1.058 patienten op de IC. In de afgelopen 24 uur zijn 108 nieuwe coronapatiënten opgenomen.  Er werden 113 doden gemeld. In een persconferentie werden aangescherpte maatregelen bekend gemaakt, zoals het zoveel mogelijk thuis blijven en werken, de sluiting van locaties waar meer dan 30 mensen samen kunnen komen, een negatieve reisadvies voor wintersportvakanties tot half januari, de sluiting van sauna’s, zwembaden, musea, bioscopen, bibliotheken, theaters, buurthuizen, pretparken en dierentuinen. Alles vanaf woensdag 6 november en voor de duur van twee weken. Sportscholen mogen geen groepslessen meer geven maar individueel sporten mag wel om burgers een ‘uitlaatklep’ te laten houden. Wel is het samenzijn buiten, maar ook binnen beperkt tot 2 personen in plaats van 4. De eerder genomen maatregelen zoals de horecasluiting blijft tot half december van kracht. Ook beperking van de detailhandel, sluiting van scholen en een avondklok voor bepaalde regio’s, zoals Rotterdam en twente blijft een optie voor de 2e week van november. Burgers moeten in dat geval binnenblijven van 10 uur ’s avonds tot 4 uur ’s morgens. Deze zou dan gelden tussen 22.00 uur ‘s avonds en 04.00 uur ’s morgens voor de regio’s Rotterdam, Dordrecht en Twente, al lijkt Brabant nu meer problemen te hebben. Zelf om een hond uit te laten worden dan geen uitzonderingen gemaakt. Het verplicht dragen van mondmaskers in publieke binnenruimten is waarschijnlijk voor of per 1 december van kracht. Alleen het psychologisch effect ten aanzien van bewustwording en afstand houden draagt bij aan het verminderen van besmettingen zo blijkt uit tests.

4 november 2020: Er werden 7757 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers.  Er worden 2.572 coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 612 op de IC liggen. In totaal liggen er, inclusief de reguliere patienten, 1.111  patienten op de IC. In de afgelopen 24 uur zijn 236 nieuwe coronapatiënten opgenomen. Er werden 106 sterfgevallen gemeld.

5 november 2020: Er werden 6.984 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers.  Er worden 2.512 Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 607 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn 261 nieuwe coronapatiënten opgenomen. Er werden 87 sterfgevallen gemeld.

6 november 2020: Er werden 7.272 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers.  Er worden 2.445 Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 603 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn 180 nieuwe coronapatiënten opgenomen. Er werden 118 sterfgevallen gemeld.

7 november 2020: Er werden 6.677 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers.  Er worden 2.384 Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 602 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn 248 nieuwe coronapatiënten opgenomen. Vleesproducent Zwanenberg in Almelo is tijdelijk dicht, nadat bleek dat 39 medewerkers besmet waren met het coronavirus. Daarop stuurde het bedrijf alle 250 medewerkers tot 16 november naar huis. Er werden 73 sterfgevallen gemeld.

8 november 2020: Er werden 5.703 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers.  Er worden 2.295 Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 598 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn 149 nieuwe coronapatiënten opgenomen.  De afgelopen zeven dagen registreerde het RIVM gemiddeld 81 sterfgevallen per dag, tegen 56 sterfgevallen per dag een week eerder. Er werden 44 doden gemeld.

9 november 2020: Er werden 4.709 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers. Er worden 2.317 Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 600 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn 177 nieuwe coronapatiënten opgenomen.  Er werden 40 sterfgevallen gemeld.

10 november 2020: Er werden 4.695 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers.  Er worden 2.295 Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er  598 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn 258 nieuwe coronapatiënten opgenomen.  Er wordt voorlopig geen avondklok in regionale gebieden ingesteld. Het reproductiegetal is nu 0,91. Er werden 98 sterfgevallen gemeld.

11 november 2020: Er werden 5.424 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers.Er worden 2.277 Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er  606 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn 230 nieuwe coronapatiënten opgenomen.   Er wordt voorlopig geen avondklok in regionale gebieden ingesteld. Er werden 76 sterfgevallen gemeld.

12 november 2020: Er werden 5.658 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers.  Er worden 2.201 Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er  595 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn 220 nieuwe coronapatiënten opgenomen. Er werden 89 sterfgevallen gemeld.

13 november 2020: Er werden 6109 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers.  Er worden 2.181 Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er  609 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn 170 nieuwe coronapatiënten opgenomen. Er werden 54  sterfgevallen gemeld.

14 november 2020: Er werden 5.941 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers. Er worden  2.125 Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 595 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn  163 nieuwe coronapatiënten opgenomen. Er werden 86 sterfgevallen gemeld.

15 november 2020: Er werden 5.457 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers. Er worden 2.094 Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 585 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn 150 nieuwe coronapatiënten opgenomen.  Er werden  45 sterfgevallen gemeld.

16 november 2020: Er werden 4.873 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers. Er worden 2.130 Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 573 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn 173 nieuwe coronapatiënten opgenomen.  Er werden   45 sterfgevallen gemeld.

17 november 2020: Er werden 4.320 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers. Er worden 2.146 Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 576 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn 256 nieuwe coronapatiënten opgenomen.  Er werden   88 sterfgevallen gemeld.

18 november 2020: Er werden zo’n 5.500 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers. Er worden 2.087 Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 559 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn 192 nieuwe coronapatiënten opgenomen. Er werden 84 sterfgevallen gemeld. De coronaregels werden versoepeld en bibliotheken, musea, theaters, bioscopen, pretparken en dierentuinen mochten vanaf vandaag weer open. Ook mogen er weer drie in plaats van twee mensen aan huis ontvangen worden en mogen er maximaal vier mensen in groepsverband buiten zijn. Ook bij een uitvaart mogen er weer 100 in plaats van 30 mensen komen. De horeca blijft wel dicht en evenementen blijven verboden.

19 november 2020: Er werden zo’n 5725 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn inclusief een deel niet getelde van de dag hiervoor, maar wel ook exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers. Er worden 2.030 Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 555 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn 224 nieuwe coronapatiënten opgenomen. Er werden 75 sterfgevallen gemeld.

20 november 2020: Er werden zo’n 5974 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn inclusief een deel niet getelde van de dag hiervoor, maar wel ook exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers. Er worden 1.961 Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 547 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn 217 nieuwe coronapatiënten opgenomen. Er werden 51 sterfgevallen gemeld.

21 november 2020: Er werden zo’n 6.093 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn inclusief een deel niet getelde van de dag hiervoor, maar wel ook exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers. Er worden  1.902  Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 550 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn 185 nieuwe coronapatiënten opgenomen. Er werden 48 sterfgevallen gemeld.

22 november 2020: Er werden zo’n 5.407 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn inclusief een deel niet getelde van de dag hiervoor, maar wel ook exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers. Er worden 1.933  Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 540 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn 170 nieuwe coronapatiënten opgenomen. Er werden 21 sterfgevallen gemeld.

23 november 2020: Er werden zo’n 5.214 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn inclusief een deel niet getelde van de dag hiervoor, maar wel ook exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers. Er worden 1.968 Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 536 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn 151 nieuwe coronapatiënten opgenomen. Er werden 54 sterfgevallen gemeld.

24 november 2020: Er werden zo’n 3.979 nieuwe geregistreerde coronabesmettingen gemeld, maar de aantallen zijn inclusief een deel niet getelde van de dag hiervoor, maar wel ook exclusief een toename aan commerciële sneltests (25.000), die niet worden meegenomen in de cijfers. Er worden 1.968 Coronapatiënten in ziekenhuizen behandeld, van wie er 526 op de IC liggen.  In de afgelopen 24 uur zijn 223 nieuwe coronapatiënten opgenomen. Er werden 90 sterfgevallen gemeld.

Maatregelen in omringende landen:

Spanje
Noodtoestand en avondklok in Spanje afhankelijk van de regio’s.
In de nieuwe noodtoestand is wel een landelijke avondklok vastgesteld. Deze geldt in principe tussen 23.00 uur en 6.00 uur

Italie
Italiaanse bioscopen, theaters en sportscholen moeten deuren sluiten
Vanaf maandag moeten bioscopen, theaters, sportscholen en zwembaden sluiten. Restaurants en cafés moeten om 18.00 uur stoppen met serveren.

Frankrijk
Avondklok voor miljoenen Fransen voor 46 miljoen mensen Inwoners van tientallen Franse departementen mogen tussen 21.00 uur en 6.00 uur alleen naar buiten als daar een belangrijke reden voor is. Eind oktober moesten de maatregelen opnieuw worden aangescherpt. 40558 mensen raakten 4 november desondanks op een dag besmet.

Belgie
De Horeca in België is voor maand lang gesloten. Er geldt een avondklok tussen 0.00 en 5.00 uur en elk gezin mag nog maar één nauw contact hebben. Mensen moeten ook thuiswerken. Niet-essentiële’ winkels zoals kleding- of elektronicazaken moeten dicht. De regels gelden vooralsnog zes weken, tot en met 13 december. De regels gaan 1 november om middernacht in. Voor de winkels volgt een evaluatie op 1 december. De intensivecareafdelingen hebben voor 7 november hun limiet bereikt. In verpleeg- en bejaardentehuizen gaat het inmiddels ook ernstig mis. Binnen een week is het aantal nieuwe besmettingen meer dan verdubbeld en soms zelfs verdrievoudigd. 31 oktober werden op een dag 21.448 besmettingen geregistreerd. Gemiddeld sterven er 165 mensen per dag aan het virus. 7 noveber 1.459 patienten liggen er op de IC.

Duitsland
In het land is een lockdown afgekondigd en maakt zich op voor 4 lange zware wintermaanden, nadat er 20 november 22,964 besmettingen op een dag waren. In 24 uur tijd werden 254 sterfgevallen geregistreerd. Alle cafés en restaurants moeten sluiten. Er zijn in totaal nu ruim 902.000 besmettingen geregistreerd.

Slotwoord
Verschillende malen was het na uren wachten toch niet mogelijk om dagelijkse besmettingsaantallen te produceren vanweg een ict-storing in de computersystemen van de GGD’s. Ook bleek het onmogelijk om de uitslagen van de commerciele test mee te tellen. Er waren tijdens beide uitbraken tekorten aan personeel, mondkapjes en testmateriaal en huisartsen konden niet geinformeerd worden over geconstateerde besmettingen. Er werden afgekeurde mondkapjes ingekocht, positieve en negatieve testen verwisseld en er kon lange tijd niet geacteerd worden met het bron- en contactonderzoek, ook het tijdig geven van complete testresultaten wil maar niet lukken en ga zo maar door. Daar komt het falen van de RIVD nog bij, zoals te laat reageren op de naderende pandemie, het verkeerd inschatten van het aantal benodigde IC bedden, de overbelasting van de ziekenhuizen, de tekorten aan zorgpersoneel door eerdere bezuinigingen, het afwijzen van bruikbare mondkapjes ondanks schrijnende tekorten, het te laat instellen van de 1,5 meter afstand, het door patienten laten verzwijgen van besmettingen, het niet willen testen van zorgpersoneel, het door vliegtuigen aan laten voeren van nieuwe besmettingsgevallen en daar dan ook vooral niemand bij testen, enz enz. Dit alles onder de bezielende leiding van blijkbaar ook incompetente staatssecretarisssen en ministers die geen goed werkende betaalbare corona app of voorrangsregeling voor zorgpersoneel konden organiseren. Die bonussen beloven aan zorgpersoneel en deze vervolgens niet snel en adeqaat uitkeren, net als de 1000 euro van Rutten destijds. Daarbovenop is het met de reguliere zorg erg slecht gesteld, behandeling en operatie worden uitgesteld ten behoeve van Corona. Niet zo verrassend dus dat de burgerij het niet meer geloofd of pikt dat er op zo’n manier over hen besloten wordt. Om het nog erger te maken gingen burgemeesters en zelfs de staatssecretaris en de minister van justitie in de fout door de eigen coronaregels niet na te leven. De economische schade is al bijna niet meer te overzien. Hoeveel verzorgingtehuizen met allerlei extra voorzieningen hadden er niet gebouwd kunnen worden om daar de kwetsbare ouderen in onder te brengen met beschermde ruimtes om bezoek te kunnen ontvangen. Maar nee er worden miljarden gespendeerd aan een vaccinrace inclusief meerdere slachtoffers vanwege bijwerkingen. En moeten er miljarden worden uitgekeerd aan bedrijven die moeten sluiten of die niet meer kunnen functioneren vanwege de beperkingen. Ondertussen wordt in China waar de ellende begon stevig feest gevierd of er nooit een Corona geweest is.

Dit artikel wordt u gratis en vrijblijvend aangeboden. Om de dagelijkse updates en artikelen ook in de toekomst te kunnen blijven plaatsen stellen wij een vrijwillige bijdrage zeer op prijs. U kunt hiervoor eenvoudig op de link of op het Donate logo klikken. Alvast bedankt!




Ook voor adverteerders zijn er diverse mogelijkheden. (Gemiddeld 30.000 unieke bezoekers per maand) en 1.250 vaste abonnees.

Terug naar BVS.nl

Eén antwoord op “Corona, SARS-CoV-2, Covid-19, 2019-nCoV”

  1. Thee van artemisia anua. De voor malaria werkzame stof, artesiminin, is niet wateroplosbaar en thee is daarmee niet de goede gebruiksmethode tenzij er veel materiaal fijnstof mee doorglipt. In Korea wordt het blad in gerechten gebruikt.
    Bij ernstige intensive care gevallen is in veel gevallen tevens een cytokinestorm en een bacterie infectie aanwezig, middelen die daar tegen werkzaam zijn lijken effectief tegen covid 19, antibiotica in die gevallen dus ook.
    Aerosolen van covid 19 worden an sich ingeschat door wetenschappers. Dat is onjuist. In normale situaties is er veelal een in de lucht staande laag van bv mist , stof of milieuverontreiniging. Deze laag steunt de covid aerosolen, hetzij rechstreeks bij vergelijkbare massa, hetzij als gastdeeltje door aankoppeling van een kleiner covid 19 aerosol.
    Dus ook buiten kunnen er risico’s zijn bij grote mensenmassa’s en relatief stilstaande lucht, bv voetbalstadion.

Geef een reactie