Corruptie en fraude

RDW

Bij de Rijksdienst voor het Wegverkeer konden criminelen de persoonlijke gegevens van autobezitters illegaal verkrijgen via chatapps als Telegram illegaal tegen betaling van bedragen variërend van 50 tot 150 euro. In sommige gevallen kon ook het mobiele nummer gekocht worden. De mobiele nummers werden via de gemeente opgevraagd. De gegevens konden gebruikt worden om een autobezitter bijvoorbeeld na een verkeersongeluk thuis op te zoeken. Ook konden bij de parkeergarage van Schiphol bekeken worden of en welke woningbezitters niet thuis waren.

Politie

Een voormalige politievakbondsvoorzitter en twee andere vakbondsleden zijn ontslagen wegens ernstig plichtsverzuim. Zij hadden bestuursfuncties bij politievakbond ANPV, maar waren nog in dienst bij de politie en hebben regels en voorschriften van zowel de ANPV als de politie overtreden. Ze sjoemelden met politiebudgetten en ontvingen onterecht toelages terwijl ze daarnaast ook nog onjuist en bovenmatig declareerden. Een van hen heeft zichzelf ook verrijkt met het budget voor politiemensen met een posttraumatische stressstoornis (PTSS). De zaak kwam begin 2017 aan het rollen toen andere bestuursleden van de ANPV zich met vermoedens van fraude meldden bij hun leidinggevenden binnen de politie. Deze gaven de signalen door aan de Rijksrecherche, die een onderzoek begon. Na het Rijksrechercheonderzoek begon de politie een intern onderzoek naar de inmiddels ontslagen medewerkers. Het Openbaar Ministerie heeft de ANPV laten weten dat er een strafrechtelijk onderzoek is gestart en heeft een vermoeden van strafbare feiten door in totaal zeven voormalige (bestuurs)leden. Een aantal van hen is niet werkzaam bij de nationale politie.

Accountantsbureau PwC meldde na onderzoek dat wereldwijd de helft van de bedrijven aanloopt tegen zaken als verduistering van geld en goederen, cybercrime en consumentenbedrog. In 2016 was dit nog 36 procent. PwC doet elke twee jaar onderzoek naar financieel-economische criminaliteit en de oorzaken en gevolgen hiervan. PwC zelf werd in januari 2018 voor twee jaar geweerd op de Indiase financiële markt nadat het kantoor een fraudezaak bij Satyam Computer Services van $1,7 miljard niet opmerkte. PwC mag in India tot 2020 geen boekencontroles doen van genoteerde bedrijven.

De Consumentenbond heeft 1850 malafide webshops offline laten halen. De bond deed onderzoek naar de webshops die met hoge kortingen merkkleding of luxe producten aanboden, maar die in de praktijk nepproducten of soms zelfs helemaal niets leverden. De winkels maken in veel gevallen gebruik van bestaande, in onbruik geraakte domeinnamen, zoals nikeschoenen.co.nl en klassieke-autos.nl. De meeste sites waren bij vier hostingpartijen geregistreerd: een Nederlandse, een Duitse, een Indiase en een Amerikaanse. Lokale providers hebben de sites uit de lucht gehaald.

De marechaussee en bijzondere opsporingsdiensten als de Fiod mogen infiltranten inzetten en vertrouwelijke communicatie afluisteren. Dit betekent dat bijvoorbeeld ook de Belastingdienst en de Arbeidsinspectie voortaan undercoveracties en afluisterapparatuur mogen inzetten bij personen die worden verdacht van misbruik en fraude.

De Paradise Papers bevatten gevoelige informatie uit 21 bronnen met 6,8 miljoen documenten van het juridische advieskantoor Appleby, 566.000 documenten van Asiaciti Trust en nog eens 6,2 miljoen documenten uit 19 verschillende landen. De Paradise Papers bevatten 1,4 terabyte aan databestanden van verschillende offshore bronnen die via het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ) zijn gedeeld en doorgeplozen door 390 journalisten. In de Paradise Papers zitten e-mails van klanten en contracten die voornamelijk het ‘legaal’ ontduiken van belastingen betreffen, maar ook blijkt uit de documenten dat de Russische investeerder Yuri Milner voor de Russische Overheid onder andere investeerde in Twitter en Facebook waarmee invloed op de presidentverkiezingen zou kunnen zijn uitgeoefend. De Amerikaanse minister van Economische Zaken Wilbur Ross blijkt via scheepstransporteur Navigator zaken te doen met het Russische bedrijf Sibur, waarvan de schoonzoon van president Poetin, Kirill Shamalov, mede-eigenaar is. Een andere eigenaar van Sibur, miljardair Gennady Timchenko, staat op de lijst van personen tegen wie vanuit de VS directe sancties gelden. Ross is als minister hoofdverantwoordelijke voor de uitvoering van sancties tegen Rusland. Niet alleen bleek de Belgische staat al jaren aandelen op de Britse Maagdeneilanden te hebben, maar ook Mandela en Prins Charles en koningin Elisabeth bleken rekeninghouders te zijn op het eiland Man. Ook bleek uit de documenten dat een Nederlandse belastinginspecteur op eigen houtje multinational Procter & Gamble toestemming gaf om 676 miljoen dollar onbelast naar de Kaaimaneilanden door te sluizen. Daardoor liep de Nederlandse schatkist ruim 145 miljoen euro mis. Mijnbouwbedrijven zouden volgens de documenten miljarden euro’s aan belastingen ontwijken in ontwikkelingslanden.

In de 2,6 terabyte aan data in de Panama Papers staan onder andere de namen van Lionel Messi, Clarence Seedorf, Bert Meerstadt, Société Générale, Fortis, Beny Steinmetz en de vader van de toenmalige Britse premier David Cameron. De premier van IJsland, Sigmundur Gunnlaugsson, stapte op omdat zijn naam er op voor kwam. De gelekte en geopenbaarde documenten behoren aan het trustkantoor Mossack Fonseca uit Panama. De “Panama Papers” hebben geleid tot ruim 150 onderzoeken in bijna 80 landen. Uit de documenten blijkt wie eigenaar zijn van obscure offshorebedrijfjes die gebruikt worden om winsten naar geheime rekeningen weg te sluizen in Amerikaans-Samoa, Bahrein, Barbados, Bermuda, Grenada, Guam,Macao, Kaaimaneilanden, Marshalleilanden, Mongolië, Namibië, Noord-Korea, Palau, Panama, Saint Lucia, Samoa, Trinidad en Tobago,Tunesië of de Verenigde Arabische Emiraten. Ook de Staatshoofden van Pakistan, Saoedi-Arabië, Argentinië, Azerbeidzjan en IJsland staan vermeld in de Panama Papers, evenals de namen van tientallen familieleden en medewerkers van premiers, presidenten, koningen en het Chinese politbureau.  Het op Bermuda gevestigde trustkantoor Appleby meldt na een nieuw datalek opnieuw te zijn benaderd door de het Amerikaanse International Consortium of Investigative Journalists met vragen over mogelijke belastingontduiking door klanten. In de documenten heeft de Belastingdienst 683 unieke  links naar Nederland gevonden waarvan er 411 konden worden getraceerd. Hiervan was 25 procent een individu, 60 procent een midden- of kleinbedrijf en 15 procent een grote onderneming. De Fiod deed 29 augustus naar aanleiding van deze publicaties diverse invallen in het kader van vijf strafrechtelijke onderzoeken naar het witwassen van 1,8 miljoen euro aan crimineel verkregen geld. Door de inbeslagname van de administratie zullen naar alle waarschijnlijkheid nog meer verdachten in beeld komen. Tegelijk met de invallen werd aan 40 andere belastingplichtigen die in de Panama Papers voorkomen een brief gestuurd en gevraagd om informatie over hun betrokkenheid. Er zijn tot nog toe 512 Nederlandse (rechts)personen gevonden in de in mei 2016 openbaar gemaakte data van de Panama Papers. Mossack Fonseca had zelf totaal geen weet wie zijn klanten waren, zo blijkt uit een recent nieuw lek, waaruit zo’n 1,2 miljoen nieuwe documenten, waaronder veel e-mailverkeer tussen Mossack Fonseca en zijn klanten en hun tussenpersonen naar buiten kwamen.

Op een externe zwarte lijst van World Check staan ruim 2 miljoen namen die in verband zijn gebracht met ongebruikelijke transacties of het witwassen en financieren van terrorisme. Op die lijst staan behalve veel namen van (oud-)politici en hun familieleden (PEP’s/politically exposed persons) ook de namen van criminelen en terroristen. Op de lijst staan o.a. de prinsesjes Amalia, Ariane en Alexia, de moeder van premier Mark Rutte, Sharon Dijksma en haar gezinsleden, de partner van fractievoorzitter Alexander Pechtold, Peter R. de Vries en Albert Verlinde, via zijn voormalige relatie met oud-burgemeester Onno Hoes van Maastricht, Marc Dutroux, Guy Verhofstadt en Jean-Marie Pfaff. World-Check is eigendom van mediabedrijf Thomson-Reuters.

In juli 2017 schikten de Deutsche Bank en JPMorgan Chase voor 127 miljoen euro in een fraudezaak over de beïnvloeding van rentetarieven voor de Japanse yen. Investeerders hadden aanklachten ingediend tegen de banken wegens gerommel met de Libor- en Euroyen-rentetarieven. Eerder troffen Citigroup en HSBC en de Franse bank BNP Paribas ook al schikkingen om verdere vervolging voor koersmanipulatie te voorkomen. Credit Suisse schikte in november 2017 ook voor 135 miljoen dollar haar koersmanipulatie. De banken schikten voor een totaalbedrag van 5,8 miljard dollar. Twee derde van de 180 landen heeft verregaande vormen van corruptie. Nieuw-Zeeland, Denemarken, Finland en Zweden hebben het minst last van corruptie. Op de 1e plaats van meest corrupte landen staat Noord Korea, Somalië op 2 Zuid-Soedan op 3 Syrië.

Afrika

De Gupta-familie wordt ervan beschuldigd hun goede contacten met de Zuma’s te hebben gebruikt voor het binnenhalen van contracten, en konden zelfs meebeslissen over benoemingen of ontslag van bewindslieden. Duduzane Zuma werkt voor Oakbay, het bedrijf van de Gupta’s. Oakbay huurde het grootste Britse pr-bureau Bell Pottinger in om het imago te beschermen. International advieskantoor McKinsey heeft jarenlang verdachte de miljoenenbetalingen gedaan aan de familie Gupta, zakenvrienden van president Jacob Zuma om zo een overheidscontract van 78 miljoen dollar bij Eskom binnen te halen. Een Zuid-Afrikaanse parlementaire commissie onderzoekt of McKinsey inderdaad geld liet wegsluizen. Eskom is een staatselektriciteitsbedrijf van de Gupta’s met ruim 41.000 werknemers.
Volgens betrokken werknemers zouden de twijfels al in 2013 gemeld zijn, maar daar werd door de leiding niets mee gedaan. Het Eskom-contract was de helft van de Zuid-Afrikaanse omzet van McKinsey. Terwijl McKinsey voor Eskom werkte in de periode 2015-2016 betaalde Eskom naar verluidt 30% van de waarde van het contract aan een bedrijf genaamd Trillian, dat werd gecontroleerd door relaties van de familie Gupta. Eksom stelt dat het betaalde omdat McKinsey had verklaard dat Trillian werkzaamheden voor hun uitvoerde. Een van de partners van McKinsey was in 2009 ook betrokken bij een handel in voorkennis. Voormalig senior executives Rajat Gupta (geen familie van de eerder genoemde Gupta) en Anil Kumar deelden informatie met de Galleon Group Hedge Fund. Onder leiding van miljardair Rajaratnam zou voor 20 miljoen dollar zijn verdiend aan handel met voorkennis. Er werd onder meer gehandeld in aandelen van hotelketen Hilton, internetgigant Google en IBM. De Amerikaanse autoriteiten hebben Rajaratnam en vijf anderen aangeklaagd voor fraude met aandelen en samenzwering. De vijf waren medewerkers van Intel, McKinsey, IBM en twee werknemers van het investeringsfonds New Castle. Anil Kumar verliet de firma na de beschuldigingen in 2009. Gupta werd in juni 2012 veroordeeld voor samenzwering en effectenfraude nadat hij in oktober 2011 door de FBI werd gearresteerd. Tenminste twee keer gebruikte Gupta een McKinsey-telefoon om Rajaratnam te bellen. Een ex-partner in het Chicago-kantoor van McKinsey en een voormalig intern consultant bij State Farm werden in januari 2016 aangeklaagd voor fraude voor de vermeende facturering van 890.000 dollar in valse advies- en reiskosten. Navdeep Arora, de voormalig McKinsey-partner, werd gearresteerd op de internationale luchthaven van JFK in New York. KPMG International heeft naar aanleiding van de beschuldigingen de ceo Trevor Hoole laten aftreden en vervangen. Daarnaast zijn een aantal partners de laan uitgestuurd en zal KPMG Zuid-Afrika discplinaire stappen ondernemen tegen de lead partner bij de controles van de niet-beursgenoteerde bedrijven van de Gupta-familie. Een KPMG rapport voor de belastingdienst werd gebruikt om voormalig minister van Financiën Pravin Gordhan, een criticaster van de Gupta-familie, in diskrediet te brengen. Volgens KPMG waren de conclusies in het rapport onduidelijk en voldeed het rapport niet aan de kwaliteitseisen van het kantoor. Gordhan werd eerder dit jaar door president Zuma ontslagen. KPMG stopte in maart 2016 met de werkzaamheden voor deze bedrijven en betreurt de aanwezigheid van vier partners bij een Gupta-trouwerij in 2013. KPMG zal de 23 miljoen Rand die het kantoor voor het rapport in rekening bracht terugstorten. Daarnaast zal het kantoor 40 miljoen Rand doneren aan onderwijs en organisaties die strijden tegen corruptie. Dat bedrag is gebaseerd op de kosten die het kantoor in rekening bracht voor de controle van de Gupta-bedrijven sinds de start daarvan in 2002. Het Zuid-Afrikaanse Openbaar Ministerie vervolgt oud-president Jacob Zuma voor zijn corruptiepraktijken. De voormalige first lady van Zimbabwe, Grace Mugabe, wordt verdacht van grootschalige smokkel van ivoor en diamanten en zou aan het hoofd hebben gestaan van een syndicaat dat tonnen ivoor en diamanten het land uit bracht. Zuma is 27 juli 2018 weer voor de rechter in Pietermaritzburg verschenen maar deze besloot de zaak te verdagen tot 30 november.

Afghanistan

Afghanistan staat op de derde plaats van de landen met de meeste corruptie, vlak na Noord Korea en Somalië. Engeland staat op de tiende plaats samen met Duitsland en Luxemburg. Maar ook Suriname en China zijn van de partij.

Antillen

Een parlementslid, een politiefunctionaris en vijf andere verdachten op Sint-Maarten pleegden voor 2,7 miljoen euro fraude bij het havenbedrijf. Justitie beschuldigt hen van belastingontduiking en het uitgeven van gefingeerde facturen. Zittend parlementariër Chanel Brownbill is een van de hoofdverdachten, evenals de topman van het havenbedrijf en de eigenaar van het beveiligingsbedrijf dat de haven bewaakt.Een speciaal anti-corruptieteam heeft USP parlementariër Frans Richardson gearresteerd.

Argentinie

Het OM in Argentinië vervolgt oud-president Cristina Kirchner samen met ruim veertig medestanders vanwege corruptie. Kirchner wordt verdacht van het leiden van een netwerk dat systematisch smeergeld binnenhaalde in ruil voor overheidsopdrachten.

België

De bende van Nijvel pleegde in de jaren 80 een reeks gewelddadige overvallen. Daarbij vielen in totaal 28 doden en 40 gewonden. De Bende werd berucht na de inbraak in een Colruyt-supermarkt in de plaats Nijvel (1983), een man en een vrouw die daar toevallig kwamen tanken werden doodgeschoten. Daarna volgde een overval op een wapenwinkel in Waver (1982). Politieman Claude Haulotte werd daar in het hoofd geschoten. Er werden vijftien wapens gestolen waarbij enkele prototypes bestemd voor de rijkswacht. De wapens werden in 1982, 1983 en 1985 in België gebruikt bij een reeks moorden, overvallen en inbraken. De leden opereerden heel professioneel en waren ervaren schutters. In 1985 op vrijdag 27 september vielen bij twee overvallen op twee verschillende filialen van Delhaize acht doden. Eerst werd het filiaal in Eigenbrakel overvallen (3 doden) en minder dan een half uur later dat in Overijse (5 doden). Een Rijkswachter was die avond van de 27ste september 1985 aan de slag in zijn post in Oudergem, tussen Overijse en Eigenbrakel. Op de briefing vernamen hij en zijn collega’s dat er een overval gebeurd was op de Delhaize van Eigenbrakel. Ze waren van de snelwegpolitie en hadden een snelle Porsche tot hun beschikking, plus een BMW en motoren. Snel genoeg om het tegen de Golf GTI op te nemen. “Maar we mochten er niet achter gaan”, getuigt de inmiddels ex-rijkswachter nu “We moesten ons aan onze taak houden: alcoholcontroles uitvoeren in de buurt.” De laatste overval op een Delhaize-filiaal in Aalst op 9 november 1985 telde acht doden. Leden van de Groep Diane van de rijkswacht in België organiseerden deze overvallen. De bende had drie leiders: ‘de Reus’, die de overvallen leidde, ‘de Killer’, die het meeste moorden pleegde en ‘de Chauffeur’. Cristiaan B. alias De Reus bekende op zijn sterfbed. Volgens getuigen kwam ‘de Killer’ om bij de overval in Aalst. Hij wordt verantwoordelijk gehouden voor 23 van de 28 doden. Volgens een nieuwe getuige is De Reus echter de 63-jarige oud-officier Michel Libert. Libert zou hem in 1979 hebben gerekruteerd voor de extreemrechtse organisatie Westland New Post (WNP). Hij nam deel aan trainingskampen en brak in opdracht van de organisatie in bij een legerkazerne om materiaal te stelen, schrijven de kranten. In 1981 brak hij met WNP. Toen kort daarna kranten over de misdaden van de Bende van Nijvel schreven, herkende hij wat hij bij WNP had geleerd. Libert was in 1983 en 2014 ook al in beeld bij het onderzoek naar de bende. Er werd nooit een relatie ontdekt tussen Gladio en terroristische activiteiten of extreemrechts en het is dus niet bekend of er een verband is tussen leden van Gladio en de Bende van Nijvel, wat wel gesuggereerd werd.

De Groep Diane was de voorloper van de huidige CGSU. Die elitegroep werd eind 1972 binnen de rijkswacht opgericht in de nasleep van de terroristische aanslag op Israëlische atleten tijdens de Olympische Spelen in München. Groep Diane moest een antwoord kunnen bieden mochten terroristen in ons land opduiken. Enkele leden van de groep uit de eerste lichting opereerden als de Bende van Nijvel. Christiaan B. maakte deel uit van deze Groep. De eenheid stal in 1982 speciale wapens uit de eigen, sterk beveiligde opslagplaats. Zijn broer vertelde dat B. ex-rijkswachters Madani Bouhouche en Robert Beijer als zijn vrienden beschouwde. Bouhouche en Beijer werden verdacht van misdrijven die aan de Bende van Nijvel gelinkt werden. Zoals de moord op wapenhandelaar en FN-ingenieur Juan Mendez-Blaya. De twee onderhielden bovendien geregeld contacten met enkele leden van de Groep Diane en met leden van de Staatsveiligheid. Bouhouche overleed in 2005, Beijer ontkent dat hij Christiaan B. kent. De naam van ‘De Reus’ werd al in 1998 genoemd. Toen een getuige in 1998 een robotfoto zag, wist hij het zeker en stapte naar de politie. Na bedreigingen besloot hij echter verder te zwijgen. Volgens het gerecht was er eerder onvoldoende bewijs tegen de ex-rijkswacht. Er zijn twee parlementaire onderzoeken aan de terreur van de Bende van Nijvel gewijd. De conclusie was steeds dat er geen bewijzen waren voor een georganiseerd terreurnetwerk. Het elftallige onderzoeksteam krijgt versterking van nog eens twintig speurders en misdaadanalisten. De afgelopen tijd zijn achthonderd tips binnengekomen, waarvan er 470 nader worden onderzocht.

Bolivia

Een Boliviaanse oppositieleider en oud-presidentskandidaat is veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf vanwege corruptie. In 2009 was hij presidentskandidaat. Ook Afghanistan en Nigeria scoren hoog op de Internationale corruptie-index.

Brazilie

Petrobras betaalde tientallen miljoenen steekpenningen aan belangrijke politici. De corruptie begon al in 1999 tijdens de regering van Fernando Henrique Cardoso en resulteerde tot nu toe in meer dan 100 arrestaties. Naar mate het onderzoek vordert blijken er internationaal steeds meer bedrijven smeergeld aan Petrobras te hebben betaald. Uit de Panama files bleek dat 57 politici van de PSDB, de PDT, PP, PSB, PSD en de PTB partijen gekoppeld zijn aan 107 offshore bedrijven waar verdachte geldstromen plaats vonden. Jorge Zelada, de ex directeur van Petrobras werd veroordeeld tot 12 jaar gevangenisstraf voor corruptie en witwassen net als manager Eduardo Costa Musa en twee andere medeplichtigen. Samen ontvingen zij dertig miljoen dollar aan steekpenningen voor een contract in 2009 met Vantage Drilling Corporation.

Canada

Een goede vriend en fondsenwerver van de Canadese premier, Stephen Bronfman, zou twintig jaar lang miljoenen dollars hebben weggesluisd naar de Kaaimaneilanden via zijn investeringsmaatschappij Claridge. Ook een ex-senator, Leo Kolber, was bij het wegsluizen betrokken.

China

Corruptie in China is een veel voorkomend probleem. De casinobranche Macau is een paradijs voor gokkers. Gokken via de illegale weg gaat vooral via “junkets” die rijke Chinezen in staat stellen om met geleend geld te gokken. Door de strijd tegen de casino’s in China is er een netwerk met de Filipijnen, Zuid-Korea en enkele Australische steden aan het licht gekomen. De meeste gokkende zakenmannen zijn actief op de beurs. Ook merken de luxe veilinghuizen en evenementen organisatoren veel van de corruptie aanpak. China is hard bezig om de corruptie uit te bannen.  Ondertussen hebben Chinese spionnen op grote schaal bedrijfsgeheimen gestolen van chipmachinemaker ASML. Hooggeplaatste R&D-medewerkers bleken indirecte banden te hebben met het Chinese ministerie van Wetenschap en Technologie.

Colombia

Drugscriminelen vulden in Colombia het machtsvacuüm op dat achterbleef in de voormalige FARC-gebieden. President Juan Manuel Santos beloofde tachtigduizend politieagenten en militairen naar die gebieden te sturen om dat te voorkomen en dat blijkt met behulp van de geheime diensten van de ondersteunende landen te helpen. De politie nam 8 november 2017 meer dan twaalf ton cocaïne in beslag met een geschatte straatwaarde van 310 miljoen euro. Er werden ondanks de grootschalige actie echter maar vier mensen gearresteerd. De cocaïne was ondergronds opgeslagen op vier boerderijen in een gebied in de noordwestelijke provincie Antioquia, vlak bij de grens met Panama en waren eigendom van de Clan del Golfo. Een kopstuk met de bijnaam “Otoniel” werd aangehouden. De operatie werd uitgevoerd door veertig commando’s in Black Hawk-helikopters en nog eens 360 geüniformeerde politiemensen. De cocaïne lag klaar om op weg te gaan naar de bananenhaven voor export naar Europa en de Verenigde Staten. Dit jaar is er in Colombia nu 362 ton cocaïne in beslag genomen. In 2016 was dit 317 ton.

Curaçao

Emsley Deonicio Tromp, die sinds 1991 directeur van de Centrale Bank van Curaçao en Sint Maarten is, stond terecht voor belastingfraude en het witwassen van geld in de privésfeer.  Tromp heeft Curaçao voor zo’n 2,8 miljoen euro benadeeld, maar werd hiervoor vrijgesproken Minister van Volksgezondheid Jacinta Constancia werd veroordeeld tot twintig maanden cel voor oplichting. Ook mag ze vijf jaar lang het ambt van minister niet uitoefenen. Tegen Constancia was 34 maanden geëist. Ook haar echtgenoot moet twintig maanden de cel in. Constancia was minister in het kabinet van premier Gerrit Schotte van 2010 tot 2012. Zij en haar echtgenoot stonden terecht voor het achteroverdrukken van omgerekend 200.000 euro. Dat geld was bestemd voor de aanschaf van 40.000 mondkapjes die nooit werden geleverd.

Oud-minister George Jamaloodin van Financiën van het zelfde kabinet Gerrit Schottte (2010/2012) werd in augustus 2019 schuldig bevonden en tot 28 jaar cel veroordeeld voor het opdracht geven tot de politieke moord op de 54-jarige politicus Helmin Wiels. Jamaloodin had de opdracht en het geld voor de moord gegeven. Zijn halfbroer is de lokaal bekende gokbaas Robbie dos Santos en het slachtoffer deed mogelijk onderzoek naar de illegale loterijverkoop op Curaçao. De moordenaar en een medeplichtige kregen respectievelijk levenslang en 26 jaar

Denemarken

In de Estse hoofdstad Tallinn AFP is Danske bank gevestigd. Tussen 2007 en 2015 werd naar schatting zo’n 200 miljard euro via de bankkantoren in Estland geld van criminelen witgewassen. Tot 2015 konden criminele Russen, Moldaviërs en Azerbeidzjanen zonder problemen bankieren. En dat deden in grote getale. Tienduizenden verdachte transacties werden zonder controle doorgelaten. Nadat een klokkenluider in 2013 ruchtbaarheid gaf aan de witwaspraktijken startte de bank een summier eigen onderzoek die echter niet met de top van de bank werd gedeeld. Het Openbaar Ministerie startte in augustus 2018 zelf een strafrechtelijk onderzoek. De bank kan een boete tegemoet zien die even hoog of in de buurt ligt van de boete die ING Nederland kreeg namelijk 650 tot 750 miljoen euro.

Frankrijk

Zowel de Franse als de Braziliaanse ex-president worden verdacht van illegale financiering van verkiezingscampagnes. De fraude moest verhullen dat de verkiezingscampagne ruim tweemaal zoveel kostte als door de Franse wet is toegestaan. In 2012 werd veel meer geld aan de campagne uitgegeven dan was toegestaan. Nog dertien anderen zijn ook als verdachte aangemerkt. Nicolas Sarkozy die president van Frankrijk was van 2007 tot 2012 werd in maart 2018 opnieuw gearresteerd en verhoord in een onderzoek naar financiering van een vroegere verkiezingscampagne. In 2016 kwam hij voor de rechter vanwege de financiering van zijn verkiezingscampagne voor het presidentschap in 2012.

De IMF-voorzitter is door het Franse gerecht schuldig bevonden en veroordeeld voor nalatigheid bij fraude. Er was niet in beroep gegaan tegen een schadevergoeding van honderden miljoenen in de zaak tegen de eigenaar van Adidas die ernstig was benadeeld bij de verkoop van het bedrijf. Dit leidde tot slepende rechtszaken en uiteindelijk tot een schikking van ruim 400 miljoen euro. Maar, die schikking bleek intern bekokstoofd en bleef onbestraft. Bij hetzelfde IMF gingen ook bestuurders van Bankia de fout in door tussen 2010 en 2012 de creditcard van de Bankia bank te gebruiken voor privédoeleinden. In totaal werd er 12 miljoen uitgegeven met de zwarte creditcards. Een Franse presidentskandidaat moest verschijnen voor de onderzoeksrechter in de zogenoemde ’Penelopegate’. Hij zou zijn vrouw honderdduizenden euro’s hebben betaald voor werk dat ze nooit zou hebben verricht. Oostenrijk leverde foute gegevens aan over zijn overheidsschuld en kreeg hiervoor een boete van 29,8 miljoen euro. De regering en andere instanties van de deelstaat Salzburg gaven in 2012 en 2013 verkeerde cijfers over het begrotingstekort en de staatsschuld van Salzburg aan het Europese statistiekbureau Eurostat. De lidstaten moeten nog beslissen of de boete daadwerkelijk moet worden betaald. De corruptie bij de FIFA speelt al vanaf 1991. Er zijn meer dan honderd meldingen van verdachte financiële activiteiten die te maken hebben met de toewijzing van de WK’s voetbal in 2018 (Rusland) en die van 2022 in Qatar. De FIFA is zelf ook een onderzoek gestart naar Paris Saint-Germain-voorzitter Nasser Al-Khelaifi, die als directeur van mediabedrijf beIN Media de voormalig secretaris-generaal van de FIFA Jerome Valcke zou hebben omgekocht voor de rechten van de WK’s van 2026 en 2030.

Groot Brittanie

Serious Fraud Office (SFO) doet onderzoek naar corruptie bij British American Tobacco (BAT). Eind 2015 meldde  klokkenluider en ex-medewerker van BAT aan de Britse omroep BBC dat hij in Kenya steekpenningen had betaald. Kort voor de onthullingen bij BBC verbrak BAT haar zeventienjarige relatie met accountant PwC, vanwege een dispuut van BAT met papierfabrikant Windward Prospects. BAT en Windward kregen in 2015 ruzie over de kosten van het schoonmaken van vervuild rivierwater in Wisconsin. De moedermaatschappij van Windward, Sequana, kreeg advies van PwC, dus BAT klaagde ook PwC aan.

Honduras

Een voormalig Hondurees president heeft steekpenningen aangenomen toen hij lid was van het televisie- en marketingcomité van de FIFA.

India

De 61 jarige Indiase zakenman Vijay Mallya, onder meer bekend van zijn Formule 1-team Force India wordt verdacht van fraude, witwassen en samenzwering bij een groep Indiase banken, waaronder staatsbank IDBI. Hij wordt beschuldigd van het opzettelijk in gebreke blijven van circa 1,4 miljard dollar aan schulden voor zijn failliete luchtvaartmaatschappij Kingfisher Airlines en is voor 27 zaken voor de Indiase rechter gedaagd, waarvan 22 in relatie tot zijn luchtvaartmaatschappij. In 2012 ging zijn Kingfisher Airlines failliet en werden salarissen niet meer betaald en bleven grote schulden achter.  In april 2015 werd zijn persoonlijke vliegtuig verkocht om de luchthavenheffingen te betalen voor de vliegtuigen die daar gestald stonden. In 2016 vluchtte hij naar Londen. Hij werd daar in april 2017 op verzoek van de Indiase autoriteiten gearresteerd. De Indiase regering eist een uitlevering naar India. Zijn vermogen van 1,5 miljard dollar werd bevroren en Mallya moet ondertussen moet leven van 5700 euro per week. Hij verdiende zijn geld niet met hard werken maar erfde het belang in United Breweries (UB) van zijn vader. Mallya werd met instemming van Heineken, voor het leven benoemd als voorzitter bij UB. In mei 2017 werd beslag gelegd op zijn aandelenbelang van 31% in UB door de Indiase overheid om zijn schulden af te lossen. Heineken wil nu toch maar dat Mallya aftreed als bestuursvoorzitter en wil de aandelen in UB overnemen. Op 2 september 2007 nam hij samen met Michiel Mol en Jan Mol voor € 80 miljoen het Spyker F1-team over. De nieuwe naam werd in seizoen 2008 veranderd in Force India F1 team.

Een 45-jarige scooterrijder werd 20 januari 2018 doodgeslagen door een groep verkeershandhavers in de Indiase stad Madhyamgram omdat hij geen helm droeg en daarna weigerde om met smeergeld de te betalen boete af te kopen.

Israël

Zowel de Israëlische premier als zijn vrouw worden verdacht van corruptie en het aannemen van tienduizenden euro’s aan giften van Israëlische en buitenlandse zakenlieden. Zo’n twintigduizend mensen demonstreerden twee december 2017 in het centrum van Tel Aviv tegen de corruptie van de regering en de traagheid van de lopende onderzoeken tegen premier Benjamin Netanyahu. De premier moet worden aangeklaagd wegens corruptie vindt de Israëlische politie na een onderzoek van bijna twee jaar. De premier zou voor bijna een kwart miljoen euro aan cadeau ’s hebben ontvangen en hij zette zich in voor een Amerikaans visum voor een in Israël geboren Hollywood-tycoon, door dit aan te kaarten bij de toenmalig Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Kerry. Daarnaast  zou hij hebben beloofd een gratis krant aan banden te leggen in ruil voor positieve berichtgeving door een rivaliserende krant. Die deal ging nooit door. Zijn vrouw Sara Netanyahu is 21 juni 2018 officieel aangeklaagd voor fraude met staatsfondsen. De verdenkingen omvatten onder meer het misbruik van omgerekend 87.000 euro aan officiële fondsen. De catering door dure en bekende restaurants vond volgens de aanklagers van 2010 tot 2013 plaats.

Italië

In Italië moest de burgemeester van Milaan opstappen nadat hij officieel werd verdacht van corruptie bij de toewijzing van een reeks vergunningsaanvragen rondom de Expo Milan 2015. Ongeveer tegelijkertijd deed de Guardia di Finanza ook een inval op het stadhuis in Rome en arresteerde de burgemeester op verdenking van corruptie. Ook zijn aannemer werd gearresteerd.

In het proces tegen de georganiseerde misdaadgroep Ndrangheta in Calabrië zijn bijna 150 personen aangeklaagd. Tot de verdachten behoren ambtenaren, politici, arbeiders, ondernemers en journalisten. Zij worden beschuldigd van moord, witwaspraktijken, afpersing, corruptie en stembusfraude. ook voormalig profvoetballer Vincenzo Iaquinta, werd veroordeeld tot twee jaar celstraf, omdat hij zijn vader aan wapens heeft geholpen. Daarmee ondersteunde Iaquinta (38) de Ndrangheta. Zijn vader Giuseppe Iaquinta heeft wegens zijn vooraanstaande rol in de misdaadgroep een gevangenisstraf van negentien jaar gekregen. Ndrangheta heeft de Siciliaanse cosa nostra verdrongen als machtigste criminele organisatie van Italië en in Nederland houdt de organisatie zich vooral bezig met drugssmokkel via de bloemenbranche. Ndrangheta is een grote speler in de cocaïnehandel en houdt zich verder bezig met witwassen door investeringen in bijvoorbeeld de horeca. Tussen 1992 en 2014 werden in Nederland 55 gezochte maffialeden aangetroffen, onder andere in een vakantiepark in Flevoland. Santo Vottari werd in 2017 als baas van de maffiaorganisatie aangehouden. Hij was onder meer betrokken bij een geruchtmakende moord in de Duitse stad Duisburg, ruim tien jaar geleden werden bij een vete tussen twee maffiaclans zes Italianen doodgeschoten voor de deur van een pizzeria. In Nederland in Venray, Tegelen en Horst (pizzeria’s) en in België, Italië en Duitsland vonden invallen plaats. Politie en justitie uit Nederland, Italië, Duitsland en België hebben in de nacht van 4 op 5 december een gecoördineerde inval gedaan waarbij vijf aanhoudingen zijn verricht in Nederland en 85 elders in Europa. Op acht plaatsen zijn doorzoekingen geweest: Den Haag, Zoetermeer, Amsterdam (pillenfabriek), Amstelveen, Velsen, Rotterdam, Tegelen en Sittard. De actie met codenaam Pollino houdt verband met het Europese onderzoek dat al in 2016 begon. Er werd twee miljoen euro, 140 kilo xtc-pillen en drie- tot vierduizend kilo cocaïne in beslag genomen. Er werden in totaal 84 arrestaties verricht. De meeste drugstransporten liepen via de haven van Rotterdam. De Italiaanse politie legde in februari 2019 bij UniCredit, Intesa Sanpaolo, Banca Monte dei Paschi di Siena, Banco BPM en een dochteronderneming voor meer dan 740 miljoen euro beslag, nadat meer dan 100.000 klanten bleken te zijn opgelicht met grootschalige diamantfraude. Klanten werden benaderd door bankmedewerkers voor investeringen in diamanten en ontvingen hiervoor vergoedingen, smartphones, antiek, dure trips en sieraden. Doordat contracten vaak in een bankfiliaal werden getekend, hadden klanten het idee dat zij een deal sloten met hun bank – en niet met een handelaar. De diamanten werden verkocht voor prijzen die ver boven de geschatte waarde lagen. In 2017 moesten vier banken ook al een boete aan de mededingingsautoriteit betalen voor soortgelijke fraude. De financiële recherche heeft zo’n 70 verdachten in onderzoek.

Japan

De Japanse metaalproducent Kobe Steel heeft gefraudeerd met de uitkomsten van kwaliteitsinspecties voor staaldraad, dat gebruikt wordt in onder meer automotoren en om banden te versterken. Kobe Steel erkent de stevigheid en levensduur van onder meer aluminium- en koperproducten te hebben vervalst en blijkt ook gefraudeerd te hebben bij de productie van haar staal. De producten van Kobe worden gebruikt in auto’s, vliegtuigen en treinen. De fraude betrof ongeveer 20 duizend ton aluminium en koper bestemd voor onder meer Toyota, Nissan, Boeing en de luchtvaarttak van Mitsubishi. Topman Hiroya Kawasaki moest opstappen.

Nissan heeft in oktober 20 procent minder auto’s verkocht door malversaties met verplichte inspecties van nieuwe voertuigen. Eind september werden in fabrieken van Nissan  inspecties uitgevoerd door personen zonder de juiste certificaten. Tevens bleek dat er kopieën van stempels in omloop waren waarmee de kwaliteitskeuring van auto’s officieel worden bekrachtigd. Het bestuur heeft in november 2018 voorzitter Carlos Ghosn en directeur Greg Kelly ontslagen nadat Ghosn in Japan werd gearresteerd op verdenking van belastingfraude. Ghosn is ook topman van Renault en van de Frans-Japanse auto-alliantie Renault-Nissan-Mitsubishi. De 64-jarige Ghosn zit nog steeds vast en zou tussen juni 2011 en juni 2015 tot vijf keer toe te weinig hebben aangegeven bij de fiscus. Nissan kampt met tegenvallende verkopen in China, de Verenigde Staten en Europa en moest voor de belastingfraude door Ghosn een voorziening van 74 miljoen euro reserveren.

Ook Takata fraudeerde met tientallen miljoenen airbags van het bedrijf die soms te krachtig explodeerden, waardoor automobilisten gewond raakten of zelfs overleden door metaalscherven. Takata is als gevolg van het schandaal failliet gegaan. Autofabrikant Mitsubishi fraudeerde met verbruikscijfers van sommige van zijn modellen.

Letland

De president van de centrale bank van Letland, Ilmars Rimsevics, wordt beschuldigd van het aannemen van steekpenningen van minstens 100.000 euro. De zaak naar Rimsevics kwam op hetzelfde moment als een onderzoek naar de Litouwse bank ABLV die werd gesloten na beschuldigingen van de Amerikaanse autoriteiten van witwaspraktijken en het schenden van sancties tegen Noord-Korea. Rimsevics is sinds 2001 gouverneur van de Letse centrale bank en is ook lid van het bestuur van de Europese Centrale Bank. Hangende het onderzoek is hij door de Letse autoriteiten geschorst als centralebank president en is hij ook niet meer bij de ECB betrokken geweest.

Litouwen

Sinds de jaarwisseling is het aantal meldingen van nepbekeuringen bij de Fraudehelpdesk sterk toegenomen. De nepboetes lijken afkomstig van het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB), maar hebben een Litouws rekeningnummer.

Malta

De 53-jarige Caruana Galizia blogte regelmatig over de Panama Papers en de corruptie in Malta en de Maltese premier Joseph Muscat en zijn vrouw. Ze publiceerde haar laatste blog over een rechtszaak tussen twee Maltese politieke kopstukken. De journaliste werd vermoord met een autobom. Ze had twee weken eerder aangifte gedaan van bedreiging.

Mexico

Een Mexicaans bouwbedrijf heeft gefraudeerd met zo’n 100.000 niet bestaande huizen waarvoor uitgaven en inkomsten werden geboekt De fraude liep op tot $3,3 miljard. Het bedrijf claimde tientallen jaren niet bestaande projecten in het zuiden van de Verenigde Staten. Na ontdekking is het bedrijf akkoord gegaan met een schikking met de Amerikaanse justitie. Drugsbaraon Joaquín Guzmán Loera, beter bekend als de leider van het Mexicaanse Sinaloa-kartel, Joaquin “El Chapo” Guzman (60), zit gedetineerd in New York en zijn proces loopt in Brooklyn. El Chapo verkrachtte routinematig 13-jarige meisjes, soms nadat ze waren gedrogeerd. El Chapo werd in januari 2017 uitgeleverd vanuit Mexico naar de VS en moet terecht staan voor drugshandel, moord, en leiding geven aan een criminele organisatie tussen 1989 en 2014. Er zou in de Verenigde Staten onder de leiding van El Chapo 14 miljard dollar zijn omgezet. El Chapo was het hoofd van het Sinaloakartel, oftewel de Confederatie. Guzmán begon zijn criminele carrière in de jaren 80 aan de zijde van Miguel Ángel “El Padrino” Félix Gallardo, destijds Mexico’s voornaamste drugsbaron. Een getuige in het proces tegen Joaquin ’El Chapo’ Guzman heeft herhaald dat de Mexicaanse drugsbaron in het verleden ex-president Enrique Peña Nieto heeft omgekocht voor 100 miljoen dollar.

Myanmar

Myanmar is een land in Zuidoost-Azië en grenzend aan Bangladesh, India, China, Laos en Thailand. Het leger heeft vorig jaar duizenden leden van de islamitische Rohingya-minderheid met ‘genocidale bedoelingen’ vermoord en verkracht. De hoogste legerleiding dient hiervoor voor de rechter te worden gebracht, zegt een onderzoekscommissie van de Verenigde Naties. Twee journalisten die hierover publiceerden werden recent door de rechter in Myanmar veroordeeld tot zeven jaar celstraf nadat ze in de val waren gelokt met een overdracht van geheime overheidsdocumenten.  De onderzoekscommissie adviseert om de legerleiding (chef-staf Min Aung Hlaing en de vijf generaals Aung Aung, Kyaw Zaw, Maung Maung Soe, Soe Win en Than Oo) aan te klagen voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Myanmar staat alom bekend om de faciliteringsbetalingen, omkopingen, witwaspraktijken en het geven of ontvangen van steekpenningen.

Oezbekistan

Een bedrijf van  de oudste dochter van de toenmalige president van het Aziatische land, Islam Karimovde moet in Nederland een boete van bijna 1,6 miljoen euro betalen wegens omkoping en valsheid in geschrifte. Verder zijn aandelen die het bedrijf in bezit had verbeurd verklaard. De vrouw heeft sinds het bekend worden van de corruptiezaak huisarrest in de hoofdstad Tasjkent. Via een brievenbusfirma in Gibraltar (Takilant) nam zij steekpenningen aan van telecombedrijven Vimpelcom en TeliaSonera voor het verkrijgen van licenties voor mobiele telefonie in Oezbekistan. De ondernemingen zijn op papier gevestigd in Nederland en maakten bij de betalingen gebruik van de diensten van Nederlandse juristen en (ING)bankiers. Het Openbaar Ministerie eiste een boete van bijna 5 miljoen euro en ontneming van een bedrag van ruim 300 miljoen euro aan wederrechtelijk verkregen voordelen. Telecombedrijf Telia heeft de zaak vervolgens voor 274 miljoen dollar geschikt. Drie in Rotterdam gevestigde dochterbedrijven van Telia zijn akkoord gegaan met het schikkingsvoorstel van het Openbaar Ministerie. Telia heeft volgens het OM meegewerkt en intern schoon schip gemaakt. Corrupte medewerkers zijn ontslagen en de hele top van het bedrijf is inmiddels vervangen. Het telecombedrijf wil bovendien de hele divisie waar de Oezbeekse tak onder valt afstoten. ING heeft de smeergeldbetalingen van Vimpelcom overgeboekt aan een Oezbeekse regeringsfunctionaris zonder dit te melden. De Fiod heeft bij de bank al in maart 2016 een inval en onderzoek gedaan. VimpelCom zelf schikte de zaak voor 795 miljoen met de Nederlandse en Amerikaanse autoriteiten. Het bedrijf had ruim 100 miljoen euro aan steekpenningen betaald om toegang te krijgen tot de lokale telefoniemarkt en het krijgen van 3G- en 4G-licenties. In 2007 kocht de Gibraltese brievenbusfirma Takilant Ltd. van de presidentsdochter, 33,3 procent van de aandelen van een dochterbedrijf van VimpelCom voor 20 miljoen dollar. In 2009 kocht VimpelCom de aandelen weer terug voor 57,5 miljoen dollar. In 2007 betaalde Watertrail Industries Ltd., een dochteronderneming van VimpelCom 25 miljoen dollar aan Takilant. In 2011 betaalde Watertrail Industries Ltd. nog eens 30 miljoen dollar aan Takilant. Ook het Zweeds Finse Teliasonera en het Russische MTS worden verdacht van corruptie met Takilant. Ook deze geldstromen liepen via de ING, Fortis, ATB en Svenska Handelsbanen. Teliasonera betaalde ook 220 miljoen via een derdenrekening van advocatenkantoor Houthoff Buruma, die het weer doorstortte naar Fortuis, die het weer doorsluisde naar Takilant in Gibraltar. Ook accountantskantoor EY wordt verdacht van het niet melden van deze verdachte transacties en is officieel als verdachte aangemerkt. Het gaat om transacties van Vimpelcom waarvan EY tot en met boekjaar 2013 de controlerend accountant was. Drie bankmedewerkers kregen van de Stichting Tuchtrecht een beroepsverbod opgelegd  vanwege schendingen van de bankierseed.

Pakistan

De voormalige Pakistaanse premier Nawaz Sharif is veroordeeld tot zeven jaar cel wegens corruptie. Sharif kon niet bewijzen hoe hij aan het geld kwam om een staalfabriek in Saoedi-Arabië te kopen. Sharif was drie keer premier van Pakistan. Het hooggerechtshof zette hem in 2017 af omdat hij inkomsten had verzwegen. In juli kreeg hij ook al een gevangenisstraf van tien jaar vanwege een corruptiezaak over de aankoop van luxueuze flats in Londen. Een gerechtshof in Islamabad schortte de uitvoering van dat vonnis later op, nadat de advocaten van Sharif in beroep waren gegaan.

Roemenie

Twee parlementsvoorzitters Liviu Dragnea (Huis van Afgevaardigden) en Calin Popescu Tariceanu (Senaat) worden door justitie beschuldigd van corruptie. Dragnea is eerder veroordeeld voor verkiezingsmanipulatie. Het kabinet van premier Sorin Grindeanu wilde eind januari 2017 een campagne tegen corruptie afzwakken. Het gewraakte besluit werd teruggedraaid na massale protesten en minister van Justitie Florin Iordache moest aftreden.

Rusland

In de Russische ambassade in Buenos Aires werd eind 2016 zo’n 389 kilo cocaïne in 12 koffers aangetroffen. De koffers zouden als diplomatieke bagage naar Rusland gaan. De Argentijnse politie werd ingelicht en die besloot in samenwerking met collega’s in Rusland de cocaïne te vervangen door meel en de lading te volgen met gps-apparatuur.
Vijf verdachten zijn gearresteerd, van wie drie in Rusland. Onder hen waren een Russische functionaris en een Argentijnse politieman. Een zesde verdachte is nog voortvluchtig en verblijft vermoedelijk in Duitsland.

Sergej  Leonidovitsj Magnitski was een Russische advocaat die werkte voor Bill Browder. Hij kwam in 2009 in een gevangeniscel om het leven nadat hij een grootscheepse belastingfraude aan het licht had gebracht. Magnitski, die als advocaat voor Firestone Duncan werkte voor Browder en toonde de betrokkenheid van belastingambtenaren, politiefunctionarissen, justitiemedewerkers en maffiabazen aan. Magnitski deed hiervan aangifte, maar in plaats van dat de verdachten werden opgepakt, werd hij zelf gearresteerd op verdenking van corruptie en samenzwering met Hermitage. Magnitski zat elf maanden in zeer slechte omstandigheden en zonder medische verzorging in voorarrest in Moskou en overleed na martelingen in zijn Russische cel waar hij met knuppels werd doodgeslagen. Hij werd onder druk gezet om tegen Hermitage te getuigen en zijn aanklachten tegen Russische overheidsfunctionarissen te laten vallen, maar weigerde dit. Bill Browder voert sindsdien campagne om corruptie in Rusland aan de kaak te stellen. Hij zette het Amerikaanse Congres ertoe aan om in 2012 de Magnitski-wet aan te nemen, die sancties bevat tegen corrupte Russische functionarissen die verantwoordelijk worden gehouden voor de dood van Magnitski. De wet bevatte sancties tegen achttien corrupte functionarissen die verantwoordelijk werden gehouden voor Magnitski’s dood. Zij mogen de VS niet meer in en mogen geen Amerikaanse bankrekeningen gebruiken. De Magnitski-wet werd later verbreed tot andere corrupte functionarissen en andere Russen die verdacht worden van mensenrechtenschendingen. Na de VS werden ook in Groot-Brittannië, Canda en andere landen Magnitski-wetten aangenomen. Het Europees Parlement zette 30 Russen op een zwarte lijst. Als tegenoffensief beweert Rusland dat juist Browder een internationale misdaadbende leidt en dat hij opdracht heeft gegeven tot vergiftiging van vier advocaten, onder wie Magnitski. Al zijn bedrijven werden geconfisqueerd en onderhands verhandeld en ten gelde gemaakt. In 2017 veroordeelde een Russische rechtbank Browder bij verstek tot 9 jaar gevangenisstraf. Browder werd daarom op Russisch verzoek in Spanje aangehouden, maar door tussenkomst van de chef van Interpol in Frankrijk kwam hij nog dezelfde dag vrij. Rusland diende al zes keer eerder een uitleveringsverzoek tegen hem in bij Interpol. De in 1964 geboren Browder is een Amerikaanse econoom met joods-Russische wortels die in 1996 het investeringsfonds Hermitage Capital oprichtte, met het doel te investeren in Rusland. Hij werd aandeelhouder in topbedrijven als Gazprom en Rosneft en ontwikkelde zich met succes tot de grootste buitenlandse investeerder in Rusland. Om de Amerikaanse belastingen te ontwijken, gaf hij in 1998 zijn Amerikaanse staatsburgerschap op en nam de Britse nationaliteit aan. In Moskou vonden gewelddadige politie-invallen plaats bij Hermitage en bij het advocatenkantoor Firestone Duncan, dat voor Hermitage werkte. Er werden documenten meegenomen die later werden gebruikt om dochterbedrijven van Hermitage te veroordelen tot miljoenenboetes. Ook gebruikten de nieuwe eigenaars de stukken om voor honderden miljoenen aan belastinggelden in handen te krijgen en naar het buitenland weg te sluizen. De dood van Magnitski maakte Browder tot een strijder voor de mensenrechten en hij wil dat iedereen die profiteert van de misdaad waarbij Magnitski is vermoord voor de rechter komt. Een deel van het verdwenen geld is volgens Browder door witwaspraktijken bij ING, ABN AMRO en Rabobank in Nederland opgedoken. Het witwassen begon via het filiaal van Danske Bank in Estland. Een groot aantal witwasbedrijven uit belastingparadijzen als Belize en de Britse Maagdeneilanden had daar rekeningen. Volgens Browder zijn behalve de Nederlandse banken ook een aantal Nederlandse bedrijven betrokken bij het witwassen van ruim 8 miljoen euro afkomstig uit de Magnitski-zaak en deed ook aangifte tegen de banken. Kledingbedrijf Mexx en bloemen (Mark Flowers), fruit en groentebedrijven en erotische bedrijven als Scala (Gerard Ph. Cok) en Beathe werden via ABN betaald met het verduisterde geld. De band Within Tempation werd zonder hun medeweten ook betaald vanuit Estland nadat ze in Rusland hadden opgetreden. Mark Flowers blijkt naast voor bloemen ook betaald te worden voor bouwmaterialen hetgeen het bedrijf ontkent. De ongebruikelijke transacties werden door de Nederlandse banken als ING ondanks een meldingsplicht niet gemeld. Ook bij Scala kwamen er betalingen voor “bouwmaterialen”. Uit ruim 1,3 miljoen gelekte banktransacties, e-mails en contracten van de inmiddels gesloten banken  Snoras AB en Ukio Bankas bleek dat de Russische Troika Bank miljarden aan Russisch geld via Litouwen naar banken in West-Europa sluisde. Ook bankrekeningen van ING en ABN AMRO werden gebruikt transacties ter hoogte van ruim 190 miljoen euro. Het geld was afkomstig van grote fraudezaken die door de Troika werden vermengd met privévermogens van vooraanstaande Russische politici en oligarchen.

Saudi Arabië

Banken in Saudi-Arabië blokkeerden in november 2017 op last van de regering meer dan 1200 bankrekeningen van personen en bedrijven. Een groot aantal prinsen, zakenlieden en functionarissen werden gearresteerd en vastgehouden in een hotel, waaronder prins Bin Talal. Uiteindelijk werden zij allemaal weer vrijgelaten na betaling van miljarden aan schikkingen. De Saudische koninklijke familie liet zich rond het jaar 2000 omkopen met 450 miljoen euro aan steekpenningen door Ballast Nedam voor militaire bouwopdrachten voor 580 miljoen dollar aan twee vliegvelden in Saoedi-Arabië. Ballast Nedam schikte de omkoping in 2012 voor vijf miljoen euro met justitie en seponeerde de zaak op advies van het ministerie van Timmermans van Buitenlandse Zaken. Ballast Nedam kreeg hiervoor miljarden euro’s aan bouwopdrachten voor vliegvelden voor de Saoedische luchtmacht, bruggen. De directeur van Ballast Nedam betaalde ook jaarlijks in $ 533.333 smeergeld aan twee medewerkers van Saoedische belastingdienst Ballast Nedam kocht in 2012 strafvervolging voor deze omkooppraktijken af door het OM vijf miljoen euro te betalen. Als dank voor zijn bemiddeling kreeg de prins in 2003 een onderscheiding in de orde van Oranje-Nassau. Het lintje werd hem destijds opgespeld door toenmalig minister Dekker. Saudi-Arabië onderzoekt al drie jaar corruptie waarbij minstens 86 miljard euro is verdwenen. Tweehonderd en acht mensen zijn ondervraagd over de „systematische corruptie en verduistering” Zeven van hen zijn inmiddels vrijgelaten zonder ergens van te zijn beschuldigd. Miljoenen euro’s aan steekpenningen van het bouwbedrijf, bedoeld voor de Saoedische prins Al-Waleed bin Talal werden weggesluisd via een geheime bankrekening in Zwitserland. KPMG zou hebben geholpen bij het in de boekhouding verborgen houden van de steekpenningen. Het strafrechtelijk onderzoek tegen drie betrokken KPMG-accountants loopt nog. Ballast Nedam moest in 2012 voor vijf miljoen euro schikken met justitie vanwege het voor 500 miljoen euro omkopen van de Saudische koninklijke familie.  De voormalige directieleden Martin W. (73) en Rob A. (70), moesten voor de rechter in Utrecht verschijnen. Martin W. kreeg in juli 2018 een celstraf opgelegd van twee maanden. Ook moest een boete betalen van 100.000 euro omdat hij meer dan 2,4 miljoen dollar had witgewassen en mag hij vijf jaar lang geen bestuursfunctie meer vervullen. De 5,1 miljoen euro moet hij terugbetalen. Ook bouwbedrijf Strukton moest tientallen miljoenen   afdragen aan de inmiddels overleden prins Mishaal bin Abdulaziz al Saoed om een order voor de Metronetwerk in Riyad rond te krijgen. De FIOD deed half februari een inval bij Strukton om onderzoek te doen naar de vermoedelijke corruptie en valsheid in geschrifte bij het binnenhalen van de opdracht.

Somalië

Somalië staat sinds 2013 bovenaan de lijst van de meest corrupte landen en wordt geteisterd door corruptie, burgeroorlogen en terrorisme. Het Internationaal Monetair Fonds probeert al jaren vergeefs te helpen met subsidie in ruil voor stevige hervormingen en de aanpak van corruptie in het land. De teller van Giro 555 voor onder andere Somalië staat boven de 30 miljoen euro en Nederland geeft vanuit ontwikkelingshulp structureel nog eens 45 miljoen per jaar aan het land. Een meerderheid van de 2e kamer wil het bedrag met nog eens 15 miljoen verhogen.

Spanje

In Spanje kwam tien jaar geleden de zaak ’caso Nóos’ aan het licht. De zwager van de Spaanse koning en zijn zakenpartner, staken minstens zes miljoen aan publiek geld in hun eigen zak.  De rechtbank veroordeelde hem in ’caso Nóos’ tot een gevangenisstraf van zes jaar en drie maanden, vanwege fraude, witwassen, verduistering van publiek geld en misbruik van zijn koninklijke connecties. Tegen zijn zakenpartner werd een celstraf van acht en een half jaar geëist. De vrijspraak van de zus van de Spaanse koning wegens belastingfraude is definitief. Er wordt geen beroep aangetekend bij de Hoge Raad. Tegen haar was acht jaar cel geëist maar de rechtbank van Palma sprak haar vrij.  Voormalig Koning Juan Carlos zou via zijn vermeende minnares Corinna zu Sayn-Wittgenstein tegen haar wil meerdere overzeese stukken grond hebben gekocht. Zij werd belastingtechnisch misbruikt omdat ze in Monaco woonachtig is.

Thailand

Thailand heeft de Britse autoriteiten om uitlevering gevraagd van de in augustus 2017 naar het Verenigd Koninkrijk gevluchte Yingluck Shinawatra, die in 2014 werd afgezet als premier. Ze werd bij verstek veroordeeld tot vijf jaar cel wegens corruptie en gesjoemel met rijstsubsidies. Zij vluchtte kort voordat de hoogste rechtbank haar veroordeelde. Thailand had een internationaal arrestatiebevel tegen haar uitgevaardigd. Ze ontkent de aantijgingen en noemt het proces politiek gemotiveerd. De ex-premier werd in 2014 afgezet door het constitutioneel hof vanwege ambtsmisbruik. Aan het begin van de rechtszaak werd vergeefs haar paspoort ingenomen.

Verenigd Koninkrijk

Het Verenigd Koninkrijk heeft tussen 2013 en 2016 te lage importheffingen gevraagd voor kleding en schoenen uit China. OLAF, de fraudedienst van de EU vraagt de Europese Commissie nu om bijna 2 miljard euro aan gederfde douane-inkomsten bij de Britten te innen. Damesbroeken werden fictief gewaardeerd op 91 cent per kilo, terwijl de marktprijs van katoen al 1,44 euro per kilo was. De grootschalige importfraude met valse facturen is nog altijd niet gestopt en groeit nog steeds. De spullen werden verhandeld naar de zwarte markt in Duitsland, Spanje, Frankrijk en Italië. Die zijn door de te lage prijzen 3,2 miljard euro aan btw-inkomsten misgelopen.

Verenigde Staten

Het Watergate-Schandaal in de jaren 1970. Vijf mannen die voor Nixon werkten werden op heterdaad betrapt bij een inbraak in het hoofdkantoor van de Democraten. In eerste instantie werden de mannen veroordeeld voor inbraak en afluisterpraktijken, maar tijdens de rechtszaak kwam naar buiten dat ze handelden in opdracht van de top van de regering, die haar betrokkenheid vervolgens had proberen te verbergen.  In totaal werden 43 mensen veroordeeld voor betrokkenheid bij de zaak – veel van hen waren naaste medewerkers van Nixon. Op 9 augustus 1974 legde Richard M. Nixon het ambt van president neer.

In Reagans regeringstijd verkocht de VS wapens aan Iran, ondanks het toenmalige wapenembargo tegen dit land. Dat deed de VS naar eigen zeggen om de kans te vergroten dat enkele Amerikaanse gijzelaars zouden worden vrijgelaten, die door terroristen in Libanon gevangen werden gehouden. De opbrengst van de wapenverkoop werd echter in het diepste geheim gebruikt om de Contra-rebellen in Nicaragua te steunen, die het toenmalige bewind in hun land wilden omverwerpen.

In 2014 bleek het plaatsje Hampton totaal corrupt. Zelfs de burgemeester werd gearresteerd door de federale politie nadat hij drugs probeerde te verkopen aan een undercover agent. Er werden 31 zeer zware federale inbreuken vastgesteld bij het stads- en politiebestuur. Federale agenten hebben arrestaties verricht en en tientallen verdachten gearresteerd vanwege oplichting en belastingontduiking. De meeste verdachten zijn ex- hoogwaardigheidsbekleders. Een markant voorbeeld was het misbruik van de snelweg die door de stad loopt. De lokale politie had er een lucratieve handel op gevonden door verkeersborden te verplaatsen, te manipuleren of simpelweg de snelheidslimiet niet aan te geven. Het resulteerden in 13.000 onwettige boetes en dit op een stukje snelweg van nog geen 360 meter lang.

Trump’s voormalige advocaat Michael Cohen kreeg van hem opdracht om pornoactrice Stormy Daniels zwijggeld te betalen. De door een FBI-onderzoek in het nauw gedreven Cohen sloot een overeenkomst met Justitie. Cohen had eerder ook al toegegeven dat hij 130 duizend dollar heeft betaald aan Daniels (echte naam Stephanie Clifford) om haar affaire met de president te verzwijgen en er werd 150 duizend dollar overgemaakt naar Playmate Karen McDougal, die ook zegt een relatie met Trump te hebben gehad. Er lekte een geluidsopname uit, waarop Trump en Cohen te horen zijn, terwijl ze de betaling aan McDougal bespreken. Na een FBI-inval kwam ook aan het licht dat Cohen voor miljoenen belasting heeft ontdoken en bankfraude had gepleegd voor zijn eigen vastgoedimperium en de taxibedrijven van zijn familie. Hij wordt nu berecht voor schendingen van de campagnewet, grootschalige bankfraude en belastingontduiking. Ook in de zaak tegen een andere voormalige bondgenoot van Trump, oud-campagneleider Paul Manafort werd schuldig bevonden aan belastingontduiking, fraude en witwassen.

Zuid Korea

De Zuid-Koreaanse president moet de benoeming intrekken van de door haar aangewezen premier om hierna het kiezen van een nieuwe eerste minister over te laten aan het parlement. Ze zou haar vriendin hebben bevoorrecht. Bij Samsung Electronics in Seoul zocht justitie naar bewijzen van betalingen (2,8 miljoen euro) aan een bedrijf van de premier en haar dochter, waarmee de paardrijtraining van de dochter werd bekostigd. Tussen Samsung en de Koreaanse ruiterfederatie zouden banden bestaan en de organisatie wordt ervan verdacht de regels te hebben veranderd om de dochter van de premier te bevoordelen. Topman Lee Jae van Samsung werd in februari 2017 opgepakt, veroordeeld en een jaar later alsnog weer in vrijheid gesteld. Hij had de dagelijkse leiding van het concern, en zou geld hebben gedoneerd aan stichtingen die hiervoor in ruil hun steun gaven aan een fusie waar Samsung aan werkte. Ook de president zou bij de corruptie betrokken zijn. De vertrouweling van de president zou haar relatie met de president hebben gebruikt om onder Samsung te dwingen geld af te staan aan fondsen die zij beheerde. Het corruptie schandaal leidde tot het aftreden van president Park Geun-hye die werd veroordeeld tot een celstraf van 24 jaar wegens machtsmisbruik en omkoping met een bijkomende boete van 13 miljoen euro. De Samsung-topman werd veroordeeld voor het omkopen van een vertrouweling van de voormalige Zuid-Koreaanse president. In ruil daarvoor zou de president een controversiële fusie van twee Samsung-divisies hebben goedgekeurd. De straf van Lee is gehalveerd tot 2,5 jaar, maar hij hoeft die niet uit te zitten. Wel geldt er een proeftijd van vier jaar. De Oud-president Lee Myung-bak (76) werd aangeklaagd voor corruptie en verdacht van witwassen en belastingontwijking (Lee was president van Zuid-Korea van 2008 tot 2013. In het kader van het onderzoek werden eerder al invallen gedaan in huizen en kantoren van de oud-president en diens familie. Lee Myung-bak is begin oktober 2018 veroordeeld tot vijftien jaar celstraf en moet circa 8,5 miljoen euro boete betalen. De rechtbank in Seoul oordeelde dat Lee zich schuldig heeft gemaakt aan onder meer machtsmisbruik en het aannemen van smeergeld van bedrijven.

Zweden

Swedbank, een van de grootste banken van Zweden is mogelijk betrokken bij “systematische witwaspraktijken” die bijna tien jaar hebben geduurd. Er zou  zo’n 5,1 miljard euro tussen Swedbank en Danske Bank weggesluisd zijn via verdachte accounts. Hiervan zou 26 miljoen dollar gerelateerd zijn aan Russische belastingfraude die door klokkenluider Sergei Magnitsky aan het licht werd gebracht. Door de Russische advocaat en klokkenluider Magnitsky kwamen ook mogelijke witwaspraktijken van Danske Bank boven tafel. Hij kwam in 2009 om het leven in een Russische cel nadat hij belastingfraude had aangetoond.

Nederland

Naar schatting wordt er in Nederland jaarlijks zo’n 16 miljard euro witgewassen. In het waarschuwingsregister van de FAD samengesteld door circa zestig grote winkelketens met in totaal 180.000 werknemers staan 1.826 ex-werknemers die zijn ontslagen na diefstal of fraude in de winkel waarin ze werkten. In 2016 werden 430 personen aan de zwarte lijst toegevoegd.

Koningshuis

Wijlen Prins Bernhard had de Nederlandse regering geadviseerd materiaal van de Amerikaanse vliegtuigfabrikant Lockheed aan te schaffen en ontving hiervoor van de vliegtuigbouwer 1,1 miljoen dollar aan steekpenningen. Zo wordt ook de vermogensbeheerder van het Koninklijk Huis verdacht van fraude. Het Openbaar Ministerie doet strafonderzoek naar Box Consultants wegens mogelijke miljoenenfraude met verborgen commissiebetalingen. De 55-jarige Remy M. zou als directeur van vermogensbeheerder Box Consultants ruim € 8 miljoen aan provisies niet aan klanten hebben uitgekeerd, maar aan Box en zijn privévennootschap Boulder. Box Consultants heeft miljarden euro’s in beheer van de koninklijke familie. Remy M. heeft eerder in 2015 na Fiod-invallen ook al vier dagen in voorarrest gezeten. Hij is de persoonlijke accountmanager van het Koninklijk Huis.

Overheidsdiensten, politici en ambtenaren

Op valsheid in geschrifte staat een maximumstraf van zes jaar. en voor het omkopen van een ambtenaar is de maximumstraf zes jaar of een geldboete van maximaal 820.000 euro. Voor het schenden van het ambtsgeheim staat artikel 272 van het Wetboek van Strafrecht een maximumstraf van 1 jaar. Dat blijkt echter geen belemmering voor een groot aantal fraude en corruptiezaken.

Een voormalige politievakbondsvoorzitter en twee andere vakbondsleden zijn ontslagen wegens ernstig plichtsverzuim. Zij hadden bestuursfuncties bij politievakbond ANPV, maar waren nog in dienst bij de politie en hebben regels en voorschriften van zowel de ANPV als de politie overtreden. Ze sjoemelden met politiebudgetten en ontvingen onterecht toelages terwijl ze daarnaast ook nog onjuist en bovenmatig declareerden. Een van hen heeft zichzelf ook verrijkt met het budget voor politiemensen met een posttraumatische stressstoornis (PTSS). De zaak kwam begin 2017 aan het rollen toen andere bestuursleden van de ANPV zich met vermoedens van fraude meldden bij hun leidinggevenden binnen de politie. Deze gaven de signalen door aan de Rijksrecherche, die een onderzoek begon. Na het Rijksrechercheonderzoek begon de politie een intern onderzoek naar de inmiddels ontslagen medewerkers. Het Openbaar Ministerie heeft de ANPV laten weten dat er een strafrechtelijk onderzoek is gestart en heeft een vermoeden van strafbare feiten door in totaal zeven voormalige (bestuurs)leden. Een aantal van hen is niet werkzaam bij de nationale politie.

Een medewerker van Rijkswaterstaat werd betrapt op fraude Hij diende ruim 2,3 miljoen euro aan valse facturen in. De inkoopmedewerker ging al sinds 2012 in de fout en verkocht onder andere goederen van Rijkswaterstaat aan een leverancier, om de opbrengst van 18.000 euro in eigen zak te steken.

Ambtenaren van het ministerie van Binnenlandse Zaken fraudeerden voor vele tienduizenden euro’s met zakelijke mobiele telefoons die ze privé gebruikten. Een ambtenaar belaste het ministerie met een databundel van circa 211.000 euro en leende zijn zakelijke toestel uit aan familieleden die er mee de grens over gingen. Ook werd een hotspot aangelegd, waarvan het gezin gebruik maakte. De kwestie kwam aan het licht bij een groter onderzoek, waarbij bleek dat er door ambtenaren op soortgelijke gefraudeerd werd.

Chany R., de oud-wagenparkbeheerder van stadsdeel West Amsterdam en zijn vrouw Rubia Omayra R. maakten valse facturen op die door Chany R. in het betalingssysteem van de gemeente werden ingevoerd en uitbetaald aan zijn vrouw, die een eenmanszaak had. Ook werden valse offertes en facturen bij leasebedrijf Leaseplan ingediend. Bij huiszoekingen werden gestolen goederen van de gemeente aangetroffen. De gemeente heeft ook recht op de kosten die gemaakt moesten worden voor het leggen van beslag (12.000 euro) en de salariskosten van de advocaat (16.250 euro). Ook werd er een auto in beslag genomen. Zij moeten de gemeente Amsterdam ruim drie miljoen euro terugbetalen. Hoewel het strafrechtelijk onderzoek nog loopt, heeft de privaatrechter op voorhand de vordering van de gemeente aan het adres van haar ex-medewerker R. en zijn vrouw toegewezen. R. kreeg van de gemeente in 2015 strafontslag.

Een CDA bestuurder en penningmeester van een lokale CDA-afdeling in Leende wordt beschuldigd van medeplegen van of medeplichtigheid aan grootschalige productie van synthetische drugs. In september 2012 werd in zijn pand ook al een hennepkwekerij gevonden. Tot een veroordeling van de penningmeester kwam het destijds niet en van het CDA-bestuur mocht hij aanblijven. De de 51-jarige bestuurder blijft 30 dagen in voorarrest. De politie omschreef het op 23 februari 2017 gevonden lab als een van de grootste ooit in Nederland waar zowel speed als xtc werd gemaakt. De politie vond er duizenden liters chemicaliën. Per dag kon 100 kilo speed en 150 kilo xtc worden gemaakt, met een omzet van vele miljoenen. Het bestuur van het CDA Heeze Leende Sterksel heeft de lokale partijfunctionaris direct op non-actief gesteld.

Een medewerker van Waternet Amsterdam heeft 1,5 miljoen euro weggesluisd en gebruikt voor online gokken. Waternet kwam er pas achter nadat ING Bank hiervan melding maakte. De medewerker was al twintig jaar in dienst en werd pas eind 2017 betrapt nadat hij al zes maanden geld van Waternet naar zijn eigen rekening had overgemaakt. Nadat de medewerker ineens zijn complete hypotheek en al zijn andere schulden in een keer inloste bleek dat hier vijf keer overboekingen van 300.000 euro van Waternet aan vooraf gingen, De medewerker had hiervoor rekeningen van diverse aannemers vervalst en van zijn eigen bankrekeningnummer voorzien. In december legde Waternet beslag op zijn woonboot. Kort voor de fraude vroeg de medewerker nog vergeefs om een voorschot op zijn salaris in verband met dreigende loonbeslagen.

Onder druk van hooggeplaatste ambtenaren op het ministerie van Justitie werd een onafhankelijk doorslaggevend onderzoeksrapport over regulering van de wietteelt in 2014 zo aangepast dat het softdrugsbeleid van de minister van Justitie ondersteund werd, in plaats van bekritiseerd zoals onderzoekers feitelijk hadden vastgesteld. WODC-directeur Leeuw zwichtte voor de politiek druk en herschreef de feitelijke conclusie van het WODC-rapport, tegen de wil van de onderzoekers in. Een klokkenluider die de kwestie in 2014 aankaartte werd door de secretaris-generaal, de hoogste ambtenaar op het ministerie van Justitie genegeerd. In 2017 werd ook een vertrouwenspersoon ingeseind. Maar het ministerie van Justitie startte tot nog toe geen formeel onderzoek. De onafhankelijkheid van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC) werd hierdoor ernstig aangetast.

Renault Nederland schikte voor 2 miljoen euro voor het omkopen van het ministerie van Defensie. De importeur kocht defensieambtenaar Jaques H.  om voor miljoenen aan aanbestedingen voor dienstvoertuigen binnen te halen. Renault trakteerde de defensieambtenaar op reisjes en een dealer betaalde het leasebedrag en schade van privéauto’s van de ambtenaar. Dat laatste gebeurde met medewerking van een verkoopmanager van Renault. Renault heeft 1,4 miljoen euro voordeel gehad van de omkoping. Dat bedrag moet worden terugbetaald met daar bovenop een boete van 600.000 euro. De verkoopmanager is niet meer werkzaam bij Renault maar wordt nog wel vervolgd. De ambtenaar reisde elf keer naar Parijs, Athene, Turijn, Vancouver, Wimbledon, Schotland, IJsland en maakte meerdere minicruises naar het Middellandse zeegebied. In totaal 26 reizen naar 13 verschillende bestemmingen in minder dan tien jaar die werden betaald door Pon, Peugeot, Renault. Het proces tegen in totaal elf verdachten duurt vijftien dagen. Het Openbaar Ministerie (OM) heeft 9 januari 2018 drie jaar gevangenisstraf geëist tegen de 65-jarige Jacques H., voormalig wagenparkbeheerder van het ministerie van Defensie en oud-politieman Rene P. kreeg een eis van een jaar gevangenisstraf. Voor de andere verdachten worden er taakstraffen van 40 tot en met 120 uur geëist. De hoogste werkstraf wordt geëist tegen de twee directieleden van Renault-dealerketen VKV, die een potje binnen de boekhouding hadden waar het smeergeld voor Jacques H. werd geparkeerd. Omdat de overheid hierdoor benadeeld werd, eiste het OM tegen de verdachte directieleden V. en K. ook nog boetes van 10.000 euro per persoon.

De Belastingdienst heeft in 2013  gemalverseerd met de aanbesteding van de data-analyse-afdeling. De verantwoordelijke ambtenaar gunde het bedrijf  Accenture de aanbesteding. Accenture mocht ook al  andere opdrachten voor de Belastingdienst uitvoeren. De verantwoordelijke directeur liet het gebeuren, evenals de afdelingen Vendor management en Inkoop. De toenmalige directeur Belastingen Hans Blokpoel had als nevenfunctie voorzitter van de Accenture Innovation Awards en ging ook samen met de directeur Bedrijfsvoering uit eten vlak voordat de offertes werden ingediend. Alle hoofdverantwoordelijken hebben inmiddels de belastingdienst verlaten, nadat Zembla aandacht had besteed aan de affaire en  er Kamervragen werden gesteld. Er  waren ook duidelijke signalen dat de databeveiliging lek was en dat de belastingdienst hiervan al langere tijd op de hoogte was, maar niets deed om de gegevens beter te beveiligen. Accenture had over deze lekken moeten waarschuwen. In de Tweede Kamer zei de inmiddels afgetreden en verantwoordelijke Staatssecretaris Wiebes dat voor hem niet vaststond dat er echt iets mis was.  Opvolger Menno Snel laat weten dat van het doen van aangifte geen sprake is.

In een onderzoek bij de belastingdienst is vastgesteld hoe er met gegevensuitwisseling is omgegaan en in een aantal gevallen blijkt sprake te zijn geweest van ongeoorloofde gegevensuitwisseling. Bij het Openbaar Ministerie is aangifte gedaan van een geval. Het onderzoek naar corrupte databeveiliging bij de afdeling Data & Analytics (D&A) was een van de zes onderzoeken, aangekondigd in het debat met de Tweede Kamer op 9 februari 2017.

Twintig medewerkers van de Belastingdienst worden er door de fiscus van verdacht te hebben gesjoemeld met hun eigen belastingaangiftes. Zestien ambtenaren hebben in 2017 en 2018 al strafontslag gekregen vanwege het meerdere jaren onjuiste aangifte doen.

Ex Procureur generaal Van Nimwegen van het Openbaar Ministerie verzweeg een liefdesrelatie en bevorderde dat een openbare aanbesteding naar zijn zwager ging.

De Sociale Verzekeringsbank werd geconfronteerd met belastinggeldverspilling, ICT-falen, corruptie, belangenverstrengeling, snoepreisjes, aanbestedingsfraude, vriendjespolitiek en een angstcultuur onder het personeel. SVB-managers Joop Groen en Ron Roozeboom bleken via een eigen bedrijfje ook door CapGemini betaald te worden. Personeel dat kritiek had op CapGemini werd bedreigd. Bij de aanbesteding waren zij al duidelijk voorstander van de uiteindelijk gekozen Oracle/CAP). Tijdens het punten geven aan de verschillende offertes hebben zij in ‘hidden’ columns in excel deze leverancier extra punten gegeven. Naast deze fraude bij de aanbesteding hebben zij het project lang laten voortduren, terwijl iedereen zag en wist dat dit nooit ging werken. In rapportages werd aangegeven dat tests voor bijna 90% goed gingen terwijl in werkelijkheid er nog niet 1 testscenario (van de vele honderden) door het systeem kwam. Samen runden zij ook nog het ICT-bedrijfje Tranzzition die meerdere projecten voor de Overheid deed.

Een 35 jaar oude Haagse rechercheur wordt ervan verdacht anderhalf jaar lang in de politiesystemen te hebben gekeken of er een onderzoek liep naar bepaalde verdachten. De rechercheur werd in oktober 2017 al aangehouden en moet begin februari 2018 voorkomen. Via twee inmiddels ook aangehouden tussenpersonen belandde vertrouwelijke informatie in het criminele circuit. Inmiddels zijn alle verdachten weer vrij in afwachting van hun berechting. De afgelopen vijf jaar zijn zo’n tachtig corruptiezaken aan het licht gekomen waarbij politiemensen en andere ordehandhavers zich hebben ingelaten met criminele organisaties. In de helft van de gevallen ging het om politiemensen. In vijf jaar tijd hebben zestien agenten met een migratieafkomst gelekt naar de georganiseerde misdaad. Zo moet een 41-jarige politieman uit Limburg de gevangenis in voor het lekken van politiegegevens en lidmaatschap van een criminele organisatie die in drugs handelde. De rechtbank in Maastricht veroordeelde de politieman 16 november 2017 tot tweeënhalf jaar celstraf en het terugbetalen van 36.000 euro die hij verdiende met de verkoop van politiegegevens. De man werkte in de tapkamer, waar afgeluisterde gesprekken binnenkomen. Zijn neef kreeg net als hij tweeënhalf jaar cel, zijn oom kreeg negen maanden en zijn tante bijna acht maanden. Een vierde verdachte die geen familie was kreeg twee jaar cel.

Een 29-jarige corrupte Haagse politieagent Amine A., werd 24 oktober 2017 veroordeeld tot 4 jaar celstraf voor schending van zijn ambtsgeheim en lidmaatschap van een criminele organisatie. Ook hij speelde bij herhaling informatie uit de politiesystemen over hennepkwekerijen door aan een criminele vriend.

De politie in Oost-Nederland heeft twee politieagenten uit Almelo aangehouden die worden verdacht van deelname aan een crimineel samenwerkingsverband. Ze werden al verdacht van het schenden van hun ambtsgeheim. Mogelijk hebben ze vertrouwelijke informatie gedeeld met verdachten die begin september werden opgepakt bij een actie tegen een crimineel netwerk in Almelo met georganiseerde hennepteelt in de wijk Nieuwstraatkwartier. De agenten werkten bij de politie in Gelderland en Overijssel.

In een aantal gevangenissen is bijna de helft van de cannabiscontroles positief. Het aangetoonde gebruik van cannabis, maar ook cocaïne, neemt bovendien toe. Vorig jaar is in totaal ruim 16.600 keer cannabisgebruik vastgesteld, tegen 14.500 keer in 2014. Ook werd 1600 keer positief getest op cocaïne en 730 keer op opiaten (zoals heroïne). In 2014 lagen die aantallen op respectievelijk 1000 en bijna 680. Gebruik van xtc en amfetamine wordt in mindere mate vastgesteld: ieder jaar enkele tientallen keren per middel. Meer dan duizend positieve cannabistests per gevangenis is geen uitzondering. Cipiers van de gevangenis in Alphen aan den Rijn hebben te maken met onderbezetting, smokkel, geweldsincidenten en interne corruptie. Er lopen onderzoeken naar drie mogelijk corrupte medewerkers.

Een 37-jarige marechaussee uit Barneveld en een 42-jarige plaatsgenoot werden begin december 2017 na een jaar lang onderzoek opgepakt op verdenking van onder andere drugshandel.

De afgelopen vijf jaar zijn dertig douanemedewerkers ontslagen vanwege integriteitsschendingen. In een jaar tijd kreeg de douane te maken met twee grote corruptiezaken. In april 2015 werd Gerrit G. gearresteerd en in maart 2016 volgde Gertie V. De beide mannen waren collega’s in de Rotterdamse haven. Beiden lieten partijen drugs door.  Gerrit G. kreeg in juli 2017 14 jaar cel. In de zaak ‘Doussie’ stonden nog drie verdachten terecht. Dennis v.d. B. kreeg een celstraf 10 jaar, René F. 4 jaar en André vd H. 3 jaar. Dennis v.d. B. had tevens grote bedragen witgewassen, iemand bedreigd, en vuurwapens in bezit gehad. Meerdere partijen met honderden kilo’s coke zijn door het stel op de markt gekomen. Twee andere douaniers werden in juli 2017 veroordeeld tot celstraffen van respectievelijk zeven en 3,5 jaar omdat zij zich hadden laten omkopen om drugs vanuit Zuid-Amerika via Schiphol het land in te krijgen. De 34-jarige Angelique van Z. uit Haarlem en Paul van de W. (50) uit Purmerend zorgden ervoor dat zij op afgesproken momenten samen stonden ingeroosterd bij DHL. In oktober 2015 lieten zij ruim 8 kilo cocaïne, in 96 flessen olijfolie uit Chili ongestoord de postkamer passeren. Van de W. vormde met twee anderen, Remon N. (46) uit Purmerend en Johan C. (60) uit Oostzaan een criminele organisatie. Van de W. betrok zijn collega Van Z. in het complot omdat zij invloed had op de inroostering. N. en C. kregen van de rechtbank zeven en zes jaar cel. De rechtbank bestrafte hen voor het voorbereiden van andere coke transporten. Twee andere mannen hadden een kleinere rol. Een van hen kreeg achttien maanden cel en de ander een taakstraf van 240 uur en een jaar voorwaardelijke gevangenisstraf.

Een raadgriffier van de gemeente Westland werd eind 2016 ontslagen omdat hij 48.000 euro aan gemeentegeld privé zou hebben uitgegeven. De griffier zou tevens zijn geheimhoudingsplicht hebben geschonden en medewerkers en derden ongepast hebben bejegend. Hij heeft het geld besteed aan kennisnetwerk Lokaal 13, een hobby van hem. Ook gaf hij een deel uit aan de anti-windenergielobby. Hij had ook twee raadsleden bevoordeeld door ze vertrouwelijke informatie, onder meer over de herbenoeming van de burgemeester, toe te spelen. De griffier werd in september al geschorst omdat hij dreigde geheime documenten over een asbestbrand openbaar te maken.

Medewerkers van de afdeling Parkeerbeheer van de Amsterdamse dienst Stadstoezicht pleegden in 2002 fraude met handel in valse parkeervergunningen. Nog eens dertien mensen buiten de dienst werden ook aangehouden De medewerkers maakten eigenhandig parkeervergunningen op bestelling en verkochten die voor een nog onbekend bedrag aan verschillende kopers door. Ook de leidinggevenden van het viertal werden ontslagen. Het was de zoveelste keer dat Stadstoezicht werd geconfronteerd met fraude door personeel van de parkeerafdeling.

In Rotterdam hebben minimaal twee ambtenaren een miljoenenfraude gepleegd rond de verhuur van voormalig poppodium Waterfront. Vanaf het moment dat het pand medio 2010 werd verhuurd, is er al die jaren geen huur afgedragen aan de gemeente. Een aantal ambtenaren heeft dit gefaciliteerd en bewust buiten de controle gehouden. Het college bereidt de komende maanden personele maatregelen voor tegen ambtenaren die hieraan hebben meegewerkt. Een steigerbouwer strikte samen met justitie twee corrupte Heerlense ambtenaren. De steigerbouwer werd gevraagd om om een vervalste factuur in te dienen bij de gemeente en de winst met hen te delen. Later werd hem ook nog gevraagd om een offerte kunstmatig te verhogen.

Saadia Ait. Taleb een Marokkaanse topambtenaar van de Amsterdamse burgemeester Van der Laan is begin juli 2017 geschorst en daarna ontslagen op verdenking van vriendjespolitiek en fraude met declaraties. De vrouw was al sinds augustus 2006 werkzaam voor de dienst Openbare Orde en Veiligheid (OOV), en werkte als programmamanager Radicalisering en Polarisatie en was verantwoordelijk voor het ontwikkelen en realiseren van de coördinatie- en had een regierol voor de aanpak radicalisering en was verantwoordelijk voor door de ontwikkeling en uitvoering van het integraal preventief programma. In haar functie vergaf ze regelmatig opdrachten aan Imam Elforkani van de Blauwe Moskee die tegelijkertijd ook directeur-eigenaar is van Vizea Adviseurs. De Blauwe Moskee wordt beheerd door het omstreden Moslimbroederschap. Op 25 december 2013 bestempelde de interim-regering van Egypte de broederschap bovendien als terroristische organisatie. Saadia was het eerste aanspreekpunt voor de burgemeester en het Management Team en stuurde een team van professionals aan. Saaida was ook verantwoordelijk voor het sturing geven aan beleidsontwikkeling en beleidsplanning. Ze had een piketfunctie bij gecompliceerde casuïstiek en maatschappelijke onrust. Ze had hiervoor contact met familie van uitgereisde Syrië-gangers, moskeebesturen en andere sleutelfiguren die kennis hebben van radicaliserende jongeren.  Ze startte in 2009 bij de Gemeente Amsterdam in de functie van Senior Bestuursadviseur Directie openbare orde. De vrouw die zelf nota bene criminologie heeft gestudeerd en steun genoot van Fatima Elatik zou onder andere een ex van haar hebben ingehuurd. Bilal L., als lid van de Hofstadgroep veroordeeld wegens het voorbereiden van een terreuraanslag, heeft als jongerenwerker reclame gemaakt voor de jihad. L. werkte jaren in opdracht van  Saadia en keurde het optreden van Hizb ut-Tahrir goed. Deze in Duitsland verboden organisatie maakte reclame voor de invoering van de sharia en voor een islamitische staat in Europa. Zijn zus en broertje vertrokken naar het Midden-Oosten nadat IS daar het kalifaat had uitgeroepen. Saadia Ait-Taleb en vlogger Saïd J. hielden er een gemeenschappelijke vriendenkring op na en bezochten samen verjaardagen. Ze zijn twee keer met anderen op vakantie geweest naar Turkije en Dubai.’ Saadia appte aan een vriendin dat ‘haar hele leven om Saïd’s welzijn draaide’. terwijl Saïd ondertussen lucratieve opdrachten in opdracht van haar verrichte voor de gemeente. Volgens de rechtbank heeft Ait-Taleb zich schuldig gemaakt aan plichtsverzuim en (de schijn van) belangenverstrengeling. Saïd zou facturen ingediend hebben voor een “grijze campagne” tot een bedrag van bijna 175.000 euro. De betreffende vlogs van deze campagne werden uiteindelijk nooit online geplaatst omdat de inmiddels overleden burgemeester Van der Laan eind 2016 ruzie kreeg met zijn ambtenaren over de rol die religie in de vlogs speelde. De vrouw bleek bij de regiezitting 19 juli 2018 naar het buitenland te zijn vertrokken

Bij de gemeente Amsterdam waren er de afgelopen vier jaren 32 fraude- en corruptiegevallen met ambtenaren. Negentien keer werd plichtsverzuim vastgesteld en zijn negen ambtenaren ontslagen. In tien gevallen werd een lichtere straf opgelegd, vijf onderzoeken richtten zich op externe medewerkers, waarmee de contracten zijn beëindigd. In vier gevallen is aangifte gedaan bij de politie. Twee onderzoeken naar medewerkers die een of meer opdrachten aan bevriende partijen hebben gegund lopen nog. In 2013 fraudeerde een medewerker via zijn eigen bedrijf en factureerde voor 250.000 euro aan werkzaamheden die niet waren uitgevoerd. De gemeente besloot hier geen aangifte van te doen en de ambtenaar vertrok. In 2014 werd ook al een stagiair van stadsdeel Oost ontslagen vanwege 160.000 euro aan factuurfraude. De katvangers van deze fraude zijn aangehouden en er werd aangifte gedaan. Totale schadepost: 28.650 euro. Verder zijn er gevallen bekend van vervalsingen van diploma’s, beïnvloeding van aanbestedingen, fraude met tijdregistraties of ouderschapsverlof. Het Openbaar Ministerie gaat een Amsterdamse politiechef vervolgen voor verduistering. Hij werd vorig jaar november al uit zijn functie gezet vanwege de ’voetbalkaartjesaffaire’ De unit Veiligheid, Integriteit en Klachten (VIK) doet onderzoek naar mogelijke omkoping en vermeend gesjoemel met kaartjes voor voetbalwedstrijden en concerten. Vijf politiebazen zouden op kosten van de politie concerten en wedstrijden hebben bezocht. Een politieagent uit Weert sluisde vertrouwelijke informatie uit het systeem van de politie door aan criminelen en wordt vervolgd voor corruptie, computervredebreuk, witwassen en deelname aan een criminele organisatie. Er lopen nu vier grote onderzoeken naar corruptie bij politie, douane, FIOD en Koninklijke Marechaussee en de rol van georganiseerde misdaad hierbij.

Een oud-ambtenaar van de gemeente Helmond is half maart 2017 aangehouden voor valsheid in geschrifte en verduistering. Ook zijn vrouw, gemeentesecretaris in de Limburgse gemeente Leudal, werd aangehouden vanwege witwassen van het in 2016 verduisterde gemeenschapsgeld. De ambtenaar werd in 2016 op staande voet ontslagen nadat bleek dat hij minimaal 20.000 euro had verduisterd. De politie doorzocht het huis van het echtpaar in Echt en hun kasteel in Roosteren dat door hen werd uitgebaat als restaurant.

De Roermondse VVD oud-wethouder Jos van Rey werd in de eerste instantie veroordeeld tot een taakstraf van 240 uur terwijl er twee jaar cel door het Openbaar Ministerie was geëist. Van Rey kreeg in 2011 giften van de Roermondse projectontwikkelaar Piet van Pol die ook werd veroordeeld. Van Pol stond samen met Van Rey terecht. Het hof legde hem negen maanden voorwaardelijke celstraf op en een boete van 40.000 euro. De rechter vond dat reizen naar een villa van Van Pol in Saint-Tropez een vriendschappelijk karakter hadden en niet als omkoping kunnen worden gezien. Van Pol werd regelmatig bevoordeeld bij de toekenning van grote bouwprojecten in Roermond. Van Rey heeft daarnaast ook de geheimhoudingsplicht geschonden bij de sollicitatieprocedure voor het burgemeesterschap van Roermond, toen hij kandidaat Ricardo Offermanns (VVD) de vragen en antwoorden doorspeelde. Het Openbaar Ministerie startte in de zomer van 2012 in het geheim een onderzoek naar Van Rey, waarbij ook zijn telefoons werden afgetapt. Van Rey moest vertrekken bij de VVD en richtte een eigen politieke partij op en won met overmacht de gemeenteraadsverkiezingen van 2014. Een jaar later behaalde hij zelfs een zetel in de Provinciale Staten van Limburg.  Jos van Rey werd in hoger beroep uiteindelijk veroordeeld tot een jaar voorwaardelijke celstraf. Het gerechtshof in Den Haag acht bewezen dat de Limburger zich schuldig heeft gemaakt aan corruptie, stembusfraude, lekken van vertrouwelijke informatie en witwassen. Van het Openbaar Ministerie moet hij bijna 300.000 euro terugbetalen.  Ook zijn 76 jarige broer staat voor de rechter vanwege het witwassen van miljoenen euro’s. Jarenlang werd in zijn vleesbedrijf geld in kiprollades verpakt en vervoerd. In juni 2015 werd op de Nederlandse Antillen een lading onderschept waarin 2,8 miljoen euro was verstopt.

De Commissaris van de koning moest opstappen nadat met een motie van wantrouwen werd gedreigd omdat hij zijn schoonzus had voorgedragen voor interieuradvies bij de herinrichting van Huize Tetrode Na een spoeddebat besloot hij de eer aan zichzelf te houden en op te stappen omdat hij de integriteitscode had geschonden. Eerder ontkende hij nog dat hij zijn schoonzus had voorgedragen. Hij werd in 2013 ook al op de vingers getikt voor een andere zaak waarin ‫ hij voor zijn zwager had bemiddeld in een conflict me gemeente Coevorden. Zijn echtgenote moest via teletekst van RTV Drenthe vernemen dat hij van haar wil scheiden nadat ze hem een maand geleden na twintig jaar huwelijk op straat had gezet omdat hij na veertien jaar voor de tweede keer was vreemd gegaan en dit lange tijd verborgen hield.

VVD voorzitter Henry Keizer nam samen met drie zakenpartners het uitvaartbedrijf De Facultatieve over. Het uitvaartbedrijf, waar Keizer adviseur was werd voor 12,5 miljoen euro gekocht terwijl het feitelijk 31,5 miljoen euro waard was. Direct na de overname incasseerden de partners een winstuitkering van 12 miljoen euro. 500.000 euro werd voor 470.000 euro gefinancierd. Omdat Keizer voor 51 procent aandeelhouder is, droeg hij zelf slechts 15.300 euro van de resterende 30.000 euro aan. Keizer legde zijn functie tijdelijk nadat een onderzoekscommissie, na publicitaire druk, onderzoek deed naar de kwestie. Keizer wachtte de uitslag niet af en trad af nadat Pieter Lakeman van Stichting Onderzoek Bedrijfs Informatie aangifte tegen Keizer deed omdat de overname van het crematie- en uitvaartconcern de Facultatieve frauduleus was. Keizer trad definitief en per direct af en wordt door het Openbaar Ministerie verdacht van oplichting en valsheid in geschrifte. Er is nu voor 20 miljoen euro beslag gelegd. Het OM had in mei  al beslag op zijn privéwoning gelegd. Bij een medeverdachte, Jaap de B. die tevens medebestuurder is, werd voor ruim 6 miljoen euro beslag gelegd. VVD-leider en premier Mark Rutte bleef keizer echter steunen en noemde hem “een integere man”.

VVD staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Robin Linschoten was twaalf jaar lid van de Tweede Kamer voor de VVD en fraudeerde over de jaren 2010 tot en met 2012, met zijn eigen bv’s. Het geschatte nadeel voor de Staat ligt volgens het OM rond de 100.000 euro. Na zijn politieke loopbaan werkte Linschoten onder meer bij verzekeraar Interpolis en richtte hij zijn bedrijf Vemako consultancy op. Ook was hij kroonlid van de Sociaal-Economische Raad (SER). In 2009 was hij nog enige maanden actief voor de in dat jaar omgevallen DSB Bank van Dirk Scheringa.  Hij kreeg vijf maanden celstraf, waarvan drie voorwaardelijk. De officier van justitie had een taakstraf van 200 uur en een voorwaardelijke gevangenisstraf van een half jaar geëist. Maar de rechtbank vond een werkstraf “onvoldoende recht” doen. Linschoten deed van 2010 tot en met 2012 vanuit zijn twee BV’s stelselmatig te lage btw-aangiftes. De rechtbank vond opzet bewezen en oordeelde hard over Linschoten, die zelf niet bij de uitspraak aanwezig was. Met het Openbaar Ministerie (OM) vond de rechtbank dat hij als voormalig politicus een voorbeeldfunctie had en dat zijn betrouwbaarheid boven elke twijfel verheven moest zijn. “Zijn houding is zeer kwalijk en getuigt van disrespect voor de belastingdienst en de belastingbetaler”, aldus de rechtbank. Vam Linschoten heeft tonnen schuld bij de belastingdienst. Mede door beslagleggingen zit hij financieel aan de grond. Opdrachten als consultant krijgt hij niet meer, zijn vrouw is bij hem weg en hij heeft zijn woning noodgedwongen moeten verkopen. Een voorstel van het OM om de zaak te schikken, legde hij naast zich neer.

Ex-gedeputeerde Ton Hooijmaijers heeft 330.828 aan de Staat terug betaald. De VVD’er kreeg dat bedrag toen hij zich als lid van Gedeputeerde Staten liet omkopen. Hooijmaijers was tussen 2005 en 2009 gedeputeerde van Noord-Holland, waar hij ook deel uitmaakte van Provinciale Staten. Hij liet zich bevoordelen door vastgoedbedrijven, projectontwikkelaars en grondbezitters. Het geld waarmee hij werd omgekocht werd witgewassen via de rekening van MOVE Consultants BV, het bedrijf van zijn vrouw. Hooijmaijers werd op 14 februari na cassatie bij de Hoge Raad onherroepelijk veroordeeld voor ambtelijke omkoping, valsheid in geschrift en witwassen. Hij kreeg een celstraf van twee jaar en vier maanden opgelegd en zit vast sinds april in Zaandam. Al degenen die hem betaalden werden vrijgesproken.

Bewindslieden en topambtenaren van Defensie vroegen regelmatig om een speciale behandeling aan Jacques H., de hoofdverdachte in de omvangrijke corruptiezaak rond de aankoop van auto’s door het ministerie. Luxe extra’s in dienstauto’s, een speciale vering of duurdere bekleding die bewindsvrouwen mooier vonden dan het standaard zwarte interieur van de dienstwagen van hun echtgenoot werden intern ‘broodjes speciaal’ genoemd. Wagenparkbeheerder Jacques H. was gespecialiseerd in het regelen van deze speciale wensen, zoals een aparte vering voor de BMW 530 van minister Kamp of een huurbusje voor hem om een Moto Guzzi naar een campagnebijeenkomst van de VVD te vervoeren voor een fotomomentje. Een door minister Kamp in Duitsland gekochte Audi TT cabrio werd bij importeur Pon langs gebracht om hem voor Nederland rijklaar te maken. Pon gaf een korting van 263,50 op de factuur. Ambtenaar Jacques H. had een innige relatie met Pon. Jaques H. wordt in tegenstelling tot minister kamp wel vervolgd voor het aannemen van giften, tankpassen en korting in ruil voor informatie over grote overheidsorders. In de zaak (Dotterbloem) zijn er twaalf taakstraffen uitgedeeld aan autohandelaren. De zaken tegen 20 verdachten werden geseponeerd. Het OM schikte verder met Pon voor 12 miljoen euro en met Peugeot en Renault (elk 2 miljoen euro). De zes van corruptie verdachte ambtenaren moesten allemaal voor komen. Ambtenaren René P. en Jacques H. werden door PON met alle egards behandeld en konden tegen zeer gunstige voorwaarden auto’s leasen, voor zichzelf en voor hun gezinsleden. En H. ging op kosten van Pon tussen 2001 en 2007 samen met zijn vrouw veertien keer geheel verzorgd op vakantie.
Het stel ging drie keer aan boord voor minicruises op de Middellandse Zee. Ze reisden naar de Olympische Spelen van Athene, Turijn en Vancouver. Naar de Formule 1 van Monaco, naar IJsland, Finland, Schotland en St. Petersburg. En naar de Monterey Historic Automobile Races in Californië. Gemiddeld kostten de uitstapjes 5.000 euro per persoon, met uitschieters naar 9.000 euro. Twee van de uitstapjes in 2006 werden georganiseerd door Prinses Aimée, een lid van de koninklijke familie, die indertijd voor Pon werkte en mee op reis ging. Dat ging goed tot eind 2011, toen er een anonieme brief werd bezorgd bij de ministers Hillen (Defensie) en Opstelten (Veiligheid en Justitie). Daarin werden de handelwijze van Pon en de douceurtjes voor de ambtenaren gedetailleerd beschreven. Pon huurde advocaat Hendrik Jan Biemond in, partner bij het kantoor Allen & Overy in Amsterdam. Biemond werkte tussen 2002 en 2007 voor het Openbaar Ministerie.
Pon huurde ook advocatenkantoor Clifford Chance én de fraudetak van accountantskantoor KPMG in om intern onderzoek te doen. Biemond wilde voorkomen dat Pon voor de rechter zou komen te staan en wist een schikking te regelen die 20 oktober 2016 rond kwam. De verantwoordelijke financiële man bij Pon kreeg een andere baan van Wijnand Pon en beheerd sindsdien Wijnands investeringsfonds. Oud-minister van Defensie Hans Hillen (CDA) heeft details over een corruptiezaak bij zijn ministerie destijds verzwegen voor de Tweede Kamer en justitie.

ABN Amro zou tot februari 2016 betrokken zijn geweest bij frauduleuze dividendarbitrage (CumEx-handel), terwijl de Overheid als eigenaar van de bank al die tijd hiervan op de hoogte was. In The CumEx Filesstaat hoe het meermaals terugvorderen van dividendbelasting in zijn werk ging. De frauduleuze CumEx-handel bracht de belastingdiensten van verschillende landen grote schade toe. Ook in Nederland zou de schade door het zogenoemde ‘dividendstrippen’ in de miljoenen lopen.

Al dertig jaar komt de NVWA – en haar voorgangers – doorlopend negatief in het nieuws. Om de paar maanden verschijnt wel een rapport waaruit blijkt dat de dienst beter toezicht had moeten houden in slachthuizen, bij dierentransporten of op fraude met vlees. Dan volgen er vergeefse maatregelen zoals een reorganisatie, extra overheidsgeld, of een verbeterplan. Het vlees van biggen met een longontsteking of abces, ziek vlees van runderen en kilo’s vervuilde kipfilet zijn onder toezicht van De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit  verkocht aan Nederlandse consumenten.  De misstanden waren tot op het hoogste niveau bekend bij de overheidsdienst. Op beelden is te zien dat slachterijen landelijk op grote schaal de salmonellawetgeving negeren en waar een slachterij om de paar minuten een kipfilet van de lopende band liet vallen om ze vervolgens samen met het vloervuil op te vegen en terug te leggen op de lopende band bij de rest van het vlees dat naar de consument ging. De beelden werden getoond aan de toenmalige staatssecretaris van Economische Zaken, Sharon Dijksma die het naar de 2e Kamer afdeed als ‘structurele tekortkomingen’ in het toezicht op kleine en middelgrote slachthuizen’.

Notabelen

Veel notariskantoren zitten ondanks het passeren van 1,5 miljoen hypotheekakten in geldnood en de financiën voldoen niet aan de normen van het Bureau Financieel Toezicht. 59 van de notariskantoren hebben zelfs een negatief eigen vermogen. Multinationals ontwijken met hulp van notarissen en accountants en met gebruikmaking van de lege brievenbus vennootschappen, of brievenbusfirma’s, belasting in eigen land. Meer dan 4000 miljard euro stroomt elk jaar door Nederland als spil in belastingconstructies.

Een notaris van een kantoor uit de provincie Flevoland werd 5 september 2017 gearresteerd voor oplichting en witwassen. Hij zou hebben meegeholpen met het witwassen van crimineel geld, officiële documenten hebben vervalst en ongebruikelijk transacties niet bij het officiële financiële meldpunt (FIU-NL) hebben gemeld.  Zijn woning en het kantoor werden doorzocht en zijn administratie, gegevensdragers en ruim 12.000 euro aan contant geld werden in beslag genomen.

Achttien verdachten van zeven illegale online goksites die al in 2013 en 2014 werden aangehouden staan terecht. Onder hen is de directeur van een Eindhovens gokbedrijf dat vermoedelijk fungeerde als witwasfabriek voor drugsgeld. Volgens het Openbaar Ministerie (OM) zou zo meer dan 100 miljoen aan crimineel geld zijn witgewassen. Naast de eigenaren en exploitanten van de sites staan ook een advocate, een belastingadviseur en een ex-directeur van een financieel bedrijf terecht. De advocate zou hebben gelogen in de aanvraag voor een vergunning, contracten vervalst hebben en de structuur van het bedrijf hebben bedacht. Naar verwachting wordt op 20 december 2018 uitspraak gedaan.

Notaris Bart Voorwinde werd persoonlijk failliet verklaard nadat hij uit het ambt werd ontzet en ook zijn kantoor Voorwinde Notariaat is 20 maart 2018 failliet verklaard, nadat ruim 2,1 miljoen euro was verdwenen van de derdengeldrekening van het kantoor in Amsterdam Buitenveldert. De notaris verhulde de malversaties door bankafschriften te vervalsen. Bij het kantoor werkten ook twee notarissen onder een valse naam, die eerder uit het ambt waren ontzet, Paul Vierveijzer en René Boerekamp. Voorwinde werd 8 december 2017 door de Kamer voor het Notariaat geschorst.

BTW-carrouselfraude

De FIOD heeft in Bergen op Zoom 3 aanhoudingen verricht voor BTW-carrouselfraude en ontduiking van verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken. Er is beslag gelegd op fysieke en digitale gegevensdragers, ruim 40.000 euro contant geld, 2 Jaguars en 6 kostbare horloges. De Douane doet onderzoek naar de herkomst van 40 pallets frisdrank. Aan de politie is apparatuur voor een hennepkwekerij overgedragen. Er werden huiszoekingen gedaan in twee woningen en in drie bedrijfspanden in Bergen op Zoom en in een bedrijfspand in Halderberge. Gelijktijdig vonden in België ook doorzoekingen plaats in een woning en een bedrijfspand van de vermoedelijke leverancier van de dranken. Met deze fraude is de Nederlandse schatkist ruim 1 miljoen euro misgelopen in de periode 2015 en 2016.

Ook de landelijke juweliersketen Schaap en Citroen wordt verdacht van fraude door het doen van onjuiste aangifte van omzetbelasting, valsheid in geschrifte en het niet of te laat melden van ongebruikelijke transacties. Schaap en Citroen heeft elf vestigingen in acht steden. en verkoopt  Rolex, Hublot en Cartier horloges, die soms enkele tienduizenden euro per stuk kosten.

Belastingfraude

Apple moest van de Europese Commissie in 2016 13 miljard euro plus rente aan achterstallige belasting betalen aan de Ierse belastingdienst omdat de gemaakte belastingafspraken die Ierland en Apple hebben gesloten, niet geldig waren. Door afspraken tussen de Ierse regering en Apple betaalde het bedrijf in 2003 effectief 1 procent belasting over de Europese winst en 0,005 procent in 2014. De afspraken gaan terug tot 1991. Na het ingrijpen door de Europese Commissie verzonnen Apple en Ierland een nieuwe geheime constructie. Apple zou voor honderden miljarden euro’s aan intellectueel eigendom hebben verkocht aan een Ierse dochteronderneming, dat de overname daarvan op zou kunnen voeren als kosten om toekomstige winsten te drukken. Over de verkoop zou in Jersey geen belasting betaald hoeven worden. Apple verplaatste een Ierse holdingonderneming naar Jersey waar een belastingstarief van nul procent geldt voor buitenlandse bedrijven. Ook energiebedrijf EDF moest in 2015 1,4 miljard euro nabetalen en Starbucks moest 30 miljoen euro terugbetalen aan de Nederlandse fiscus. Nike en Uber ontwijken ook de belasting via constructies met offshore-bedrijven, maar dat doen zij ook via Nederland door hierover met de belastingdienst afspraken te maken. Deze “gelegaliseerde” fraude vindt al jaren plaats om bedrijven binnen boord te houden. Nike heeft via Nederland en CV’s ruim 10 miljard euro in offshore belastingparadijzen ondergebracht.

De FIOD heeft een inval gedaan bij uitzendorganisatie Bikkel Groep in Hoogeveen en bij diverse huizen en bedrijven in Groningen en Drenthe. Tegelijkertijd werden in Letland ook vier verdachten gearresteerd Het gaat in totaal om zes verdachten, waaronder ceo Gerrit Kolhoff. Er werd beslag gelegd op twee woningen, een jeep, een BMW, een LandRover en 31 bankrekeningen in Nederland en Letland. Voor circa vierhonderd Letse uitzendkrachten, die in Nederland werkzaam zijn in de land- en tuinbouw, in de sloop en asbestsanering werd een miljoen euro aan loonbelasting ontweken door de loonbetalingen aan de uitzendkrachten aan te merken als stagevergoedingen.Hiervan zouden de verdachten in Letland inmiddels op grote schaal vastgoed hebben aangeschaft.

Beleggingsfraude

De FIOD heeft twee mannen aangehouden voor oplichting, witwassen en verduistering. Zij worden verdacht van fraude met het ophalen van geld voor zogenaamde investeringen in goudmijnen in onder meer Australië, Canada, Suriname en West-Afrika. De mannen hebben via de bedrijven Anglo Dutch Mining (ADM) en Royal Gold Mining (RGM) vermoedelijk 2 miljoen euro ontvangen door middel van certificaten van aandelen voor de financiering van mijnbouwconcessies.
Twee woningen, een bedrijfspand en een opslagbox in Amsterdam, Amstelveen en Schagen werden doorzocht en er is beslag gelegd op twintig bankrekeningen, drie auto’s, een goudbaar van 500 gram, dure horloges en zes schilderijen.

Centurion had drie directeuren, lieten investeren in niet bestaande luxe vakantiewoningen in Costa Rica. Het Arnhemse bedrijf zetelde in een kostbaar monumentaal kantoorpand en had 30 medewerkers in dienst. In 2014 ging het failliet. De twee andere voormalige directieleden Cokeverslaafde Patrick de R., voormalig directeur en oprichter van het Centurion, zit sinds juni 2018 weer in de cel. Charles van E. komt in 2019 opnieuw voor de rechter. De gedupeerde beleggers hebben ook accountantskantoor VWGNijhof aansprakelijk gesteld. Het kantoor, dat zes jaar lang nauw bij het vastgoedfonds  was betrokken, heeft volgens de tuchtrechter niet integer, deskundig, zorgvuldig en professioneel gehandeld. De aansprakelijkheidsprocedure loopt nog.

Het faillissement van holding Hollandsche Wind uit Enschede van voormalig PvdA-raadslid Wim van der N. dat in maart 2017 failliet ging, bleek onderdeel van een hoop andere malafide bedrijven en personen. Hollandsche Wind liet investeerders geld steken in niet bestaande windmolenparken waarbij zo’n 8,7 miljoen euro verdween naar handlangers die al eerder veroordeeld waren wegens fraude en piramideconstructies met beleggingen. Inmiddels lopen er strafzaken vanwege fraude en een onderzoek van de FIOD naar de betrokkenen. Eerder was Stefan S. ook betrokken bij bovenstaande zwendel met Centurion. Vanuit een villa in Oosterbeek werden beleggers warm gemaakt voor de aankoop van vastgoed en het bouwen van windmolens. De FIOD deed invallen in Zutphen, Steenderen, Terschuur en Hengelo. Ferdinand S. is 11 juli 2018 in hoger beroep veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf en terugbetaling van 26 miljoen euro. Handlanger Ronald de G. zou geld van Noordenwind naar Tradewinds hebben gesluisd dat op naam staat van zijn twee kinderen. Die onderneming moest het geld van Noordenwind beleggen in vastgoed.  Ronald de G. zit sinds eind maart zelf ook in de gevangenis. De twee hoofdverdachten S. en B., hebben lang in voorarrest gezeten en de strafzaak tegen de twee vindt naar verwachting begin volgend jaar plaats. Volgens curator Loef waren zij feitelijk de bestuurders van Hollandsche Wind.

Kartelfraude

Zeevervoerders als het Chileense bedrijf CSAV, de Japanse vervoerders “K” Line, MOL en NYK, en het Noors-Zweedse WWL-EUKOR. maakten tussen oktober 2006 en september 2012 prijsafspraken voor het vervoer van  nieuwe personenauto’s, vrachtwagens en landbouwvoertuigen.  Het Duitse Bosch en het Japanse Denso en NGK hadden van 2000 tot 2011 een kartel. Zij leverden aan autofabrikanten in Europa waarbij ze afspraken elkaar niet te beconcurreren. Het Amerikaanse TRW en de Duitse bedrijven Bosch en Continental hadden een kartel in 2010 en 2011, voor zowel elektronische als hydraulische remsystemen, waardoor Daimler, BMW en Volkswagen schade leden. Alleen kregen boetes van de Europese Commissie. Auto airco bedrijven Behr, Valeo, Calsonic, Sanden, Denso en Panasonic kregen totaal 155 miljoen euro aan boetes vanwege kartelvorming en prijsafspraken. Denso en Panasonic kregen een lagere boete omdat ze fungeerden als klokkenluider bij de Europese Commissie. De zes leveranciers maakten prijsafspraken binnen de Europese Economische Ruimte (EU plus IJsland, Noorwegen en Liechtenstein). De bedrijven leverden aan Volkswagen, Daimler (Mercedes), BMW, Jaguar, Land Rover, Volvo, Nissan/Renault en Suzuki (SX4). Inspecteurs van de Europese Commissie hebben 16 oktober 2017 een inval gedaan bij BMW. Bij de inval waren ook inspecteurs van de Duitse kartelwaakhond betrokken.

VW, Audi, Porsche, BMW en Daimler worden ook verdacht van kartelvorming in Duitsland.  Het kartel zou sinds de jaren negentig actief zijn geweest met talloze regelingen voor gedeelde kosten, technologie, toeleveranciers en de normen voor uitstoot. De toezichthouder zou daarvan afgelopen jaar op de hoogte zijn gebracht door werknemers binnen de autobedrijven. In totaal zouden tweehonderd mensen bij alle bedrijven betrokken zijn bij deze illegale afspraken. Sinds de jaren negentig werden al onderling afspraken gemaakt voor het manipuleren van de elektronica en filters van de dieselauto’s. Bij alle drie de bedrijven werden invallen gedaan door de Europese Commissie. De Duitse justitie deed 6 februari huiszoeking bij het hoofdkantoor van Audi, een fabriek van het bedrijf in Neckarsulm en een privéwoning. Een week eerder werd ook al huiszoeking gedaan bij zes technici die bij Audi op de loonlijst staan. In het najaar van 2016 riep Porsche auto’s van het type Macan terug. In de zomer van 2017 werd de Cayenne met 3 liter dieselmotor verboden door de Duitse verkeersminister. De Duitse justitie heeft half april 2018 invallen gedaan bij Porsche. De actie richtte zich tegen medewerkers die worden verdacht van bedrog en misleiding. Het gaat om drie verdachten, onder wie een directielid.

De Europese Commissie legde vrachtwagenfabrikanten ook al boetes op van in totaal bijna 3 miljard euro. Met uitzondering van Scania, dat volgens Brussel wel meedeed maar tot dusver weigerde te schikken, hebben alle deelnemers aan het kartel zich bij hun straf neergelegd. Honderden gedupeerden hebben tussen 1997 en 2011 voor een vrachtwagen  gemiddeld zo’n 10.000 euro te veel betaald. Claimorganisatie MKB-Claim en branchevereniging Transport en Logistiek Nederland (TLN), Transportverzekeraar TVM en verscheidene belangenbehartigers uit andere landen werken aan collectieve claims tegen de truckfabrikanten.

Productfraude

Uit onderzoek van de RDW en de voertuigbranche, vereniging in de Vereniging Aanpak Tellerfraude (VAT) blijkt dat bij zeker een op de tien importauto’s uit Duitsland de kilometerteller is teruggedraaid. Van nog eens een op de tien bestaat gerede twijfel of de tellerstand klopt. Bij 5218 voertuigen uit Duitsland die voor import werden aangeboden is de tellerstand op het display vergeleken met andere bronnen, zoals keuringsrapporten. In de helft van de gevallen werd de teller 10.000 tot 50.000 kilometer teruggedraaid, in 20 procent van de gevallen was dit nog meer.

De Consumentenbond onderzocht ruim 150 fraudegevoelige producten en één op de vijf keer bleek er gesjoemeld te zijn. De Consumentenbond stelde afwijkingen vast bij manukahoning (50%*), lamsvlees (47%*), extra vergine olijfolie (31%*), oregano (11%*) en kabeljauw (3%*). Voor het lamsvlees onderzoek werden 10 lamscurries, 10 porties lamsgehakt en 10 keer lamsshoarma of –kebab gekocht en in 14 van de 30 gevallen bleek het niet om puur lamsvlees te gaan. 6 keer zat er geen spoortje lamsvlees in, maar in plaats daarvan rund of kalkoen. In 8 andere porties zat wel wat lam, maar ook tenminste 40% ander vlees. In 2013 bleek erop grote schaal gesjoemeld met paardenvlees. Het goedkopere paardenvlees werd vermengd met het duurdere rundvlees en daarna verkocht als rundvlees. Een 67 jarige Nederlandse vleeshandelaar die in april in België op bevel van Europol werd gearresteerd, leidde een grote internationale bende van vleesfraudeurs. In totaal werden 65 verdachten gearresteerd. Jan F. leidde de operatie vanuit de provincie Alicante. Hij wordt aangeklaagd voor onder meer valsheid in geschrifte, dierenmishandeling en belemmering van de rechtsgang. Se fraude begon in 2013 toen in Ierland paardenvlees werd ontdekt in hamburgers die alleen rundvlees hadden mogen bevatten. Met het paardenvlees, dat niet voor menselijke consumptie geschikt was, bleek te zijn gerommeld. Zo bleken identificatiechips van dieren te zijn vervalst en werd er met documenten geknoeid. Jan F. werd al eerder veroordeeld omdat hij goedkoop paardenvlees verkocht als duur halal geslacht rundvlees en verdiende daar 2,6 miljoen euro mee. Zijn bedrijf Draap werd in 2013 ook in verband gebracht met toenmalige grote Europese paardenvleesschandaal. In diverse Europese landen werd destijds paardenvlees gevonden in maaltijden met rundvlees op het etiket. Ook ij Engeland wordt al jaren bij 2 Sisters Food Group gesjoemeld met oud en vers vlees en met de houdbaarheidsdatum op de verpakkingen. Vleeskeurmeesters luiden eind 2017 opnieuw de noodklok over de situatie in veel Nederlandse slachthuizen. Ze stellen dat er poep op het vlees zit en dat steekproeven worden gemanipuleerd. Er is volgens dierenartsen en keurmeesters sprake van een grote angstcultuur.

In Brazilië – en inmiddels ook Europa – blijkt door JBS en BRF gefraudeerd te zijn met bedorven vlees. Inspecteurs van het ministerie van Landbouw lieten zich betalen bij controles. Bedorven vlees werd opnieuw verpakt en belandde op de Braziliaanse markt of werd naar Europa verzonden. Ook werd gewerkt met kankerverwekkende stoffen om te voorkomen dat controleurs of handelaren zouden opmerken dat het vlees bedorven was. Bij veertig slachthuizen en vleesverwerkende bedrijven zijn invallen gedaan en er zijn 300 arrestaties verricht. Onderzoeksleider Maurício Moscardi Grillo van de Federale Politie laat weten dat via een Italiaanse haven en Rotterdam bedorven vlees geëxporteerd is naar onder andere World’s Finest Meat in Zoeterwoude. JBS werd ook veroordeeld voor het betalen van steekpenningen aan Braziliaanse politici.

Personeel van Pon (Volkswagen) fraudeerde jarenlang voor 75 miljoen euro aan onderdelen van Caterpillar via tussenpersonen buiten de boekhouding om. Pon is een van ’s werelds grootste dealers van Caterpillar-motoren. Pon deed zelf aangifte van de omvangrijke fraude waarvan de opbrengst onder personeel en tussenhandelaren werd verdeeld. Een parttime Pon-baliemedewerker reed zelfs in een Ferrari naar zijn werk. Tonnen zijn aan contanten opgenomen en er werden stortingen gedaan op bankrekeningen waarmee prepaid creditcards werden gefinancierd. In natura werden schenkingen gedaan van auto’s, scooters, keukens, badkamers, vliegtickets, matrassen, hovenierswerk en Dakar-rallyreisjes in Zuid-Amerika. De fraude was wijdverspreid onder het personeel en leidinggevenden, directeuren en een financiële directeur wisten er van. Het moest geheim blijven en met creatief boekhouden weggewerkt. Caterpilllar wist van niets. Het bedrijf zelf schikte onlangs ook al voor 12 miljoen met justitie voor een grote omkopingszaak van politie- en defensiepersoneel voor de aanschaf van dienstauto’s. Ook Peugeot en Renault worden van dezelfde feiten beschuldigd. In 2015 werden twee politiemensen en vier ambtenaren van Defensie strafrechtelijk vervolgd voor het aannemen van steekpenningen. De rest van de zaak verdween in de doofpot. Ook minister Kamp ontving kortingen en cadeau’s van Pon maar werd daar niet voor vervolgd omdat hij niet om de giften had gevraagd. De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) bleek al jarenlang op de hoogte van corruptieverdenkingen tegen de ambtenaar die een deel van het wagenpark van de dienst beheerde.

Emissiefraude

Dieselauto’s met type EA 189-motor van de merken Volkswagen, Audi, ŠKODA en Seat werden als duurzaam en milieuvriendelijk gepresenteerd, terwijl de testuitkomsten niet betrouwbaar waren door de ingebouwde sjoemel software. Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft Volkswagen hiervoor in november 2017 de maximale boete van  450.000 euro opgelegd wegens misleiding en beleggers eisen op hun beurt ook circa 9,2 miljard omdat het bedrijf bijna 40% van zijn waarde heeft verloren. De topman Stadler van Volkswagen dochter Audi is op 30 mei in staat van beschuldiging gesteld. Stadler werd door meerdere ingenieurs van betrokkenheid beschuldigd. Er zitten al twee oud-managers van Audi vast in afwachting van hun rechtszaak. Verschillende Audi-kantoren werden in mei voor de derde keer binnengevallen. Het bedrijf heeft ruim 27 miljard euro apart gezet voor boetes, schikkingen en andere kosten. Audi moet van het Duitse ministerie van Transport 127.000 voertuigen terugroepen vanwege de frauduleuze software. Voormalig topman Oliver Schmidt werd door een Amerikaanse rechter ook al veroordeeld tot zeven jaar cel en bekende dat hij zich tussen 2012 en 2015 schuldig had gemaakt aan samenzwering en fraude. Het Duitse concern kocht vervolging van de Amerikaanse justitie af voor een bedrag van 4,3 miljard euro. Aan de Duitse autoriteiten moet een boete van 1 miljard euro betaald worden. Voor het sjoemelen met de software voor V6 en V8 dieselmotoren moet Audi een boete betalen van 800 miljoen euro. Volkswagen moest eerder ook al meer dan 20 miljard dollar aan onder meer boetes, reparatiekosten en schadevergoedingen betalen. Volgens de Duitse krant Bild zou premier Stephan Weil in toespraken de kritiek hebben afgezwakt op verzoek van de leiding van Volkswagen, die de toespraak vooraf mocht inzien. VW zou hebben verzocht de passages uit de toespraak te schrappen die gingen over de aansprakelijkheid van de managers. Weil is commissaris bij Volkswagen net als de minister van Economische Zaken Olaf Lies. De deelstaat Nedersaksen heeft daarnaast een belang van 20% in de automaker. Volkswagen heeft een fonds van 10,3 miljard euro opgezet om auto’s terug te kopen van gedupeerde consumenten. Alle kosten voor het repareren van de sjoemel affaire mogen de autofabrikanten aftrekken van de belasting. Die kosten kunnen behoorlijk oplopen nu duizenden onverkoopbare volkwagens voorlopig ergens gestald moeten worden. De Duitse autoriteiten hebben 24 maart 2017 invallen gedaan bij Audi in Ingolstadt en Neckarsulmin vanwege het dieselschandaal bij moederconcern Volkswagen. VW-dochter Audi moet van het Duitse ministerie van Transport 24.000 voertuigen van het type A7 en A8 die gebouwd zijn tussen 2009 en 2013 terugroepen vanwege het manipuleren van emissietesten. Deze stoten ongeveer het dubbele van de toegestane hoeveelheid stikstofoxide uit als het stuur meer dan 15 graden is gedraaid.  Volkswagen moest al meer dan 20 miljard dollar aan onder meer boetes, reparatiekosten en schadevergoedingen betalen omdat er sjoemelsoftware bleek geïnstalleerd om auto’s zuiniger in gebruik te laten lijken. Volgens de Duitse krant Bild zou premier Stephan Weil in toespraken de kritiek hebben afgezwakt op verzoek van de leiding van Volkswagen, die de toespraak vooraf mocht inzien. VW zou hebben verzocht de passages uit de toespraak te schrappen die gingen over de aansprakelijkheid van de managers. Weil is commissaris bij Volkswagen net als de minister van Economische Zaken Olaf Lies. De deelstaat Nedersaksen heeft daarnaast een belang van 20% in de automaker. Alle kosten voor het repareren van de sjoemelaffaire mogen de Duitse autofabrikanten aftrekken van de belasting. In de Verenigde Staten loopt een arrestatiebevel tegen de Martin Winterkorn, oud-directievoorzitter van Volkswagen. Autoriteiten beschuldigen ook Fiat Chrysler ervan deze sjoemelsoftware te hebben geïnstalleerd in circa 104.000 dieselauto’s. Fiat Chrysler zou sjoemelsoftware sinds 2014 in sportieve terreinwagens van Jeep en RAM hebben geïnstalleerd. De Amerikaanse Justitie is bereid om te schikken mits ze zo’n 104.000 dieselwagens terugroepen naar de garage.

Daimler, het moederbedrijf van Mercedes-Benz, heeft tussen 2008 en 2016 ruim een miljoen sjoemeldiesels verkocht. Een speciale onderzoekscommissie vermoedt dat Europese toppolitici al sinds 2012 op de hoogte waren van het emissieschandaal, maar dit werd door de betrokkenen tegengewerkt bij de zoektocht naar bewijs. De commissie Dieselgate, die bestaat uit 45 Europarlementariërs, deed vergeefs een jaar lang onderzoek naar de ‘sjoemelsoftware’ van autofabrikanten en de rol van politici die weigerden om belangrijke documenten en interne emails vrij te geven. De Europese automakers maakten jarenlang gebruik van de sjoemelsoftware van Bosch. Er rijden nu ruim 30 miljoen auto’s in Europa rond die tot 20 keer meer uitlaatgassen uitstoten dan wettelijk is toegestaan. In opdracht van het Duitse ministerie van Transport roept Daimler in Europa 774.000 dieselauto’s terug vanwege verdachte testgegevens. Het gaat om onder meer de Mercedes Vito en de Mercedes C-klasse. Ongeveer een derde van de betreffende auto’s rijdt rond in Duitsland. De Europese Commissie vermoedt dat autofabrikanten de CO2-uitstoot van hun auto’s opnieuw kunstmatig opkrikken, om dan vervolgens makkelijker de nieuwe uitstooteisen te kunnen halen.  Ook Opel heeft bij de Insignia, de Zafira en de Cascade uit de bouwjaren 2012, 2014 en 2017 sjoemelsoftware in auto’s gezet. Zon 95.000 dieselauto’s werden bewust uitgerust met deze software. De Duitse justitie deed hiervoor half oktober 2018 invallen bij Opel bedrijven in Russelsheim en Kaiserslautern.

Ook Bosch moest in de VS schikken voor 327,5 miljoen dollar om van verdere strafvervolging af te komen. Renault ontkent net als alle andere fabrikanten  te hebben gefraudeerd, ondanks dat onderzoekers hebben vastgesteld dat Renault autokopers heeft misleid en dat de top van het bedrijf daarvan op de hoogte was. Renault benadrukte meermaals dat het aan alle Franse en Europese regels voldoet en dat zijn auto’s niet zijn uitgerust met software om testen te vervalsen. Het Franse persbureau AFP stelde dat het bestuur van Renault, inclusief de topman, mogelijk al meer dan 25 jaar verantwoordelijk is voor frauduleuze praktijken, wat zou blijken uit het strafrechtelijk onderzoek dat justitie in Frankrijk in januari is begonnen. Fiat Chrysler sjoemelde met de 500X, de Doblo en de Renegade en na 2014 ook met de Jeep en de RAM. Het concern werd in mei 2017 aangeklaagd. PSA Peugeot Ciroen werden in april 2017 onderwerp van onderzoek, evenals General Motors. Bij GM gaat het om modellen die tussen 2011 en 2016 werden geproduceerd. Uit onderzoek van het RDW blijkt dat ook de dieselmotoren van de Suzuki Vitara en Jeep Grand Cherokee ook meer uitstoten dan is aangegeven. Ook bij Nissan blijkt dat er door medewerkers in vijf fabrieken inspectieverslagen met betrekking tot de uitstoot en brandstofzuinigheid zijn vervalst. Bij steekproeven werden de rapporten aangepast. Het bedrijf heeft zelf aangifte gedaan voordat ze werden aangeklaagd. De inspecties werden ook zonder de vereiste vergunningen uitgevoerd wat al leidde tot een terugroepactie van 1,2 miljoen auto’s. Ook had Nissan een manipulatieapparaat in de Qashqai suv geplaatst en kreeg hiervoor een boete van 300.000 euro. Ook hierbij moesten 800 auto’s teruggehaald worden.

Landbouwfraude

Een 56-jarige inwoner van Tietjerksteradeel (Friesland) wordt verdacht van fraude met de boekhouding voor meststoffen en heeft mogelijk valse vervoersbewijzen en facturen voor mesttransporten opgemaakt voor tientallen boeren. Tientallen betrokken agrariërs krijgen naheffingen opgelegd. Bij de huiszoeking in samenwerking met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) werden in de woning van de man computers en administratie in beslag genomen. Het onderzoek gaat over malversaties in 2014 en 2015. Het totaal aantal bedrijven dat wordt geblokkeerd vanwege gesjoemel met de registratie van melkkoeien is overigens begin februari 2018 opgelopen tot ruim 2.100. Deze koeien mogen niet meer worden aan- en afgevoerd. De veeboeren schrijven meerdere kalveren toe aan één koe. Die krijgt daardoor op papier een meerling. Andere koeien die zo’n kalfje hebben gekregen, blijven geregistreerd staan als een dier dat nog niet gekalfd heeft en dus geen melk geeft. Zo kunnen er meer melkkoeien worden gehouden dan is toegestaan, want jonge koeien tellen maar als voor de helft mee in de regels voor fosfaatreductie.

De omvang van een schandaal met gevaarlijke hormonen in de varkenssector in 2002 is verzwegen door de Nederlandse overheid. Daarbij is de Europese wetgeving overtreden en zijn mogelijk grote gevaren voor de volksgezondheid genegeerd.  Als de Europese regels toen strikt waren gevolgd, dan had de helft van de Nederlandse varkensstapel (zes miljoen varkens) moeten worden geruimd. Varkensvoer is destijds besmet geraakt met het hormoon MPA. Biggen van zeugen die het dat voer hadden gegeten vertoonden vreemde afwijkingen. Slechts vijftigduizend varkens werden destijds gedood. Desondanks zijn besmette producten in de voedselketen terecht gekomen en via onder meer limonade en ijsjes door mensen geconsumeerd. MPA mag onder geen beding in voeding terechtkomen vanwege gezondheidsrisico’s. Veehouderijen ontvingen veevoer van 73 mengvoederbedrijven, die vervuild waren met mpa vervuild glucosestroop. Minister Brinkhorst benadrukte destijds dat er geen enkel risico voor de volksgezondheid bestond. De boeren dienden de claim in bij Wyeth Pharmaceuticals en Cara Environmental Technology. Bij het productieproces van Wyeth Pharmaceuticals kwam het afval vrij. Cara zEnvironmental Technology zorgde ervoor dat het bij het Nederlandse bedrijf Bioland in België terechtkwam. Bioland verkocht het weer door aan twee Nederlandse mengvoerbedrijven. Land- en Tuinbouworganisatie (LTO) Nederland en de Nederlandse Vereniging Diervoederindustrie (Nevedi) stelden twee Ierse bedrijven aansprakelijk voor de schade.

Grondfraude

De 31 jarige eigenaar en oprichter van het Zaanse Grondobligatie Fonds drs. Jean-Louis.C.N. Bertholet was in 2013 de eerste aanbieder van grondobligaties. Particulieren kopen bij hem geen grond, maar lenen minimaal 100.000 euro aan het fonds, zodat het buiten het toezicht valt van de Autoriteit Financiële Markten. De prospectus wijst op het zogeheten ‘blind pool-risico’: de obligatiehouders investeren in een fonds zonder bestaande portefeuille. Grondpercelen worden aangekocht met het geld van de obligatiehouders. Zijn er te weinig geschikte percelen voorhanden, dan zal het rendement ­lager uitvallen en er bestaat een risico dat de aangekochte gronden niet in waarde stijgen of zelfs minder waard worden, waardoor het ‘niet ondenkbaar’ is dat er onvoldoende overblijft om de obligatiehouders ‘geheel of gedeeltelijk’ terug te betalen. Het Grond Obligatie Fonds is  volledig gefinancierd met vreemd vermogen, verstrekt door de obligatiehouders. Het fonds koopt gronden van onder meer banken en projectontwikkelaars voor executieprijzen die soms onder de “agrarische waarde” liggen en verkopen deze door aan particuliere investeerders.

Het obligatievehikel neemt posities over voor dezelfde prijs als destijds het aankoopbedrag en betaalt met schuldpapier van het fonds. Grondeigenaren die na de transactie niet het vereiste minimum van € 100.000 aan obligaties in handen hebben, moeten geld bijleggen.  Hij gaat de posities met winst te verkopen aan een zogeheten ‘special purpose vehicle’,  waarvan particulieren certificaten kunnen kopen. Door de gronden te bundelen in één fonds hebben de certificaathouders volgens Bertholet meer kans te profiteren van een bestemmingswijziging ergens in het land. Bij gebrek aan eigen vermogen of inkomsten, bijvoorbeeld uit pacht of huur, zijn de grondobligatiehouders voor hun rentebetalingen en aflossing volledig afhankelijk van de winst die Bertholet behaalt met de aan- en verkoop van ‘strategische gronden’. Dat zijn agrarische posities, die volgens de koper een grote kans bieden meer waard te worden door een ophanden zijnde bestemmingswijziging. Nederland kent volgens de snel groeiende groep grond­aanbieders veel van dit soort ‘warme gronden’, doordat er weinig wordt gebouwd en ­woningtekorten onvermijdelijk zijn. Sommige aanbieders noemen zelfs klimaatverandering als reden waarom hoger gelegen agrarische gronden straks noodgedwongen een bouwbestemming krijgen en dus meer waard worden. In de afgelopen vijftien jaar heeft geen enkele koper de gehoopte bestemmingswijziging gekregen. Bertholet heeft percelen in Emmen, Lonneker, Odoorn, Eemnes, Terneuzen, Donkerbroek, Hoogeveen en Assen.Een perceel bij Eemnes heeft het stempel ‘agrarisch met waarde’ gekregen voor de eerstkomende tien jaar. Een kavel in Lonneker (bij Enschede) is  onherroepelijk aangewezen als agrarisch gebied. Ook de aangekochte stukjes land in het Zeeuwse Terneuzen hebben een agrarische bestemming en dat gaat de eerstkomende vijf jaar niet veranderen. Het perceel in het Friese Donkerbroek blijft nog heel lang agrarisch en ook in Hoogeveen zit weinig beweging.De kavels in Emmen liggen in een gebied ‘met een hoge ­cultuurhistorische waarden’. Hetzelfde geldt voor het perceel in het Drentse Odoorn, ­bestemd voor ‘behoud en herstel van de landschappelijke waarden. De beheerder en eigenaar van het Grond Obligatie Fonds is ook actief met een website waar beleggers grond kunnen aan- en verkopen. Een grondbezitter zette op deze site twee in 2007 en 2008 aangekochte percelen en verkocht vervolgens aan Bertholet met obligaties van het Grond Obligatie Fonds I. Verkoper was Investerra, een initiatief van  Anthony Pieters, die ooit actief was in de destijds omstreden goederentermijnhandel. Ook een andere verkoper heeft zijn twee percelen geruild voor obligaties tegen de oorspronkelijke aankoopprijs. Beleggers in Zonneperceel betalen Powerfield Nederland eigenaar Symen Jellema voor zijn grondspeculaties. Grondbezitters verkopen grond aan Powerfield van oud-aannemer Symen. Vrij snel daarna wordt de grond doorverkocht aan Zonneperceel voor vrijwel het dubbele. Symen is directeur van verkopende partij Powerfield maar ook van de kopende partij Zonneperceel. Zonneperceel is een beleggingsfonds. Via uitgifte van obligaties worden miljoenen opgehaald bij beleggers. Zonneperceel regelt vergunningen om de grond daarna door te verkopen aan een externe zonneparkenbouwer. Als er echter geen koper wordt gevonden, blijven de beleggers met de goedkope grond zitten. Wat de transacties omstreden maakt is de zogenoemde ABC-transactie, de snelle doorverkoop van de grond. De notaris dient een sluitende verklaring te eisen van de grondverkoper en moet de transactie weigeren als de verklaring niet toereikend is. Een Alkmaarse notaris die transacties passeerde is uit het ambt gezet. Powerfield ontkent de fraude en  zegt veel kosten te maken om de kavels bouwrijp te maken voor zonneparken. In Nieuwe Pekela, Coevorden en Markelo zou Powerfield zich van dezelfde ABC truc hebben bediend. Powerfield zag af van de bouw van een zonnepanelenfabriek bij Appingedam. Ook Grondmakelaar BV, Grondobligatiefonds, Grondparticipaties BV en KiesZon met directeur Gideon Overwater en projectmanager Marc van de Pol maken deel uit van Powerfield Nederland (Dokkum en Wormer) (eigenaar Symen Jellema, Jeffrey Janssen, Jan Kager, CFO Jean Louis Bertholet, Sales manager Bert Dekens, adviseur Henk Bleker en adviseur Harm D. Post)

Bankfraude

ING koopt voor 775 miljoen euro bij het Nederlandse Openbaar Ministerie strafvervolging af voor vier strafprocessen inzake witwassen. 100 miljoen hiervan gaat naar gedupeerden. Sinds de crisis hebben Nederlandse banken en verzekeraars voor ruim 2,15 miljard aan boetes gekregen. 1,9 miljard euro werd opgelegd in de Verenigde Staten. Nederlandse financiële instellingen betaalden verder zo’n 140 miljoen euro aan boetes in het Verenigd Koninkrijk. Rabobank was de laatste tien jaar het meeste kwijt aan boetes en betaalde in totaal 822 miljoen euro voor de betrokkenheid bij het Libor-schandaal. Grote banken malverseerden met renteswaps, derivaten, Libor, goud- en valutakoersen en zijn verwikkeld in allerlei dubieuze activiteiten. Europese banken boeken zo’n 25 miljard aan winst in belastingparadijzen en meer dan dertig Zwitserse banken waren betrokken bij het witwassen van smeergeld van Petrobras in Brazilië. De Belgische Optima bank verloor de vergunning wegens wanbeheer, slecht bestuur en agressieve marketing en schimmige vastgoedbeleggingen en ging half juni 2016 failliet. Société Générale (SG) heeft voor 50 miljoen dollar geschikt met justitie in de Verenigde Staten en moet dit deels financieren met een beursgang van zijn autoleasetak ALD. De vijf grootste Amerikaanse banken en twintig Europese hebben sinds de kredietcrisis al in totaal ruim 228 miljard euro aan boetes en schadevergoedingen betaald en waarschijnlijk komt daar nog zo’n 50 tot 60 miljard euro bij.  De Rabobank, ING, ABN AMRO en Volksbank hebben 171 wietwinkels in onderpand voor 1,1 miljard euro aan hypotheekleningen aan huisbazen van cannabisshops. Een derde van de pandeigenaren van de 570 wietwinkels betaalt zo met huurpenningen uit de verkoop van softdrugs zijn bankfinanciering.

De afgelopen maanden stonden 9 van de 15 verdachte Groningse oud-SNS-bankiers uit het SNS Property Finance dossier “Mount Nepal” voor het gerecht. De rechtbank deed vrijdag 20 mei 2016 uitspraak en verklaarde de ten laste gelegde feiten bewezen en de verdachten schuldig aan witwassen, omkoping en valsheid in geschrifte. Zij werden veroordeeld voor het leiding geven aan een criminele organisatie. Het OM had 48 maanden plus een geldboete van 110.000 euro van de bankier en zijn privé-bedrijven Consus Services, Corylus Consultancy en Salvadanaio Holding geëist, maar hij kreeg uiteindelijk één jaar onvoorwaardelijk en zes maanden onvoorwaardelijk. De Rechtbank Midden-Nederland heeft een registeraccountant die zich liet inhuren door SNS Property Finance strafrechtelijk veroordeeld voor omkoping, zich bedienen van valse facturen en witwassen van steekpenningen.

ABN AMRO heeft negen medewerkers geschorst nadat zij de handtekeningen van klanten buiten hun medeweten hadden gekopieerd om zo hun hypotheekdossier af te kunnen sluiten. De offertes van de bank aan de klanten weken in de betreffende dossiers af van eerder verstrekte adviezen van de adviseurs of waren incompleet. De vervalste handtekeningen moesten pretenderen dat een verbeterde advies werd gegeven en besproken. De bank heeft toezichthouders DNB en AFM geïnformeerd en alle hypotheekdossiers vanaf 2013 worden doorgelicht.

Circa dertig medewerkers waren betrokken bij de Libor- en Euribor-fraude. Handelaren en bankmedewerkers hielden de tarieven kunstmatig hoog. De Nederlandse Bank concludeerde vanwege de Liborfraude dat er sprake was van ernstige overtreding van de regels met betrekking tot de beheerste en integere bedrijfsvoering. DNB eiste dat er aanvullende disciplinaire maatregelen zouden worden genomen tegen handelaren en (senior) managers. De Argentijnse Consumidores Financieros (CF) claimt zo’n 2 tot 5 miljard dollar vanwege de manipulatie van de Liborrente en de schade die Argentijnse beleggers hebben geleden met investeringen in een Argentijnse overheidsobligatie uit 2002 die gekoppeld was aan het Libor tarief. Behalve voor de Libor schikking kreeg de Rabobank claims vanwege 37 civiele zaken van gedupeerde partijen waaronder Fannie Mae en Freddie Mac (FHLMC). In de Verenigde Staten is de Rabobank verwikkeld in minstens 40 rechtszaken waarin zeker honderd eisers zich hebben verenigd. Ook het depositogarantiefonds, het FDIC, claimt nu de verliezen.

Danske Bank

De topman van de Danske Bank, grootste bank van Denemarken, vertrok vanwege een groot Russisch witwasschandaal in Estland. Een bedrijf in handen van een neef van de Russische president Vladimir Poetin voerde van 2007 tot 2015 voor vele miljarden aan verdachte transacties uit via de Estse tak van Danske Bank. Danske Bank was al in 2013 van de zaak op de hoogte, maar pas in 2017 werd een onderzoek ingesteld.De 54-jarige topman Borgen begon in 1997 bij Danske Bank en werd in 2013 aangesteld als bestuursvoorzitter. Hij blijft in functie tot een nieuwe bestuursvoorzitter is gevonden.

Beursfraude

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) waarschuwt dat organisaties steeds geraffineerder en agressiever worden om beleggers binnen te halen. Vorig jaar verdubbelde het aantal Boiler rooms naar 22. Vanuit deze Boiler rooms worden slachtoffers benadert om te investeren in vaak waardeloze aandelen. Gedupeerden worden dan later weer gebeld door andere fraudeurs die hen tegen een forse aanbetaling willen helpen om het verloren geld terug te krijgen, wat vervolgens natuurlijk niet lukt.

De handel in opties op Unilever-aandelen stond stijf van de handel met voorkennis. Door het bod van Kraft Heinz op Unilever schoten Unilever aandelen met ruim 13% omhoog. De Braziliaanse investeringsmaatschappij 3G Capital, de eigenaar van Kraft Heinz verdiende goed aan het bod van de twee broers die 3G besturen. Achter Kraft Heinz zit 3G Capital, een bijzonder succesvolle Braziliaanse private-equityfirma met een meedogenloze reputatie. 3G dankt zijn naam aan de drie oprichters die in de jaren zeventig zakenbank Guarantia (‘G’) begonnen. Met 3G creëerden ze ’s werelds grootste brouwer. Eerder werd met hun Braziliaanse brouwconcern het Belgische Interbrew (Jupiler) over en ook het Amerikaanse Anheuser-Busch (Budweiser) en Kraft Foods werden ingelijfd. In 2013 moesten de drie ook $5 miljoen betalen nadat ook de overname van Heinz was omgeven door opvallende beurstransacties. Bij alle transactie is ook Warren Buffett (86) van Berkshire Hathaway betrokken.

Vermogensbeheerder Golden Sun Resorts beloofde het geld van beleggers te investeren in golfresorts in Turkije met een rendement van 12,8 procent mits er minimaal 50.000 euro werd ingelegd. De inleg van in totaal 65 miljoen euro werd echter door de bestuurders in eigen zak gestoken. Een van hen is eind februari 2017 gearresteerd op het vliegveld van Bangkok waar hij zich verstopte en uiteindelijk werd opgespoord door het speciale politieteam ‘Fast NL’. Hij zou al sinds augustus 2007 in Thailand verblijven.

Topmannen Quality Investments staan voor de rechter. omdat ze zo’n tweehonderd miljoen euro van beleggers zoekmaakten. In 2011 moesten de topmannen al voor een half jaar de cel in op verdenking van fraude, waarna het Openbaar Ministerie een omvangrijk internationaal onderzoek strartte. Het geld van QI-klanten werd in tweedehands levensverzekeringen van terminaal zieke Amerikanen gestopt. In ruil voor een deel van de uitkeringswaarde nam QI de polis van de zieken over. Maar de meeste Amerikanen bleken helemaal niet ziek en bleven gewoon doorademen, en de Costa Ricaanse herverzekeraar die aan QI moest uitkeren bij onverhoopt doorleven, bleek frauduleus. Ondertussen verdwenen er miljoenen van beleggers naar luxe auto’s, helikopters, vliegtuigen, landhuizen en drie kostbare jachten. Slechts een paar miljoen euro werd teruggevonden maar een groot deel staat volgens de gedupeerden nog op verborgen buitenlandse rekeningen via kantorem op de Seychellen en in Dubai.. Hoofdverdachte Frank L. (55), voorheen als marechaussee beveiliger van de koninklijke familie, was eerder verkoper bij de eveneens frauduleuze beleggingsfondsen Caribbean Comfort en MBC. Ook mede verdachte Dennis M. (53) staat terecht.  Naar zijn bedrijf Watershed in Dubai waar een eigen directie zat, opgericht door het Haags juristencollege, wordt onderzoek gedaan.

De directeur van scheepswerf RDM kreeg in 2015 in hoger beroep een gevangenisstraf van een jaar, waarvan 285 dagen voorwaardelijk, en een boete van 150.000 euro opgelegd. Een eveneens veroordeelde Rotterdamse havendirecteur gaf voor 180 miljoen euro aan bankgaranties af aan RDM. Toen in 2004 de banken een beroep deden op die garanties kwam uit dat er buiten de gemeente om was gehandeld. Justitie zag bewijs van omkoping en faillissementsfraude in de zaak. Gedurende de jaren tachtig wist de directeur de beursgenoteerde Begemann Groep ook te reanimeren. In 1990 had Begemann 140 dochterondernemingen, een omzet van 1,4 miljard gulden en ruim 7000 werknemers. Aan het succes kwam een einde met de koop van het noodlijdende automatiseringsbedrijf HCS en de daarmee gepaard gaande handel met voorkennis, wat hem een veroordeling opleverde van zes maanden gevangenisstraf, in hoger beroep volgde echter vrijspraak. Daarna maakte hij een comeback met defensieconcern RDM, maar dat avontuur eindigde dus ook met een gevangenisstraf en een boete.

Finles

De vermogensbeheerder Finles uit Utrecht moest van de toezichthouder Autoriteit Financiële Markten (AFM) drie Finles-beleggingsfondsen in juli 2017 sluiten. Volgens AFM bestaat er twijfel over de juiste waardering van de fondsen. Het Openbaar Ministerie verdenkt de directie bovendien van belastingfraude voor een bedrag van € 45 miljoen, De fiscale opsporingsdienst FIOD deed een inval bij het kantoor van Finles en nam laptops en administratie in beslag. Finles is een fondsbeheerder die in 2006 is opgericht, en die 14 verhandelbare beleggingsfondsen beheert, onder meer gericht op hedgefondsen en opkomende markten. De meeste van deze fondsen presteerden recent dramatisch.
Tegelijkertijd met de inval in Utrecht werd in Luxemburg Teston Finance Investment, dat in 2013 en 2014 zo’n €300 miljoen dividend aan Finles uitkeerde doorzocht. Volgens het Openbaar Ministerie is over deze winst geen dividendbelasting betaald, doordat betrokken bedrijven een ingewikkelde constructie (’een fiscaal spiegelpaleis’) met een fictieve lening van €2 miljard hadden opgezet om belastingfraude te plegen. Finles keerde de onbelaste winst op zijn beurt uit aan een Brits bedrijf.
Het FIOD-onderzoek draait volgens eigenaar Van Kuijk om het ‘Finles Global Opportunity Fund die een conflict heeft met de Belastingdienst over dit fonds, met slechts één Amerikaanse aandeelhouder. Volgens de betrokken accountant (Crowe Horwath Foederer) liggen er inmiddels belastingaanslagen van ruim € 77 miljoen, waardoor men vreest voor het voortbestaan van het fonds. De fondsmanager verzet zich samen met belastingadviseur Deloitte tegen de aanslagen en kondigde recent aan een rechtszaak te beginnen tegen de fiscus. De commissarissen van Finles aangevoerd door voormalige minister Ben Bot stapten op. Bot zelf ontkent dat hij iets wist van belastingconstructies die nu door het OM als frauduleus spiegelpaleis worden aangemerkt. Procedures bij het bedrijf voldoen volgens de AFM niet aan de wettelijke vereisten en de accountant krijgt onvoldoende informatie om zijn controlerende taak uit te voeren. Zakenbankiers mochten al langer geen zaken meer doen met Finles. Huisbank ING deed dat wel.

Goede doelenfraude

De organisator van kinderkankergala Quality of Life beroofde het goede doel van ruim driekwart miljoen euro. Hij fraudeerde ook bij American Express, ABN Amro en cosmeticaconcern Inglot. De bestuurder was marketingdirecteur bij American Express en werd geroemd voor zijn jarenlange inspanningen als bestuurslid voor het gala Quality of Life, dat geld inzamelde voor kinderen met kanker. Tegen de organisator die het verduisterde geld gebruikte om de hypotheek, verbouwing en inrichting van zijn huis te betalen voor een bedrag van zes ton werd 3,5 jaar celstraf geëist en tegen een medeverdachte werd een werkstraf van 240 uur en een voorwaardelijke celstraf van drie maanden geëist.

Het Openbaar Ministerie eist van voormalige partner van Loyens & Loeff 6,3 miljoen euro terug. De bestuurder die in 2018 werd veroordeeld voor het vervalsen van facturen en het verduisteren van geld van vier goede doelen werd eerder veroordeeld tot dertig maanden cel, waarvan tien maanden voorwaardelijk. Een verdachte zakenpartner en penningmeester van de goede doelen kreeg ook een jaar celstraf, waarvan de helft voorwaardelijk. Hij moet volgens het OM 1,7 miljoen terugbetalen.

Een 61-jarige man uit Capelle aan den Ijssel ontvreemde ruim 800.000 euro aan donaties voor de stichting Droom Wens en gebruikte het geld op goksites, in het casino en voor privé-uitgaven. Slechts 10 procent van de donaties werd echt gebruikt om kinderen te trakteren op een droomdagje uit.

Voetbalfraude en matchfixing

De voorzitter van Juventus wordt vervolgd voor banden met de Italiaanse maffia. Hij en andere clubbestuurders zouden met de maffia onderhandeld hebben over verkoop van kaartjes en seizoenskaarten. Zowel in Zwitserland als in de VS worden voor dezelfde feiten ook FIFA bestuurders vervolgd voor de zwarte handel in tickets en uitzendrechten. De corruptie speelt al vanaf 1991. Er zijn ook meer dan honderd meldingen van verdachte financiële activiteiten die te maken hebben met de toewijzing van de WK’s voetbal in 2018 (Rusland) en die van 2022 in Qatar.  Via belastingparadijzen zijn door circa twaalf voetbal-bv’s facturen voldaan voor miljoenen aan transfers en reclame-inkomsten van onder anderen een Colombiaanse WK-topscorer en twee Argentijnse aanvallers. Op papier zijn de Nederlandse bedrijven de officiële zakenpartners van de clubs, waardoor de voetballers voor de belasting buiten schot bleven. De transacties werden georganiseerd vanuit Argentinië en aangestuurd in Uruguay. In Nederland is de coördinatie in handen van de directeur en een jurist van trustkantoor Duma Corporate Services, gevestigd op de Amsterdamse Zuidas die de administratieve handelingen verrichtte. De geheime transacties lekten via Hushmail naar Football Leaks. Zestig journalisten uit twaalf landen deden onderzoek naar de emails met contracten, facturen, e-mails, bankafschriften en 18,6 miljoen andere documenten. Ook een Portugese topvoetballer heeft eind 2014 63,5 miljoen euro weggesluisd naar een belastingparadijs.

Zeven tennissers en vier officials werden in 2016 bestraft voor matchfixing. De officials, twee afkomstig uit Turkije en twee uit Oezbekistan, kregen een levenslange schorsing. De anti-corruptie eenheid TIU in Londen rapporteerde 292 meldingen van verdacht gokgedrag bij tenniswedstrijden in 2016. Van de zeven spelers die zijn bestraft stond er een ooit 164e op de wereldranglijst en hij kreeg een schorsing en een boete omdat hij online op 220 tenniswedstrijden had gegokt. Twee van de zeven bestrafte spelers waren in 2015 al schuldig bevonden, maar gingen in beroep bij het hof van sportarbitrage (CAS) in Lausanne. Het CAS handhaafde vorig jaar hun schorsingen. 232 alarmeringen kwamen van tennispartijen uit toernooien op de lagere profniveaus (challengers en futures), maar de TIU noteerde ook acht meldingen van het hoogste profniveau (ATP en WTA).

Milieufraude

Cruisebedrijf Princess moet de Amerikaanse overheid omgerekend 38 miljoen euro betalen voor het gebruik van een ‘toverpijp’ waarmee illegaal olie in zee werd geloosd. Het bedrijf maakt als sinds 2005 gebruik van de afvoer om gratis af te komen van water dat vervuild is met olie. Per lozing werd wel 16.000 liter olie-water in zee gepompt. Na onderzoek bleek dat ook vier andere Princess-schepen de ‘toverpijp’ gebruiken. Sensoren aan boord werden gemanipuleerd waardoor er geen vervuiling in het zeewater werd gemeten. De kapiteins en leden van de bemanning loosden bewust illegaal om kosten te besparen. Het bedrijf Princess Cruise Lines bekende schuld aan zeven overtredingen. Naast de boete moet moederbedrijf Carnival alle 78 andere cruiseschepen onderwerpen aan milieucontroles.

Bedrijfsfraude

Een financieel medewerker van de Aalsmeerse bloemenveiling FloraHolland heeft in minder dan een jaar tijd 4,3 miljoen euro verduisterd. Volgens de bloemenveiling blijkt uit het onderzoek dat misbruik is gemaakt van de handelingsruimte die bij de specifieke functie hoorde. Hiervoor was specialistische kennis nodig van het financiële systeem. Er zijn geen andere medewerkers bij de fraude betrokken geweest.

Taxichauffeurs op Schiphol betaalden gemiddeld 5.000 euro aan smeergeld om daar te mogen rijden en kunnen nu de hoge leasekosten van de verplichte Tesla’s en de maandelijkse aansluitkosten niet meer betalen. Chauffeurs die protesteren zouden worden bedreigd. Zo’n tien chauffeurs hebben verklaringen afgelegd bij de Belastingdienst en/of de politie en nog tientallen chauffeurs zouden van plan zijn om dit voorbeeld te volgen.

De FIOD en politie hielden 11 juli 2017 een grote actie tegen witwassen. Er werd onder andere een inval gedaan bij The Best Limo waar twee limousines in beslag werden genomen aan de Heuvelstraat in Kaatsheuvel en in Rijen bij A. J. de Beer auto’s. Op het terrein aan de Heuvelstraat zijn al eerder invallen gedaan. In totaal zijn er op negen plaatsen in Brabant invallen. In Kaatsheuvel bij  verschillende woningen en bedrijven, in Waalwijk bij een woning, in Rijen bij De Beer, in Almkerk bij een woning en een bedrijfspand en in Aalst in een recreatiewoning. Ook aan de Noorsestraat is een inval gedaan en zijn meerdere auto’s in beslag genomen. In Waalwijk is een woning aan de Villa Gagel doorzocht. Ook in Almkerk en Aalst aan de overzijde van de Maas zijn invallen gedaan. Militairen en speurhonden zoeken naar bewijs zoals financiële transacties en waardevolle spullen. Er zijn twee limousines in beslag genomen. De invallen zijn het resultaat van een onderzoek van de FIOD naar verdachte geldstromen dat al in 2016 werd gestart. Vier verdachten zijn in beeld maar zijn nog niet aangehouden.  Op het terrein aan de Heuvelstraat staan twee huizen en verschillende bijgebouwen. Militairen zoeken er naar verborgen ruimtes en ook computerapparatuur wordt in beslag genomen. De bewoner werd niet aangehouden en werkt mee. Er werd voor 250.000 euro aan contant geld dat in een plastic tasje verstopt tussen oude autobanden en motorblokken lag in beslag genomen, evenals 23 auto’s – waaronder de twee limousines met een totale waarde van 180.000 euro, sieraden, vuurwerk, boksbeugels, een knipmes en verdovende middelen. In Waalwijk werden enkele vaten met in totaal ongeveer 650 liter aan chemicaliën voor de productie van drugs aangetroffen.

Reisbureau ATP had een contract met het Ministerie van Justitie voor het boeken van dienstreizen en hotelaccommodaties en bracht Nederlandse tarieven in rekening terwijl ze zelf het goedkopere buitenlandse tarief betaalden. het Ministerie deed aangifte en na een inval van de Fiscale Opsporings-en Inlichtingendienst werden de feiten blootgelegd. De voormalig directeur Willem Starink is verdachte in de zaak en wordt het leiding geven aan oplichting en valsheid in geschrifte ten laste gelegd. Ook een aantal medewerkers van het bedrijf worden als verdachte gehoord.

Eriks een dochteronderneming van multinational SHV betaalde met medeweten van een controlerend PwC registeraccountant steekpenningen aan Econosto Mideast in Dubai. De registeraccountant werd in 2007 door Ahold bestuurders ook al als hoofdschuldige aangemerkt bij een boekhoudfraude. De man was notabene registeraccountant bij de Rijksaccountantsdienst (1971), 23 jaar partner bij Price Waterhouse Cooper, zeven jaar manager bij Ernst en Young, interim bestuurder bij het bestuur van CDA (Gooise Meren) en tegenwoordig lid van de Raad van Toezicht bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) Hij is nu definitief teruggetreden. De accountant had zijn functie eerder al tijdelijk neergelegd.

Rijschoolfraude

Het OM eiste twee jaar cel tegen een 24-jarige rijschoolhouder vanwege grootschalige fraude met het theorie-examen van het CBR. Hij zou samen met een 25-jarige vrouw en een 22-jarige man een spy-bril hebben gebruikt om opnamen te maken van de examenvragen. Tegen de twee mede verdachten is een taakstraf van 240 uur geëist en voorwaardelijke celstraffen van drie en zes maanden. De betrapte vrouw had bekend de bril met camera te hebben gekregen van de rijschoolhouder. De rijschoolhouder maakte reclame met ‘100% slagingskans’ en ‘de allernieuwste CBR-vragen’. Toen de politie de rijschool doorzocht, nam het onder meer een spybril in beslag en een computer met daarop de gestolen examens. De rijschoolhouder wordt ook verdacht van het witwassen van 95.000 euro en wapenbezit. Hij ronselde geldkoeriers om elk 9.500 euro naar Libanon te brengen. Negen van die koeriers werden op Schiphol aangehouden. De rijschoolhouder werd uiteindelijk opgepakt in Parijs, vlak voor hij naar Beiroet wilde vliegen.

Het CBR heeft de zogenoemde verklaring van rijvaardigheid van een inwoonster van Rotterdam ingetrokken, omdat aannemelijk is dat een inmiddels oud-examinator van het CBR de verklaring ten onrechte heeft afgegeven. Het CBR kwam er in 2014 achter dat een examinator bij het CBR samenwerkte met zes rijschoolhouders waarbij kandidaten ten onrechte slaagden voor hun rijexamen. Kandidaten betaalden de rijschoolhouders en de examinator ontving € 500 per kandidaat. De examinator en drie rijschoolhouders zijn hiervoor strafrechtelijk vervolgd en veroordeeld. De rijexaminator van het CBR en de drie voormalige rijschoolhouders zijn vijf jaar later in hoger beroep veroordeeld voor valsheid in geschrifte en corruptie. De rijexaminator kreeg in februari 2019 een celstraf van dertien maanden, waarvan acht voorwaardelijk, mag vijf jaar lang zijn functie niet uitoefenen en moet een deel van de onderzoekskosten van het CBR terugbetalen. De drie rijschoolhouders kregen taakstraffen van 180 tot 210 uur opgelegd.

TV fraude

RTL zond een award programma “De Succesfactor” uit die doorgestoken bleek en waar de deelnemers hun award betaalden. De zogenaamde winnaars betaalden 12.750 euro om bovenaan te eindigen in hun branchecategorie. Daarvoor ontvingen ze niet alleen een prijs, maar ook een item in het programma. Elke deelnemer kon een nieuwe branchecategorie in het leven roepen, zodat iedereen uiteindelijk ook een een prijs kon winnen. In 2016 reikte oud-premier Jan Peter Balkenende nota bene de hoofdprijs uit. De uitzendingen werden in januari 2017 gestopt nadat het programma Rambam de fraude aan de kaak stelde.

Woningbouwcorporatiefraude

De rechtbank veroordeelde twee voormalige bestuurders van de Limburgse woningstichting Vitaal Wonen in maart 2017 tot het terugbetalen van circa 800.000 euro voor ten onrechte ontvangen salaris en foute declaraties De twee bestuurders en twee aan de zoon verbonden bedrijven fraudeerden er lustig op los. De zoon moet van de rechter ruim 500.000 euro terugstorten en zijn bedrijven nog eens circa tachtig mille. Die bedragen betreffen ten onrechte ontvangen salaris en kostenvergoedingen in de periode 2005-2013. Verder waren er niet-verantwoorde kasopnames en werden onrechtmatig wijnen aangeschaft en diners en lunches genuttigd. De oud-bestuurder moet verder de kosten vergoeden voor het onderzoek naar de omvang van de schade. De vader ontving ruim twee ton aan ten onrechte ontvangen salaris. De zoon werd ontslagen wegens malversaties, maar er was tegen hem onvoldoende bewijs beschikbaar om hem te vervolgen. De ontslagen zoon werd in april 2016 al aangehouden en verhoord na een onderzoek van meer dan een jaar. De Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) deed in maart 2014 op vijf plekken in Limburg invallen in het kantoor van de stichting Vitaal Wonen. De administratie werd in beslag genomen en de woningen van de twee oud-directeuren en de voormalig voorzitter van de raad van toezicht in Limbricht en Maastricht werden doorzocht. Bij aannemersbedrijf Habets Bouw in Nuth werd de administratie ook meegenomen. Vader en zoon werden aangehouden op verdenking van valsheid in geschrifte, witwassen, verduistering en oplichting van de woningstichting. De zoon werd ook in beperkende verzekering gesteld voor enkele dagen in het belang van het onderzoek. Het Openbaar Ministerie legde gelijktijdig conservatoir beslag op de bezittingen van het duo, waaronder vijf huizen en appartementen. Ook werd door de woningstichting beslag gelegd op twee Maastrichtse woningen voor 1,5 miljoen euro. NRC Handelsblad publiceerde dat er privé 184.000 euro verdiend was aan een vastgoedtransactie van Vitaal Wonen met aannemers, waaronder Habets Bouw.  Ook bleek dat Vitaal Wonen een villa kocht die, na te zijn opgeknapt, verhuurd werd aan de voorzitter van de raad van toezicht. De inval bij Habets Bouw was vanwege een transactie in 2007 toen een miljoenendeal met het Landgraafse aannemersbedrijf Jongen, dochter van VolkerWessels werd afgesloten. Vitaal Wonen kocht voor zeven ton bouwgrond in Sittard, waarop voor de corporatie een wooncomplex annex welness- en revalidatiecentrum werd gebouwd. Na deze deal kreeg een dochterbedrijf voor 72.000 euro een woonhuis met winkel in Sittard. Het pand werd doorverkocht aan een andere aannemer voor 256.000 euro. Daarna kocht Vitaal Wonen hetzelfde pand voor bijna drie ton weer terug, met de verplichting om het voor zeven ton te laten verbouwen.

De voormalig bestuursvoorzitter van woningcorporatie Vestia werd 3 maart 2017 gearresteerd door de fiscale opsporingsdienst FIOD. Ook zijn 64–jarige schoonzus werd aangehouden onder verdenking van medeplegen van witwassen. De invallen vonden plaats in een strandvilla op Bonaire en in een huis in Krimpen aan de Lek. Er werd voor een bedrag van 1,47 miljoen euro beslag gelegd op vastgoed en ook een auto werd geconfisqueerd. De bestuursvoorzitter moest in 2012 aftreden bij Vestia vanwege een omvangrijke fraude met derivaten, waardoor de corporatie bijna failliet ging. Ondanks de fraude ontving hij een vertrekpremie 3,5 miljoen. In 2016 trof Vestia voor 4,8 miljoen euro schikkingen en ook met de oud-commissarissen van de woningcorporatie, voor hun gebrekkige toezicht tijdens de fraude. Daarvan betaalde de bestuursvoorzitter 1 miljoen euro en de rest werd vergoed door de verzekering. De bestuursvoorzitter kocht enkele jaren voor zijn vertrek bij Vestia een huis in de miljonairswijk ‘Punt Vierkant’, ten zuiden van de hoofdstad Kralendijk, liet het huis slopen en bouwde er vervolgens een strandvilla. De arrestatie zou te maken hebben met het als bestuurder van de stichting HASA verduisteren van 1,2 miljoen euro, eenderde van het budget dat was bedoeld voor sociale huisvesting voor de allerarmsten in Zuid-Afrika. Via deze stichting werden tien jaar geleden enkele honderden woningen voor de allerarmsten in de Zuid-Afrikaanse stad East London gebouwd. De stichting werd gefinancierd door Vestia en de gemeente Leiden, de zusterstad van East London. In 2013 zou een aan Stichting HASA gelieerde villa in Zuid-Afrika zijn gebruikt voor privédoeleinden en zouden er honderdduizenden euro’s zijn overgemaakt naar onbekende bankrekeningen. Wethouders van 23 gemeenten in de regio’s Haaglanden en Rotterdam en de gedeputeerde van de provincie Zuid-Holland schrijven in een open brief aan minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken dat ze een deel van de verhuurdersheffing die woningcorporaties aan het Rijk betalen willen inzetten om de gerezen problemen op te lossen.  Ondanks dat andere corporaties bijsprongen om Vestia overeind te houden met zo’n 700 miljoen euro is vestia op sterven na dood. Het resterende tekort van 1,3 miljard euro moet Vestia bij elkaar zien te krijgen door woningen te verkopen en huurverhogingen door te voeren. De rechtbank in Rotterdam acht bewezen dat de 52-jarige voormalige kasbeheerder van Vestia Marcel de V. zich schuldig heeft gemaakt aan omkoping, oplichting, valsheid in geschrifte en witwassen. Hij kreeg 17 juli 2018 drie jaar cel opgelegd. De 47-jarige financieel tussenpersoon Arjan G. is schuldig bevonden aan omkoping en fraude. Hij kreeg 2,5 jaar cel. Samen sloten ze bij banken jarenlang honderden contracten af – ter waarde van 23 miljard euro – voor zogeheten derivaten, financiële producten die beschermen tegen rentestijgingen. Het ging mis toen de rente fors daalde. Vestia kwam in 2012 in grote financiële problemen door de beleggingen. De derivaten moesten worden afgekocht en dat kostte 1,9 miljard euro. Uiteindelijk bleek dat De V. en G. voor deze contracten zelf heimelijk ruim 20 miljoen euro aan commissie opstreken. G. ontving deze ‘fees’ en betaalde de helft aan De V.. Om de handelwijze, de steekpenningen en omkooprelatie te verdoezelen, pleegden ze valsheid in geschrifte. De V. liet hiervan onder meer zijn huis verbouwen en kocht luxe spullen. De V. is altijd blijven ontkennen dat hij strafbare feiten pleegde. Hij betaalde ook belasting over wat hij ziet als ‘neveninkomsten’. Twee andere verdachten kregen een taakstraf en een boete voor het medeplegen van omkoping. Drie verdachten, onder wie de vader en de ex-partner van G., zijn vrijgesproken.

De voormalige topman van woningcorporatie Rochdale, Hubert Möllenkamp, moet bijna 2,2 miljoen euro terugbetalen aan de staat. Möllenkamp werd ook veroordeeld tot 39 maanden celstraf wegens verduistering, witwassen, meineed, belastingontduiking en het aannemen van miljoenen euro’s aan smeergeld, in de vorm van auto’s, contante stortingen en een villa in Spanje, boven op zijn salaris van drie ton. Een andere verdachte in de zaak moest 2,5 miljoen euro terugbetalen. De ex-vrouw van de voormalige topman werd veroordeeld voor valsheid in geschrifte en moest 300.000 euro betalen. Möllenkamp ging in cassatie en heeft een Italiaans paspoort aangevraagd. Möllenkamp verwacht dat hij dan uiteindelijk toch de cel niet in hoeft. Als Italiaan kun je wanneer je ouder dan zeventig bent geen gevangenisstraf opgelegd krijgen. Ook in cassatie bij de Hoge Raad werd hij veroordeeld tot 3 jaar jaar cel. Oud-directeur Walter V. en zakenpartner Wim S. van de woningcorporatie Laurentius komen vanaf 14 december voor de rechter. Een derde verdachte, oud-ROC West-Brabant-topman Pierre P., is inmiddels overleden en kan dus niet meer worden vervolgd. De mannen werden in mei 2012 al aangehouden wegens verdenking van het plegen van fraude en oplichting tot een bedrag van 4,4 miljoen.

Bosbouwfraude

Bij corruptie in de bosbouwsector gaat volgens Interpol wereldwijd bijna 28 miljard euro per jaar om. Veel van de bosrijke gebieden zoals het tropisch regenwoud zijn met houtkap een gewillige geldbron. Vanwege zwak bestuur en slechte regelgeving viet corruptie in de bosbouwsector hoogtij. Uit een nieuw rapport blijkt er tussen 2009 en 2014 corruptie in dertien landen en elk jaar gemiddeld 250 corruptiezaken per land, waarmee in totaal bijna 28 miljard euro is gemoeid. Met bepaalde houtsoorten is grof geld te verdienen. Criminele netwerken gebruiken corruptie en omkoping om illegale houthandel mogelijk te maken en gebruiken dezelfde routes ook voor drugs- en wapenhandel. Omkoping is de meest voorkomende vorm, gevolgd door fraude, misbruik van macht, afpersing, vriendjespolitiek en nepotisme. Volgens Interpol zijn vooral ambtenaren van bosagentschappen betrokken, evenals ambtenaren van andere overheidsinstanties en houtverwerkingsbedrijven en politieagenten.

Drugs en afpersing Motorclubs

Sinds eind 2017 worden motorclubs aan de lopende band verbode. Motorclub Bandidos werd verboden, maar de club is in hoger beroep gegaan. Het OM is ook een civiele procedure begonnen om de Hells Angels te verbieden. Motorclub Satudarah is in juni 2018 verboden en ontbonden. Het Openbaar Ministerie (OM) had in een civiele procedure gevraagd de club te verbieden, omdat het volgens justitie om een criminele organisatie gaat. Ook de chapters en supportclubs vallen onder het verbod. Volgens de uitspraak moeten de leden van Satudarah onmiddellijk hun hesjes uit- en logo’s afdoen. Tegen Hells Angels-kopstukken lopen aanklachten tot 14 jaar.

Verzekeringsfraude

Verzekeringsfraude is in 2016 met 21 procent gestegen ten opzichte van 2015. Uit cijfers van het Verbond van Verzekeraars en het Centrum Bestrijding Verzekeringscriminaliteit blijkt dat het aantal onderzoeken naar fraude met ziekteverzuimverzekeringen is verdubbeld. Vaak gaat het om niet-bestaande werknemers in niet-bestaande bv’s die eerst een flinke loonsverhoging krijgen en dan vlak daarna ziek worden. Studenten claimden tienduizenden euro’s en lieten docenten valse verklaringen ondertekenen waaruit moest blijken dat ze zogenaamd studievertraging op liepen op na een scooterongeluk en lieten verzekeraars tot ruim 16.000 euro uitkeren als tegemoetkoming voor het salaris dat ze zouden zijn misgelopen omdat ze later toetreden op de arbeidsmarkt. De meeste fraudegevallen deden zich voor bij: Ziekteverzuim (+125%), Motorrijtuigen (+35%), Reis (+14%), Aansprakelijkheid (+11%), Brand (+5%), Zorg/ziektekosten (+5%), Rechtsbijstand (-4%), Hypotheek (+2%), Leven (-18%), Arbeidsongeschiktheid (-23%). Het Verbond van Verzekeraars zegt dat in 2015 voor zo’n 90 miljoen euro aan fraude werd opgespoord en dan gaat het alleen over de 8.336 onderschepte fraudegevallen, de daadwerkelijke schade wordt wel vier tot vijf keer meer geschat. Met betrekking tot motorrijtuigen zou het gaan om 20 miljoen euro. Uitgaande van de voorlopige cijfers van 2016, zal het aantal fraudegevallen met motorvoertuigen met tientallen procenten stijgen. In 2016 werd voor 18,9 miljoen euro aan oneigenlijk in rekening gebrachte zorgkosten gedeclareerd. Een jaar eerder was dat 11,1 miljoen euro. Het meest werd gefraudeerd met PGB-budgetten (13,5 miljoen) en wijkverpleging (ruim twee miljoen). Verzekeraars spreken van fraude wanneer sprake is van bewust of opzettelijk handelen waarmee onterecht voordeel wordt behaald.

Na een onderzoek van actualiteitenrubriek Nieuwsuur bleek dat duizenden Poolse arbeidsmigranten stelselmatig frauderen met werkloosheidsuitkeringen. De fraudeurs zouden geholpen worden door zeker 150 malafide tussenpersonen. Om in aanmerking te komen voor een WW-uitkering moet arbeidsmigranten minsten een half jaar in Nederland hebben gewerkt, in Nederland verblijven en beschikbaar zijn om te werken en te solliciteren. De tussenpersonen verzorgen nep sollicitaties, regelen valse woonadressen en zorgen voor Nederlandse aankoopbonnen. Ze adviseerden hun klanten om geen Nederlandse bankpassen in Polen te gebruiken, of per vliegtuig naar dat land te reizen, om ontdekking te voorkomen. Zeker 150 Poolse tussenpersonen zouden deze diensten nog steeds verlenen. Zij stonden in 2017 ongeveer 9400 uitkeringsontvangers bij. Uit een interne steekproef van UWV bleek dat 30 procent van de Poolse WW’ers die met zo’n tussenpersoon werken, inderdaad niet in Nederland verblijven. Tegen betaling van 300 euro werden honderden uitkeringen inclusief een vals adres door de bureau’s verzorgd. UWV betaalde desondanks zonder problemen de uitkeringen, ook al bleek dat tientallen zogenaamde werklozen op hetzelfde valse adres bleken te zijn ingeschreven waar 75 euro per maand voor werd betaald. Voor nep sollicitaties en het opsturen van een cv naar bedrijven waar ze toch niet zouden worden aangenomen zorgden de bureau’s. In 2013 werden dergelijke fraudes ook door Bulgaren gedaan. Sindsdien blijken er, ondanks politieke druk, door het UWV geen afdoende maatregelen te zijn genomen.

Het gerechtshof in Leeuwarden heeft een voormalig financieel manager van de organisatie veroordeeld tot 30 maanden cel, waarvan zes maanden voorwaardelijk nadat bleek dat deze tussen 2008 en 2016 ruim een miljoen euro had verduisterd voor luxe goederen, een dure auto, een paard, elektronica, kleding en vakanties naar Thailand. Ook liet hij zijn huis verbouwen en betaalde hij zijn bruiloft van het geld. In het verleden werden door Yarden vooral veel ’natura-polissen’ verkocht waarbij de hele uitvaart wordt verzorgd. Omdat de kosten van uitvaarten snel zijn gestegen, moet Yarden ook nog eens flink toeleggen op die verzekeringen. Een poging om voor een uitvaart een vast bedrag uit te keren van 3.733 euro werd door de rechter verboden. Dat kost de uitvaartorganisatie nog eens tientallen miljoenen euro’s. De reserves van het bedrijf zijn tot een dieptepunt gedaald en een komende surseance of faillissement is niet uit te sluiten. Yarden heeft 1 miljoen polishouders en 700 werknemers.

HDI-Gerling

De op een na grootste industriële verzekeraar van Nederland HDI-Gerlings wil 30 miljoen euro terug van een voormalige bestuursvoorzitter en zijn zoon die het bedrijf voor dat bedrag hebben benadeeld. De oud-bestuursvoorzitter (74) en zijn zoon werden door de rechtbank aansprakelijk geacht voor alle schade die door hun handelen is veroorzaakt. De oplichting door de bestuurder en zijn zoon begon in 2007 toen HDI-Gerling een verzekeringsportefeuille voor 1 Arubaanse gulden verkocht aan Treston, een verzekeraar in Aruba. Later kwam uit dat de twee zelf aandelen hadden in Treston en dat de portefeuille zeker twintig miljoen euro waard was. De 49-jarige Rotterdammer was van 2006 tot 2013 bestuursvoorzitter bij HDI-Gerling en tekende voor de deal, volgens hem niet wetende van de waarde en dat de twee aandelen hadden in Treston.

De bestuursvoorzitter leende in 2010 veel geld aan de van tv bekende Rotterdamse ondernemers die destijds in Dubai woonden en werkten. Het echtpaar zou het geld hebben ontvangen om nieuwe markten open te breken, maar in plaats daarvan werden in Mallorca een zeiljacht en een villa gekocht. Zogenaamd met een ‘zakelijk belang’. De bestuursvoorzitter was onder de indruk van het ondernemerschap en het netwerk dat het echtpaar had in Dubai en samen maakten ze plannen voor nieuwe groeimarkten. Het echtpaar zou de bestuursvoorzitter binnen de hoogste kringen van Dubai introduceren en zo HDI Gerling aan nieuwe klanten helpen. HDI-Gerlach moest zich daarbij vooral profileren als sponsor van Feyenoord en ook met activiteiten in het buitenland. De bestuursvoorzitter liet HDI tienduizenden euro’s op de bv’s van het echtpaar storten als “leningen” die 1 juli 2013 terugbetaald moesten worden en waarvoor een schuldbekentenis werd getekend. Dubai leverde weinig op waarna de bakens werden verzet naar Mallorca. HDI Gerling zou daar jachten gaan verzekeren. Voor de bravoure werd een zeiljacht van 1,2 miljoen euro aangekocht en een representatieve villa in Santa Ponca met een golfbaan van 4,2 miljoen om klanten te ontvangen.

De rechtbank toonde zich zeer kritisch over de hypotheek van 1,5 miljoen euro die het echtpaar via een privé holding vestigde op de door HDI-Gerlach gefinancierde villa in Mallorca. Het echtpaar genoot zichtbaar van het leven in Zwitserland, Dubai en Mallorca en ze waren veel geziene bekende Nederlanders in diverse societyprogramma’s. Het echtpaar verdiende na het uittreden bij een autobedrijf dik aan een door hen van de vertrekpremie opgezette schoonmaak- en glazenwassersbedrijf in Dubai. Tussendoor vloog de echtgenote naar Rotterdam om het restaurant Chalet Suisse op te zetten, wat hopeloos mislukte. HDI Gerling stelt hen aansprakelijk voor 4,4 miljoen euro en liet hiervoor uit voorzorg conservatoir beslag leggen op hun vastgoed, waaronder eetcafé Taste in het Kralingse Bos.

De activiteiten van het echtpaar staan in Dubai op een laag pitje en de vrouw zou in Dubai in een strafproces tot zes maanden cel veroordeeld zijn wegens oplichting van het bedrijf Powersteel met een staaltransactie. Om de straf te ontlopen is het echtpaar Dubai ontvlucht.

Zelf verklaart het echtpaar dat ze in opdracht van HDI naar Mallorca te zijn gegaan en werden eenmaal daar beloftes niet nagekomen waardoor ze nu alles kwijt dreigen te raken. Eind 2012 werden ze gestopt door een accountant van KPMG die de zaak bij de Nederlandsche bank meldde. De bestuursvoorzitter werd in 2013 op staande voet ontslagen en moet van de rechtbank ruim 3,7 miljoen euro terugbetalen vanwege onbehoorlijk bestuur en het nemen van onaanvaardbare risico’s’. HDI-Gerlach kreeg zelf ook een boete van in totaal 60.000 euro omdat er niet genoeg was gedaan om fraude te voorkomen. Volgens de rechtbank heeft de bestuurder zich schuldig gemaakt aan ‘onbehoorlijk bestuur’ en heeft hij ‘onaanvaardbare risico’s’ genomen. Ook de bedrijven van het echtpaar Van Vliet moeten 76 duizend euro en 454 duizend euro aan HDI terugbetalen. De bestuurder werd in augustus 2015 veroordeeld tot het terugbetalen van ruim 3,7 miljoen euro aan de verzekeraar. Naast deze fraudes bleek er onder andere door zakenpartners AON (467.000), een ICT bedrijf in Baarn (14.713, 77), Partyservice vd Loo (502.926), Bouwbedrijf H. van der Sluis (circa 500.000), Boogaard Exploitatie Mij, Noroba, een stofferingsbedrijf en Ahrend (85.000) rond 2006 ook in totaal voor ruim 2,2 miljoen euro aan steekpenningen te zijn betaald aan de privévennootschap Detoma die de kickbackbedragen factureerde als zijnde advieskosten, provisie of aanbrengfee. Hierbij was ook een medewerker van KPMG betrokken. Ahrend zou inmiddels met justitie al een schikking hebben getroffen en bedragen aan HDI hebben terugbetaald.

Scheepsbouwfraude

De Fiod deed in januari 2017 een inval op het hoofdkantoor van Damen Shipyards in Gorinchem. Volgens het Functioneel Parket gaat het om een onderzoek naar corruptie in het buitenland. Bij de internationale scheepsbouwer (omzet bijna € 2 miljard, 9.000 werknemers wereldwijd) van Nederland gaat het om onregelmatigheden die een of meerdere agenten van de scheepsbouwer mogelijk in het buitenland hebben begaan. In het jaarverslag van 2015 werd al gemeld dat naar een van van de agenten een onderzoek (‘compliance audit’) is ingesteld. Deze vertegenwoordiger van Damen in het buitenland had een langdurige werkrelatie met de Nederlandse scheepsbouwer.

Kartelfraude

De Europese Commissie heeft alsnog 325 miljoen euro boete aan Air France-KLM gegeven wegens verboden prijsafspraken. De mededingingswaakhond in Brussel legde in 2010 voor bijna 800 miljoen euro aan boetes op wegens kartelvorming op de luchtvrachtmarkt. Air France-KLM kreeg toen de hoogste boete van 310 miljoen euro. Een Europese rechter maakte dat besluit evenwel in 2015 weer ongedaan. Ook 800 miljoen aan boetes aan de andere luchtvaartbedrijven werden nietig verklaard omdat er volgens de rechters tegenstrijdigheden zaten in de argumentatie van de Europese Commissie. Elf Europese luchtvaartbedrijven zouden tussen 1999 en 2006 afspraken hebben gemaakt over brandstof- en veiligheidstoeslagen en er op hebben toegezien dat er geen kortingen werden toegestaan. Martinair kreeg een boete van 29,5 miljoen euro. Naast Air France-KLM en Martinair werden ook Air Canada, British Airways, Cargolux, Cathay Pacific, JAL, LAN Chile, Qantas, SAS en Singapore Airlines door de Europese Commissie beboet. Lufthansa was bereid informatie over de zaak prijs te geven in ruil voor kwijtschelding van de boete.

Ook Vrachtwagenbouwers DAF, Volvo/Renault, MAN, Daimler en Iveco deden jarenlang aan kartelvorming. Zij kregen in 2016 een boete van in totaal ruim 2,9 miljard euro van de Europese Commissie. Daimler kreeg met 1 miljard euro de hoogste boete. De boete van DAF bedroeg 752 miljoen euro. In een civiele procedure eisen nu ook ruim tweehonderd middelgrote logistieke bedrijven 100 miljoen euro schadevergoeding. De claim werd 23 maart 2017 ingediend door een Duitse branchevereniging. In de veertien jaren dat de prijsafspraken duurden werden zo’n 240.000 vrachtwagens voor in totaal 1,2 miljard euro duurder verkocht.

Subsidiefraude

Green Cab

De 16 elektrische voertuigen van het voormalige taxibedrijf Prestige GreenCab, waarvoor 1,6 miljoen euro subsidie is ontvangen van AgentschapNL is al tijden niet meer actief als taxi. De subsidies voor schone auto’s hebben de belastingbetaler 6,4 miljard euro gekost, terwijl de milieueffecten maar heel beperkt zijn. De elektrische autootjes van gCab zijn gestopt vanwege een financieel conflict met de gemeente Amsterdam.  De 105.000 euro subsidie was toegezegd door de gemeente maar slechts 40.000 euro werd door stadsdeel Zuid-Oost overgemaakt. Het OM eist nu 24 maanden celstraf, waarvan 8 voorwaardelijk, tegen de voormalig directeur wegens leiding geven aan verduistering en valsheid in geschrifte. De onderneming was in 2012 overgedaan naar een bevriende relatie omdat de directeur zelf met een burn-out kampte. Een katvanger zou 500 euro gekregen hebben om de vennootschap op zijn naam te zetten. Het OM stelt dat er veel is betaald aan managementfee’s en beschuldigt J. ervan dat alleen ‘hij en zijn vriendjes ervan hebben geprofiteerd’ en dat er uiteindelijk voor 450.000 euro aan advieswerk, management-fees en begeleiding is besteed in twee jaar tijd voor 16 auto’s die altijd stil stonden.” Ook zouden de facturen voor de financial lease nooit zijn betaald.

FEIST

Het energie investeringsfonds FEIST  (Fund for Energy, Innovation, Sustainability and Technology) werd in 2009 opgericht om startende Nederlandse bedrijven op het gebied van duurzame energie en technologie te ondersteunen en te begeleiden. De rechtsvoorganger van FEIST werd opgericht op 17 juli 2008 en 2 december 2009 omgezet van een BV naar een NV. Bij deze omzetting werd DIR Management B.V. van Henk K. bestuurder. Communitize (een deelneming van MVO Holding BV) en EDG Media, een dochter van EJT Management Nederland BV hielden elk 40% van de aandelen en Naga (van Perycom Consulting en private holding van Henny P.) hield de overige 20%. Soops hield op haar beurt weer 49,8% van de aandelen in EDG. Groet Houdstermaatschappij B.V. van Floor Mouthaan hield de overige 50,2 %. EDG had geen werknemers en genereerde geen omzet. FEIST zegde toe om middels haar deelnemingen 200.000 euro omzet voor Soops BV te genereren, mits Soops Investment, via EDG voor 500.000 aandelen zou kopen in Feist. Soops betaalde vervolgens alleen de eerste 300.000. In AlgaeSpring bracht FEIST minder dan de helft van het overeengekomen bedrag in en ook haar verplichtingen jegens Vertec werden slechts tot een bedrag van € 678.000 nagekomen. Op 1 december 2012 trad DIR Management terug en werd Perycom Consulting B.V. bestuurder. Per 19 maart 2013 werd Communitize bestuurder van FEIST. Startende ondernemingen die zich primair richtten op duurzame energieproductie en -infrastructuur, energiebesparing & efficiency, energieopslag, biobased economy en recycling & afvalmanagement konden een aanvraag doen bij FEIST dat onder leiding stond van Henk K. In december 2012 vertrok Henk K. echter,  nadat zijn zakenimperium instortte. Zijn plaats werd ingevuld door Henny P. (ex-VBird en ex Senior Investment Manager bij zijn RIG Investments N.V.), Paul S. (ex-TopTel) en Floor M. (van Greenfield Capital, Gold‐Zack AG, Transmatch en TCP Invest, EPF, Flevo Invest, Oostveen, De Buitenplaats, Mansfeld, NHD, ZESetc.). De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), een afdeling van het ministerie van Economische Zaken, gaf FEIST in 2012 2.375.000 euro subsidie waarmee belangen konden worden gefinancierd in zes duurzame bedrijfjes: FlexSol Solutions, Vertec Clean Technologies, Compakboard, Algaespring, Compotape en Bistrena. Onder de “SEED Capital”-regeling wordt aan een fonds niet meer geld verstrekt dan het private inlegbedrag van dat fonds. FEIST heeft vervolgens in 2012 en 2013 door middel van participatie-overeenkomsten geïnvesteerd in deelnemingen in FlexSol, Compakboard, AlgaeSpring, Vertec, Bistrena en Compotape en is daarbij inbrengverplichtingen aangegaan voor een totaal bedrag van 6.250.000 euro: 16 oktober 2012 voor 1,5 miljoen euro met Compakboard in ruil voor 20% van de aandelen. 2 november 2012 voor 900.000 euro met FlexSol in ruil voor gefaseerd één derde van de aandelen, 4 juni 2013 met Vertec voor 1,5 miljoen in ruil voor een aandelenbelang van 30%. 12 juli 2013 voor 350.000 euro in ruil voor een aandelenbelang van 25% en 14 augustus 2013 voor 500.000 euro met Compotape voor 27,5% van het aandelenkapitaal. Na deze eerste investeringsronde kon het fonds in 2014 zijn verdere toezeggingen dan ook niet meer nakomen.  Floor M. is sinds 24 februari 2014 via zijn bedrijf FM Diensten onbezoldigd interim bestuurder. Op 13 maart 2014 trad Perycom uit het bestuur waarna in juni 2014 AlgaeSpring en Vertec conservatoir bij Feist beslag lieten leggen. FM Diensten heeft in overleg met de RVO alle overeenkomsten met adviseurs en managers per 31 juli 2014 beëindigd en de verkoop van Bistrena en Compakboard afgerond. Op 28 augustus 2014 trad ook Communitize af. Vanaf dat moment was Floor M. van FM Diensten de enige bestuurder. 15 oktober 2014 dreigde FlexSol met een faillissementsaanvraag omdat de betaling van de eerste twee tranches te laat hadden plaatsgevonden en omdat de resterende 500.000 euro helemaal niet werd voldaan. In november 2014 heeft FlexSol het faillissement van FEIST aangevraagd. Op 27 november 2014 heeft RVO de subsidie volledig ingetrokken en heeft zij FEIST op de hoogte gesteld van haar besluit om een bedrag van 2.375.000 euro terug te vorderen. Tegen dit besluit heeft FEIST geen tijdig bezwaar gemaakt. Op 24 december 2014 verkocht FEIST haar 432 aandelen in het kapitaal van AlgaeSpring voor € 1 per aandeel aan Limen B.V. (de andere aandeelhouder van AlgaeSpring). Om faillissement te voorkomen werden op 7 januari 2015 ook de aandelen FlexSol voor € 1 per stuk aan de andere aandeelhouder van FlexSol (RapSice B.V.) verkocht. RVO laat de site van FEIST tot op heden nog wel tegen beter weten in open staan. Op 2 juni 2015 heeft de RVO een dwangbevel aan FEIST betekend om vervolgens op 31 augustus 2015 executoriaal beslag te leggen op de aandelen in Compakboard, Vertec, Bistrena en Compotape. Van Compotape waren de aandelen inmiddels al voor een deel onrechtmatig verkocht.  In december werden ook de aandelen Compakboard te gelde gemaakt. Soops protesteerde vergeefs en Flexsol en Vertec dreigden ondertussen om te vallen. Soops stapte naar de rechter en werd in het gelijk gesteld.  De Ondernemingskamer heeft de Haagse jurist Bruno Tideman van Wessel, Tideman & Sassen Advocaten opdracht gegeven om de kwestie te onderzoeken. De oprichters zouden het benodigde aanvangskapitaal wel hebben gestort, maar het geld werd direct na de oprichting aan het fonds als geldlening aan de oprichters weer teruggestort. Zij waren niet in staat om die deposito’s terug te storten.

Greenfield

John Arthur F. van V. (1939) is een zakenman uit de reiswereld met een kapitaal van circa 9.2 miljard in BCD Holdings N.V. Hij richtte de beleggingsmaatschappij ‘Noro Group of Companies’ op met fondsen en beleggingen in Europa en Noord-Amerika. In 1986 richtte hij BCD op en in 1987 kocht hij WorldTravel Advisors. In 1999 fuseerde WorldTravel Advisors met BTI Americas en  sindsdien heette het bedrijf WorldTravel BTI totdat ze werden overgenomen door het Duitse BCD Travel. In 1995 stootte beleggingsfonds Noro zijn venture capital-fondsen af. De fondsen, die een omvang hadden van circa een half miljard gulden werden daarna beheerd door vennootschap Greenfield Capital Partners. De Noro Group of Companies in Zeist, heeft onder dwang een rapport met bezwarende gegevens over Fentener van V. vrijgegeven en over het investeringsbeleid van Noro-Properties in 1989, één van de overkoepelende fondsen van Noro Group. John F. van V. trok zich terug, maar hield wel een minderheidsbelang in de nieuwe onderneming. Directievoorzitter bij Noro was J. K. van K. en de directeur was Floor M. Noro probeerde al geruime tijd om de eigen organisatie te ontmantelen. Aandeelhouders verweten F. in 1991 van persoonlijke verrijking en belangenverstrengeling. Nieuw kapitaal kon daarna nauwelijks worden aangetrokken, omdat de naam Noro besmet was geraakt. Daarop werd besloten de organisatie te ontmantelen. Eerst zou het vastgoed worden afgestoten en daarna zou het venture capital worden verzelfstandigd. Noro slaagde er niet in tot overeenstemming te komen met het vastgoedfonds VIB dat interesse had getoond voor de vastgoedportefeuille van Noro. Na een wederzijds boekenonderzoek, waarbij Noro ook de Amerikaanse portefeuille van VIB doorlichtte, besloot Noro af te zien van de verkoop. Noro verkocht daarna Nuts-Noro Groei Rendement, waarin particulieren 36 miljoen hadden belegd, aan VSB Mix Fund. Het nieuwe Greenfield, waarvan de directie in handen bleef van Floor M. en R. van den H. benadrukten dat de onderneming niets meer met het oude Noro te maken had. John F. van V. had echter nog wel een minderheidsbelang van circa 20 procent in Greenfield. Hij heeft op dit moment via zijn vennootschap NMAS aandelen van de management-maatschappij, die het beheer voert over de fondsen. De effectenbank Kempen werd aandeelhouder in Greenfield. eerder voerden Kempen en Noro gezamenlijk de directie over de beleggingsmaatschappij Tolsteeg en was Noro lange tijd aandeelhouder van de effectenbank. De aandeelhouders wisten nog niet van de verkoop af. In 1995 ontstond Greenfield Capital Partners door middel van een Management Buy-Out. Na de verzelfstandiging ging Greenfield Capital Partners zich richten op private equity. De aandeelhouders willen een rapport over Fentener van V. gebruiken om een procedure te beginnen. Zij claimen een schadevergoeding van 59 miljoen dollar. In het rapport wordt Van V. beticht misbruik te hebben gemaakt van voorkennis. Ook zou hij hebben geschoven met belangen tussen Noro-onderdelen en daarbij extra provisies hebben opgestreken. Tot dan toe hing de samenstellers van het rapport een dwangsom van 5 miljoen gulden boven het hoofd, indien zij hun geheimhoudingsplicht zouden schenden. Floor M. de ex directeur van Greenfield Capital Partners moest 30 miljoen euro terugbetalen in de nasleep van Marcel Boekhoorns Telfort-deal. In juni 2005 maakte Telfort bekend dat ze voor ruim € 1 miljard waren verkocht aan KPN. Marcel B. kocht in november 2003 Nethave voor € 157 miljoen uit Telfort en het Greenfield-fonds nam een belang van ruim 23% in het investeringsvehikel waarmee Boekhoorn in Telfort zit. Clemens V. en Peter V. waren vanaf het begin bij Nethave betrokken. Toch leggen Vehmijer en Vervest met hun investeringsvehikel D-Age beslag op € 130 miljoen uit de Telfort-deal. Vehmeijer en Vervest vonden dat zij recht hebben op een deel van de opbrengsten uit de lucratieve Nethave-participaties, omdat zij met Floor M. een zogenaamde co-investeringsafspraak hadden. Een rechter gaat hier eind 2007 in mee en kent D-Age € 18,2 miljoen toe als winstdeel van de verkoop van Canal+ Zowel Nethave als D-Age gaat in beroep, waarna in een schikking het bedrag oploopt tot €30 miljoen. Nethave maakte het bedrag over, maar ontdekte begin 2009 dat Vehmijer op de dag dat de co-investerings afspraak bij de notaris wordt vastgelegd 3 ton overmaakte op de rekening van Floor M. en later nog eens drie ton. De Nethave-advocaat melde dat Floor M. als getuige op zijn minst is beïnvloed. Nethave vernietigde daarop de schikking en vorderde de 30 miljoen terug van V., V. én Floor M. V. en V. hoefden van de rechter niets terug te betalen aan Nethave, Floor M. wel. terwijl het geld niet naar hem maar naar D-Age waren gegaan.

Henk K. leende in augustus 2010 ruim een miljoen van George Banken, Leo van Doorne en Jan Renders. Omdat Henk K. hen niet terugbetaalde volgden verschillende procedures, beslagleggingen en faillissementen. Op 5 oktober 2012 werd zijn RIG Investments h.o.d.n North European Capital Fund failliet verklaard met 55.5 miljoen euro aan crediteuren in de boeken en op 16 oktober werd ook AMJ Jamie BVard failliet verklaard. Er is een restschuld van bijna 40 miljoen euro en het is onduidelijk of de schimmige financiële activa die tegenover die schulden staan in RIG ook daadwerkelijk te gelde zijn te maken. Op 18 februari 2014 werd Dragon’s D Holding BV failliet verklaard, op 18 maart Intowuzz BV en op 24 mei ook zijn holding Acintya B.V. 10 juli 2015 werd Henk K. uiteindelijk ook als privé persoon failliet verklaard. In 2009 was Henk K. initiatiefnemer van de website “Stop de Crisis“.

Onderwijsfraude

Een 64-jarige Rotterdamse vrouw Aad W die inmiddels haar meisjesnaam De K. gebruikt werd eind 2014 opgepakt nadat was gebleken dat zij circa acht miljoen aan Europese opleidingssubsidies voor kansarme jongeren en werklozen incasseerde en miljoenen daarvan privé uitgaf aan onder andere een vakantiehuis in Zeeland, een Porsche voor haar echtgenoot en miljoenen leningen voor bekenden, terwijl de kans op terugbetaling klein was. De vrouw richtte in 2007 twee organisaties op, die de aanvraag van Europese opleidingssubsidies voor bedrijfstakken verzorgde. Die organisaties werkten aanvankelijk alleen voor het Opleidingsfonds Groothandel, maar later ook voor fondsen van de bedrijfstakken bouwmaterialenhandel, isolatie, pluimvee en horeca. Het ministerie van Sociale Zaken verstrekte in de periode 2007 tot 2011 voor ruim 29 miljoen euro voorschotten aan de opleidingsfondsen. Zij stortten dat geld door naar de bedrijfjes van de vrouw die de subsidieaanvragen verzorgden. Toen in 2011 bleek dat er te veel was uitgekeerd, vorderde het ministerie geld terug. De twee organisaties en een van de vijf fondsen gingen hierdoor failliet. Omdat het ministerie miljoenen aan vorderingen op de vier andere opleidingsfondsen kwijtschold, werden die faillissementen voorkomen. Uit een onlangs openbaar geworden vonnis van de Haagse rechtbank blijkt dat de vrouw onder meer leningen verstrekte aan haar broer voor het terugkopen van zijn huis uit een echtscheiding. Ook leende zij geld aan een directeur van haar bedrijf voor zijn huwelijk. En aan een eigenaar van een kunstuitleen, voor het opzetten van een designer meubelzaak en verstrekte zij leningen aan opstartende bedrijfjes. De vrouw moet de curator in totaal alvast een voorschot van 2 miljoen euro betalen. Volgens een rapportage van het ministerie van Sociale Zaken verwacht de verantwoordelijke staatssecretaris Jetta Klijnsma dat de opbrengsten van de afwikkeling van de faillissementen ‘nihil of zeer beperkt’ zullen zijn. Uit haar Linkedin-pagina blijkt dat de vrouw nog steeds actief is met een bedrijf dat zich onder meer bezighoudt met interim-management en ouderenhuisvesting.

Een voormalig bestuursvoorzitter van de Stichting Primair Onderwijs Zundert verduisterde tussen 2009 en 2014 158.000 euro. De man gebruikte een pinpas van een rekening van het bestuur.  Hij maakte ruim 10.000 euro over naar zijn privérekening, besteedde 9.407 euro aan tanken, 22.195 euro aan kleding en nam contant 109.515 euro op. Enveloppen met bonnetjes die hij declareerde bleven ongeopend in het administratiekantoor liggen.

Mestfraude

Boeren die meer mest hebben dan er op hun land mag, moeten dit afvoeren. De Nederlandse boeren kostte het in 2015 naar schatting 500 miljoen euro. Dit voorjaar publiceerde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) een evaluatie van het mestbeleid van de Nederlandse regering. Daarin werd de inschatting opgenomen dat 25 tot 40 procent van de Nederlandse mest ‘in het zwarte circuit’ zou zitten. In het deze maand gepubliceerde Nationaal Dreigingsbeeld 2017 van de politie wordt mestfraude zelfs geschaard onder de noemer ‘georganiseerde criminaliteit’. Een vorm van fraude is rapporteren dat mest is afgevoerd, terwijl dit in werkelijkheid op het land gebracht is. Drinkwaterbedrijven merken de gevolgen: ongeveer vier op de tien winpunten van grondwater bevat te hoge doses meststoffen. Tientallen boeren krijgen hiervoor naheffingen opgelegd en er worden jaarlijks tientallen huiszoekingen gedaan en administraties in beslag genomen om de fraude te bestrijden.

Uitzendbureaufraude

Te lage uurlonen, foutieve afdracht voor pensioenpremies, onterechte verrekening van vervoer en dubbele huisvesting met het brutoloon en belastingontduiking. Allemaal misstanden die de FNV Bouw onder andere constateerde bij bouwbedrijf Heijmans en Koninklijk BAM bij de aanleg van de Centrale As en aquaduct Leeuwarden. De gedupeerde werknemers werden sinds september vorig jaar aan het werk gesteld door uitzendbureau AOK bv uit Beers dat door de uitbuiting van de Hongaren grote sommen overheidsgeld heeft opgestreken. Het kort geding tegen het uitzendbureau diende 20 augustus in Den Bosch. De directeur en de directe opdrachtgever van het uitzendbureau waren beiden spoorloos verdwenen en het bedrijfspand was verlaten. De 25 werknemers werden in juli ook niet betaald. FNV rapporteerde al in oktober over de misstanden op het spoor bij de bouw van de Sontbrug in Groningen waar de ingehuurde Hongaren zo’n 800 euro per maand te weinig bleken te verdienen. Dit werd in april bevestigd door de Inspectie SZW. De Hongaarse ijzervlechters werkten daarna onder andere ook nog bij de bouw van een aquaduct in Leeuwarden. De onderbetaalde Hongaren werken nog steeds voor dezelfde opdrachtgever, maar via een ander uitzendbureau. Met de Wet Aanpak Schijnconstructies kunnen benadeelde werknemers claimen bij de eindverantwoordelijke. Na de bouwers zijn ook de opdrachtgevers uiteindelijk aansprakelijk. De FIOD heeft begin juli de directeur van de uitzendorganisatie aangehouden als verdachte van stelselmatige belasting- en faillissementsfraude. Het internationale onderzoek in Duitsland, België en Cyprus kent volgens het Openbaar Ministerie vertakkingen naar ondernemingen in Brabant en Limburg. Het belastingnadeel overtreft volgens schattingen de 2 miljoen euro. Er is op zestien plaatsen in genoemde landen gezocht naar bewijsmateriaal voor stelselmatige fraude.  In Nederland doorzocht de FIOD een bankkluis, zes woningen en drie bedrijfspanden in Heerlen en in de omgeving van Heerlen. In Cyprus is een tweede woning van de verdachte doorzocht. Daar is beslag gelegd op banktegoed en zijn valse paspoorten aangetroffen. Verder is beslag gelegd op waardevolle goederen, zoals een Jaguar. Bij een belastingadviseur werd eveneens naar bewijzen gezocht. Over de grens bij Heerlen zijn in Duitsland twee woningen doorzocht. In België is bij een bouwbedrijf gezocht naar bewijsmateriaal. Vier vennootschappen zijn onder zijn leiding failliet verklaard, met achterlating van belastingschulden. Loonheffingen werden wel ingehouden, maar niet afgedragen. Na het klappen van een bv ging het uitzendpersoneel steeds over naar een nieuwe vennootschap.

Factuurfraude en Ari Olivier

Benetton Group SpA is een Italiaanse kledingfabrikant dat in 1965 werd opgericht in Ponzano Veneto door de broers Luciano, Gilberto en Carlo Benetton en hun zus Giuliana. Het bedrijf werd in 2017 voor 1,2 miljoen euro opgelicht door de bekende meesteroplichter Ari Olivier. Zijn vriendin alsmede gemeenteraadslid Anneke van der Veer uit Nieuw vennep (Gemeente Haarlemmermeer) bleek 118.500 euro van het geld op haar rekening te hebben bij haar bedrijf dat doet aan in- en verkoop via internet van sieraden, boten, auto’s en onroerend goed, het in contact brengen van afnemers en leveranciers en het verrichten van werkzaamheden en het verlenen van diensten op het gebied van management. Anneke is directeur van Veer Holding BV, Veercs B.V., Veercs Handelsonderneming I B.V. en Veercs Hollands Welvaren I B.V. Door facturen te vervalsen werd de jaarhuur voor het kantoor in Parijs overgemaakt naar de verkeerde rekening op naam van het bedrijfje EBLP uit Vught. Het inmiddels failliete EBLP sluisde de 1,2 miljoen euro  door naar China. Eigenaar Piels van EBLP geeft aan dat de oorzaak van zijn faillissement een order van Benetton is die het bedrijf misgelopen is. Hij geeft aan dat in november 2014 een medewerker van hem werd benaderd door Anneke van der Veer om een order in de textielsector onder te brengen. Het ging om een order van Benetton met een productiewaarde van € 1.200.000. Het bedrag van de order werd op 6 april 2015 bijgeschreven op de rekening van EBLP Group B.V. Van dit bedrag moesten de leveranciers in China betaald worden, aldus Piels. EBLP Group B.V. heette op dat moment “SNC”. Op 9 april 2015 maakte hij € 234.700, op 9 april € 245.800 op 13 april € 249.800 en op 14 april € 249.100 over naar verschillende bankrekeningen in China op basis van ongedateerde facturen. Een bedrag van € 118.500,- werd overgeboekt naar de rekening van Veercs B.V./Holland Welvaren. Volgens Anneke van der Veer heeft EBLP een ‘gewone’ effectenportefeuille bij haar BV gekocht. Eerder was het raadslid en tevens voorzitter van de lokale partij Onafhankelijk Liberaal ook betrokken bij een fraude van ruim 70.000 euro van een Frans bedrijf, die ook op haar bedrijfsrekening werd gestort. Ook de inmiddels 77 jarige Ari Olivier ontkent en verklaarde dat hij tegen commissie bedrijfjes moest zoeken waarin zakenmensen konden investeren. Ari Olivier is in juli 2016 in Luxemburg vrijgesproken voor de fraudezaak met vervalste facturen. De Luxemburgse drankendistributeur Soissons (Ronald) Heintz was voor 273.000 euro enkele tonnen opgelicht. Door vervalsingen van onder meer facturen van Coca Cola verdween bijna drie ton. Olivier heeft enkele maanden in voorarrest gezeten. De bende speelt op listige wijze bedrijven uit elkaar om gegevens te ontfutselen. Met misleidende telefoontjes en professioneel vervalste e-mails overtuigden de criminelen bedrijven ervan dat multinationals als Coca-Cola van rekeningnummer waren veranderd. Ongemerkt maakten de bedrijven grote bedragen over naar de bende. Dat geld werd vervolgens razendsnel weggesluisd via bankrekeningen in China. De fraude bende heeft banden met Israël, maar heeft ook in Nederland geopereerd. Bekende Nederlandse (oud-)criminelen waren betrokken bij het vinden van bankrekeningen van Nederlandse bedrijven die zijn gebruikt om de fraudegelden te laten verdwijnen. Ari Olivier en een compagnon zeggen bij de fraudezaak te zijn betrokken door Itzhak M., die in 2008 in hoger beroep tot 6,5 jaar celstraf werd veroordeeld wegens het afpersen van zakenman Erik de Vlieger. ,,M. spiegelde voor dat het om legale zaken ging”, luidt het verweer van Olivier. Voor het vinden van bv’s schakelde Olivier zijn zakenpartner en voormalig bankdirecteur Henk Frijlink in. Die reist in september 2014 af naar Israël om de investeringsmaatschappij te bezoeken. Olivier en Frijlink zeggen in 2014 en 2015 ongeveer twintig bedrijfjes te hebben aangeleverd. Die bedrijven blijken niet te zijn gebruikt om in te investeren, maar als ‘geldezel’ om de oplichtingsgelden door te sluizen naar China. De eigenaren van die bedrijfjes gaven hun bankpas, randomreader en pincode af. Olivier: ,,Als het geld werd gestort, zat een zekere Danny klaar om bedragen door te sturen naar Chinese bankrekeningen, vanuit hotel Apollofirst in Amsterdam-Zuid.” Eén van de bedrijfjes die als geldezel is gebruikt, is VGP Holding in Nieuw-Vennep. Het bedrijf is enkele straten verderop bij Olivier gevestigd en behoort toe aan Ruud van Groenigen. De ondernemer zoekt eind 2014 naar een investeerder voor zijn plannen om lucht- en waterfilters uit China te importeren. Als verschillende banken niet thuis geven, komt hij via Anneke van der Veer terecht bij plaatsgenoot Ari Olivier. Olivier gebruikte vervolgens Van Groenigens bedrijfje VGP Holding voor een transactie voor de Israëlische groep. Op 31 maart 2015 wordt een bedrag van 196.034 euro bijgeschreven, afkomstig van het Franse bedrijf Lapeyre. 2 maanden later komt op een andere bankrekening opnieuw een flink bedrag binnen. Het is de 273.023 euro, afkomstig van het Luxemburgse distributiebedrijf Boissons Heintz. Van Groenigen zegt zich van geen kwaad bewust te zijn en deed aangifte tegen Olivier, waarin hij de politie zegt te zijn beetgenomen. Het is het begin van een stevige ruzie tussen de verschillende deelnemers. Ari Olivier heeft op zijn beurt aangifte gedaan tegen Van Groenigen. Met die tweede transactie van Boissons Heintz aan VGP Holding zou hij niets te maken hebben, omdat hij toen al uit het project was gestapt. Behalve het kantoor dat Frijlink in Tel Aviv zegt te hebben bezocht, blijkt dat er Israëlische telefoonnummers zijn gebruikt. Volgens Roland Heintz zijn er meer Luxemburgse distributiebedrijven benaderd door de bende. ,,Coca-Cola werd een week na zijn zaak benaderd voor een ander bedrijf. Of ze weer de stukken wilden aanleveren. Deze keer zijn ze er niet in getrapt.” Coca-Cola heeft in juni 2015 een waarschuwing uitgedaan aan al zijn zakenpartners. Anneke van der Veer is onlangs verkozen tot voorzitter van de tweekoppige fractie Onafhankelijk Liberaal. Haar fractiegenoot is een oud-inspecteur van de FIOD, uitgerekend de instantie die op dit moment onderzoek doet naar de fraudezaak. Anneke van der Veer verliet eerder samen met Kees van der Linden en fractieassistent Dave Bakker-du Plessis na beschuldigingen van fraude de fractie van Forza! De drie gingen verder als Onafhankelijk Liberaal waarbij Van der Veer tot fractievoorzitter werd gekozen. Itzhak M., die in 2008 in hoger beroep tot 6,5 jaar celstraf werd veroordeeld wegens het afpersen van Erik de Vlieger, ontkent elke betrokkenheid bij enige fraude.

Zorgfraude

Met een speciale ‘omzettingstool’ in de software van apothekersorganisatie Verenigde Apotheken Limburg (VAL) hebben de eigenaren tussen 2013 en 2016 voor meer dan 17 miljoen euro preferente medicijnen in rekening gebracht bij de Zorgverzekeraars, terwijl de cliënten niet-preferente medicijnen ontvingen.

De abortusketen die de helft van alle abortussen in Nederland verzorgt heeft onterecht voor miljoenen aan zorg gedeclareerd waardoor de zusterstichtingen Casa Nederland en Casa Medical al failliet gingen. De stichting met de zeven klinieken, die de eigenlijke abortuszorg verzorgen ontsprong in eerste instantie de dans. Eind oktober kwam de zorginstelling onder verscherpt toezicht van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. De curator van de gelieerde stichtingen Marc Udink en Admiraal konden niet voorkomen dat ook de Stichting Casa Klinieken failliet ging. De schulden aan het ministerie van Volksgezondheid de banken, de curator en anderen zijn te groot.  Vóór 1 december moet de doorstart rond zijn.

De drie vrouwen en zes mannen leverden thuiszorg, maar fraudeerden bij zorgkantoren door valse facturen in te dienen ten behoeven van hogere persoonsgebonden budgetten. Onder meer CZ Zorgkantoor en het CIZ werden opgelicht. Ze moesten gevangenisstraffen tot 3,5 jaar uitzitten voor miljoenen aan zorgfraude. Eén van hen is een corrupte ambtenaar van het CIZ. Hij heeft een halfjaar celstraf gekregen omdat hij zich om liet kopen. Bij het Centrum Indicatiestelling Zorg werden valse dossiers van patiënten ingevoerd waarbij zeer ernstige aandoeningen als dwarslaesies en tumoren werden verzonnen.

Erbudak de 47 jarige flamboyante eigenares van een callcenter en ex parkeerwachter met een indrukwekkend strafblad werd protegee van de miljonair Jan Schram. Ze namen in 2006 het noodlijdende Slotervaartziekenhuis over en zorgden in de eerste instantie voor zwarte cijfers. Erbudak stond al sinds het voorjaar van 2014 onder verdenking van de Fiod die destijds huiszoeking bij haar verrichtte in haar toenmalige woonplaats Beverwijk. Erbudak moest op 23 november 2017 voor de strafrechter verschijnen. Zij zou het zorggeld hebben onttrokken aan het ziekenhuis om het te gebruiken voor een mislukte privé grondaankoop in Turkije. Zij wordt verdacht van het indienen van valse facturen in 2008 geholpen door twee handlangers. Zij worden alle drie verdacht van oplichting, witwassen en valsheid in geschrifte. Erbudak was van 2006 tot 2013 de directeur van het Amsterdamse Slotervaartziekenhuis. Na het mislukken van onderhandelingen met Achmea over een contract werd zij vervolgens in februari vorig jaar geschorst.  Haar eerste jaren bij het ziekenhuis waren succesvol, maar er volgde een machtsstrijd die zij verloor. Begin 2013 werd ze ontslagen. Erbudak stak in 2011 ten koste van het ziekenhuis twee ton in eigen zak via transacties met Drimpy, een digitaal platform voor patiënten, familieleden en medici.  Met behulp van een Utrechtse ondernemer kreeg Erbudak 2 ton plus een bankgarantie van 8 ton voor de bouw van een ziekenhuis plus een hotel voor patiënten en hun familie. Erbudak moest op voorhand een garantie storten en toen de deal afketste, was ze contractueel één miljoen kwijt. Dat loste ze op door het Slotervaart twee overboekingen te laten doen, elk van een half miljoen, met de omschrijving ‘Voorschot zekerstelling aankoop goederen t.b.v. afdeling Radiologie’. Na haar ontslag raakte ze ook nog verwikkeld in civiele rechtszaken tegen het ziekenhuis en de nabestaanden van Jan Schram. Erbudak wilde na Schrams overlijden met haar kinderen het ziekenhuis overnemen. Dat werd onmogelijk gemaakt, doordat het ziekenhuis extra aandelen uitgaf. Erbudak werd veroordeeld tot het terugbetalen van in totaal 4,1 miljoen euro. Voorjaar 2015 werd ze persoonlijk failliet verklaard op verzoek van MC Slotervaart die nog 1,7 miljoen van haar tegoed heeft.  Erbudak kreeg voorschotten en deed veel van haar privé-uitgaven op kosten van het ziekenhuis. Ook nam zij contant geld op uit de kluis van het ziekenhuis.  Erbudak is geëmigreerd naar Turkije. Haar huis in Beverwijk werd openbaar geveild.

Het Openbaar Ministerie eist vier jaar gevangenisstraf, waarvan een half jaar voorwaardelijk, tegen de laatste zorgdirecteur Darryl N. van. Zorginstelling Stichting Vivence Wonen II (ZSV Wonen). Hij zou bijna 1,9 miljoen euro, bestemd voor mensen met een licht verstandelijke beperking, hebben witgewassen. Darryl N. en zijn vriendin Dominique van D. leefden als popsterren en maakten luxe reizen, hadden ieder ieder een eigen Porsche voor de deur, huurden een luxe appartement van bijna 400.000 euro en kochten bij de duurste winkels. De politie nam behalve de twee Porsches ook een BMW i8 en een Audi A8 van N. in beslag. De licht verstandelijk gehandicapten. woonden begeleid in panden van de stichting in onder meer Almere, Burcolo en Deventer.  Het voor hen bestemde zorggeld verdween in de zakken van het frauduleuze stel. Ze deden valse aangifte voor de inkomstenbelasting en  vervalsten hiervoor facturen en handtekeningen. Zijn vriendin en haar broer zouden voor creditcards en bankrekeningen gezorgd hebben.
Tegen accountant Jan B. en een lid van de raad van toezicht, eiste het OM een jaar celstraf. Tegen Dominique van D. en haar broer werd een werkstraf van  240 uur werkstraf geëist. De zorginstelling moet uit de failliete boedel 2,1 miljoen euro terugbetalen.

Interim fraude

De zwendelende interim bestuurder Gerard Hermsen heeft het snelgroeiende reisbedrijf CityTijger en transporteur Besseling ten gronde gericht. De jonge oprichter Mark Leeuwesteijn, liet zich door Hermsen ompraten en nam begin november 2016 Hermsen aan om verdere groei te kunnen realiseren. Door achterstallige administratie en onrechtmatige uitgaven en vele klachten is het bedrijf  negatief in de publiciteit terecht gekomen waarna Hermsen vertrok en alle financiële administratie vernietigde. Het is niet de eerste keer dat Hermsen bij een bedrijf een financiële puinhoop achterliet. Zo gingen eerder al transportbedrijf Hameleers, Proline bouwmarkt, koeltransportbedrijf Frigo en taxibedrijf Besseling in Amersfoort door de oplichter failliet. Gerard Hermsen werd in 2013 veroordeeld wegens oplichting en verduistering bij het koeltransportbedrijf Frigo. Ook richtte hij FGM/ Vermeulen Travel ten gronde die vervolgens ook  failliet ging. Hermsen schafte op rekening van Besseling een Porsche aan van rond de 180.000 euro, verdubbelde zonder enig overleg zijn eigen salaris en bracht zonder uitleg of bonnetjes enorme bedragen in rekening. Besseling heeft aangifte tegen de man gedaan.

Dit nieuwsbericht werd u aangeboden door

BVS Taxi Ter Aar

 

 

 

Nieuws

Bankrun

Internationale institutionele beleggers halen dagelijks circa 1 miljard dollar aan beleggingen weg bij de Deutsche Bank.  Bij de Franse bank Société Générale staan de zaken er ook slecht voor. Het 2e kwartaal van 2019 kwam uit op een verlies van 3,15 miljard dollar. Centrale banken dekken zich in en kopen massaal goud.

Ander nieuws:

Aanhoudende en groter wordende verliezen bij Uber

Marqt moet afslanken en staat te koop 

Zwitserleven doe je nu op Bermuda

Bestuurder Primazorg sluisde 12 miljoen euro weg

90 % rundveehouderijen last van ziekmakende bacteriën.

Noord Korea gaat door met raketten lanceren

Jongetje en moeder door Eritreeër voor trein geduwd. 

Behalve bij Nissan en Aston Martin ook bij Daimler verlies

Garantie pensioen hoogte bij Randstad, ANWB, Sligro en Owase verdwenen door APF

RDW verkoopt persoonlijke gegevens voor 50 tot 150 euro.

Afvalverwerker AEB krijgt 16 miljoen euro steun 

Vervuild slib in het Noordzeekanaal gedumpt.

Google koopt strafbare feiten af voor circa 11,6 miljoen euro

Sanquin heeft bloedtekort

Politievakbondsvoorzitter ontslagen

648 miljoen naar (mislukte) ict-projecten van de overheid

Goudkoorts bij Centrale banken, hoogste prijs in 6 jaar

Opnieuw geen indexatie bij ABP pensioenen

Meer pensioenfondsen korten op de uitkeringen in 2020

British Steel failliet, 25.000 banen gaan mogelijk verloren

Ursula von der Leyen nieuwe voorzitter van de EU

Modeketen La Ligna failliet

Gerechtsdeurwaarder DP Delft na 70 jaar failliet

Jos Aartsen moet  124.000 euro binnen jaar terug betalen

675.000 Nederlanders hebben betalingsachterstand

Kernbommen op Volkel

Cryptokraak bij Bitpoint

Deutsche Bank tikt 175 miljoen euro af

Bankrun op Deutsche bank door beleggers

EU aan de rand van de afgrond

Nederlandse faillissementsrecht wordt hervormd

Fastned verlies tot nog toe ruim 27 miljoen

Ontbossing Amazone maakt klimaatakkoord een farce

Het einde van het Hes mode imperium

Koninklijke BAM Groep NV maakt weer verlies

Cryptomunt Libra van Facebook veroorzaakt paniek 

Ronald kahn verliest Coolcat

Van de 41.700 taxi’s zijn er ruim 11.200 straattaxi

Tesla er op of er onder

Intertoys heeft vertrouwen verloren

Uber aandelen gekelderd van 45 naar 34 dollar

Vogelgriep en fipronil zelf betalen

Grootste zorginstelling heeft miljoenentekort

Jeugdzorginstelling Juzt ontmanteld en ontbonden

Ruim baan voor de aanleg van 5G-zendmasten 

Alle nieuwsberichten:

ABN AMRO ABP  antibiotica  Apax-partners-llp  armoede asbest banken beleggings-en-participatiemaatschappijen
bilderberg-en-gladio bitcoins Blokker Brazilie circle-media-group  corruptie-en-fraude cryptocurrency EU faillissementen
Fastned  FIFA  Fugro  goudkoorts  Griekenland  groen-vervoer
Heijmans  HEMA  Hes-vidrea-victory-dreams-witteveen-charlesvogele-miller-monroe-men-at-work-zaza-skooter-ovs-kids  ICT-en-cybercrime  ICT-overheid     ING   Koninklijke-bam-groep-nv   Marcel-van-Gelderen  
Mers  Michiel Witteveen   milieu   mode    NEO   nieuws
NLFI   pensioenfondsen   Pim Duetz   Q-koorts  Rabobank
recycling   Ronald Kahn     Royal-Imtech
RS FNG   runder-tbc  SNS  Sanquin   Schiphol  Spyker
taxi   telecommunicatie   terrorisme   Tesla   Uber
vastgoed-en-bouw   vluchtelingen   vogelgriep-en-fipronil
werkloosheid   zelfrijdende auto’s   Zika-virus  zorg  zwart geld

SNS/Volksbank

SNS werd opgericht door en was onderdeel van de vakbeweging en werd in 1997 samengevoegd met SNS Bank tot SNS Reaal. Deze ging in 2006 naar de beurs wat een nieuwe serie overnames inluidde van onder andere AXA, Winterthur, DBV en Zwitserleven. Reaal werd hierdoor de tweede levensverzekeraar van Nederland met circa zes miljoen polissen in beheer en werd later verkocht. (zie onder)

SNS had van DNB destijds nooit goedkeuring mogen krijgen voor de slechte en risicovolle overname van de portefeuille Property Finance van ABN Amro. Ook heeft DNB niets gedaan met het feit dat Property Finance zaken deed met klanten die banden hadden met criminelen. Het ministerie van Financiën heeft net als de DNB te laat opgetreden en in een te laat stadium contact met de Europese Commissie gezocht. Accountantskantoor Ernst & Young was medeverantwoordelijk omdat de gehanteerde waarderingssystematiek niet voldeed aan de eisen van de Europese Commissie. De overheid investeerde in totaal 6,25 miljard euro in de redding van SNS Reaal. 26 juli 2018 besloot de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam op verzoek van de VEB en de Stichting Beheer SNS Reaal uiteindelijk alsnog om een onderzoek te laten doen naar het beleid en de gang van zaken van SNS Reaal N.V. en SNS Bank N.V. in de  periode vanaf 1 juli 2006 tot 1 februari 2013, de datum waarop SNS Reaal werd genationaliseerd.

De opdracht werd als volgt geformuleerd:

  • In welke mate heeft SNS Reaal zich rekenschap gegeven van de voorafgaand aan de overname van SNS Property Finance B.V. (hierna: Property Finance) geïdentificeerde risico’s;
  • De vraag of de groei van Property Finance in de periode tot en met 2008 gepaard is gegaan met een voldoende zorgvuldige beoordeling van de kredietaanvragen;
  • De mate waarin de administratie en het risicobeheer van Property Finance ten tijde van de acquisitie en nadien tekortschoot, de mate waarin SNS Reaal zich daarvan bewust was en de wijze waarop SNS Reaal heeft gereageerd op geconstateerde tekortkomingen;
  • De vraag of SNS Reaal tijdig heeft gereageerd op de verslechtering van de onroerend goed markten, zowel met betrekking tot het beheer van de bestaande projecten van Property Finance als met betrekking tot de aanpassing van de (groei)strategie van Property Finance;
  • De mate waarin SNS Reaal inzicht had in de aan Property Finance verbonden risico’s en de consequenties van de risico’s voor de continuïteit van het concern als geheel;
  • Het tijdstip waarop SNS Reaal zich realiseerde dat SNS Bank zich genoodzaakt zag tot aflossing van de Participatie Certificaten na afloop van de termijn van 10 jaar na uitgifte daarvan, de consequentie van die aflossingsverplichting voor de kwalificatie van de Participatie Certificaten als Tier 1 kapitaal en de externe communicatie van SNS Reaal over een en ander;
  • De vraag waarom SNS Reaal in publicaties over de solvabiliteit van Reaal geen rekening heeft gehouden met de omstandigheid dat de vordering van SRLEV N.V. op SNS Bank was verpand aan SNS Bank tot zekerheid van de vordering van SNS Bank op Reaal;
  • De wijze waarop in de jaarrekeningen van SNS Reaal over 2008 tot en met 2011 en in overige publicaties van SNS Reaal de in 2008 aan de Staat voor € 750 miljoen uitgegeven securities zijn verantwoord in het licht van de toezegging aan de Europese Commissie om die staatssteun uiterlijk per 31 december 2013 terug te betalen.
  • Een aantal voormalige functionarissen van SNS Reaal heeft de raadsheer-commissaris van de Ondernemingskamer verzocht te bepalen dat zij kunnen volstaan met schriftelijke beantwoording van vragen van de onderzoekers en dat de verslagen van de verhoren en de schriftelijke beantwoording van vragen niet als bijlagen bij het onderzoeksverslag zullen worden gehecht, maar dat werd door de raadsheer-commissaris afgewezen. Het staat de onderzoekers dus in beginsel vrij om de gespreksverslagen als bijlagen bij het onderzoeksverslag te voegen. Indien de gespreksverslagen aan het onderzoeksverslag worden gehecht, zijn zij daarmee overigens niet openbaar. Na voltooiing van het onderzoek beslist de Ondernemingskamer over het al dan niet openbaar maken van het onderzoeksverslag en de bijlagen waardoor de hele affaire uiteindelijk alsnog in de doofpot kan belanden.

SNS Reaal moest begin februari 2013 met 3.7 miljard euro Staatssteun genationaliseerd worden, vanwege de miljardenverliezen van Property Finance. (sinds 1/1/2014 Propertize genoemd) De ingediende klachten van 373 effectenbezitters en dertien bedrijven over de nationalisatie werden door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg niet-ontvankelijk verklaart.

In 2013 steeg het totaal eigen vermogen van SNS REAAL naar 4,5 miljard euro door de 2,2 miljard kapitaalinjectie van de Nederlandse Staat. SNS Reaal had in 2014 een nettoverlies van 712 miljoen euro en verkocht de aandelen van de SNS Bank N.V. aan de Nederlandse Staat (NLFI) voor 2,7 miljard euro op 30 september 2015 die ze vervolgens vrijwel voor niets van de hand deed aan het corrupte Chinese Anbang. (zie onder) De Chinese Overheid verkocht Reaal/VIVAT vervolgens voor circa 1,3 miljard aan een hedge fonds.

Propertize

NLFI heeft Propertize van SNS verkocht aan consortium LS/JPM (JP Morgan Chase en Lone Star). De verkoop werd op 27 september 2016 afgerond, waarbij de aandelen officieel zijn overgedragen aan Lone Star Funds. Eind juni tekenden beide partijen de koopovereenkomst. De Staat heeft voor de aandelen een bedrag ontvangen van 895,3 miljoen euro, minus 22,5 miljoen euro die wordt uitgekeerd als aan bepaalde voorwaarden is voldaan die samenhangen met de liquidatie van een vastgoedproject. De Staat heeft de uitstaande staatsgegarandeerde schuld van Propertize, met een waarde van 2,35 miljard euro, overgenomen. De Staat heeft dat bedrag van Propertize ontvangen, samen met de opgelopen rente op de rentebetalingen. Propertize keerde eerder dat jaar 45,4 miljoen dividend uit aan de Staat, waarmee de totale opbrengst uitkwam op 940,8 miljoen.

Het consortium LS/JPM is een samenwerkingsverband van Lone Star Funds (LS) en JP Morgan Securities Plc, onderdeel van JP Morgan Chase & Co (JPM). LS is een internationale participatiemaatschappij die investeert in onroerend goed, aandelen, leningen en andere financiële activa. LS is wereldwijd actief en sinds de oprichting van haar eerste fonds in 1995, heeft LS 16 participatiefondsen opgezet waarin voor ruim 65 miljard dollar belegd is. LS is sinds 2009 ook in Nederland actief als investeerder in vooral kantoren en heeft hier ruim 2 miljard euro belegd.

In maart 2014 plaatste Propertize een 3-jarige lening ter waarde van 1 miljard euro als onderdeel van een funding programma, waarbij ze eerder al 1.35 miljard euro ophaalden en ze plaatsten vier Euro Commercial Papers en medium Term Notes ter waarde van 3.9 miljard euro waarmee ze binnen zes weken de financiering ophaalden die ze voor 2014 nodig hadden. Deze financiering en rating werd alleen mogelijk omdat de Nederlandse Staat hiervoor garant stond. Bij de nationalisatie van SNS Reaal N.V. werd van de bancaire sector een bijdrage gevraagd in de vorm van een resolutieheffing.

Met een grote advertentie in de Financial Times startte 9 december de verkoop en veiling van Propertize in twee fases. Na de aankondiging werden er al veel hypotheken aan opkopers verkocht, onder andere aan Goldman Sachs.

Over 2014 had Propertize een verlies van 49 miljoen euro en in 2013 een verlies van 823 miljoen. De afbouw van de portefeuille bedroeg in het eerste halfjaar van 2015 635 miljoen euro waarmee in de eerste negen maanden van dat jaar netto 33 miljoen euro winst werd gemaakt. Er resteerde op dat moment nog slechts een klein miljard aan vastgoed en een aantal claims waarvoor de kopers aansprakelijk zijn. Een particuliere belegger uit Den Bosch heeft fase 2 van het voormalige Acer-complex op De Herven in Den Bosch gekocht van Propertize (BPF Onroerend Goed Lease en Financieringen B.V.). Fase 2 is verhuurd aan Ricoh Nederland  en Eijgenhuijsen.

De Duitse vastgoedbelegger Commerz Real Investment (CRI) en 2SQR waren eerder naar de rechter gestapt om de afsplitsing van Property Finance terug te laten draaien en SNS ging hiertegen vergeefs in beroep. CRI, een dochter van de Duitse Commerzbank, kocht eind 2010 een deel van het Haagse kantorencomplex New Babylon voor 41 miljoen euro met garanties van SNS Property Finance en claimt 10 miljoen euro. 2SQR vond dat de bank verantwoordelijk was voor hun faillissement, omdat de bancaire zorgplicht niet zou zijn nagekomen. De curatoren houden SNS Property Finance en nu dus de koper aansprakelijk voor het totale tekort in de failliete boedel van 157 miljoen euro.

SNS Bank en Propertize betoogden dat de Nederlandse Staat Propertize niet zal laten vallen en dat alleen al hierom Curatoren en CRI voldoende waarborg hadden voor de voldoening van hun vorderingen. De rechtbank volgde dit betoog echter niet waarna SNS in beroep ging. De ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam heeft de bezwaren van SNS in het uiteindelijke vonnis van de hand gewezen.

Goldman Sachs, die de fondsfinanciering van Van Boom & Slettenhaar kocht van Propertize, eist onmiddellijke aflossing van 88 miljoen euro. In december 2015 verkocht Propertize vastgoedleningen van negen leningnemers aan ELQ Investors II. Dit fonds van Goldman Sachs kocht de gehele lening portefeuille met een nominale waarde van 220 miljoen euro voor slechts 150 miljoen. Een van de negen leningnemers was Van Boom & Slettenhaar, die daarmee onder andere de B&S Vastgoed Nederland had gefinancierd. B&S kreeg door forse afboekingen een negatief eigen vermogen. B&S onderhandelde namens 1.300 particuliere beleggers met Propertize over herfinanciering van de leningen. Propertize was bereid de leningen te royeren als de B&S-beleggers tot eind 2018 70 miljoen (Vastgoed Nederland) zouden aflossen. B&S vroeg Propertize vervolgens om een vermindering van 25 miljoen euro op de Vastgoed Nederland-lening wat Propertize weigerde. B&S hoopte op een nieuwe lening van 7,7 miljoen euro op een getaxeerde waarde van 12,3 miljoen euro maar Goldman Sachs heeft dit voorstel afgewezen. B&S had medio 2015 net een nieuwe huurovereenkomst met het Rijksvastgoedbedrijf rond voor de rechtbank aan de Parnassusweg in Amsterdam waardoor de waarde van de Vastgoed Nederland-portefeuille met 10 miljoen euro toe was genomen.

SNS Securities

NLFI verkocht eerder ook SNS Securities. De koper was zakenbank NIBC. Het effectenhuis verzorgt met 96 werknemers aan- en verkooptransacties voor professionele beleggers en analisten en handelaren. De boekwaarde van SNS Securities was 34 miljoen euro. Over het verkoopbedrag en het enorme boekverlies wordt door beide partijen erg geheimzinnig gedaan en werd niets naar buiten gebracht. Zelfs het FD was niet in staat om de cijfers te achterhalen. SNS zelf wordt op advies van het NLFI voorlopig niet verkocht omdat deze nog wordt geconfronteerd met “operationele en structurele uitdagingen”. SNS heeft zoveel last van de extreem lage rente dat het verdienmodel van de bank hierdoor onder druk staat en omdat er nog geen serieuze interesse is van potentiële kopers tegen voor de Staat acceptabele voorwaarden.

NIBC is gevestigd in Den Haag en is nu eigendom van de Amerikaanse investeerder J.C. Flowers. NIBC heeft kantoren in Frankfurt, Londen en Brussel en maakt een nettowinst van 71 mln euro. NIBC betaalde in 2014 nog een resolutie heffing van de Staat van 12 miljoen euro als bijdrage aan de kosten van de nationalisatie van SNS Bank in 2012.

Het kolossale pand daterend uit 1988 aan de Amsterdamse Nieuwezijds Voorburgwal 162 waarin het bedrijf gevestigd is, is verkocht aan de Stichting tot behoud van Monumenten Laurentius en Petronella. SNS Securities/NIBC huurt het pand nog maximaal twee jaar. De vertraagde overname kwam door de lange onderhandelingen over de bonussen. NIBC wil na de overname de werknemers een laag vast salaris geven met meer ruimte voor bonussen. NLFI vond dat een probleem vanwege de publieke opinie hierover. Dick Sluimers (1953) sinds 2008 voorzitter van de Raad van Bestuur van de Algemene Pensioen Groep (APG), de belegger van onder meer de pensioenen van het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) wordt per 1 januari 2016 commissaris en hoofd van de auditcommissie. NIBC boekte in de eerste helft van dit jaar een winst van 33 miljoen euro en is eigendom van het private-equityfonds van J.C. Flowers. NIBC heeft de overname afgerond en de diensten werden per 1 juli 2017 voortgezet onder de naam NIBC Markets. De Nederlandsche Bank (DNB) heeft de overname officieel goedgekeurd. Topman Paulus de Wilt van NIBC had eerder al laten weten veel te verwachten van de overname van SNS Securities.

De failliete zeepketen Sabon van de omstreden Bob Ultee heeft na een hoger beroep alsnog toestemming gekregen voor een crediteurenakkoord waarin hij samen met crediteuren een claim van 260 miljoen euro in diende tegen SNS Securities omdat zij de hoofdschuldige zouden zijn voor zijn faillissement. Ultee had zijn schuldeisers in zijn persoonlijk faillissement aangeboden om in ruil voor een klein percentage van hun vordering van totaal 42 miljoen te participeren in een claim b.v., waarmee hij zijn schadeclaim tegen de SNS Bank wil indienen en financieren. In totaal zouden schuldeisers via de claim b.v. maximaal 12,5 miljoen euro tegemoet kunnen zien.

Brucht G. werd via financieel adviesbureau Boer & Croon en de Herstructureringsgroep Nederland als interim-directeur bij SNS Reaal aangesteld om de problemen bij Property Finance op te lossen en richtte hiervoor stichting Herstructurering Groep Nederland op. Brucht G. (alias Buck) werkte dertig jaar voor banken als ABN, ING en Credit Lyonnais en was jarenlang adviseur van de Orco Bank terwijl hij tegelijkertijd ook voor SNS Property Finance werkte.

Met deze stichting werden zeker vijftig bevriende juristen, saneerders en taxateurs te werk gesteld bij SNS in ruil voor kickbacks die werden gefactureerd door compaan Pieter G.’s vennootschap Sebastivier. Zelfs secretaresse Angelique S. betaalde Brucht G. 134.119 euro voor het werk dat zij via haar bedrijf The Office Management bij SNS mocht uitvoeren.

Brucht G., Pieter G., Bé van der H. en Hilbrand van der Z. stonden uiteindelijk terecht voor fraude, oplichting, omkoping, valsheid in geschrifte en witwassen in georganiseerd verband. H. van der Z. declareerde 220 euro per uur bij SNS en droeg daar 70 euro per uur van af aan Brucht G. en Van der H. De doorbetalingen van Van der Z. aan Van der H. liepen via de Tsjechische vennootschap van zijn dochter omdat hij nog in het faillissement zat van Reggehuys. De verdachten hadden geen schriftelijke contracten maar spraken afdrachten mondeling af. Wel stonden alle mailaccounts inclusief inloggegevens en verrekenlijsten in de computer van Angelique.

Bankiers Hilbrand van der Z., Berend (Bé) Van der H., Murphy L. en Jurgen B. kenden elkaar uit de tijd dat zij nog bij ABN AMRO werkten. Ook Ex- ABN/AMRO bankier en voormalig directeur van het failliete vastgoedbeleggingsfonds. Reggehuys Bé van der H. betaalde voor zijn werk bij SNS aan Pieter G. en hij liet zich op zijn beurt weer door ex-Reggehuys medewerkers Jeffry W. en Otto H. betalen. (Het malafide Reggehuys investeringsfonds viel in 2010 om, waarbij zo’n 190 miljoen euro van met name noordelijke beleggers verdween). Van der H. kreeg drie maanden voorwaardelijk en 240 uur taakstraf.

Brucht G. kwam pas in opspraak nadat H. van de L. aangifte bij de FIOD tegen hem had gedaan. Van de L. meldde het wegsluizen van geld via vennootschappen op de Antillen. Dat zou gedaan worden door Gregory E. van United Trust. Brucht G. gebruikte deze vennootschappen ook voor het wegsluizen van de kickbacks.

Pieter G. kreeg onder meer een commissariaat bij het Duitse SNS-vastgoedproject Überseequartier in Hamburg en liet zich via zijn Olibas Beheer en Sebastivier Beheer betalen door de bankiers die hij op zijn beurt weer bij SNS binnengebracht. Hij ontving van zes vastgoedbankiers in totaal 1,7 miljoen euro, waarvan hij 374.578 euro doorbetaalde aan Brucht G. die hiervoor zeven facturen bij hem indiende. De zes betrokken bankiers Murphy L. (Solelo), Otto H. (Otium M.), Hilbrand van der Z.(Tongariro), Bé van der H., Jurgen B. (Meerval Beheer) en Jeffrey W. (Schier Uut Beheer) declareerden bij SNS voor 225 tot 325 euro per uur exclusief btw en kilometervergoeding en betaalden hiervan een derde door aan Brucht G. en Pieter G.. In totaal ontvingen zij volgens het OM zo’n 2,3 miljoen euro van dertien managers.

Mount Nepal

In 2016 stonden 9 van de 15 verdachte Groningse oud-SNS-bankiers uit het SNS Property Finance dossier “Mount Nepal” al voor het gerecht. 21 maart 2016 begon de rechtszaak tegen de hoofdverdachten, Brucht K. Jacob G. (56), Pieter G.(58) en secretaresse Angelique S. Dinsdag 29 maart 2016 formuleerde het Openbaar Ministerie de strafeis en de rechtbank deed vrijdag 20 mei 2016 uitspraak en verklaarde de ten laste gelegde feiten bewezen en de verdachten schuldig aan witwassen, omkoping en valsheid in geschrifte. Brucht G. en Pieter G. werden veroordeeld voor het leiding geven aan een criminele organisatie. Het OM had 48 maanden plus een geldboete van 110.000 euro tegen Brucht G. en zijn privé-bedrijven Consus Services, Corylus Consultancy en Salvadanaio Holding geëist, maar hij kreeg uiteindelijk één jaar onvoorwaardelijk en zes maanden onvoorwaardelijk. De Rechtbank Midden-Nederland heeft een registeraccountant die zich liet inhuren door SNS Property Finance strafrechtelijk veroordeeld voor omkoping, zich bedienen van valse facturen en witwassen van steekpenningen. Naast het al opgelegde beroepsverbod voor drie jaar gaf de rechtbank een taakstraf van 160 uur.

In hoger beroep kregen Murphy L., ex-registeraccountant Jeffry W. en ex-fiscaal jurist Otto H. uit Groningen uiteindelijk allemaal drie maanden voorwaardelijke gevangenisstraf met een proeftijd van 2 jaar. Daarbovenop kreeg het drietal een werkstraf van 240 uur. Ook Bé van der H. uit Hoogeveen werd hiertoe veroordeeld inclusief een geldboete van 100.000 euro of een jaar celstraf. Pieter G. kreeg net als Brucht G. twee jaar celstraf en worden door het hof gezien als de hoofdverdachten. Allen werden wel vrijgesproken voor oplichting en verduistering. Brucht daagde SNS 7 september 2016 voor de rechter om te eisen dat de elf miljoen aan beslagen op zijn huis, bankrekeningen en beleggingsportefeuille worden opgeheven, maar verloor de zaak. Brucht G. stelde in de dagvaarding dat de top van SNS zijn waarschuwingen voor een dreigend faillissement van de bank jarenlang van de hand heeft gewezen. Brucht G. beschuldigde de SNS eerder ook al van oplichting en valsheid in geschrifte. Bij zijn vertrek eind 2012 kreeg hij een afkoopsom van 750.000 euro. SNS wilde het geld terug en zou daarbij tegen de rechtbank hebben gelogen en meerdere keren een onderdeel uit de vaststellingsovereenkomst hebben weggelaten waarin was afgesproken dat de vertrekpremie in geval van fraude niet zou kunnen worden terug geclaimd wanneer er over de fraude niet binnen een half jaar zou worden geprocedeerd. SNS liet voor 10.738.945 miljoen euro beslag leggen op de bezittingen van Brucht G. Bij Pieter G. werd voor 1,6 miljoen euro beslag op zijn huis gelegd.

Pieter G. kreeg een onvoorwaardelijke celstraf van 10 maanden en vijf maanden voorwaardelijk. Tegen voormalig Rabobank secretaresse Angelique S. die de administratie voor Brucht G. verrichtte was 15 maanden cel geëist, maar zij kwam er af met een taakstraf. Tegen de drie andere verdachten werd een jaar geëist en terugbetaling van het geld dat zij illegaal hebben verdiend en nog twee andere verdachten hoorden respectievelijk zes en vijf maanden cel tegen zich eisen, maar ook zij kwamen er allemaal van af met lichte taakstraffen variërend van 80 tot 240 uur. Jeffry W. en Otto H. werden vrijgesproken. De meeste ten laste gelegde oplichtingshandelingen achtte de rechtbank onbewezen waardoor de dagvaardingen partieel nietig waren. Ook is een deel van de oplichtingverwijten volgens de rechtbank te algemeen. Zonder die concretisering is de tenlastelegging te vaag. Allen werden daarom wel vrijgesproken van oplichting en verduistering. Aan de ondernemingen van verdachten, zijn geldboetes opgelegd van 5- tot 50.000 euro. Bij deze ondernemingen zijn ook vorderingen tot ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel toegewezen tot een totaalbedrag van ruim 2 miljoen euro.

De rechtbank in Antwerpen heeft Brucht G. in een andere zaak op 13 mei 2016 vrijgesproken van omkoping. Hij had naar het oordeel van de rechter geen privékosten als zakelijke kosten ingediend. De aangifte was afkomstig van Effix Holding en H.v.d.L. Demesmaeker, die zaakvoerder is van de firma Effix van H.v.d.L. zei dat er overtuigende schriftelijke bewijzen waren en dat de aangifte niet uit blinde wraak is gedaan. Brucht G. verklaarde dat de belastende e-mails betrekking hadden op de facturering en declaratie van privé-uitgaven die Van de L. voor hem had gedaan en dat SNS dus op geen enkele manier betrokken of benadeeld was. Brucht G. herhaalde ook onschuldig te zijn in de Nederlandse strafzaak tegen hem.

Mount Tibet

Justitie doet ook nog onderzoek naar een tweede corruptiezaak bij SNS waar nog eens vijf verdachten en drie bedrijven zouden zijn betrokken en waarmee 900.000 euro aan verdachte betalingen mee is gemoeid. De firma Aquarius Consultancy BV (Vivant) van de 68 jarige Tom der K. uit Bavel (commissaris bij Groothandelsgebouwen) moet voor het oplichten van Propertize voor 830.000 euro, als het aan het OM ligt, behalve 27 maanden in de cel ook 40.000 euro boete betalen en een schadevergoeding van 347.000. Tegen zijn 57 jarige handlanger Eric van den C. uit Breda eist het OM 180 uur werkstraf en 50.000 euro boete. Net als en met Brucht alias Buck G. hebben beiden gemalverseerd met kickbacks. Stefan S. van de Bredase adviesorganisatie Finwire zou voor hen mensen tegen betaling inhuren. De drie betrokken bedrijven hebben in totaal voor zo’n 475.000 euro aan schikkingen getroffen. Bij hen ging het om de inhuur van personeel voor Belval in Luxemburg, New Babylon in Den Haag en The Wall in Utrecht De twee waren naar eigen zeggen verbonden aan accountantskantoor  Witlox VCS en Finwire en schuiven alle schuld af.  Niet gewerkte uren en niet gereden kilometers werden door de twee gedeclareerd en van ingehuurde financiële experts, bankiers en een accountant werden kickbackbedragen gevorderd onder ander via Talent Servicing Intermediair b.v. en Finwire. Dit alles naast het vaste salaris van 1,2 miljoen. Van der K. liet zijn twee dochters en zijn schoonzoon  ook meedelen in de constructie. Met hen werd door het OM een schikking getroffen. (respectievelijk 60 en 180 uur werkstraf). De zaak diende 20 en 21 maart 2017. Der K. is een goede bekende van Brucht G. en was tot september 2013 commissaris bij het Rotterdamse Groothandelsgebouw en penningmeester van stichting WellaWaya.  Hans A., Robert Z, Hendrik N., Leo S. en Peter W. schikten eerder met een taakstraf van 120 uur en enkelen van hen met daarbovenop een extra geldelijke boete.

Ex politieman en ex directeur van Holland Integrity Group (HIG) Rob B. was enige tijd ook verdachte, terwijl hij notabene voorafgaand aan de nationalisatie van SNS Reaal veertien forensische onderzoeken heeft uitgevoerd naar vastgoedondernemers waar SNS Property Finance geld aan uitleende.

Advocaat Lian Mannheims van het kantoor De Roos en Pen die Pieter G. verdedigde vond het vreemd dat het Openbaar Ministerie Rob B. en H. v.d. L. niet had gedagvaard. Ook vond hij het vreemd dat de vervolging van SNS Property Finance bedrijfsjurist Klaas D. vlak voor de regiezittingen werd geseponeerd. D. was voor SNS restructuring officer in de directie van noodlijdende vastgoedprojecten waaronder dat van The Wall en zou de auteur van een benchmarkstudie uit 2010 zijn, waardoor Brucht G. en de andere verdachten te hoge vergoedingen van SNS kregen. De vooraanstaand voormalig bedrijfsjurist van SNS Property Finance heeft volgens het Openbaar Ministerie (OM) valsheid in geschrifte gepleegd. D. zat tot de nationalisatie van SNS Reaal namens de vastgoedbank in de directie van noodlijdende vastgoedprojecten van SNS.

De rechtbank heeft tot twee keer toe een claim van H. v.d. L. tegen SNS Property Finance afgewezen. V.d.L. onthulde in 2013 de malversaties binnen SNS en het frauduleuze gedrag van Brucht. Haar maandelijkse overeenkomst voor 23.400 euro + onkostenvergoeding voor de levering van werkzaamheden werd ontbonden. Omdat V.d.L. pas twee jaar later in 2012 de zaak meldde besliste de rechter dat ze geen klokkenluider was, maar gewoon een geschil had met de bank. Haar ontslag was volgens de rechter veroorzaakt door een verschil van inzicht over de wijze van verkoop van het Spaanse vastgoedproject. V.d.L. moet zelf nog wel 17,5 duizend euro terugbetalen omdat ze dat dubbel gefactureerd had. V.d.L. wijst in een door haar geschreven boek voormalig landelijk deken van de Nederlandse Orde van Advocaten Leo S., Boer & Croon-oprichter Floris C. en de Nijmeegse vastgoedman Ron L. als hoofdschuldigen aan. Volgens meerdere betrokkenen liepen de SNS lijntjes via de Herstructureringsgroep Nederland (HGN) waarvan Leo S. voorzitter en Brucht G. de oprichter was. H.v.d.L. kreeg bij haar acties de steun van haar partner Koen D., de senior Vice-President precious metals refining bij het Belgische Umicore.

Volgens de huidige HIG-directeur Frank E. berustten de verdenkingen op een misverstand’. HIG betaalde aan de Herstructurerings Groep Nederland (HGN) 3% van hun SNS omzet, maar stelt dat er geen betalingen aan Brucht G. zijn gedaan. De betalingen door HIG aan HGN waren bestemd voor marketing en waren bij de oprichting van HGN overeengekomen met twintig professionele dienstverleners, waaronder BDO, Grant Thornton, makelaars en anderen. In de statuten van de stichting werd ook vastgelegd dat geen betalingen aan individuele bestuurders mochten plaatsvinden. Rob B. vond het onderzoek van justitie bij SNS Reaal gebrekkig omdat er volgens hem in diverse vastgoedtransacties nota bene twee miljard euro werd gestolen. Volgens een bericht in de telegraaf werd Rob B. 19 februari 2013 gebeld door een vrouwelijke financieel rechercheur van de Amsterdamse politie waarin ze over haar werkzaamheden sprak. B. werd op dat moment door de fiscale opsporingsdienst FIOD afgeluisterd.

Hans A., Pieter G. en drie Spanjaarden waren ook bestuurders bij het Spaanse vastgoedbedrijf PDU, een dochterbedrijf van Propertize. In 2011 besloten zij om aangifte te doen tegen de Libanese projectontwikkelaar Jaafar Jalabi vanwege een mislukt bouwproject met een winkelcentrum en een skibaan in Valencia. Brucht G. was ook aanwezig bij de vergadering waarbij werd besloten om ook namens hem een aanklacht in te dienen tegen Jalabi. Een Spaanse rechter oordeelde echter dat Jalabi onschuldig is en dat de aanklacht van PDU vals is. Een andere rechter stelde dat het vijftal dit had gedaan om een schuld aan Jalabi niet te hoeven voldoen. Propertize heeft zich bij de Spaanse uitspraken neergelegd en heeft Jalabi alsnog 7 miljoen euro betaald die zelf een strafklacht heeft ingediend voor een schadevergoeding van 12,5 miljoen euro. Hierop volgde eind oktober een gerechtelijk bevel van de Spaanse onderzoeksrechter tegen Propertize, Brucht G., A. en Pieter G. 16 december moesten zij in Madrid voor de rechter verschijnen. In het gerechtelijk bevel is in totaal sprake van zeven verdachten die verantwoordelijk worden gehouden voor de geleden schade.

Van SNS Property Finance naar Propertize

Bouwfonds was tot 2005 een Nederlands semi-overheidsbedrijf waarvan alle Nederlandse gemeenten aandeelhouder waren. De Bank Nederlandse Gemeenten en Bouwfonds Nederlandse Gemeenten werkten op financieel gebied veel samen. Het Bouwfonds bouwde veelal betaalbare woningen met geleend geld en subsidies van de Bank Nederlandse Gemeenten en van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening.

Bouwfonds bestond uit Bouwfonds Property Development, Bouwfonds Asset Management, Bouwfonds MAB, Bouwfonds Property Finance, Bouwfonds Hypotheken, Bouwfonds Fondsenbeheer, Rijnlandse Bank, MNF Bank, Stater NV en Bouwfonds Marginan

Toen in 1997 aandelen Bouwfonds mochten worden verhandeld werd het fonds onder twijfelachtige omstandigheden, gelet op het hogere bod van ING, verkocht aan ABN-AMRO-HypothekenGroep (AAHG). Het Bouwfonds werd opgesplitst in een aantal delen, waarvan het grootste deel dan in bezit is van de RABO Bouwfonds groep. Een ander deel ging naar SNS REAAL. Bouwfonds Property Finance werd verkocht aan SNS Reaal voor 810 miljoen euro en ging verder onder de naam SNS Property Finance.

De financieringsdivisie Bouwfonds Property Finance werd aan SNS Reaal verkocht voor 810 miljoen euro en ging verder onder de naam SNS Property Finance. De aandelen werden later overgedragen aan de Nederlandse Staat (NLFI) en deze noemt het besmette bedrijf sinds januari 2014 Propertize.

In 2007 werden door de FIOD op meer dan 50 locaties in Nederland, België en Zwitserland invallen gedaan in verband met de vastgoedfraude (Klimopzaak) bij Bouwfonds en Philips Pensioenfonds. Directeur Jan van Vlijmen van het Bouwfonds had samen met zijn oom Nico Vijsma een kwart miljard euro verduisterd bij vastgoedprojecten. Jan van Vlijmen schikte in 2010 en betaalde 70 miljoen terug aan het Philips pensioenfonds en de rechtsopvolger van Bouwfonds, de Rabo Vastgoedgroep. Het OM zelf ontving 5 miljoen euro. In de strafzaak werd Jan van Vlijmen veroordeeld tot 4 jaar cel. Nico Vijsma werd in november 2012 tot 2 jaar cel veroordeeld maar overleed tijdens zijn hoger beroep op 1 januari 2014.

Voormalig financieel directeur van Bouwfonds Property Development Olivier Lambert werd veroordeeld tot 3 jaar gevangenisstraf en ontneming van 5.823.660 miljoen. Het OM had 6,7 miljoen geëist omdat hij, nota bene als controller, spookfacturen en nep overeenkomsten maakte om de onrechtmatig verkregen miljoenen weg te sluizen. Rabo Bouwfonds en Philips pensioenfonds eisten 107 miljoen euro van hem. Registeraccountant Erik F. kreeg tweeënhalf jaar, ‘klusjesman’ Jack del C. en ex-Fortis directeur Jan Steven M. kregen ieder twee jaar, en voormalig Philips baas Rob L. één jaar. Oud-bestuursvoorzitter van het Bouwfonds, Cees H. kreeg een taakstraf van 240 uur.

Meerdere pensioenfondsdirecteuren hadden in ruil voor smeergeld vastgoed gekocht en verkocht tegen zeer ongunstige prijzen. Het Openbaar Ministerie nam meer dan 40 verdachten en ruim 80 bedrijven onder de loep. Harry H. kocht zijn strafvervolging af en betaalde naast een lichte taakstraf van 120 uur 14,1 miljoen euro aan het OM en 25,5 miljoen euro aan het Philips pensioenfonds

Willemsen Minderman Project Ontwikkeling BV. stuurde nep facturen naar Bouwfonds en sluisde de betalingen door naar de andere verdachten. De betrokken directeuren van Willemsen Minderman Project Ontwikkeling BV. werden in hoger beroep uiteindelijk veroordeeld tot 8 maanden celstraf. Tijdens het hoger beroep kwam uit dat zij Bouwfonds 1,6 miljoen euro hadden betaald als schadevergoeding. Op 27 januari 2012 werden alle elf verdachten veroordeeld van werkstraffen.

Ook makelaar en tv presentator Harry M. had een valse factuur voor anderhalf miljoen euro aan Bouwfonds opgemaakt. Hij schikte de zaak voor 80.000 euro en betaalde een boete van 20.000 euro en 650.000 euro aan Rabo Vastgoedgroep.

De AFM diende tegen KPMG bij de tuchtrechter een klacht in, omdat deze bij de controle van het Philips Pensioenfonds jaarverslag 2006 steken had laten vallen.

Ook notaris Jan Carel K. van notariskantoor Kloeck Einarson moest zich verantwoorden bij de rechtbank. Op 26 mei 2014 volgde een ontnemingsvergoeding van 500.000 euro, 5 maanden cel en een ambtsuitzetting door de tuchtrechter. In 2013 liet de Rabobank conservatoir beslag leggen op zijn woonhuis tot een bedrag van 21 miljoen euro. Rabobank eist ook nog 33 miljoen euro van het bedrijf VolkerWessels.

Ook Edwin de Roy van Z. werd verdacht voor een fraudebedrag van 238.000 gulden. Hij kreeg in 2013 bij verstek een taakstraf van 100 uur, maar dat werd op 9 oktober 2014 door het gerechtshof doorgehaald.

Projectontwikkelaars Dennis L. en Hans v. T. werden in eerste aanleg tot respectievelijk 3 en 2,5 jaar celstraf veroordeeld, maar gingen in Hoger Beroep. Tijdens de eerste zittingen in de zaak tegen v.T. bleken dozen met (ontlastend) bewijs door het OM/FIOD te zijn achter gehouden. Op 30 juni 2014 werden twee medeplichtige ex-directeuren van Maapron Maarssen en Beverspoor werden veroordeeld tot 10 maanden cel.

Als 22e en laatste verdachte werd in 2014 Harry M. gedagvaard. Het OM legde bij hem voorlopig beslag tot een bedrag van 1,8 miljoen euro.

Het Philips Pensioenfonds claimt daarnaast nog eens 6,4 miljoen euro en liet beslag leggen op zijn onroerend goed. Op 26 februari 2015 werd bekend dat er in totaal al voor 168 miljoen was terugbetaald door verdachten.

De veroordeelde Maapron directeuren Klaas P. en Cees G. behaalden op hun beurt een overwinning op twee forensische accountants van PwC. In hoger beroep gaf het College van Beroep voor het bedrijfsleven hun in maart 2015 slechts een waarschuwing en een berisping.

Propertize nam het resterende aandelenbelang van Fortress in New Babylon in Den Haag voor 1 euro over en is voor honderd procent eigenaar van het multifunctionele complex met een totale oppervlakte van 155.000 vierkante meter inclusief kantoorruimtes, appartementen, winkels, een hotel en een ondergrondse parkeergarage.

Roger Lips, de ontwikkelaar van The Wall diende een claim in van vijf miljoen euro in vanwege contractbreuk en denkt dat de claim kan oplopen tot meer dan 100 miljoen euro. Zijn deal voor de financiering The Wall, gelegen aan Hertogwetering 169 tot en met 201 (even nummers) en Proostwetering 1 tot en met 13, langs de A2 werd, volgens Lips, onterecht plotseling door SNS afgeblazen toen de FIOD onderzoek deed naar de fraude van Buck G. Property Finance had Lips 380 miljoen euro geleend, waarvan 140 miljoen voor The Wall. Doordat The Wall mislukte en Lips hoofdelijk aansprakelijk was voor de financiering moest hij 50 miljoen euro betalen. Buck G. en Lips kwamen overeen dat SNS dat bedrag zou kwijtschelden in ruil voor het eigendom van The Wall. In 2013 werd Lips failliet verklaard en door de curatoren beschuldigd van faillissementsfraude. De ondergang van het Lips imperium was een belangrijke aanleiding voor de nationalisatie van SNS en de omzetting van Property Finance in Propertize. Built to Build Real Estate en Urban Interest hebben The Wall in Utrecht uiteindelijk voor 49 miljoen euro gekocht van Propertize. SNS Property Finance kocht the Wall in 2012 nog voor 90 miljoen van Roger Lips. The Wall telt 62.000 m2 aan verhuurbaar retail-, leisure- en horecaoppervlak.

Ook Polman Vastgoed stapte naar de rechter. Polman eiste het faillissement van Propertize en een schadevergoeding van 30 miljoen omdat ze hun zorgplicht geschonden zouden hebben toen de aan Polman geleende veertig miljoen euro voor verschillende vastgoedprojecten in 2012 plotseling werd ingetrokken omdat hij niet aan zijn betalingsverplichtingen zou hebben voldaan. Propertize nam destijds het beheer van Polmans vastgoedportefeuille over. Polman bleef aflossing en rente betalen en zou in 2013 met zijn onderneming nog een winst van 3,1 miljoen hebben behaald waarmee zou zijn aangetoond dat er op termijn geen gevaar was voor de aflossingen. Propertize heeft echter ook het faillissement van Polman Hanzepoort en Polman Vastgoed aangevraagd en deze zaak dient een dag eerder op 22 maart.

Propertize veilde 10 augustus 2016 vergeefs het voormalige 52.550 m2 grote bedrijfsterrein van Philips NEC aan Anton Philipslaan 1 in Hilversum. Het bedrijventerrein omvat drie gebouwen met een vloeroppervlak van 24.944 m2.  Propertize had het terrein gefinancierd voor 26,5 miljoen euro aan het failliete Modulus Vastgoedondernemingen, de ontwikkelende beleggingsmaatschappij in Rijswijk van Ingvar Roozenbeek en Bas Lubbers. Het (bedrijfs) terrein zou volgens Propertize kunnen worden omgezet voor de ontwikkeling van woningen, die zouden aansluiten bij de nieuwbouwwijk Anna’s Hoeve aan de oostrand van Hilversum, maar dat wil de Gemeente Hilversum niet. Ans de Wijn Bedrijfshuisvesting begeleidt het verkooptraject. De gemeente Hilversum wilde het terrein zelf kopen, maar dat leidde tot bezwaren vanuit de raadscommissie waardoor de koop niet doorging. De gemeente startte direct met het maken van nieuwe randvoorwaarden voor het terrein zodat geïnteresseerde kopers moeten uitgaan van het vigerend bestemmingsplan en de randvoorwaarden uit 2007 waarmee de gemeente wil voorkomen dat er na verkoop van het terrein discussie ontstaat met de nieuwe eigenaar over de randvoorwaarden voor een bestemmingsplanherziening ten behoeve van nieuwbouw.

Propertize eist de hypotheek van 8,1 miljoen euro op bij het vastgoedfonds Bouw State 5. Het fonds van Bouwhuis Vastgoed, waarvan VVD-coryfee Hans Wiegel het boegbeeld was, beschikt echter maar over een paar ton. Ruim de helft van de beleggingen ging verloren doordat het fonds investeerde in de bouw van een mislukt appartementencomplex op Ibiza. De vastgoedportefeuille is in waarde gedaald en staat onder water. Beleggers staken 7,8 miljoen euro in de obligaties. De panden zijn getaxeerd op 6,1 miljoen euro. Als voorzitter van aan een vastgoedfonds gelieerde stichting heeft Wiegel ‘cruciale’ informatie achtergehouden voor beleggers. De rechter oordeelde dat hem daarvoor persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt.

Makelaars Colliers International en Drieklomp Makelaars en Rentmeesters zijn door de hypotheekhouders Syntrus Achmea, Nationaal Restauratiefonds en ABN Amro aangesteld om Kasteel Heemstede van Phanos te verkopen. De poortgebouwen en de oranjerie van het kasteel vormden het hoofdkantoor van Geert en Hans Ensing van Phanos die 365 miljoen leenden van ABN Amro, Rabobank, het Nationaal Restauratiefonds en Propertize. De totale schuldenberg van Phanos was ruim 400 miljoen euro.

SNS REAAL/VIVAT

SNS Onderdeel REAAL/VIVAT werd 23 juli 2015 verkocht aan het dubieuze en inmiddels door de staat overgenomen Chinese Anbang Insurance Group Holdings Co. Ltd (de verzekeringspoot van de Shanghai Automotive Industry). In België kocht Anbang in 2015 ook verzekeraar Fidea en de Delta Lloyd Bank die vervolgens werd omgedoopt tot Nagelmackers. Ook in Zuid-Korea kocht het bedrijf in 2015 een meerderheidsbelang in Tongyang Life Insurance. Een jaar later werden ook de Zuid-Koreaanse activiteiten van de Duitse verzekeraar Allianz overgenomen. Het verlies over 2017 bij Vivat bedroeg door eenmalige afschrijvingen 98 miljoen euro. In 2016 was er nog een winst van 168 miljoen euro. De onderliggende winst steeg wel van 161 miljoen naar 168 miljoen euro door de hogere inkomsten uit premies en de kostenbesparingen die de afgelopen tijd werden doorgevoerd. In het eerste halfjaar van 2018  zijn de verliezen nog verder opgelopen. Het negatieve resultaat van 173 miljoen euro is onder meer te wijten aan een bod op uitstaande obligaties en toegenomen verplichtingen. De onderliggende winst steeg tot 115 miljoen euro. mede door door hogere inkomsten uit een portefeuille met rentederivaten. De bruto-inkomsten uit premies daalden met 6 procent tot 1,6 miljard euro. De kapitaalbuffer verbeterde tot 167 procent tegenover 162 procent een jaar eerder.

Anbang werd opgericht in 2004 en heeft een balans van zo’n 50 miljard euro met behalve verzekeringsportefeuilles, ook vastgoed, zoals het New Yorkse Waldorf Astoria. Ook in Nederland heeft het bedrijf inmiddels veel vastgoed. De naam van REAAL N.V. werd voor de verkoop gewijzigd in VIVAT N.V.

De Nederlands Staat heeft het belang in het verzekeringsconcern Reaal/VIVAT voor 1 euro verkocht. Aanvankelijk dacht de overheid nog 150 miljoen euro voor het bedrijf te kunnen krijgen. Anbang voldeed de betaling van 85 miljoen euro voor de belastingvorderingen en deed een kapitaalinjectie van 1,35 miljard euro. Daarnaast nam het concern 1 miljard aan hypotheken over van de Rabobank. Vivat nam achter de schermen alle rentebetalingen en aflossingen over zonder dat de klanten hiervan in kennis werden gesteld. Klanten hielden al hun contacten met de bank en er verandert niets aan de hypotheekovereenkomst en de voorwaarden. Zelfs de lokale banken weten niet welke hypotheken zijn doorverkocht.

Ex-voorzitter van SNS Reaal Gerard van Olphen werd de nieuwe topman en voorzitter van het bestuur van Vivat, maar al binnen twee maanden kwam er onverwacht een einde aan zijn dienstverband. Wim Henk Steenpoorte vertrok al eerder. Overige bestuursleden zijn Albert Bakker (ook ASR) die nu tijdelijk Van Olphen opvolgt en de Chinezen Xiao Wei Wu Tang Lan en Feng Zhang.

De Nederlandse verzekeringsactiviteiten worden aangestuurd door een Nederlands team met Seada van den Herik (directievoorzitter Zwitserleven), Jacob de Wit (directievoorzitter Actiam), Arjen Schouten (CFO) Willem Horstmann (CFRO) en Albert Bakker (COO).

Reaal heette sinds juli 2014 Vivat Verzekeringen, had 4.000 personeelsleden en ontving 3 miljard euro aan bruto premie-inkomen voor zo’n 6 miljoen polissen van Zwitserleven, Zelf, Route Mobiel, Reaal en Proteq Dier & Zorg  maar boekte desondanks in 2014 een verlies van 605 miljoen euro en stond op het punt om geliquideerd te worden vlak voordat het concern aan het Chinese Anbang werd verkocht.

ACTIAM beheert het vermogen (54,1 miljard) van Reaal en Zwitserleven, externe klanten en ASN Bank. Nadat SNS asset management besloot om niet langer SNS fondsen aan te bieden, besloot Actiam om een deel van de SNS-fondsen onder eigen merknaam Actiam Beleggingsfondsen N.V.  te continueren. Vivat heeft hiervoor in juli 2017 een kapitaalinjectie van  6 miljoen euro gedaan bij Actiam

Anbang boekte met het bedrijf in de eerste helft van 2017 al meteen een nettoverlies van 60 miljoen euro, terwijl een jaar eerder nog een winst werd behaald van 578 miljoen euro. De onderliggende winst steeg wel van 53 miljoen naar 73 miljoen euro.

De afzonderlijke werk- en beheermaatschappijen werden voorafgaand aan de verkoop samengevoegd. SNS, AM en SNS beleggingsfondsen bleven afzonderlijke juridische entiteiten van Reaal. Ex minister Dijsselbloem erkende destijds dat de verkoopprijs een financiële tegenvaller was ten opzichte van de marktwaarde. Dat kwam mede doordat er 700 euro miljoen minder kapitaal bleek te zijn dan was geboekt. Het verschil ontstond door een fout ingeboekte oude interne lening binnen de groep, van de bank aan de verzekeraar. Die werd over vele jaren onterecht meegeteld bij de solvabiliteit. Zowel De Nederlandsche Bank als de accountants hadden de fout niet opgemerkt. De uitkomsten van het onderzoek naar het saldocompensatiestelsel zouden in het eerste kwartaal van 2016 door minister Dijsselbloem openbaar worden gemaakt. VIVAT gaat reorganiseren en vereenvoudigen en trekt hier de komende drie jaar voor uit. Anbang ging digitaliseren en inspelen op technologische ontwikkelingen wat alsnog gepaard ging met het vervallen van naar verwachting 900 tot 1200 arbeidsplaatsen in de komende drie jaar. De koerswijziging van VIVAT was al ingezet. De operationele kosten zijn ondertussen al met een vijfde teruggedrongen. en de premie-inkomsten stegen in de eerste helft van 2017 met ruim een kwart tot 1,7 miljard euro. De Solvency II solvabiliteitsratio staat op 171 procent.

De Stichting Afwikkeling Onderhandse Schulden SNS Reaal (stichting AOS) die een paar uur voor de nationalisatie van SNS op 1 februari 2013 werd opgericht en waar onderhandse leningen van SNS werden geparkeerd is meteen na de nationalisatie failliet gegaan. AOS werd volledig leeg opgeleverd en er waren zelfs geen middelen om de curator te voldoen die vervolgens 100.000 Euro op de staat verhaalde.

De Chinese staat stelde Anbang 22 februari 2018 onder curatele en nam het bedrijf in zijn geheel over, vanwege de steeds hoger wordende schuldenlast en zette het concern te koop. CEO Wu Xiaohui werd in juni 2017 op non-actief gesteld, afgezet en werd vervolgd en veroordeeld tot achttien jaar cel voor witwassen. Zijn hoger beroep werd niet ontvankelijk verklaard. Wu had banden met de familie van Zeng Qinghong, de voormalige Chinese vice-premier en rechterhand van de voormalige partijleider Jiang Zemin.  Jiang en zijn gevolg behoren tot een oppositiepartij die op gespannen voet staat met de huidige leider Xi Jinping en zijn bondgenoten. Wu Xiaohui is getrouwd met de kleindochter van de vroegere Chinese leider Deng Xiaoping. Wu werd vervolgd voor het wegsluizen van miljarden. Hij zou opdracht hebben gegeven voor ongeautoriseerde verkopen door Anbang. Een deel van dat geld belandde volgens justitie bij bedrijfjes die heimelijk onder zijn bestuur stonden. Het verzekeringsbedrijf moest vervolgens gered worden door Insurance Security Fund (CISF) die hiervoor 7,9 miljard euro in het bedrijf stortte en hiermee een belangrijke aandeelhouder is geworden. Het CISF is een fonds van de Overheid gefinancierd door het verzekeringswezen in China, waardoor Anbang nu feitelijk eigendom is geworden van de Chinese Overheid. De kapitaalsinjectie met schade aan de Communistische Partij voorkomen die zelf onder druk staat omdat het beleggingsproduct Anbang massaal werd verkocht aan de Chinese burgerbevolking.

Alle leden van het bestuur en de commissarissen werden voor tenminste een jaar op non-actief gesteld. Hun plaats werd ingenomen door de Chinese centrale bank en de verzekeringstoezichthouder. Anbang kampte met enorme solvabiliteitsproblemen die voortvloeiden uit allerlei Nationale wetsovertredingen. Anbang was onder andere verplicht om niet-strategische bezittingen te verkopen en schulden af te lossen om zo de financiële stabiliteit van het land te garanderen, maar deed het tegenovergestelde en investeerde circa 15 miljard euro. Zo investeerde hij 5,6 miljard yuan in Chengdu Nongshang Bank (35 procent van de aandelen), waardoor het een meerderheidsbelang kreeg.  Ook werd 15.54 procent van China Minsheng Bank en een belang van 13 procent in China Merchants Bank verworven. Deze deals moesten eerder al van de Chinese autoriteiten teruggeschroefd worden tot aanvaardbare waarden. De balans van Anbang wordt geschat op circa 3,4% van het bbp. Vivat is een vennootschap naar Nederlands recht dat onder toezicht staat van DNB. Sinds de overname heeft het concern honderden miljoenen euro’s geïnvesteerd in vastgoed, onder meer in Amsterdam en Utrecht. Ook nam het in 2016 voor een miljard een hypotheekportefeuille van de Rabobank over. De Chinese Overheid verkocht VIVAT voor circa 1,3 miljard in zijn geheel eerst aan Athora en deze behield de leven-activiteiten en het vermogensbeheer. Voor  416 miljoen werden de niet-leven-activiteiten cq Schadeverzekeringen doorgeschoven aan  Nationale Nederlanden. Daarbij neemt NN voor 150 miljoen euro ook de achtergestelde leningen over. Alle merken van Vivat, waaronder Zwitserleven en Reaal, blijven op de Nederlandse markt bestaan. Het hoofdkantoor van Vivat blijft in Amstelveen. Het is de bedoeling dat de overdracht in het eerste kwartaal van 2020 wordt afgerond. Athora is een gespecialiseerde opkoper op verzekeringsgebied en gevestigd in Bermuda. Topman Michele Bareggi verklaarde dat met de deal Athora zijn intrede doet op de Nederlandse markt, na eerdere aankopen in Duitsland, België en Ierland. Het bedrijf gaf aan te willen investeren in de Nederlandse leven-activiteiten. Athora heeft de grootste klantenbasis in België, waar ze eigenaar zijn van Generali met 530.000 polishouders en een beheerd vermogen van 6,5 miljard euro.

Mosa Trajectum

SNS Reaal werd in het verleden vermoedelijk voor 5 miljoen opgelicht door een vastgoedondernemer via de Nederlandse trustmaatschappij Caute. Elf personen en vijftien ondernemingen worden verdacht van witwassen van 50 miljoen euro per jaar. De vastgoedondernemer zou in 2007 valse facturen hebben ingediend voor zijn mislukte Spaanse vastgoedproject Mosa Trajectum. Hij zou op deze wijze bij elke grondverkoop zo’n 20 procent hebben verduisterd. Caute claimde in 2013 bij het hof in de Spaanse stad Murcia ruim 408 miljoen euro van SNS Reaal, omdat ze SNS verantwoordelijk hielden voor de teloorgang van het golfresort en nog drie andere vastgoedprojecten. Caute beweerde dat SNS het contract heeft geschonden door eenzijdig de financiering op te zeggen. Golfresort Mosa Trajectum moest het grootste golfresort van Spanje worden, met meer dan 2000 luxe villa’s, verschillende golfbanen, een winkelcentrum, hotels en een sportinstituut onder leiding van Johan Cruijff. In 2000 werd met een financiering van Bouwfonds met de aanleg begonnen. Het terrein werd kaalgeplukt en bouwmaterialen en olijfbomen werden gestolen, het winkelcentrum staat leeg en een van de twee golfbanen is volledig overwoekerd. In totaal werden behalve Caute nog dertien vastgoedprojecten door het Openbaar Ministerie doorgelicht, waarbij in alle gevallen sprake was van misstanden als witwassen en valsheid in geschrifte tot ernstige nalatigheid van bankmedewerkers. SNS Property Finance claimde tegelijkertijd 130 miljoen euro van Caute en besloot toen om het project openbaar te veilen. Maar toen er geen koper kwam werd SNS eigenaar van het resort. SNS en Caute hadden een joint venture met een hypotheek die doorliep tot 2012.

La Cigüeña

La Cigüeña van de projektontwikkelaar Cees P. werd in 2004 bij Bouwfonds Property Finance gefinancierd voor bijna 60 miljoen euro. In oktober 2010 ging het bedrijf van Priem failliet en werd SNS Property Finance eigenaar van de appartementen en villa’s. Het woonproject La Cigüeña in Zuid-Spanje staat voor tweederde leeg en wordt nu illegaal verhuurd door Corendon. Het project beslaat circa 44.000 vierkante meter grond. La Cigüeña (De Ooievaar) moest een luxe seniorenresort van 216 appartementen en 27 villa’s worden nabij het stadje Lepe in Andalusië en gefinancierd door het toenmalige Bouwfonds. Een zorginstelling uit Dordrecht zou er medische zorg leveren maar het bekendste project uit de vastgoedportefeuille van SNS Reaal bleef zitten met zeker 150 leegstaande, nooit verkochte appartementen.
Het resort, aan de rand van de badplaats Islantilla, ligt ingeklemd tussen een golfbaan en andere vakantiewoningen. De appartementen zijn verdeeld over vier gebouwen van drie verdiepingen. Het hoofdgebouw met horeca-, zorg- en recreatieruimtes en 42 woonstudio’s, is van het Zeeuws kapitaalfonds ZIB. Veel aspirant-kopers trokken zich terug toen ABN Amro besloot huiseigenaren geen hypotheken te verstrekken en er onzekerheid was over de mogelijkheid of vertrekkers hun AWBZ konden meenemen en ook rezen er tegelijkertijd problemen met gemeentelijke vergunningen. De opleverdatum werd vele malen uitgesteld en ondertussen werd Bouwfonds, de oorspronkelijke financier van het project, eind 2006 opgesplitst waarbij de vastgoeddivisie Property Finance voor 863 miljoen euro naar SNS Reaal verhuisde.
Een nieuwe tegenslag vormde het wegvallen van zorgverlener De Wielborgh die al sinds 2007 met dertig personeelsleden op het project zat maar voor wie de lasten steeds zwaarder werden. De Wielborgh trok zich eind 2008 terug, mede onder druk van moederbedrijf Meavita, dat ook in financiële problemen verkeerde. Wel kwam er een verpleger op het complex voor eerstelijnszorg, evenals een fysiotherapeut en een huisarts die op afspraak beschikbaar waren.
Bouwfonds stak 83 miljoen euro in het project. Property Finance wist het project in 2013 voor rond de 5 miljoen euro te verkopen aan een aantal projectontwikkelaars Lubbers en partners Raf Terwindt en Han Lampe uit Nijmegen. Haystack Holding en Orange Avenue Holding blijken echter van de familie van de Zeeuwse porno-ondernemer Gerard C. Familieleden Cornelia Renata C. en Hubrecht Jan C. zijn de bestuurders. De onderhandelaar van SNS, vastgoedbankier Hans A., een van de verdachten rond Buck G. werd op non-actief werd gezet waardoor de verkoop eerst niet door ging. A. kocht de corruptieverdenkingen van het Openbaar Ministerie af met een transactie. Gerard C.is een een ex bankier en buurtgenoot van A. in het Belgische Knokke.
Haystack was in de samenwerking met Orange volgens Haystack-eigenaar Ron L. de ‘projectontwikkelaar en bemiddelaar. Orange was de belegger. Volgens L. is C.’s familiebedrijf Summa pas na de overdracht door SNS van La Cigüeña aan Haystack/Orange ‘aandeelhouder’ geworden van Orange. Bert C. een neef van Gerard C. leidde 30 maart een bewonersvergadering over verbouwingen. Anderen melden dat Frans M., een architect die onder meer het privé-jacht van Gerard C. inrichtte, de verbouwing van La Cigüeña leidt. Gerard C. was grootaandeelhouder van pornoproducent Scala welke hij in 1999 verkocht aan Beate Uhse. De opbrengst stak hij in Summa dat geleid wordt door zijn dochter. C. zou vlak voor de verkoop voor 12 miljoen geschikt hebben met het OM inzake verdenkingen van belastingfraude.

Multiplan

Het failliete Multiplan, was ook een van de partijen die Property Finance in grote problemen heeft gebracht. Het bedrijf kocht voor 4 miljoen van het geleende geld in plaats van vastgoed dure auto’s, een Beechcraft C90 GT vliegtuig en een Enstrom 480 helikopter. 20 miljoen euro werd uitgegeven aan ongerechtvaardigde dividendbetalingen. Multiplan ging ten onder aan het mislukte winkelcentrum Belval  in Luxemburg. Belval kwam daarna voor 100% in eigendom van SNS. De juridische strijd tussen de Belgische en Nederlandse curatoren van Multiplan over het eigendom van de toestellen, die samen getaxeerd zijn op ruim 1,5 miljoen dollar duurde 5 jaar. De Nederlandse curator heeft uiteindelijk opdracht gegeven om de toestellen te veilen.

Verkoop of beursgang SNS

De Staat nam via NLFI voor 2,7 miljard euro alle aandelen SNS Bank van SNS Reaal over. De verkoop van SNS (De Volksbank) wordt opnieuw een jaar uitgesteld. Minister Wopke Hoekstra van Financiën wil de knoop op zijn vroegst medio 2019 doorhakken. De kosten moesten dalen, de kapitaalbuffers worden verhoogd en de strategie verder uitgewerkt. Ook kampen de computersystemen voor onder meer risicobeheersing en het voorkomen van witwaspraktijken met een achterstand. Per verdiende euro moet nog 2,5 cent aan kosten geschrapt worden om de doelstelling van 50 tot 52 cent aan kosten te halen. SNS huurde Goldman Sachs in om de mogelijkheid van een verkoop te onderzoeken. Over de eerste zes maanden van 2018 werd 8,5% rendement op het eigen vermogen gemaakt. Met een rendement van 9,1% werd over 2017 € 190 miljoen aan dividend uitgekeerd aan de staat.

SNS Bank NV is een financiële dienstverlener op het gebied van bankieren die zich nadrukkelijk richt op de Nederlandse retailmarkt, inclusief het midden- en kleinbedrijf. Het productaanbod bestaat uit twee kernproductgroepen: hypotheken, en sparen en beleggen. SNS Bank N.V. heeft een balanstotaal van circa 65 miljard euro en heeft ongeveer 3.200 medewerkers (fte’s). In 1817 werd de eerste Nederlandse spaarbank opgericht als Nutsspaarbank. De SNS als organisatie ontstond in 1987 door een fusie van twee van de Gelders-Utrechtse Spaarbank en Spaarbank Limburg tot de Samenwerkende Nederlandse Spaarbanken (SNS). In 1990 sloten zich opnieuw enkele regionale banken aan. SNS Bank NV noemt zich vanaf 2017 Volksbank NV. Alle merken behouden hun eigen koers en marktpositie. Het nieuwe logo  werd 27 september 2016 door minister Jeroen Dijsselbloem onthuld. De naam past alvast bij de ambitie van de SNS om een Nutsbank te worden. Maar niet voordat alle onderzoeken zijn afgerond inzake de “boekhoudfout” van 700 miljoen bij SNS Reaal. Er loopt een intern onderzoek, een extern onderzoek door PwC in opdracht van de commissarissen van de bank-verzekeraar, een intern onderzoek door het ministerie, een analyse door de Rijks Auditdienst en de Landsadvocaat moet tenslotte beoordelen of er juridische vervolgstappen genomen moeten worden.  Er bleek 700 euro miljoen minder kapitaal te zijn dan dat er was geboekt. Het verschil ontstond door een fout ingeboekte oude interne lening binnen de groep, van de bank aan de verzekeraar. Dat is over vele jaren onterecht meegeteld bij de solvabiliteit. Zowel De Nederlandsche Bank als de accountants hadden de fout niet opgemerkt. Het onderzoek van PwC is inmiddels afgerond en Dijsselbloem heeft hiervan op 3 juni een afschrift ontvangen. Het onderzoek door PwC heeft langer in beslag genomen doordat PwC van oordeel was dat uitvoeriger onderzoek wenselijk was.

De Ondernemingskamer van het gerechtshof in Amsterdam bepaalde dat voormalige aandeelhouders om een gerechtelijk onderzoek mochten vragen ten aanzien van mogelijk wanbeleid bij de bank en verzekeraar en dit werd in hoger beroep op 4 november 2016 nog eens bevestigd. Het onderzoek moest een eerste stap zijn richting compensatie voor gedupeerde beleggers. Eind februari 2016 benoemde de Ondernemingskamer drie experts die het onderzoek moesten gaan leiden. Dat waren Henk Oosterhout van waarderingsbureau Duff & Phelps, Machiel Jansen Schoonhoven van zakenbank NIBC en oud-curator Louis Deterink. De drie onderzoekers ontvingen voor hun werkzaamheden alvast een voorschot van 1,9 miljoen euro. Het ministerie van Financiën probeert nu via de Ondernemingskamer Amsterdam het gemaakte deskundigenrapport over de waarde van SNS Reaal, voor de gedupeerde ex aandeelhouders geheim te houden om te voorkomen dat bedrijfsgevoelige informatie bekend wordt. 26 juli 2018 besloot de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam echter om alsnog een onderzoek te laten doen naar het beleid en de gang van zaken van SNS Reaal N.V. en SNS Bank N.V. in de  periode vanaf 1 juli 2006 tot 1 februari 2013, de datum waarop SNS Reaal werd genationaliseerd.

De Volksbank handhaaft de merknamen SNS, ASN Bank, RegioBank en BLG Wonen voor zijn dochterbedrijven. Wel opereren die afzonderlijke labels onder één bankvergunning. Volksbank behaalde in 2016 nog een winst van 349 miljoen euro. In 2017 daalde dit naar 329 miljoen euro.

SNS schrapt naar verwachting 800 tot 900 voltijdsbanen en wil hiermee ongeveer 100 miljoen euro aan kosten besparen. Op termijn (2020) wil de SNS opnieuw terug naar de beurs en heeft hiervoor alvast Goldman Sachs ingehuurd en werkgroepen aangesteld om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn zonder dat dat ten koste gaat van klanten, werknemers en de samenleving.

ASN Bank

In 2017 groeide het klantenbestand van dochteronderneming ASN naar een totaal van 667.389. De groei zat in 2017 met name bij klanten met een algemene betaalrekening. Het totale saldo op betaal- en spaarrekeningen steeg met 310 miljoen euro naar ruim 11 miljard euro. In 2016 boekte ASN Bank een winst van 73,5 miljoen euro. In het eerste halfjaar van 2019 werd een nettowinst geboekt van 154 miljoen euro.

Dit artikel wordt u aangeboden door

BVS Taxi Ter Aar

Brazilië

De extreemrechtse kandidaat en ex militair Jair Bolsonaro heeft de presidentsverkiezingen in Brazilië gewonnen. Hij kwam op 55 procent van de stemmen, ruim meer dan de 45 procent van zijn opponent Fernando Haddad van de linkse Arbeiderspartij. Bolsonaro deed omstreden uitspraken. Zo sprak hij zijn bewondering uit voor de militaire dictatuur in Brazilië (1964-1985) en deed hij racistische en homofobe uitspraken en hij wil meer ontbossing van het Amazonegebied. Bij een verkiezingsbijeenkomst begin september werd hij door een omstander in zijn buik gestoken en zwaar gewond afgevoerd. Hierdoor kon hij geen campagne meer voeren. Lula da Silva’s plek werd ingenomen door Fernando Haddad. In totaal waren er dertien kandidaten. Marina Silva waagde voor de derde keer een kans als presidentskandidaat met haar Duurzaamheidsnetwerk (Rede Sustentabilidade). Haar kandidaat vice-president was Eduardo Jorge van de Groene Partij (Partido Verde).

PMDB

De van corruptie beschuldigde Michel Temer (75) van de Brazilian Democratic Movement Party (PMDB) had tot de verkiezingen in 2018 de voorlopige leiding over het land. Temer ontving 1,4 miljoen dollar van O.A.S. een ingenieursbureau dat voor Petrobras werkt, maar dat zou volgens hem gewoon een donatie geweest zijn voor campagnevoering. Temer’s zeven jaar oude zoontje blijkt als eigenaar geregistreerd te staan van 550.000 dollar aan onroerend goed. Tussen 2006 en 2014 verdubbelden de bezittingen van Temer.

Michel Temer was tot 2011 voorzitter van de Braziliaanse Democratische Beweging Partij (PMDB) en tot tweemaal toe voorzitter van het huis van afgevaardigden. Temer geboren in Tietê, in de staat São Paulo. studeerde rechten en doceerde aan de universiteit van São Paulo. Temer nam op 12 mei eerst nog tijdelijk de macht over Dilma Rousseff. De zelf ook verdachte interim-president moest voor de vierde keer in ruim een maand tijd een net nieuw aangestelde minister af laten treden vanwege betrokkenheid bij grootschalige corruptie bij Petróleo Brasileiro (Petrobras). Temer werd 20 juni door een regionaal gerechtshof in São Paulo formeel veroordeeld tot een verbanning voor acht jaar om mee te mogen doen aan nieuwe verkiezingen vanwege het overtreden van de verkiezingswet. Temer werd ook schuldig bevonden aan het illegaal inzetten van eigen middelen voor het voeren van campagne.

Temer heeft in korte tijd belangrijke wijzigingen van de Grondwet doorgevoerd die regeringen de komende 20 jaar verplicht om de overheidsuitgaven nooit te laten stijgen boven de inflatie. Dat betekent zware sociale inleveringen en grote besparingen op alle overheidsuitgaven. Ook heeft hij privatiseringen doorgevoerd waarmee de oligarchie overheidsdiensten kan aankopen voor prijzen die ver onder de marktwaarde liggen.

Minister Geddel was de zesde minister van Temer die moest opstappen. De interim regering van Temer deed pogingen om met nieuwe wetten alle lopende corruptieonderzoeken stop te zetten en te verhinderen dat er nieuwe onderzoeken werden gestart. Saillant detail is dat rechter Gilmar Mendes die moet beslissen over het lot van Temer samen met hem naar de begrafenis van President Mario Soares in Portugal vliegt. Een andere opperrechter is om het leven gekomen bij een vliegtuigcrash voor de kust van deelstaat Rio de Janeiro. Het toestel belandde in zeeReddingswerkers vonden zijn lichaam tussen de wrakstukken van het toestel, dat neerstortte tijdens een zware regenbui. Volgens de luchtmacht en burgerluchtvaartautoriteiten was Paraty de eindbestemming.

Joesley Batista, eigenaar van vlees multinational JBS, had op verzoek van de federale politie een verborgen microfoon bij zich toen hij een ontmoeting had met Temer. Batista en Temer bespraken de omkoping van Eduardo Cunha. Batista vertelde Temer in het opgenomen gesprek dat hij Cunha al geruime tijd betaalde voor zijn zwijgen en dat hij hiervoor al zo’n anderhalf miljoen euro had betaald. “Ga daar vooral mee door, ok?”, zou Temer hebben gezegd. Batista vroeg Temer ook om hulp bij “een probleem”. Temer verwees hem door naar een van zijn naaste adviseurs, Rodrigo Rocha, die later werd gefilmd door de politie toen hij een koffer met geld van Batista in ontvangst nam. Na het bekend worden van de opnames gingen de aandelenmarkt in São Paulo en de koers van de Braziliaanse real zwaar onderuit. De hoofdindex van de Bovespa kelderde met bijna 9 procent. Petrobras zag 17 procent van de beurswaarde verdampen. De rechtbank veroordeelde Batista tot dertig jaar gevangenisstraf wegens omkoping.  Batista werd schuldig bevonden aan het betalen van 15,5 miljoen euro  aan toenmalig gouverneur Sergio Cabral van de deelstaat Rio de Janeiro. In ruil voor deze steekpenningen hebben Batista’s bedrijven contracten met de staat verworven. Cabral zit al sinds eind 2016 in de gevangenis. Batista was zes jaar geleden de rijkste man van Brazilie en een van de rijkste mensen ter wereld. In 2015 verwierf Batista echter de bijnaam ‘miljardair in de min’, omdat hij al 1 miljard dollar schuld zou hebben.

Amazonegebied en mijnbouw

Het Amazonegebied in Brazilië beslaat bijna 7,8 miljoen vierkante kilometer. Het grootste regenwoud ter wereld ligt verspreid over Brazilië, Peru, Colombia, Venezuela, Bolivia, Suriname, Ecuador en Guyana, maar 64 procent (5 miljoen km2) van het gebied ligt in Brazilië. Door de groeiende wereldwijde vraag naar goud, soja, palmolie en mais neemt de ontbossing in hoog tempo toe. De ontbossing in het Amazonegebied is in juli 2019 alarmerend gestegen. Volgens het Braziliaanse nationale instituut voor ruimteonderzoek (INPE) zou er in juli 2019 zo’n 2.254 vierkante kilometer zijn ontbost, een stijging van 278 procent vergeleken met een jaar eerder. President Bolsonaro zou aanhangers in de houtkap-, mijnbouw- en landbouwsector bevoordelen en zegde meer landbouw en houtkap in de Amazone toe ​en zou ook meer vergunningen aan de mijnindustrie verlenen. Bolsonaro staat op het standpunt dat mijnbouw in de Amazone de Braziliaanse economie een enorme impuls kan geven. Het mijnen van het niobium levert bijvoorbeeld ontzettend veel geld op. Niobium is strategisch belangrijk omdat het wordt gebruikt in de nucleaire-, defensie-, gasdistributie en elektronica-industrie, maar ook als superlegeringen, die opereren bij hoge temperaturen in turbines van straalmotoren.

Na Duitsland stopte ook Noorwegen met bijdragen aan het fonds ter bescherming van het Amazonegebied. De afgelopen elf jaar tijd betaalden de Noren ruim 830 miljoen euro en in 2019 zou het om ruim 30 miljoen euro gaan. In mei en juni 2019 werd per maand gemiddeld 1 hectare bos per minuut gekapt. In mei verdween er maar liefst 739 vierkante kilometer regenwoud.

Kernenergie

Het Braziliaanse energieplan voorziet in vier extra kernreactoren tegen 2030. De bouw van een derde kernreactor is door staatsbedrijf Eletronuclear weer opgestart. Deze lag al sinds 2015 stil. De twee al twee werkende kernreactoren Angra 1 en Angra 2 op een afstand van 130 kilometer van Rio de Janeiro, leveren respectievelijk 640 en 1350 megawatt . Ze leveren 3 procent van het nationale verbruik. maar 40 procent van het verbruik van Rio de Janeiro. De derde reactor Angra 3 moet dat verhogen naar 70 procent. Het werken aan Angra 3 wordt in 2020 gestart en Angra 3 moet in 2026 operationeel worden.

Petrobras

Ex Petrobras manager Pedro Barusco ontving volgens SBM’s Braziliaanse agent Julio Faerman vier jaar lang maandelijks 10.000 dollar aan smeergeld van SBM Offshore in ruil voor interne bedrijfsinformatie. Barusco heeft met justitie geschikt en getuigde in ruil voor strafvermindering tegen zijn ex collega’s die in totaal zo’n 40 miljoen dollar zouden hebben ontvangen. Barusco gaf toe dat het smeergeld werd gestort op een Zwitserse bankrekening. Een medewerker van de Zwitserse bank kwam af en toe langs in Brazilië om het overmaken van geld naar Zwitserland te regelen. Pedro Barusco ontving in totaal zo’n 22 miljoen dollar van SBM Offshore. Barusco bekende ook dat de secretaris van Rousseff’s Partido dos Trabalhadores (PT) tussen de 150 en 200 miljoen dollar heeft ontvangen in de periode 2003 tot 2012 voor in totaal 90 contracten.

Barusco bekende ook dat Rolls Royce Petrobras werknemers heeft omgekocht. Barusco kreeg, ondanks zijn medewerking, negen jaar gevangenisstraf opgelegd. Rolls Royce wordt door de Serious Fraud Office van het Verenigd Koninkrijk ook al onderzocht voor omkoping in China en Indonesië. De autoriteiten in Rio de Janeiro hebben ingestemd met een deal die het Openbaar Ministerie eerder sloot met Julio Faerman, de toenmalige vertegenwoordiger van SBM Offshore. In ruil voor medewerking kreeg hij strafvermindering. SBM moest Petrobras nog wel 1,7 miljard dollar terugbetalen voor misgelopen inkomsten. Júlio Faerman stortte 48 miljoen euro terug aan de Braziliaanse Staat en kreeg hierdoor eveneens strafvermindering. Een voormalige verkoop- en marketingmanager bij de Amerikaanse tak van SBM bekende dat hij jaren geleden samen met twee hooggeplaatste collega’s mensen van het Braziliaanse staatsolieconcern Petrobras heeft omgekocht om contracten veilig te stellen.

Petrobras betaalt ruim 853 miljoen dollar in een schikking rond de grote smeergeld- en corruptieaffaire bij het bedrijf. Het grootste deel van het geld gaat naar het Braziliaanse Openbaar Ministerie en de rest naar Amerikaanse autoriteiten.

SBM

SBM schikte in augustus 2018 ook al voor een bedrag van 48 miljoen dollar. SBM moet verspreid over een periode van vijftien jaar omgerekend circa 360 miljoen dollar betalen aan de Braziliaanse autoriteiten. Een Braziliaanse rechtbank oordeelde op verzoek van het Federale Overheidsministerie, dat Petrobras ook nog eens 892,7 miljoen dollar moet inhouden van de toekomstige betalingen aan SBM. Dat geld is bestemd voor de financiële afwikkeling van de corruptiezaak. Eind juli trof SBM ook al een andere schikking van circa 299 miljoen dollar met de Braziliaanse oliemaatschappij Petrobas en de Braziliaanse overheid. Deze corruptiezaak liep al en maakte geen deel uit van de eerdere schikking. SBM Offshore schikte ook met het OM in Nederland voor 192 miljoen euro en in de VS voor 238 miljoen dollar en voorkwam daarmee ook daar vervolging. De in 2011 bij SBM vertrokken CEO  Anthony Tony Mace en directeur Robert Zubiate werden veroordeeld tot drie jaar cel en 150.000 dollar boete vanwege omkoping van Staatsbedrijven en politici. Behalve Petrobras betaalden zij ook steekpenningen aan het Angolese staatsoliebedrijf Sociedade Nacional de Combustíveis de Angola, EP Sonangol en het staatsoliebedrijf van Equatoriaal-Guinea, Petroléos de Guinea Ecuatorial (GEPetrol). Tony Mace werd verraden door Zubiata die een volledige bekentenis aflegde. Het OM vervolgt ook andere leidinggevenden van onder andere drie voormalige werknemers van Rolls-Royce Holdings Plc. vanwege het betalen van steekpenningen onder andere ten behoeve van de aanleg van een gaspijpleiding van Kazachstan naar China. Oud SBM medewerker Jonathan Taylor verklaarde in 2005 dat zijn werkgever tussen 2005 en 2011 185 miljoen euro aan steekpenningen zou hebben betaald aan tussenpersonen in Angola, Equatoriaal Guinea, Brazilië, Maleisië, Irak, Kazachstan en Italië. Daarbij werd ook de naam van Gabriel Obiang genoemd, de tweede zoon van president Teodoro Obiang van Equatoriaal Guinea. Obiang zou ruim 7 miljoen dollar van SBM hebben ontvangen. SBM bestuursvoorzitter Tony Mace zou van de betalingen op de hoogte zou zijn geweest en stapte in 2011 op. SBM deed het klokkenluiden van oud-werknemer Taylor af als afpersing omdat de voormalig medewerker voor zijn zwijgen 3 miljoen euro van SBM zou hebben geëist. SBM besloot om Taylor wegens smaad te laten vervolgen. Taylor heeft als reactie hierop gevraagd om het openbaar maken van een brief van topman Chabas aan topvrouw Gracas Foster van Petrobras omdat dit zijn aantijging zou ondersteunen en waaruit zou blijken dat informatie over de omkoperij door SBM en de agenten in Brazilië werden achtergehouden voor beleggers. Ook eiste Taylor de correspondentie tussen SBM’s advocaten op, om te bewijzen dat aandeelhouders te laat zijn geïnformeerd over schaal en omvang van de corruptie en omkoping. Geschrokken van de eisen van Taylor en de recente ontwikkelingen deden SBM besluiten om de aanklacht tegen Taylor begin september 2016 maar weer snel in te trekken.  Het federale openbaar ministerie in Rio heeft voor topman Bruno Chabas en juridisch bestuurder Sietze Hepkema een schikking getroffen voor 120 duizend dollar vanwege het vermeende verzwijgen van de jarenlange corruptie. De contracten waarvoor zo’n 139 miljoen aan smeergeld werd betaald beliepen in totaal ruim 27 miljard dollar. Hepkema was hoofd governance and compliance bij SBM. Ook oud-SBM-directeuren Robert Subiate, Didier Keller en Tony Mace zouden alsnog worden vervolgd, maar begin april werd een nieuwe schikking overeengekomen met vrijwaring van verdere vervolging. Een onderdeel van de schikking voor de omkopingen tussen 1996 en 2012 was de betaling van 162,8 miljoen dollar aan Petrobras en de Braziliaanse autoriteiten. Hiervan zou 149,2 miljoen dollar naar Petrobras gaan. Door de schikking mocht SBM Offshore ook weer zaken doen met Petrobras. SBM zag in de deal ook af van 95% van de 112 miljoen dollar aan prestatiebonussen die met twee productie- en opslagschepen (fpso’s) in de periode tot en met 2030 in Brazilië konden worden behaald. De schikking is een overeenkomst tussen vijf partijen. Er deden nog drie publieke partijen aan mee. De schikking werd echter eind augustus door Braziliaanse instanties teruggedraaid maar kon begin december 2017 alsnog op goedkeuring rekenen van de Braziliaanse rekenkamer TCU. Ruim de helft van de omzet van SBM wordt in Brazilië gehaald.

Operatie “Zelotes”

Zeven oktober 2018 waren er presidentsverkiezingen in Brazilië. De beoogde linkse presidentskandidaat Lula da Silva die in de gevangenis zit vanwege corruptie mocht van het Electoraal Hof van Brazilië niet mee doen. Lula die president van Brazilië was van 2003 tot 2011 werd veroordeeld door de federale rechter tot 9,5 jaar cel. Lula werd in totaal in vijf verschillende strafzaken beschuldigd van corruptie. Hij mocht de behandeling van de zaak eerst nog in hoger beroep en in vrijheid afwachten, maar achteraf werd besloten dat hij toch de cel in moest. 24 januari 2018 verloor hij zijn hoger beroep en werd hij definitief schuldig bevonden aan corruptie en witwassen. Drie rechters van de federale rechtbank bekrachtigden unaniem zijn eerdere veroordeling. Zij verhoogden daarbij de gevangenisstraf van 9,5 jaar naar 12 jaar en een maand. Een Braziliaanse federale rechter, Rogério Favreto, gelastte vervolgens dat Lula da Silva werd vrijgelaten. Het Openbaar Ministerie en de speciale anticorruptierechter Sérgio Moro hielden dit echter eerst nog tegen.  15 maart 2017 getuigde hij voor de eerste keer bij het hooggerechtshof en ontkende toen nog alle beschuldigingen. De zaak ging over de “gratis” lease en verbouwing van een appartement op Astúrias strand, in Guarujá aan de kust van São Paulo. Lula’s vrouw Marisa Letícia bezat een lease-optie van het appartement dat toebehoort aan het bouwbedrijf OAS. Marisa verkreeg de lease-optie in 2005 via de coöperatie Bancoop, de vorige eigenaar van het gebouw. In 2014 werd het appartement eerst nog even volledig door OAS gerenoveerd en gemeubileerd. In november 2015 probeerde de familie Lula om het pand terug te geven nadat berichten in de pers verschenen over de voormalige Bancoop president en ex-PT penningmeester João Vaccari Neto die een gevangenisstraf kreeg voor zijn rol naast andere OAS directieleden. Luiz Inácio Lula da Silva (73) werd 6 februari 2019 door rechter Gabriela Hardt van het federaal hof in Curitiba opnieuw veroordeeld tot een gevangenisstraf van 12 jaar en 11 maanden vanwege corruptie en witwassen van smeergeld van Odebrecht en OAS. Da Silva kreeg een gratis renovatie van een boerderij in de stad Atibaia in ruil voor orders bij Petrobras.

Vaccari Neto werd schuldig bevonden en veroordeeld tot ruim 15 jaar gevangenisstraf. Rechter Sergio Moro autoriseerde huiszoekingen bij de OAS en Bancoop met het oog op de betrokkenheid van Lula’s familie. De officier van justitie Cassio Conserino had hiermee voldoende bewijs van de witwaspraktijken van de Lula’s familie. De rechter beval ook de aanhouding en voorlopige hechtenis van de publicist Nelci Warken, die optrad namens de familie. Marisa Letícia overleed onlangs op 66-jarige leeftijd in het ziekenhuis Sirio-Libanês in São Paulo aan een hersenbloeding. Zij trouwden in 1974. Lula’s eerste vrouw overleed na een keizersnee waarbij ook de baby overleed. Marisa’s eerste echtgenoot werd vermoord bij een roofoverval terwijl ze zes maanden zwanger was. Lula erkende haar zoon als zijn eigen kind, naast hun drie eigen zoons en Lula’s dochter uit een eerdere relatie. Marisa sprak op partijbijeenkomsten en leidde in 1980 een protestmars om te pleiten voor Lula’s vrijlating toen hij als stakingsleider gevangen werd gezet door het toen nog militaire regime. Een van de bedrijven uit het onderzoek “Marcondes e Mautoni” zou Lula’s zoon Luis Claudio hebben betaald. Het hoofd van het onderzoeksteam van de federale politie Marlon Cajado maakte bekend dat er aanwijzingen zouden kunnen zijn dat Lula zelf, samen met andere kopstukken binnen het toenmalige Casa Civil (het presidentiële ministerie van algemene zaken) een veel actievere rol in de koop van spoedverordeningen zou hebben gespeeld.

Mauro Marcondes die tot 11 jaar en 8 maanden cel veroordeeld werd, was als tussenpersoon actief voor autofabrikanten als Mitsubishi, Fiat en Hyundai en betaalde onder andere 2,5 miljoen dollar aan Lula’s zoon voor hulp bij het verkrijgen van fiscale voordelen. Lula vroeg een vriend om al het mogelijke te doen om Marcondes te beschermen om zo zijn zoon uit de wind te houden.

Dylma Rousseff vroeg Lula da Silva om als minister en stafchef deel uit te maken van haar regering waardoor vervolging lastig werd. Om die reden belemmerde een federale rechter de benoeming en kwam ook Rousseff onder verdenking van medeplichtigheid. Rousseff is lid van de Braziliaanse Arbeiderspartij. Lula zou de voormalig CEO van Petrobras Nestor Cervero, die momenteel in de gevangenis zit hebben willen omkopen om te zwijgen. De politie deed bij hem huiszoeking in Sao Bernardo, bij de kantoren van zijn stichting en ook de huizen van zijn familie en zakenpartners. Zo’n 200 politiemensen doorzochten in totaal 33 panden en verhoorden 11 betrokkenen in drie Staten. Afgeluisterde belastende telefoongesprekken tussen Lula en Dylma werden eerder als bewijslast niet ontvankelijk verklaard vanwege het onrechtmatig verkrijgen en onderzoeken hiervan.

Lula’s staflid Jose Dirceu de Oliveira e Silva werd 1 september 2015 gearresteerd omdat hij het mastermind zou zijn bij de Petrobras corruptie- en witwasschandalen. Hij was Lula’s (2003 tot 2005) voormalige staflid en medeoprichter van PT. Voorafgaand aan zijn arrestatie zat hij al in huisarrest vanwege het kopen van stemmen en zijn betrokkenheid bij het Mensalão schandaal. Samen met zijn broer was hij eigenaar van JD Consulting dat werd gebruikt om geld weg te sluizen. Dirceau werd als Braziliaans politicus in 2012 uit zijn politieke rechten ontheven door de Kamer van Volksvertegenwoordigers en werd in twee verschillende gerechtszaken voor het Braziliaanse Hooggerechtshof schuldig bevonden aan actieve corruptie, het kopen van stemmen en lidmaatschap van een criminele organisatie en kreeg hiervoor zeven jaar straf in een semi open regime (huisarrest) en een boete van 971 duizend dollar. Behalve Dirceu en zijn broer werden nog 13 anderen berecht in dezelfde zaak, waaronder de voormalige penningmeester van de Arbeiders Partij PT, John Vaccari Neto en voormalig directeur van Petrobras Renato Duque. Dirceau werd 18 mei 2016 opnieuw veroordeeld tot 23 jaar en drie maanden gevangenisstraf in een gesloten regime, de zwaarste straf tot nog toe. De PT fractie ontving in totaal 15 miljoen dollar aan goederen, onroerend goed en geld op bankrekeningen en moet Petrobras 46 miljoen dollar terugbetalen. De steekpenningen waren onder andere afkomstig van Gerson Almada, de eigenaar van het bedrijf Engevix en de gebroeders Pascowitch.(klokkenluider) Een andere lobbyist en tevens informant Fernando Moura kreeg 16 jaar en twee maanden voor corruptie en witwassen van 60 miljoen dollar.

Guido Mantega

Lula’s voormalig minister (2006 en 2014) van Financiën Guido Mantega werd eerder ook al gearresteerd en officieel in staat van beschuldiging gesteld. Mantega wordt beschuldigd van bemiddeling in twee contante betalingen voor een totaalbedrag van 50 miljoen dollar ten behoeve van de herverkiezingscampagne van Dilma Rousseff in 2014. Een oude vriend van Mantega, Victor Sandri, een van de eigenaren van de Commercial Group Cement Penha kreeg een enorme belastingschuld van 16 miljoen dollar kwijtgescholden door een commissie (GMV) die door hem zelf was samengesteld.

Edison Lobão

Lula’s voormalig minister (2008) van Mijnbouw en Energie Edison Lobão (PMDB) wordt verdacht van het aannemen van de 50 miljoen dollar van Petrobras. Ook Sérgio Cabral, gouverneur van de staat Rio de Janeiro is aangehouden op beschuldiging van corruptie.

Jader Barbalho

Uit een verslag van de federale politie blijkt het bewijs dat Edison Lobão (MDB-MA) en Jader Barbalho (MDB-PA) samen hebben geprofiteerd van de gunning in de aanbesteding van het werk aan de waterkrachtcentrale van Belo Monte, een van de grootste ondernemingen in de wereld van energieopwekking.

Dilma Rousseff

Toen Luiz Inacio Lula da Silva Lula werd verkozen tot president maakte hij Dilma Rousseff minister van mijnbouw en energie. Rousseff (PMDB) legde  in 2005 haar functie neer om stafchef te worden van zijn kabinet. Dit bleef ze tot 2010 om zich ondertussen volledig te richten op de Braziliaanse presidentsverkiezingen. Bij deze verkiezingen had ze de volledige steun van de vertrekkende Lula da Silva, die zich na twee regeertermijnen zelf niet opnieuw kandidaat mocht stellen. Rousseff volgde hem dan ook 1 januari 2011 op als president van Brazilië. Dilma Rousseff was tot 2010 voorzitter bij Petrobras en werd mede dankzij de kostbare marketingscampagne de eerste vrouwelijke president van Brazilië.

Na 5 jaar adviseerde een parlementaire commissie om een afzettingsprocedure (impeachment) tegen Dilma Rousseff in gang te zetten omdat ze gefraudeerd zou hebben met de begroting in de aanloop naar de verkiezingen. De uitslag van de stemming hierover was 38 tegen 27, waarna werd gestemd door de 81 Senaatsleden. De Hoge Raad besloot vervolgens dat de stemming over de afzetting van president Dilma Rousseff gewoon door mocht gaan. De procedure werd in gang gezet door Eduardo Cunha, die kort daarvoor door het Hooggerechtshof was geschorst vanwege het tegenwerken van het corruptie onderzoek. Rousseff kreeg steun van buurlanden Cuba, Venezuela, Ecuador, Bolivia and Nicaragua. De Senaat en het Hooggerechtshof hebben begin augustus met een ruime meerderheid gestemd over de afzettingsprocedure met 59 stemmen voor en 21 tegen goedkeuring van de impeachmentprocedure.

Dilma Rousseff (68) verdedigde zich vergeefs hiertegen in de senaat. Van de 81 senatoren stemden er 61 voor afzetting en twintig tegen. Hierdoor bleef Interim president Michel Temer haar opvolger tot december 2018. De Senaat stemde ook over een voorstel om Rousseff te verbieden om de komende acht jaar een publieke functie te vervullen, maar dat haalde het niet. Hierna werd ook Senator Gleisi Hoffmann en haar man, die beiden deel uitmaakten van de regering van Dilma Rousseff, door het Hooggerechtshof op 27 september 2016 officieel in staat van beschuldiging gesteld. Zij zouden illegaal 309.000 dollar hebben ontvangen ten behoeve van de verkiezingscampagne in 2010.

Blairo Maggi

Er is een officiële aanklacht ingediend tegen landbouwminister Blairo Maggi. Hij zou in 2009 als gouverneur betrokken zijn geweest bij corruptiepraktijken in de staat Mato Grosso. Maggi zou onder meer een rechter van een lokale rechtbank 2,8 miljoen euro aan Reals hebben betaald om met vervroegd pensioen te gaan zodat een handlanger van Maggi zijn post kon innemen. De handlanger wordt eveneens vervolgd. Maggi ontkent de beschuldigingen.

Geddel Vieira Lima

Eind november nam Temers politieke bondgenoot  zijn ontslag omdat hij er van werd verdacht zijn collega en al  eerder afgetreden minister van Cultuur Marcelo Calero onder druk te hebben gezet. Temer zelf zou ook druk op Calero hebben uitgeoefend maar zou slechts het conflict tussen Vieira Lima en Calero hebben willen beslechten. Temer zou Vieira Lima ontslaan, als hij niet zelf ontslag nam. Vieira Lima had belangen bij de bouw van een luxe appartementencomplex en wilde dat collega Calero het stil leggen van de bouw van het complex op een historische plek in de stad Salvador, op zo’n 1600 kilometer van Rio ongedaan zou maken. Maar uit een uitgelekte getuigenis en bandopnamen zou de betrokkenheid van Temer blijken.

Renan Calheiros

Het hooggerechtshof heeft besloten dat de voorzitter van de senaat, Renan Calheiros, vervolgd moet worden voor verduistering en dat hij zich moet verantwoorden voor misbruik van publiek geld ten behoeve van zijn dochter uit een buitenechtelijke relatie. Calheiros zou overheidsgeld hebben gebruikt voor financiële steun aan haar. 5 december 2016 was hij ontheven uit zijn functie door het Braziliaanse hooggerechtshof, maar een meerderheid van het collega van opperrechters bleek er 7 december toch voor dat hij zijn termijn uitzit. Hij mag alleen niet meer de functie van opvolger van de president vervullen. Caleiros legde het bevel van een van de opperrechters om op te stappen naast zich weer en ging in beroep. Er lopen elf onderzoeken naar corruptie tegen hem waarvan de meeste zijn gerelateerd aan omkoping schandalen bij Petrobas. Hij zou bijvoorbeeld 500.000 dollar smeergeld hebben ontvangen van Odebrecht.

Sergio Machado

José Sergio de Oliveira Machado, het hoofd van Petrobras dochter Transpetro getuigde dat de technische groep Queiroz Galvao gebruikt werd om de campagnebijdragen wit te wassen. Machado heeft belastende verklaringen over hen beiden afgelegd. Machado verklaarde dat Temer om donaties (383.000 euro) had gevraagd voor zijn PMDB partijcampagne in Sao Paulo in 2012. Senaatsvoorzitter Renan Calheiros zou volgens hem ook betrokken zijn. In 2014 bekende ook ex Petrobras directeur Paulo Roberto Costa het aannemen van steekpenningen en hij bekende toen al dat een percentage van Transpetro contracten werd doorgesluisd naar Calheiros, met wie Machado regelmatig bijeen kwam. Machado kreeg in ruil voor zijn medewerking aan justitie een deal aangeboden. Na terugbetaling van 23 miljoen dollar kwam hij er af met een huisarrest van drie jaar met beperkt bezoekrecht.

Nestor Cervero

Nestor Cervero de voormalig internationaal CEO van Petrobras werd veroordeeld vanwege het betalen van 4 miljoen dollar aan Eduardo Consentino da Cunha. Lobbyist Fernando Soares, beter bekend als Fernando Baiano bevestigde tien tot twintig overdrachten voor in totaal 4 miljoen dollar te hebben gedaan aan PMDB leider (2013) Eduardo Cunha in het kantoor van de PMDB in Rio. Cervero beloofde daarnaast om 6 miljoen dollar te besteden aan de PMDB. Cervero en de twee andere verdachten ontvingen op hun beurt weer steekpenningen van de Koreaanse scheepsbouwer Samsung Heavy Industries in ruil voor twee contracten voor boorschepen in 2007 en 700.000 van Alstom voor de leveringsopdracht van turbines. Cervero werd tot ruim 12 jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens corruptie en witwassen. Het was niet zijn eerste straf. In mei 2015 werd hij al veroordeeld tot 5 jaar cel voor verduistering en witwassen van geld van Petrobas en de aankoop van een luxe appartement in Rio de Janeiro. Hij werd in 2014 ontslagen en in januari gearresteerd toen hij terugkomend vanuit Europa uit het vliegtuig stapte. Nestor Cervero legde belastende verklaringen af en vertelde onder andere dat ex minister Palocci een steekpenningen deal met agenten van de Angolese regering mede mogelijk maakte. Cervero noemt de voorzitter van Sonangol, staatsbedrijf Petroleum Angola, Manuel Vicente als bron.

Eduardo Cunha

Hoofdaanklager Rodrigo Janot heeft van de Hoge Raad toestemming gekregen om PMDB leider Eduardo Cunha, José Sarney, Renan Calheiros en Romero Juca te arresteren vanwege obstructie en belemmering. Petrobras doneerde geld aan de PMDB, waar zowel huidig president Michel Temer als Cunha toe behoren. Cunha was eerder al geschorst als voorzitter van de Kamer vanwege de verdenkingen en is 8 juli uiteindelijk afgetreden. Hij moest ook zijn parlementszetel afstaan en verliest hiermee zijn immuniteit. 450 parlementsleden stemden voor zijn royement, slechts tien personen waren tegen. Cunha mag nu acht jaar niet meer politiek actief zijn. Ook Cunha wil in ruil voor strafvermindering feiten openbaren over corrupte praktijken van de andere parlementariërs en bewindslieden. Ongeveer drie op de vijf leden van het Huis van Afgevaardigden zijn voorwerp van gerechtelijk onderzoek. Cunha wordt verdacht van het witwassen van steekpenningen van Petrobras via Zwitserse bankrekeningen die op naam van zijn vrouw Claudia Cruz stonden en waarvan uit in zeven jaar (2008-2014) tijd een miljoen dollar werd witgewassen met het via creditcards kopen van dure schoenen en merkkleding in Parijs, Roem en Dubai. Het bedrag was een deel van het door Cunha in 2011 ontvangen bedrag van 34,5 miljoen. Claudia Cruz is 9 juni 2016 officieel aangeklaagd voor het witwassen. Aanklager Janot wil ook Renan Calheiros als voorzitter van de Senaat geschorst hebben. Romero Jucca was al afgetreden als minister van Planning vanwege de openbaarmakingen van de audiotapes die door de directeur van staatsbedrijf Transpetro Sérgio Machado aan justitie zijn overhandigd. Cunha was de aanjager van de afzetting van Dylma Rousseff.

Acarajé (de 23ste fase van het Lava Jato onderzoek) 

Het Federale Hof hoorde 13 juni 2016 in Curitiba vier medewerkers van Petrobras als getuigen à charge De getuigen zijn Paulo Rangel, Alexis Torres Rollim Minto, Paula Torres Rollim Minto en Jailton Guedes de Souza. De medewerkers getuigden tegen zeven verdachten waaronder João Santana en zijn vrouw, Monica Moura, voormalig PT penningmeester João Vaccari Neto en voormalig Petrobras directeur Renato Duque. Allen zitten gevangen in Paraná. João Cerqueira de Santana Filho heeft steekpenningen in ontvangst genomen van Odebrecht en Zwi Skórnicki (agent van Keppel Corporation en Keppel Fels). De kickback betalingen kwamen aan het licht na bekentenissen van Odebrecht’s secretaris Maria Lucia Tavares die in ruil voor strafvermindering openheid van zaken gaf over de parallelle boekhouding op spreadsheets, waarop betalingen van steekpenningen stonden aan personen die gekoppeld waren aan verschillende lokale, provinciale en federale werken, zoals Goiania Airport, de Arena Corinthians en Metro West Zone in Rio de Janeiro.

Omerta (Code of Silence) 

35e fase van het Lava Jato onderzoek

Odebrecht

Niet alleen bij Petrobras maar ook bij Odebrecht was het betalen van steekpenningen aan politici dagelijkse kost. Behalve een constructiebedrijf is Odebrecht ook werkzaam in engineering, landbouw en de petrochemische industrie. De multinational werd opgericht in 1944 in Bahia door Norberto Odebrecht en werkte met 128.000 werknemers aan heel veel projecten binnen Brazilië. Sinds de arrestatie van Marcelo Odebrecht en het bekend worden van de grootschalige corruptie is het aantal werknemers gereduceerd tot 75.000. Na de arrestatie van Marcelo Odebrecht en het verhoor van zo’n 780 leidinggevenden werden in ruil voor strafvermindering door hen de namen van 107 politici prijs gegeven aan wie de steekpenningen werden betaald. De rechtbank heeft een lijst met namen gepubliceerd. Onder meer de stafchef van de president, de ministers van Buitenlandse Zaken, Landbouw en Handel, vier voormalig presidenten en de man die tijdens de Olympische Spelen burgemeester was van Rio de Janeiro worden genoemd. De overige politici komen uit allerlei politieke geledingen. Op de lijst van aanklager Janot staan dan ook de namen van oud-presidenten Lula da Silva en Dilma Rousseff, voormalige presidentskandidaten José Serra en Aecio Neves, de voorzitters van de Senaat en de Kamer van Afgevaardigden, parlementsleden, maar ook van vijf ministers uit het kabinet van Michel Temer die zelf nog niet op de lange lijst van 83 aanklachten staat, maar die wel in het onderzoek is meegenomen. Ex president Temer verklaarde dat hij kabinetsleden die worden aangeklaagd, zal ontslaan. CEO Melo Filho van Odebrecht noemde echter ook de naam van Temer zelf 43 keer in zijn bekentenissen. Temer zou onder andere tijdens een diner met Marcelo Odebrecht hebben verzocht om een financiële donatie, zo blijkt uit een uitgelekt verhoor van Odebrecht. De beslissing om alle bewijsstukken openbaar te maken ligt bij (hooggerechtshof)rechter Edson Fachin, die de zaak heeft overgenomen na het plotselinge overlijden van zijn voorganger Teori Zavascki in januari 2017 bij een vliegtuigongeluk. De voorwaarden van de boete van 184 miljoen dollar die Odebrecht moet betalen zijn inmiddels bekrachtigd. In de bekrachtigde regeling staat ook dat Odebrecht een lijst moet aanleveren met namen van personen die de steekpenningen hebben aangenomen.

De procureur-generaal van Brazilië Rodrigo Janot heeft half maart 2017 het Hooggerechtshof gevraagd om 83 nieuwe onderzoeken te mogen openen na afgedwongen getuigenissen van 77 bedrijfsleiders van Odebrecht. Naast de 83 dossiers bij Hooggerechtshof, werden 211 dossiers doorgegeven aan andere juridische instanties. Er werd per contract door Odebrecht 1 tot 3 procent commissie betaald wat werd doorgestort aan verkozen politici. Marcelo Odebrecht heeft toegegeven dat zijn bedrijf in mei 2014 10 miljoen real (2,8 miljoen euro) heeft betaald aan de partij PDMB van Temer die toen vice-president was en persoonlijk aanwezig bij de vergadering waar die deal werd gesloten. Odebrecht heeft toegegeven dat er aan oud-president Lula tot wel 8 miljoen euro is betaald en zo te kunnen zorgen dat hij ook na zijn presidentschap nog invloed zou kunnen uitoefenen. Aan Rousseff, Neves en Serra zouden ook illegale donaties zijn gedaan voor verkiezingscampagnes.

Bij Odebrecht werd 22 maart 2015 al huiszoeking gedaan en Marcelo Odebrecht, de 47 jarige CEO werd gearresteerd en tot 19 jaar en vier maanden gevangenisstraf veroordeeld vanwege corruptie, witwassen en samenspanning. Onlangs werd er vanwege nieuwe feiten opnieuw vervolging tegen Marcelo Odebrecht ingesteld tegelijk met de vervolging van het “marketing echtpaar” Monica Regina Cunha Moura en João Cerqueira de Santana Filho. Hierbij zouden ook beschuldigingen richting Dylma Rousseff zijn geuit. Rousseff zou persoonlijk bij Odebrecht aangedrongen hebben op het betalen van steekpenningen aan de PT penningmeester. Odebrecht maakte een deal met justitie en bekende dat zijn bedrijf in mei 2014 10 miljoen real (2,8 miljoen euro) betaalde aan de partij PDMB van Temer, voor illegale financiering van de parlementaire verkiezingscampagne. Temer, toen vice-president, was persoonlijk aanwezig bij de vergadering waar die deal werd gesloten.

Zwi Skornicki

Zwi Skornicki de handelsagent van Keppel Corporation en Keppel Fels, die in februari werd gearresteerd, is door de ex directeur Pedro Jose Barusco aangewezen als medeplichtig tussenpersoon. Bij een huiszoeking bij Skornicki werden vervolgens documenten aangetroffen van het “marketing echtpaar “Moura en Santana”, die verantwoordelijk waren voor de campagnevoering van Luiz Inacio Lula da Silva in 2006 en die van Dilma Rousseff in 2010 and 2014. De offshore bankrekening van Santana op naam van Shellbil Finance SA in Panama bleek rijkelijk gevuld door Obrecht en Skornicki. Er was 7 miljoen dollar overgeboekt tussen september 2013 en november 2014, waarvan 1,5 miljoen in drie stortingen gedurende de periode waarin zij exclusief werkten voor Dilma Rousseff en de campagnevoering in 2014. Zelf hield tussenpersoon Skornicki er ook nog wat aan over. Bij zijn buitenhuis in Rio de Janeiro Hills stond een collectie van minstens 12 kostbare auto’s waaronder Rolls Royce, Ferrari, Porsches en Mercedes Benz. Justitie onderzoekt de mogelijke betrokkenheid van Keppel, Keppel Offshore, SembIndustries, SembMarine en Jurong Shipyard. In december 2016 schikte Odebrecht voor 3.5 miljard dollar nadat was vastgesteld dat er 788 miljoen aan steekpenningen was betaald in 12 verschillende landen

Antonio Palocci

De tussenpersoon van Lula en Rousseff de vroegere presidentiële chef-staf en voormalig minister van Financiën Antonio Palocci stond met de schuilnaam “de Italiaanse” op de spreadsheets en in de Odebrecht administratie en werd aangehouden. Palocci moest in 2006 gedwongen aftreden vanwege corruptie beschuldigingen. Hij trad daarna nog aan bij Rousseff’s als stafchef, maar ook daar moest hij na zes maanden aftreden nadat bekend werd dat hij schatrijk was geworden als consultant for privé bedrijven terwijl hij nog in het Congress werkzaam was.  Ook zijn opvolger Guido Mantega werd aangehouden voor verhoor. De Federale rechter Sergio Moro heeft Palocci in staat van beschuldiging gesteld en beslag gelegd op al zijn bezittingen en bankrekeningen. Palocci fungeerde als tussenpersoon tussen de regerende Arbeiderspartij (PT) en Odebrecht SA. Odebrecht betaalde tussen 2008 en 2013 via Palocci 39.5 miljoen aan de PT. E-mails dienen als ondersteunend bewijsmateriaal over de deelname van Palocci in een kickback regeling waarbij hij verantwoordelijk was voor de coördinatie en de ontvangst van de betalingen uit de Odebrecht Group.
Palocci zou ook ten onrechte Staatsleningen voor olieplatforms van ontwikkelingsbank BNDES aan Odebrecht in Afrika (Angola) hebben goedgekeurd en ook zou hij wetgeving in het het Congres hebben doorgedrukt om het bedrijf fiscale voordelen te laten genieten. Palocci was tussenpersoon bij de aankoop van olie blokken van Petrobras in Angola. Een deel van de opbrengst (zo’n 40 miljoen dollar) van de exploitatie van de Angolese olie zou zijn aangewend voor de herverkiezingscampagne van Luiz Inácio Lula da Silva als president. Nestor Cervero verklaarde dat de deal mede mogelijk werd gemaakt door het betalen van steekpenningen aan de Angolese regering agenten waarbij Palocci zou hebben deelgenomen aan de onderhandelingen. Branislav Kontic (ook bekend als “Brani”), een voormalig medewerker van Palocci en ex minister Juscelino Dourado werden ook aangehouden omdat hij onder de schuilnaam “JD” in de spreadsheet voor kwam en geboekt stond voor het ontvangen van 48 miljoen dollar. Palocci  werd 26 juni 2017 veroordeeld tot twaalf jaar cel voor corruptie en witwassen. In september vorig jaar werd hij al gearresteerd onder verdenking van  corruptie en werd duidelijk dat hij onder meer smeergeld van de grote Braziliaanse oliemaatschappij Petrobras had doorgesluisd naar de Partido dos Trabalhadores (PT). Palocci geeft verdere details over illegale geldstromen binnen de partij en de relatie met Odebrecht, waardoor zijn straf nog verlaagd kan worden. Tussen 2003 en 2011 was Palocci minister onder Luiz Inácio Lula da Silva en stafchef voor zijn opvolger Dilma Rousseff.

In januari 2002 werd PT lid en tevens burgemeester van Santo André Celso Daniel doodgeschoten nadat hij de corruptie wilde onthullen. Eigenaar- aandeelhouder Ronan Maria Pinto van Diário do Grande ABC werd omgekocht om publicaties over het verband tussen de corruptie en de moord te stoppen. Ook Daniel Sérgio Gomes da Silva, een assistent van burgemeester Celso, raadslid Klinger Souza en Ronan Maria Pinto werden tot 10 jaar veroordeeld in deze zaak.

Radiopresentator Gleydson Carvalho, die het gedrag van lokale politiemensen en politici aan de kaak stelde werd in augustus tijdens een uitzending doodgeschoten. Er werden tot nog toe in 2015 en 2016 zeven Braziliaanse journalisten vermoord. De laatste was onderzoeksjournalist João Miranda do Carmo die voor zijn huis in Santo Antônio do Descoberto werd doodgeschoten na talloze bedreigingen. In 2014 werd zijn auto in brand gestoken. Do Carmo (54) kreeg meerdere keren aangifte aan zijn broek vanwege laster en zou plannen hebben gehad om mee te doen aan komende gemeenteraadsverkiezingen.

Volgens Journalist Pepe Escobar zijn de onthullingen een opzetje van Westerse regeringen om een coup te plegen op het te machtig wordende Petrobras en de BRICS-samenwerking en te verhinderen dat Lula en de PT nog aan verkiezingen kunnen deelnemen. Uit de onthullingen van Edward Snowden was al gebleken dat de NSA communicatie van Petrobras afluisterde en dat de Britse inlichtingendienst GCHQ dat ook deed. Rousseff zegde een gepland staatsbezoek aan de VS af en schrapte een aantal grote handelsovereenkomsten, waaronder de aankoop van militair materiaal. Met de plotselinge verlaging van de olieprijzen en het ondermijnen van de regering is Brazilië daarna een behoorlijke slag toegebracht.

Grupa Schahin werd aangeklaagd voor het betalen van 2,5 miljoen dollar aan steekpenningen. Milton Schahin bekende dat hij in 2011 werd benaderd door lobbyist Jorge Luz om een campagne schuld van arbeiderspartij Partido dos Trabalhadores (PT) van 12 miljoen dollar deels op te lossen en betaalde het bedrag in tien termijnen via Eduardo Musa’s offshore bedrijven. Carlos Bumlai, ontving in 2004 ook al geld van Schahin en sluisde het door naar PT.  Petrobras beloonde Schahin Engenharia met een boorcontract in ruil voor het wegstrepen van de lening. De politie arresteerde secretaris generaal Silvio Pereira en penningmeester Delubio Soares van PT vanwege het aannemen van deze steekpenningen.

De Braziliaanse miljardair en topman van de grootste Latijns-Amerikaanse investeringsbank, Grupo BTG Pactual Andre Esteves en senator Delcidio do Amaral, leider van de PT, werden beiden eind november in Rio de Janeiro gearresteerd vanwege het hinderen van het onderzoek en poging tot omkoping van de voormalig CEO van Petrobras Nestor Cervero, die momenteel in de gevangenis zit.

De twee wilden via Cervero’s zoon 1 miljoen dollar zwijggeld betalen en zorgen dat hij tijdelijk vrij zou komen waarna Amaral hem zou helpen via Paraguay naar Spanje te vluchten. Daarnaast boden zij  een maandelijkse toelage van 13.000 dollar voor zijn achterblijvende familie. Cervero’s zoon ging akkoord maar nam het gesprek zekerheidshalve op op zijn portable telefoon. Toen de deal afketste, overhandigde hij de opgenomen anderhalf uur durende conversatie aan de politie. De arrestatie veroorzaakte een schokgolf op de Braziliaanse kapitaalmarkt en een sterke daling van de koers van BTG Pactual en van andere waarden uit deze sector. Delcidio zou in ruil voor strafvermindering belastende verklaringen over Luiz Inacio Lula da Silva en Rousseff hebben afgelegd. Lula werd 4 maart opgepakt voor een verhoor over zijn mogelijke betrokkenheid in deze zwijggeld zaak.

PTB

De Braziliaanse Politie arresteerde ex Senator Gim Argello en voormalig President en huidig senator Fernando Collor de Mello van de Brazilian Labour Party (PTB) vanwege het aannemen van 1,5 miljoen dollar aan steekpenningen van bouwmaatschappijen UTC Engenharia en OAS die hiermee vervolging in de corruptiezaak hoopten te voorkomen. Argello was vice-president van een congres commissie belast met de Petrobras corruptiezaak. De steekpenningen werden betaald aan Argello en zijn twee assistenten Paulo Cesar Ramos Purple en Valerius Neves Campos als donaties voor de politieke partij.

Partido dos Trabalhadores (PT)

Voormalig (PT) communicatie minister Paulo Bernardo Silva en Carlos Gabas de voormalig (PT) minister van sociale zaken en welzijn in de regering van de voormalige president Luiz Inacio Lula da Silva werden 23 juni 2016 na beschuldigingen van (PT) klokkenluider Alexandre Romano, de “Chambinho”, oud-wethouder van de PT in Americana in São Paulo gearresteerd. Journalist Leonardo Attuch, redacteur van het de PT website werd ook meegenomen voor verhoor.

Ook João Cerqueira de Santana Filho werd vervolgd en kreeg wegens corruptie en witwassen 15 jaar en vier maanden gevangenisstraf en PT penningmeester João Vaccari Neto kreeg negen jaar. Renado De Souza Duque, de ex projectmanager van Petrobras, werd veroordeeld tot twintig jaar en acht maanden. Lula’s voormalig minister van Mijnbouw en Energie (2008) Edison Lobão wordt verdacht van het aannemen van 50 miljoen dollar van Petrobras.

PP

De Partido Progressista (Progressieve Partij) is een conservatieve politieke partij. die werd opgericht in 1995 als samensmelting van twee kleine partijen. De PP stapte in een coalitie met de Democraten en de Braziliaanse Sociaaldemocratische Partij om Fernando Henrique Cardoso als president te steunen. Sinds 2003 steunt ze de regering van de Arbeiderspartij, eerst onder president Lula da Silva en later onder president Dilma Rousseff. In het kabinet-Rousseff levert de PP één minister.

Andre Moura

Andre Moura die beschuldigd wordt voor poging tot moord en tevens verdachte is van corruptie werd door Michel Temer 18 mei 2016 benoemd tot leider van het Lagerhuis. Romero Jucá werd door Temer benoemd tot minister van planning en Henrique Eduardo Alves tot minister van tourisme. Romero Jucá moest na een week al weer aftreden en binnen een maand trad ook minister Henrique Eduardo Alves af vanwege zijn betrokkenheid. Hij zou bijna 400.000 euro hebben ontvangen. Minister Mendonca Filho van onderwijs wordt ook verdacht van het aannemen van 29.000 dollar aan steekpenningen van UTC voor de financiering van zijn campagne in 2014. Michel Temer zou zelf ook om een dergelijk bedrag gevraagd hebben.

De Hoge Raad opende in april 2016 een onderzoek tegen Romero Jucá. Volgens Paulo Roberto Costa ex directeur Petrobras kreeg hij politieke steun in ruil voor smeergeld van UTC Engineering. Jucá werd in april president van de PMDB maar werd al snel in verlegenheid gebracht door uitgelekte tapes waaruit blijkt dat hij met Sergio Machado, de directeur van staatsbedrijf Transpetro die onderwerp van onderzoek is in de corruptiezaak de corruptieonderzoeken en het afzetten van Dylma Rousseff bespreekt. Op de verschillende audiotapes met andere leiders van de PMDB, de voorzitter van de Senaat Renan Calheiros (AL) en oud-senator en voormalig voorzitter José Sarneyis is te horen dat Jucá de afzetting van Rousseff wil om het “bloeden” te stoppen en dat een politiek pact nodig is om hier een eind aan te maken. Op de tapes spreekt hij verder over de generaals en militaire machthebbers die akkoord zouden zijn en hiervoor garanties gaven. Juca diende na het uitkomen van de tapes zijn ontslag in. Ook Minister Fabiano Silveira heeft 30 mei 2016 onder grote druk zijn ontslag ingediend nadat ook van hem belastende gespreksopnames uitlekten tussen hem en Renan Calheiros en Sergio Machado (president van Transpetro). In het door Machado heimelijk opgenomen gesprek geeft Silveira advies aan Calheiros over hoe hij zichzelf het best kan verdedigen in het corruptieschandaal bij Petrobras. Silveira was als “Transparantie Minister” nota bene verantwoordelijk voor de strijd tegen corruptie in Brazilië. Silveira was nog geen minister toen de gesprekken plaatsvonden maar werkte bij de National Council of Justice.

De in 2013 door Rousseff aangestelde Openbare aanklager en procureur Generaal Rodrigo Janot stelt niet alleen een onderzoek in naar Lula da Silva, maar ook naar PMDB leden Renan Calheiros, Romero Juca. Jader Barbalho, Edison Lobão en Valdir Raupp.

Bouwbedrijf OAS SA wordt verdacht van het witwassen van de steekpenningen met appartementen in het Solaris complex in Guaruja. De laatste week van januari 2016 werden daar invallen gedaan en huiszoekingen verricht. De appartementen werden gehouden op naam van dekmantelbedrijven als Murray Holdings LLC die door de in Panama gevestigde Mossack Group is geregistreerd. Verschillende politici waren klant bij de Mossack Group die actief is in 40 landen. Via de Panamese constructie, beheerd door  Robalinho de Barros, werden via Zwitserland miljoenen aan commissie voor PetroBras olie weggesluisd. Robanlinho was minister van Buitenlandse Handel onder de 37e president van Brazilie Itamar Franco en heeft banden met de PMDB. Ook de bedrijven WTorre, Andrade Gutierrez SA en Centrais Eletricas Brasileiras SA worden onderzocht.

Sergio Cunha Mendes, voormalig vice president van ingenieursbedrijf Mendes Junior werd veroordeeld tot 19 jaar en 4 maanden cel wegens corruptie, witwassen, fraude en omkoping van Petrobras. Gelijktijdig werden nog zeven anderen veroordeeld. Consultant en klokkenluider Julio Camargo kreeg in plaats van veertien jaar als strafvermindering een taakstraf en meldingsplicht. Hij verklaarde tot tweemaal toe onder ede dat Eduardo Cunha van de PMDB hem om het geld gevraagd had. Lobbyist Fernando Soares werd voor het doorsluizen van de steekpenningen aan PMDB veroordeeld tot ruim 16 jaar.

Deloitte Touche Tohmatsu Auditores Independentes, de Braziliaanse tak van Deloitte kreeg een boete van acht miljoen dollar van toezichthouder Public Company Accounting Oversight Board (PCAOB) wegens ondeugdelijke controles en pogingen om schendingen van beroepsregels te verdoezelen. is opgelegd. Ook worden twaalf oud-Deloitte partners en andere betrokkenen bestraft. Een voormalige verantwoordelijk partner wordt aangeklaagd voor het afgeven van nadrukkelijk ondeugdelijke verklaringen.
Deloitte Brazilië heeft de feiten toegegeven en gaf ook toe niet meegewerkt te hebben met het onderzoek vanuit de PCAOB. De ondeugdelijke verklaringen hebben betrekking op de jaarrekening over 2010 van een Braziliaanse luchtvaartmaatschappij. Toen de PCAOB hiernaar onderzoek instelde werden door Deloitte misleidende documenten verstrekt en legden meerdere partners onder ede valse verklaringen af, om het onderzoek te frustreren.

Moller-Maersk

Het Deense Moller-Maersk is sinds juli 2014 onderwerp van onderzoek en moet nu een jaar na dato opnieuw bij de Braziliaanse autoriteiten verantwoording afleggen over gedane transacties. Maersk stelt dat het niet ongewoon was om gebruik te maken van makelaars die 1,25 procent commissie ontvangen van afgesloten contracten. Braziliaanse autoriteiten willen de corruptieaffaire zo snel mogelijk afsluiten en zijn bereid om te schikken met tien bedrijven die hierbij betrokken zijn. De nieuwe leider van het Braziliaanse onderzoek, Carlos Higino wil de vertraging die is ontstaan het komende halfjaar oplossen zodat bedrijven die schuld bekennen en de zaak afkopen weer met Petrobras kunnen werken.

Alle commotie rondom de corruptieschandalen komt tegelijk met een neergaande economische situatie van het land, terwijl Brazilië de laatste tien jaar juist een opkomende economie had. De valuta is in korte tijd 24 procent gedevalueerd. De 1,9 procent krimp van het bbp was de grootste terugval in ruim zes jaar tijd. Op jaarbasis kromp de economische activiteit met 3,8 procent. Standard & Poor’s (S&P) heeft de kredietwaardigheid van Brazilië verlaagd naar BB+ met een negatieve verwachting. Daarmee hebben de obligaties van de grootste economie van Zuid-Amerika de zogenoemde ‘junkstatus’ gekregen.

De economie krimpt in 2016 volgens het IMF opnieuw met 3,5 procent en het land zit in een diepe recessie met een sterk stijgende werkloosheid en inflatie. De werkloosheid rees afgelopen donderdag naar 9,5% en de lonen zakten met 2,4%. De sponsoring van de Olympische spelen in Rio gaat dan ook niet door. Tot overmaat van ramp brandde begin september 2018 het Nationaal Museum af omdat er onvoldoende waarborgen waren vanwege bezuinigingen.

Sete Brasil heeft 29 april 2016 surseance van betaling aangevraagd en wellicht spoedig ook het faillissement, wanneer enig klant Petrobras niet alsnog over de brug komt met een nieuw leasecontract voor de bestelde 28 schepen. Sete Brasil werd acht jaar geleden door Petrobras (5%) opgericht samen met pensioenfondsen Previ, Funcef en Petros, banken Grupo BTG Pactual SA en Banco Bradesco SA en verschillende investeringsmaatschappijen om ’s werelds grootste vloot (diepwater) boorschepen te bouwen. Het faillissement zou catastrofaal zijn voor de pensioenfondsen en investeerders, maar ook voor tientallen scheepsbouwers, fabrikanten, onderaannemers en de overheid die de grootste schuldeiser is. Meer dan 800.000 lokale scheepsbouwbanen en het pensioengeld van werknemers gaat dan verloren. Het door de Braziliaanse overheid gesteunde project begon in 2014 af te takelen door de corruptieschandalen. De oorspronkelijke levering van 29 boorschepen was al teruggeschroefd naar 15 schepen. Petrobras heeft geen geld en daarom geen trek meer in de boorschepen en moet al veel van de activa verkopen en gaat schuld aan staatsbanken omzetten in aandelen om de immense schuldenberg te kunnen behappen. Hiermee wordt de eerdere privatisering van Petrobras teruggedraaid. De totale schade kan neerkomen op zo’n 11.3 miljard dollar. ’s werelds grootste scheeps(boorschepen)bouwers Sembcorp Marine Ltd en Keppel Corporation in Singapore worden in de val meegesleept. Sembcorp de grootste leverancier van Sete Brasil heeft een negatieve cash flow van 73 miljoen dollar. Keppel Corp en Sembcorp Marine worden dubbel getroffen want ze worden na belastende verklaringen van Pedro Jose Barusco Filho van Petrobras ook verdacht van het betalen van steekpenningen van respectievelijk 9.5 miljoen en 13 miljoen dollar aan Petrobras om deze contracten binnen te halen.

Pensioenfonds ABP had eind vorig jaar 124 miljoen euro belegd in Petrobras en het pensioenfonds PGGM zo’n 61,5 miljoen euro. 43% van de waarde hiervan ging in rook op.

De marktwaarde van Petrobras is door het corruptieschandaal gehalveerd en het bedrijf heeft nu de grootste schuld van alle olieconcerns ter wereld. Beleggers en investeerders waaronder  het onderwijs pensioenfonds Universities Superannuation Scheme (USS), het ministerie van financiën van Noord Carolina, het Staatspensioenfonds van Hawaii, de Staten Rhode Island en Ohio eisen een schadevergoeding en kregen hiervoor 19 september gelegenheid in een rechtszaak waarin advocatenkantoor Jeremy Lieberman of Pomerantz voor de Amerikaanse pensioenfondsen en beleggers met een groepsvordering tientallen miljarden van Petrobras eist wegens misleiding. De beklaagden zijn Maria das Graças Silva Foster en José Sérgio Gabrielli de Azevedo, voormalig directeur Theodore Marshall Helms, Almir Guilherme Barbassa, Paulo Roberto Costa, José Carlos Cosenza, Renato de Souza Duque, Guilherme de Oliveira Estrella, Jose Miranda Formigli Filho, Silvio Sinedino Pinheiro, Daniel Lima de Oliveira, José Raimundo Brandão Pereira, Servio Tulio da Rosa Tinoco, Paulo José Alves, Gustavo Tardin Barbosa, Alexandre Quintão Fernandes, Marcos Antonio Zacarias en Cornelis Franciscus Jozef Looman van Petrobras International Braspetro B.V. Nederland.

Newton Ishii, agent van de Polícia Federal was het nationale symbool van de strijd tegen corruptie, maar blijkt zelf ook corrupt en zit nu ook zelf in de gevangenis. Ishii werd veroordeeld tot vier jaar en twee maanden gevangenisstraf wegens smokkelen in 2003, Hij heeft toen samen met collega’s smokkelwaar uit Paraguay doorgelaten. De zaak tegen Ishii en zijn collega’s liep al jaren, achter gesloten deuren.

Bij vleesverwerkers JBS (Friboi) en en BRF blijkt gefraudeerd te zijn waarbij inspecteurs van het ministerie van Landbouw zich met steekpenningen lieten betalen bij controles. Bedorven vlees werd opnieuw verpakt en belandde op de Braziliaanse markt of werd naar Europa en Rusland verzonden. Ook werd gewerkt met kankerverwekkende stoffen om te voorkomen dat controleurs of handelaren zouden opmerken dat het vlees bedorven was. Bij veertig slachthuizen en vleesverwerkende bedrijven zijn invallen gedaan en er zijn 300 arrestaties verricht. Onderzoeksleider Maurício Moscardi Grillo van de Federale Politie laat weten dat via een Italiaanse haven en Rotterdam bedorven vlees geëxporteerd is naar onder andere World’s Finest Meat in Zoeterwoude. Tegelijkertijd bleek er varkenspest te heersen. De ziekte werd in augustus al geconstateerd op een varkensbedrijf in de regio Ceará.

Dit nieuwsbericht werd u aangeboden door

BVS Taxi Ter Aar

Uber

Uber Technologies is door Morgan Stanley 10 mei 2019 naar de beurs in Wallstreet gebracht. Onder luid protest van duizenden chauffeurs, die hogere beloningen eisen ging het concern  naar de beurs. Uber verkocht 180 miljoen aandelen tegen 45 dollar per aandeel. Het aandeel Uber stond kort na de opening al onder de 38 dollar en heeft nu nog maar een waarde van circa 34 dollar. Vlak voor de beursgang wist Uber nog 1 miljard dollar op te halen bij investeerders Toyota, Denso, en de Softbank, ten behoeve van de divisie zelfrijdende auto’s die hierdoor in een klap 7,25 miljard waard is geworden. Uber heeft in het tweede kwartaal van 2019 5,2 miljard dollar verlies geleden. In 2018 was het verlies 1,8 miljard dollar, in 2017 2,2 miljard dollar en in 2016 2,8 miljard dollar.  Uber wil met de beursgang binnen drie jaar winstgevend worden. In Nederland zijn er 400.000 actieve gebruikers en in totaal heeft Uber circa 16.000 medewerkers. Toyota Motor Corporation (TMC) heeft alvast besloten om 500 miljoen dollar te investeren middels een samenwerkingsovereenkomst ten aanzien van zelfrijdend vervoer. Toyota wil hiermee het eigen merk deel uit laten maken van het zelfrijdende wagenpark van Uber. Met name een Sienna minivan variant zal de technologie gaan krijgen gecombineerd met Toyota’s eigen beproefde Guardian veiligheidssysteem. Het concept is bekend onder de naam Autono-MaaS (autonomous-mobility as a service). Het eerste pilotprogramma staat gepland voor 2021. Begin 2020 wordt ride hailing service Careem, een concurrerende start-up in het Midden-Oosten overgenomen. Careem is actief in landen als Egypte, Jordanië, Pakistan, Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. Careem houdt ondanks de overname zijn eigen naam en logo en wordt een dochterbedrijf van Uber. Careem in werkt in 120 steden verspreid over 15 landen. Careem zit net als Uber in de aflevering van voedsel en pakketten, levert het bussen voor vervoer, maar doet daarbij ook aan financiële dienstverlening. Uber nam voor $ 3,1 miljard Careem over via $ 1,7 miljard aan converteerbare obligaties en $ 1,4 miljard aan contanten.

Rasier Operations BV/Uber is een deelneming van Kransarend Investments BV. en is gevestigd aan de Brouwer 1 in de Gemeente Eersel. Kransarend heeft in Nederland 51 geregistreerde groepsmaatschappijen waarvan het gedeeltelijk of volledig eigenaar is. In Amsterdam zijn gevestigd Uber International Services Holding BV, Rasier Operations BV, Mieten BV, Uber Personnel Services BV, Uber International BV, Uber BV, Uber International Holding BV en Uber Netherlands BV. In Eersel zitten Koolen Participations BV, Koolen Management BV, Democrart Holding BV, Nassau Holding BV en Democrart BV. Thijs Emondts is de nieuwe baas van Uber Nederland. Het concern gebruikt voor transacties vaak Duitse schuil(code)namen als Unicorn (codenaam voor Uber Technologies), Uber acht, Uber achtzehn, Tranp, Grun, Voraus, Hinter, Ohne, Drinnen, Gegen, Unterspringen, Danach, Zwischen, Schaben, Anderes, Neben LLC, Zing Merger Sub I LLC, Ottomotto en Apparate International. Deze bedrijven, vaak ten behoeve van transacties, werden op naam gezet van de inmiddels vertrokken Karen Walker en Travis Kalanick. Het slecht draaiende en zwaar verliesgevende in 2015 door Uber opgezette leasebedrijf Xchange stopte en werd verkocht aan start-up Fair.com. Xchange Leasing werd met een investering van 600 miljoen dollar opgezet en had circa 40.000 voertuigen in de lease en 14 showrooms in de VS.  Per geleasede auto werd er gemiddeld 9.000 dollar verlies geleden.

Het in San Francisco gevestigde Rasier Operations, ofwel Uber werd in 2009 opgericht door Garrett Camp en Travis Kalanick en wordt onder andere gefinancierd door Goldman Sachs, Microsoft, Blackrock, Baidu, Tata, Softbank, Citic Group China en Sherpa Capital.  Microsoft integreert steeds meer in het bedrijf. Zo werd eerder een samenwerking met de spraak assistent Cortana en Bing Maps aangegaan en werden ook 100 personeelsleden van Microsoft overgenomen. Google investeerde in 2013 nog 248 miljoen dollar in Uber, maar liet het bedrijf in 2016 vallen. David Drummond, afgezant van Alphabet, verliet toen ook de Raad van bestuur omdat Uber zelf ging investeren in zelfrijdende voertuigen.  Ook Goldman Sachs heeft sinds 2011 een steeds sterke positie verkregen. Het staatsinvesteringsfonds van Saudi-Arabië investeerde begin juni 2016 3,5 miljard dollar. Een fondsbeheerder van het Chinese Citic Group China zou ook 88,6 miljoen euro hebben geïnvesteerd. Twintig miljoen dollar van het bedrag zou in de ontwikkeling van het bedrijf in China worden gestoken. Travis Kalanick wilde voormalig Xerox-directeur Ursula Burns en voormalig Merrill Lynch-directeur John Thain de bestuursraad laten herstructureren en de stemrechten veranderen. Dara Khosrowshahi deed dit ook en won de strijd. De raad van bestuur stemde unaniem voor zijn plan. Er kwamen bestuurszetels bij voor de Softbank Group die samen met andere investeerders 1 milard in Uber stak. Deze namen ook 1,4 miljard aan aandelen over van Travis Kalanick die hiermee een derde van zijn bedrijf van de hand doet. Op deze wijze krijgt de investeerdersgroep 17,5 % van het bedrijf in handen. Investeerder Benchmark heeft belang bij de hervorming van het stemrecht, en zou dus bereid kunnen zijn aandelen te verkopen. Ook investeerders Menlo, First Round, Lowercase en Google Ventures zijn potentiële verkopers. In de investeringsdeal werd afgesproken dat de terugkeer van Kalanick niet werd gesteund. Grootaandeelhouder Benchmark beschuldigde Kalanick van fraude en eiste dat hij zich helemaal terugtrok uit het bestuur. De 48-jarige Dara Khosrowshahi, de ex financieel directeur bij IAC en ex CEO van het online reisbureau Expedia leidt Uber sinds het gedwongen vertrek van Kalanick. Dara is geboren in Iran en kwam als kind naar de VS. Hij groeide op in de staat New York en is Amerikaans staatsburger. Hij is afgestudeerd als elektrotechnicus aan Brown University. Dara was tot aan zijn overstap ook bestuurslid van The New York Times Company. Geschat kostte de overstap Uber volgens ingewijden zo’n 200 miljoen dollar.

Het jaarverslag van Uber wordt in Nederland gedeponeerd omdat alle 65 niet-Amerikaanse dochterbedrijven onderdeel zijn van de Nederlandse vennootschap Uber International CV. Uber haalde de afgelopen zeven jaar ongeveer 15 miljard dollar op bij investeerders. In november 2017 werd voor 1,4 miljard een optie genomen op de levering van 24.000 zelfrijdende Volvo XC90 sedan modellen tussen 2019 en 2021. Volgens ingewijden zitten daar ook tweehonderd sportmodellen bij die momenteel in Pittsburgh worden getest. De Staat Arizona heeft na een dodelijk ongeval Uber eind maart 2018 een verboden om het testen van zelfrijdende auto’s voort te zetten. Maar eind juli mochten de auto’s weer de weg op.

Uber beschikt wereldwijd over meer dan een miljoen vierkante meter kantoorruimte en 15.000 medewerkers. Het bedrijf wilde in Amsterdam verhuizen naar een nieuw kantoor in het “De Vijf Keizers” complex aan de Keizersgracht. De eigenaar Bryant Park, gevestigd op de Kaaimaneilanden weigerde echter een huurcontract vanwege de slechte reputatie met betrekking tot de huiszoekingen op 26 maart 2015 waarbij de ILT en de Belastingdienst de complete administratie in beslag namen bij een inval in het kantoor aan de Vijzelstraat te Amsterdam. Het internationale hoofdkantoor bij Spaces aan de Vijzelstraat waar het bedrijf vanaf 2014 zit met toen nog vijftig werknemers in Amsterdam gaat verhuizen naar The Cloud, het voormalige bankgebouw van Westland-Utrecht aan de Treublaan.

Uber Nederland heeft permanent vijftig tot zestig vacatures openstaan voor ontwikkelaars van onder andere de apps voor Uber en Uber Eats. TomTom is de komende jaren de navigatie- en verkeersinformatie leverancier voor de app.

Hackers hebben in oktober 2016 data van 57 miljoen gebruikers en chauffeurs bemachtigd. Ook persoonlijke gegevens van zeven miljoen taxichauffeurs kwamen werden gestolen. Uber betaalde 100.000 dollar (85.000 euro) om de diefstal stil te houden en data te vernietigen en meldde het voorval niet aan de autoriteiten. De hackers kregen toegang tot de gegevens via een slecht beveiligde databank, waaronder de gegevens van 174.000 Nederlandse Uber-gebruikers en in totaal 57 miljoen gebruikers. Uber-veiligheidschef Joe Sullivan en ICT medewerker Craig Clark werden ontslagen. Uber had tot september 2017 een speciale marktanalyse-groep om bedrijfsgeheimen, software en informatie van tegenstanders en concurrenten te verkrijgen. Het Marketplace Analytics-team richtte zich op concurrenten en de Strategic Services Group verzamelde gegevens voor beveiligingsdoeleinden. Nadat het onderzoek naar “Hell” (zie onder) werd gestart besloot Uber de spionageprogramma’s stop te zetten. De afdelingen gebruikten laptops en servers die niet verbonden waren met het Uber-netwerk en eén server die werd gebruikt om gegevens op te slaan werd zelfs door een Uber-medewerker op persoonlijke titel geregistreerd. Er werden nep-accounts gebruikt bij concurrent Lyft om hiermee chauffeurs te volgen en ze naar de eigen dienst over te halen. De actie kreeg de interne codenaam ‘Hell’ en de bedoeling was om te kunnen zien waar chauffeurs zich bevonden. Door een lek in de software van Lyft konden ook de identificatienummers van de betreffende chauffeurs worden verkregen zodat ze over langere tijd gevolgd konden worden. De locaties van de Lyft-chauffeurs werden gekoppeld aan de locaties van Uber-chauffeurs, waarmee gecheckt kon worden of de betreffende chauffeur zowel voor Uber als voor Lyft werkte. Uber probeerde zo de chauffeurs over te halen om alleen voor Uber te werken. De FBI onderzoekt of er inderdaad software is gebruikt om de concurrentie illegaal te volgen.

De 74 jarige voormalig VVD minister en eurocommissaris Neelie (Smit) Kroes is voorzitter geworden van de achttallige Internationale Beleid Adviesraad. In 2004 verklaarde mevrouw Kroes nog in het parlement dat zij na haar EU-commissariaat nooit meer in dienst zou treden van het bedrijfsleven. Ze staat er om bekend dat ze voor haar werkzaamheden overleg voert met astrologen en waarzeggers. Ook de Peruaanse oud-premier Roberto Daniño en de voormalige Amerikaanse minister van Transport Ray LaHood nemen zitting in de raad van bestuur. Yasir Al Rumayya van het Saudi Arabian Royal Investment fund, mocht in juni 2016 in de raad van bestuur plaats nemen nadat ze 3.5 miljard investeerden.

In januari 2015 werden nog obligaties met een looptijd van zes jaar bij Goldman Sachs ter waarde van een kleine anderhalf miljard euro geplaatst. De totale schuld liep daarmee op richting de 1 miljard euro, waardoor ook de rentelasten behoorlijk oplopen. Uber zou Morgan Stanley en Barclays ingeschakeld hebben voor een extra lening van 2 miljard dollar.

Rechtszaken en ongevallen

Veilig Verkeer Nederland (VVN) gaat chauffeurs onder de 25 jaar een verplichte speciale training laten volgen die hun veiliger rijgedrag bijbrengt. Beide partijen zijn dit overeengekomen binnen een reeks maatregelen voor de chauffeurs, waaronder het verhogen van de minimum leeftijd van een Uberchauffeur naar 21 jaar en de eis van één jaar rijervaring. In maart 2017 reed een Uber chauffeur in de Molukkenstraat in Amsterdam een 22 jarig meisje dood en in december 2018 en januari 2019 kwamen door ongelukken met Uber-chauffeurs nog eens vier mensen om het leven en raakte een 9 jarig meisje zwaar gewond. In december overleed een voetganger op de Rozengracht in Amsterdam en een 24-jarige fietsster overleed door een aanrijding op een kruising in Amsterdam-West. Op 3 januari overleden twee mensen bij een aanrijding op de A9 bij Badhoevedorp door een Uberchauffeur die cannabis had gebruikt. De chauffeur reed na het ongeval met het 9 jarige meisje door zonder zich om het slachtoffer te bekommer en meldde zich pas na aandringen van collega’s in een app-groep. Als maatregelen verhoogde Uber vervolgens de minimumleeftijd van nieuwe chauffeurs van 18 naar 21 jaar en moeten nieuwe chauffeurs voortaan minimaal één jaar rijervaring hebben. Bestaande chauffeurs hoeven niet aan de eisen te voldoen. Ook gaat het bedrijf samen met Veilig Verkeer Nederland werken aan een verplichte verkeersveiligheidstraining voor alle chauffeurs onder de 25 jaar.  De maatregelen komen bovenop de veiligheidsinitiatieven die het bedrijf het afgelopen jaar al nam, waaronder een verplichte offline rusttijd van tien uur voor alle chauffeurs, waarschuwingen in de app bij te hoge snelheid en een noodknop waarmee passagiers en chauffeurs 112 kunnen bellen. Ongeveer honderd Uber taxi’s blijken onverzekerd rond te rijden. Er zijn ondertussen meer onregelmatigheden gesignaleerd. Een Uber Renault Mégane taxi bleek het kenteken te voeren van een Toyota Prius en in Osdorp werd een Prius van Uber gezien met zowel een geel als blauw nummerbord.

De Autoriteit Persoonsgegevens gaf Uber een boete van 600.000 euro. Een datalek trof in 2016 wereldwijd ruim 57 miljoen Uber-gebruikers. In Nederland ging het om ongeveer 174.000 klanten en chauffeurs. Uber bracht de hack pas in november 2017 naar. De hackers hadden onder meer namen, e-mailadressen en telefoonnummers van gebruikers van de taxi-app buitgemaakt. Om de diefstal stil te houden betaalde Uber de hackers 100.000 dollar. Ook in Groot-Brittannië, waar 2,7 miljoen klanten en bijna 82.000 chauffeurs werden getroffen, kreeg Uber een boete vanwege de zaak. Toezichthouder ICO stelde de boete op 385.000 pond, een kleine 434.000 euro. De Amerikaanse Federal Trade Commission hield het in april nog bij een waarschuwing.

Het Europees Hof van Justitie kwam tweemaal tot het oordeel dat Uber moet worden gezien als een vervoersdienst en niet als een digitale dienst. Daaruit volgt dat EU-lidstaten zelf de voorwaarden mogen bepalen waaronder die vervoersdienst wordt verleend. Uber schikte uiteindelijk voor ruim 2 miljoen euro met het Openbaar Ministerie. De verdiende 309.409 euro moet Uber ook terugbetalen.

Waymo (onderdeel van Google) beschuldigde Uber van het stelen van hoogtechnologische informatie en eiste 1 miljard dollar. Uber haalde in 2016 Anthony Levandowski (via de aankoop van zijn eigen bedrijf) binnen, die daarvoor bij Waymo jarenlang aan complexe radarsystemen had gewerkt en die bij zijn vertrek bij Google 14.000 geheime documenten over het Lidar radar systeem zou hebben meegenomen. Het radarsysteem dat Uber nu gebruikt is identiek aan dat van Waymo. Uit rechtbankdocumenten blijkt dat Uber al maanden voor de overname van technologiebedrijf Otto bezig was met een mogelijke hieruit vloeiende rechtszaak van Google. Uber onderzocht zes maanden voor de overname van Otto (het bedrijfje van Levandowski) al de risico’s van zo’n mogelijke rechtszaak. Otto werd voor 680 miljoen dollar overgenomen waarin tevens de gestolen data zat. De advocaten van Uber spraken al drie dagen na het vertrek van Levandowski bij Google met elkaar over mogelijke juridische stappen. Uber heeft de gestolen documenten nooit op zijn servers gezien en eiste van Levandowski dat deze boven water zouden komen. Volgens Google bedraagt de schade minstens 500 miljoen dollar en was Uber dankzij de verkregen data in staat om het stilgevallen zelfrijdende auto-project nieuw leven in te blazen. Otto hield zich bezig hardware om bestaande vrachtwagens zelfrijdend te maken. De rechter riep Richard Jacobs en zijn opvolger Ed Russo op om tijdens de rechtszaak te getuigen. Jacobs maakte deel uit van een intern onderzoeksteam bij Uber. Hij onderzocht werknemers van het bedrijf, maar ook de concurrentie. Het team werd geleid door beveiligingsdirecteur Joe Sullivan. De rechtszaak van 4 december werd uitgesteld omdat Uber bewijs in de vorm van een belastende brief zou hebben achtergehouden. In de brief van Jacobs staat hoe Uber het stelen van geheime informatie van Waymo probeerde te verzwijgen of te vernietigen. De zaak werd begin 2018 door Uber uiteindelijk geschikt voor 250 miljoen dollar. Uber stopte daarna met de ontwikkeling van zelfrijdende vrachtwagens om zich volledig te focussen op de zelfrijdende personenauto’s.

Oprichter Anthony Levandowski kreeg binnen Uber de leiding over alle projecten rond zelfrijdende voertuigen. Hij trok oud-collega’s, maar ook oud-werknemers van onder meer Tesla en Apple aan. Zijn carrière was van korte duur want binnen een jaar wordt hij al weer ontslagen. Levandowski (37) kreeg bij Google voor $ 120 miljoen aan bonussen. Hoeveel zijn vertrekpremie is bij Uber is (nog) niet bekend. Zijn taken werden al even waargenomen door Eric Meyhofer, een onderzoeker van de Carnegie Mellon-universiteit, die sinds 2015 bij Uber werkt.

Met het “Greyball” tooltje dat sinds 2014 onder meer wordt gebruikt in Australië, China, Italië, Frankrijk, USA en Zuid-Korea controleert Uber onder andere welke gebruikers de Uber app openden en snel weer afsluiten om de positie en het aantal beschikbare auto’s te bekijken. Het programma controleert ook creditcardgegevens en zoekt naar de gebruikers van goedkopere mobiele telefoons omdat deze door inspectiediensten nogal eens worden gekocht om nep accounts aan te maken. Het programma scant social media naar informatie over de aangemelde gebruikers. Inspecteurs en andere potentiële gevaren voor de dienst krijgen met de tool in de code van het account het woord “Greyball” zodat deze niet bestaande Uber voertuigen te zien. Geplande ritten worden afgebroken na telefonisch overleg met de chauffeur indien wordt verwacht dat het geen “normale” passagier betreft. De tool werd ontworpen om chauffeurs te beschermen tegen geweld van concurrerende chauffeurs en diensten maar wordt nu ook ingezet tegen andere dreigingen zoals inspectiediensten van de Overheid. Het programma weigert en voorkomt op deze manier alle ritten van dergelijke gebruikers.

Ook een programma genaamd Ripley zou in 2015 en 2016 ruim twintig keer zijn gebruikt toen de lokale politie informatie probeerde te verzamelen. Ripley werd in 2015 in Montreal gebruikt toen onderzoekers van de Canadese belastingdienst het kantoor van Uber binnen vielen. Een speciaal team in het hoofdkantoor in San Francisco werd op afstand op de hoogte van de inval, waarna Ripley werd ingezet om alle computers in het kantoor in Montreal af te melden. Ripley zou ook te gebruiken zijn om wachtwoorden op afstand te veranderen en apparaten van het bedrijf te vergrendelen of uit te schakelen.

Uber heeft in Australië spyware gebruikt om chauffeurs weg te lokken bij GoCatch. In 2017 gebruikte Uber Surfcam ook in Singapore tegen concurrent Grab. De ontwikkeling en toepassing van Surfcam zou vooral bij één medewerker hebben gelegen, die zowel in Sydney als in Singapore voor Uber werkte.

Een zonder vergunning zelfrijdende auto reed in San Francisco door het rode stoplicht. Uber gaf de bijrijder de schuld en schorste hem. Uit interne mails bleek echter later dat Uber wist dat het de computer was die het rode licht over het hoofd zag en niet de bijrijder.

Een zelfrijdende auto van Uber heeft in de nacht van 18 maart 2018 in het Amerikaanse Tempe een vrouw dood gereden op een zebrapad. Het was de eerste keer dat er door een zelfrijdende auto een verkeersdode viel. De zelfrijdende auto  stond in de automatische stand en reed met een bestuurder als back-up. De te licht afgestelde software bleek later de oorzaak te zijn. Uber heeft alle testen met zelfrijdende auto’s in Tempe, Pittsburgh, San Francisco en Toronto meteen stop gezet

De Californië Public Utilities Commission eiste dat Uber een boete betaalde van $ 1.130.000 voor het niet onderzoeken van 151 klachten tussen augustus 2014 en augustus 2015 uit het totaal aantal van 2.047 klachten die dat jaar binnenkwamen. Slecht in drie gevallen van de 154 bleken er afdoende maatregelen te zijn genomen. Uber verklaarde 574 bestuurders te hebben geschorst. De CPUC vindt dat Uber de “zero-tolerance” richtlijnen heeft overschreden en eist dat er voortaan onmiddellijk onderzoek wordt gedaan wanneer er klachten van klanten binnen komen over het rijden onder invloed. Bedrijven zijn in het algemeen verplicht om verdachte bestuurders te schorsen wanneer er een dergelijke klacht wordt ingediend in afwachting van de uitkomsten van een intern onderzoek. in de Amerikaanse staat Colorado kreeg Uber een boete van 8,9 miljoen dollar omdat chauffeurs onvoldoende werden gecontroleerd voordat ze aan het werk gingen.

Uber kreeg een boete van 20.000 dollar en moest locatiegegevens in zijn software gaan versleutelen omdat ze de iPhones van klanten volgden. Uber had ook ervoor gezorgd dat dit niet gebeurde in de buurt van het hoofdkantoor van Apple omdat deze dit streng verboden had. In 2015 werd Uber hiervoor ter verantwoording geroepen. Apple dreigde de app uit de App Store te verwijderen. Uber ontkent mensen actief te hebben gevolgd en stelt dat het deze methode alleen gebruikte om fraude tegen te gaan van chauffeurs.

In de afgelopen vier jaar zijn 103 chauffeurs in de Verenigde Staten beschuldigd van aanranding of seksueel misbruik. In 31 gevallen is de betrokken chauffeur ook werkelijk veroordeeld. In achttien gevallen kwam de aanklacht te vervallen of werden chauffeurs onschuldig verklaard. Wegens aantijgingen van aanranding en verkrachting vertrok topman Pishevar van Sherpa.  Hij werd recent door vijf vrouwen beschuldigd van aanranding. Eén vrouw zegt daarnaast door hem te zijn verkracht toen ze samen in het buitenland waren. Twintig kantoormedewerkers in de VS werden na een onderzoek naar seksuele intimidatie en discriminatie ontslagen na klachten over seksuele intimidatie. Zeven andere werknemers kregen een laatste waarschuwing en 31 medewerkers moeten een speciale cursus volgen. Ex medewerkster Susan Fowler schreef in haar blog hoe ze vanaf haar eerste dag last had van seksuele intimidatie binnen het bedrijf, waarna 215 klachten werden onderzocht en waarbij het in 47 gevallen inderdaad ging om seksuele intimidatie en in 54 gevallen om discriminatie. Verder bekeken de onderzoekers onder meer 45 klachten over onprofessioneel gedrag en 33 meldingen over pesten. Het onderzoek naar 57 andere medewerkers is nog gaande. Susan Fowler, steunt werknemers die Uber aanklagen omdat ze zelf geen collectieve rechtszaken mogen aanspannen. Van werknemers wordt verlangd dat ze het recht op een collectieve rechtszaak verwerpen, hetgeen vrij gebruikelijk in de tech-industrie. Fowler verzocht het Hooggerechtshof om deze praktijk te verbieden. Zij steunde met de brief drie aparte rechtszaken, die allemaal draaien om het mogen aanspannen van zo’n collectieve rechtszaak. Directeur Travis Kalanick bleek te mediteren op het hoofdkantoor van Uber in een kamer die expliciet bedoeld was als afkolfruimte voor vrouwelijke werknemers. Eric Alexander, het hoofd van de Aziatische tak werd ontslagen nadat hij de medische gegevens van een door een Indiase Uber chauffeur verkrachte vrouw bemachtigde en deelde met topmensen binnen Uber. De vrouw die in 2014 werd verkracht door de Uberchauffeur en die al gezocht werd voor verschillende andere misdaden bleek bij Uber gewoon aan het werk te zijn. Na het incident werd Uber enige tijd verbannen uit de stad New Delhi en kreeg de chauffeur een levenslange gevangenisstraf. Alexander zou de medische gegevens hebben opgezocht, omdat hij concurrent Ola ervan verdacht het incident in scène te hebben gezet. Hij zou het dossier zeker een jaar in handen hebben gehad en hebben getoond aan anderen voordat zijn kopie uiteindelijk werd vernietigd.

Drie vrouwelijke medewerkers hebben een claim ingediend wegens discriminatie. De drie vrouwelijke software-ontwikkelaars kregen een lager salaris en werden ook op andere manieren benadeeld. Vergeleken met collega’s voelen zij zich achtergesteld op het gebied van salaris, promotie en andere voordelen. Latino vrouwen zouden lagere scores krijgen waardoor het voor deze groep moeilijker zou zijn om carrière te maken. Twee van de vrouwen zijn inmiddels vertrokken, maar een van de vrouwen werkt er nog wel. Uber heeft inmiddels salarisverhogingen voor meer gelijkheid doorgevoerd en beterschap beloofd.

De FBI en Justitie in de VS deden onderzoek naar omkoping van overheidsdiensten.

Op 31 maart 2017 reed een Uberchauffeur een 22-jarige fietster dood vanwege de weinig rust en drugsgebruik. Chauffeur M. had de fietser niet opgemerkt nadat hij in de 24 uur voorafgaand aan het ongeluk één keer vier uur had gerust en één keer drie uur en drie kwartier.

Leegloop en bestuurscrisis

Prabir Adarkar, hoofd financiën vertrok en ging aan de slag als CFO bij de Amerikaanse maaltijdbezorger DoorDash. Hij is opgevolgd door Nelson Chai op 10 september 2018.

Liane Hornsey, het hoofd personeelszaken is per direct vertrokken. Een officiële reden voor haar vertrek werd niet gegeven, maar volgens bronnen gaat het over het negeren van interne meldingen over racisme.

David Drummond (topman bij Google-dochter Alphabet) is in 2016 gestopt als bestuurder. Ook de nog maar net gepromoveerde Chief legal officer Salle Yoo vertrok. Yoo werkte sinds 2012 bij Uber. Hoofd wereldwijde operaties en topman Ryan Graves kondigde begin augustus zijn vertrek aan. Financieel topman Gautam Gupta vertrok ook.

Amit Singhal afkomstig van Google werd het hoofd van de computertechnische afdeling en zou Travis Kalanick en de chef van de zelfrijdende-auto-afdeling Anthony Lewandowski bijstaan. Ook Singhal moest echter binnen een maand al weer opstappen nadat uitkwam dat bij Google een onderzoek naar hem liep vanwege seksuele intimidatie en waardoor investeerders Freada en Mitch Kapor zich terug trokken. Singhal gaf vijftien jaar lang leiding aan de zoekalgoritme afdeling van Google. Jeff Jones van winkelketen Target zou het werk overnemen van Ryan Graves, die ook een stapje terug moest doen. Jones zou verantwoordelijk worden voor Uber’s taxidiensten, de marketing en klantondersteuning, maar moest vertrekken vanwege schandalen en sexuele intimidatie. Ook Rachel Whetstone hoofd beleid en communicatie vertrekt en ook vicepresident Sherif Marakby, die verantwoordelijk was voor het ontwikkelen van een zelfrijdende auto en die net een jaar in dienst was gaan weg. Marakby was met veel moeite weggekaapt bij Ford, waar hij 25 jaar had gewerkt. Travis Kalanick moest half juni 2017 van de investeerders (Fidelity Investments/First Round Capital/Lowercase Capital en Melo Ventures) uiteindelijk zelf ook vertrekken, maar bleef nog wel als lid van de board of directors betrokken. Travis zijn moeder kwam enkele weken daarvoor om het leven door een zwaar bootongeval en zijn vader raakte daarbij zwaargewond. Saillant detail is dat zijn vertrek mede werd bepaald nadat een rapport van Covington & Burley verscheen over de staat waarin het bedrijf verkeerd. Emil Michael, een van de belangrijkste adviseurs van Travis Kalanick moest een dag eerder al vertrekken. Jo Bertram, de regiomanager van Uber in Noordwest-Europa, waaronder ook Nederland valt, heeft haar ontslag op 30 augustus in een e-mail aangekondigd: ‘Gezien de uitdagingen die er op dit moment zijn is het tijd om iemand anders aan het roer te zetten die de koers voor langere termijn kan uitzetten en ons een nieuwe stap kan laten maken. Jo Bertram is vervangen door Tom Elvidge, de baas van Uber in Londen. Jo is daarmee al de twaalfde hooggeplaatste medewerker die het bedrijf in korte tijd verlaat. Travis probeerde nog vergeefs zijn weg terug te vechten. Benchmark Capital klaagde Travis Kalanick echter aan vanwege fraude. Kalanick zou verschillende van zijn misdragingen voor het bestuur hebben verzwegen. Nadat hij was ontslagen zou hij ook geprobeerd hebben om de macht binnen het bedrijf weer naar zich toe te trekken. De rechter verwees de aanklacht echter door naar een arbitragecommissie. Benchmark was een vroege investeerder in Uber. Volgens de rechtbankdocumenten heeft de geldschieter een belang van 13 procent in Uber en een vijfde van het stemrecht in het bedrijf. Ubers waarde werd op dat moment geschat op 68 miljard dollar, wat Benchmarks aandeel 9 miljard dollar waard zou maken. Benchmark Capital klaagde ook Arianna Huffington aan. Investeerder en bestuurder Shervin Pishevar stond aan de kant van Travis en probeerde de bestuurscrisis te beteugelen. Pishevar vroeg in een brief of Benchmark Capital een stap terug wilde nemen in de vervolging van de bestuursraad. Benchmark zou samen met Lowercase Capital, Travis uit de bestuursraad willen krijgen om zo de macht te grijpen. Pishevar zou getracht hebben om 75 procent van de aandelen van Benchmark over te nemen om ze uit het bestuur te krijgen om zo de machtsgreep te voorkomen. Barney Harford werd de nieuwe topmanager (COO). Harford en werkte sinds oktober als adviseur bij Uber op wereldwijde operaties, marketing en klantenserviceteams maar moest in juni 2019 na 18 maanden alweer vertrekken. Ook markeringdirecteur Rebecca Messina moest na 9 maanden dienstverband al weer snel vertrekken. Zij werd opgevolgd door Hill Hazelbaker die tevens de communicatie behartigd.

Ruby Zefo, is per 6 augustus 2018 de nieuwe hoofd privacy functionaris,met als basis San Francisco hebben. Zij leidde bij Intel het wereldwijde netwerk juridisch team voor privacy en veiligheid en is lid van de raad van bestuur van de International Association of Privacy Professionals.

Simon Hania, is de nieuwe gegevensbeschermings functionaris, zoals vereist krachtens de algemene verordening gegevensbescherming van de EU. Hania rapporteert aan Uber’s hoofdjurist Tony West. Hania was bij TomTom onderdirecteur voor privacy en beveiliging.

In 2017 deed Uber een uitruil met het Russische Yandex waarin een belang van ruim 36 procent verkregen werd. Uber China fuseerde met het Japanse Internet en telecom conglomeraat SoftBank Group Corp, de investeerder achter concurrent Didi Chuxing (28 miljard). Het gefuseerde bedrijf heeft daar nu een waarde van 35 miljard dollar. De aandeelhouders van Uber China bezitten 20 procent van het nieuwe fusiebedrijf. Uber verloor de afgelopen twee jaar door de keiharde concurrentiestrijd miljarden op de startup in China. Didi Dache en Kuaidi Dache fuseerden begin 2015 tot Didi Chuxing en trokken daarbij een financiering van 7,3 miljard aan. Apple stak 1 miljard in Didi Chuxing. Didi had 87% van de taximarkt in China en zou naar eigen zeggen 1 miljard ritten per jaar maken. De fusie leek beklonken maar de Chinese concurrentiewaakhond zet er nu toch vraagtekens bij en heeft al twee keer een gesprek gehad met Didi gehad en extra informatie gevraagd over de fusie die niet is voorgelegd voor een mededingingsonderzoek. Didi heeft nu in China 85 procent marktaandeel. Softbank is ook de miljarden investeerder van Grab en de belangrijkste investeerder van OLA in India. Softbank kocht ook belangen in Lithium en online verzekeraar Zhong An. Uber verkocht daarom ook de Zuid-Aziatische divisie aan Grab waarbij Uber een belang van 25 tot 30 procent in het nieuw te vormen bedrijf bleef houden. Het gaat om zowel de taxidienst als Uber Eats. Grab en Uber kregen wel een gezamenlijke boete van de toezichthouder van Singapore van 8,1 miljoen euro. Als extra straf moet het autoverhuurbedrijf van Uber verkocht worden aan een ander dan Grab.  Grab heeft zijn hoofdkantoor in Singapore en is ook actief in Maleisië, Indonesië, Thailand, Vietnam, de Filipijnen, Myanmar en Cambodja. Het Vision fund ’s werelds grootste private equity fonds van Softbank en het PIF fonds van Saudi Arabie nemen de markt en Uber langzaam over en bezitten nu zo’n 80 procent van de handel. Er werd opnieuw 100 miljard opgehaald voor investeringen in High Tech fondsen. De Japanse miljonair Masayoshi Son, de voorzitter van de Softbank heeft grote investeerders als Mubadala (Abu Dhabi), Apple, Qualcomm en Sharp achter zich staan.

Uber voerde een wachttijdvergoeding voor de chauffeurs door en verkortte de rit annuleringstijd. Ook moet een rit van langer dan 45 minuten vooraf worden gemeld bij een chauffeur. Passagiers die een chauffeur langer dan twee minuten laten wachten moeten daarvoor nu betalen. Verder hebben klanten nog maar twee minuten na bevestiging de tijd om een rit te annuleren. Dit was eerder vijf minuten. Uber gaat samenwerken met pensioenbank Brand New Day. Daardoor kunnen chauffeurs gemakkelijker een zzp-pensioen opbouwen. Chauffeurs kunnen kosteloos informatie inwinnen en betalen geen afsluitkosten. Ook verzekert Uber de chauffeurs kosteloos via AXA tegen de financiële gevolgen van levensgebeurtenissen als ernstige ziekte, letsel en ouderschap.

UberComfort

Voor een toeslag op de ritprijs van 20 tot 40% binnen het Uber-black segment krijgt de klant een chauffeur die zich op verzoek stil houdt en wat extra beenruimte

UberPayments

Uber heeft bij De Nederlandsche Bank (DNB) een vergunning voor het uitvoeren van betalingen aangevraagd om zelf de betalingen van klanten aan chauffeurs, maaltijdbezorgers en restaurants uit te kunnen voeren. De aanvraag van Uber wordt door DNB beoordeeld. Als de vergunning wordt verleend, kan Uber daarmee in de hele Europese Unie betalingen uitvoeren.

UberEat

Met de dienst UberEats kunnen klanten via de app eten bestellen en de bezorger op de kaart volgen. De fastfoodketen McDonalds laten bestellingen lopen via de app van UberEATS, die de deze vervolgens binnen een halfuur bezorgt. Klanten kunnen na de bezorging ook per product een beoordeling geven. In andere landen werkt McDonald’s al met een bezorgdienst. Met UberEat kan de klant daadwerkelijk in real time zien waar de bezorger rijdt. Bezorgers van 18 jaar of ouder melden zich aan via een app en kunnen na de intake bij het Uber-kantoor in Amsterdam een jas en tas ophalen. UberEats adviseert de vaak jonge bezorgers wel om een belastingadviseur of accountant te raadplegen en laat ook schriftelijk bezorgers weten dat ze zelf hun belastingaangifte moeten regelen. De jongeren mogen tot 2254 euro per jaar belastingvrij verdienen. Dat komt neer op zo’n 188 euro per maand, ofwel zo’n 15 uur bezorgen. Daarna moet er belasting over de inkomsten worden betaald. Inschrijven bij de Kamer van koophandel kunnen de bezorgers niet omdat ze maar voor een opdrachtgever werken. Voor de belasting komt dit bij overschrijding van de belastingvrije tijd neer op een verkapt loondienst verband. UberEATS Belgie breidt de dienst uit tot uit zes extra steden buiten Brussel en Antwerpen. UberEATS is één jaar actief in België. De dienst werd twaalf maanden geleden gelanceerd in Brussel en Antwerpen. Als eerste volgen nu Gent en Luik. Maaltijdbezorgers van concurrent Deliveroo werken in Spanje als schijnzelfstandigen en hebben volgens de rechter recht op dezelfde arbeidsvoorwaarden als werknemers met een contract. Ook in Nederland speelt deze discussie. Sinds februari werkt het bedrijf net als Uber formeel alleen nog met zzp’ers. Bezorgers die eerder in dienst waren van Deliveroo werden verplicht als zzp’er te gaan werken en dat heeft ook hier geleid tot rechtszaken en een staking. Uber heeft de intentie om Deliveroo in te lijven om zo het monopoly in maaltijdbezorging te krijgen maar ook Amazon ligt op de loer om het bedrijf over te nemen. In 2018 waren circa 116 maaltijdbezorgers betrokken bij een ongeluk. Bij de helft moest een slachtoffer met een ambulance worden afgevoerd. In 2019 zijn er inmiddels 32 ongelukken gebeurd waarbij maaltijdbezorgers betrokken zijn. Zeventien slachtoffers werden naar het ziekenhuis gebracht, van wie één persoon is overleden.

UberPool

Uber lanceerde een nieuwe vervoersdienst app: carpooling uberPOOL.

UberBike

Uberbike auto’s hebben plek voor één stadsfiets of twee racefietsen. De extra kosten zijn vier euro bovenop het gewone UberX tarief. Uber wil de dienst uitbreiden en in plaats stellen van de Ubertaxi daar waar het gaat om de kortere ritten. Uber kocht begin 2018 hiervoor “Jump” voor 200 miljoen dollar en verhuurt via deze dienst elektrische deel fietsen, steps en scooters via de app.

UberChop

Eind augustus 2016 en in 2017 Uber stuntte het bedrijf met een Chop Chop app waarmee je een helikopter kon boeken voor een vlucht naar Mysteryland. Het bedrijf Heli 2 City werd hiervoor ingehuurd. De heli bracht je naar het Helipad in Amsterdam of Den Haag. Naar Mysteryland kostte 150 euro voor 2 personen, exclusief de entree tickets. Een rondvlucht was ook mogelijk en kostte 100 euro voor 2 personen.

UberPitch

Uber is samen met investeerder en initiatiefnemer van het doorgroei fonds EQT Ventures Kees Koolen gestart met een Europese competitie voor startende ondernemers genaamd UberPitch waarin jonge ondernemers zeven minuten de tijd krijgen om voor een jury te pitchen. Er kwamen 120 aanmeldingen binnen voor de eerste voorronde. Uber betaalde 10.000 dollar aan een Finse onderzoeker nadat deze een lek op de site had ontdekt. Het is de hoogste beloning die Uber heeft uitgekeerd. Hij ontdekte dat hij zelf een beheerder-account kon aanmaken voor de Newsroom. Via het Java-script kon hij vervolgens doordringen tot het interne netwerk.

UberFreight

In de VS is er de Uber Freight app, waarmee vrachtwagenchauffeurs kunnen worden geboekt. De chauffeur kan de ladingen in Uber Freight selecteren op bestemming, deadline en soort vrachtwagen. Als een chauffeur een geschikte lading ziet, kan deze via de app worden aangenomen, mits hij beschikt over de juiste papieren en verzekeringen. Uber betaalt het transport binnen een paar dagen, zonder extra kosten. Vanaf april 2019 kan dat ook in Nederland.

UberRush

Uber stopte 30 juni 2018 grotendeels met bezorgdienst Rush in New York, San Francisco en Chicago. De koeriersdienst vervoerde zendingen tot vijftien kilo en stopte vlak nadat ook Shyp, de in 2014 opgerichte fietskoerier, zijn activiteiten met een bezorg-app stopte in San Francisco, New York en Miami. In 2015 was Shyp nog 250 miljoen dollar waard. Uber wil leren van de gestopte Rush-dienst en de kennis gebruiken voor UberEats, dat aan ruim 100.000 restaurants levert.

UberAir

Uber wil tarten met een taxidienst per vliegtuig. In 2020 kunnen reizigers dan vanaf Los Angeles Airport via de dienst Uber Air naar het Staples Center in LA. Een reisje gaat per persoon hetzelfde kosten als nu het geval is met UberX. De Uber drone zal volledig elektrisch zijn en heeft een actieradius van ongeveer 90 kilometer. Er passen vier passagiers en een piloot in. Door de in totaal zes rotors, kan het verticaal kan opstijgen en landen. Uber gaat deze dienst inzetten op vaste, drukke routes via zogenaamde ‘heliports’. Uber is voor het project een samenwerking aangegaan met NASA om een luchtverkeersleidingsysteem te ontwikkelen. Uber wil dat systeem testen door te starten met vluchten rond de Fort Worth-luchthaven van het Texaanse Dallas. Het bedrijf werkt volgens Jeff Holden, Chief Product Manager bij Uber voor de proefvluchten samen met de autoriteiten van Dubai en Los Angeles. Het Amerikaanse leger en de universiteit van Texas helpen Uber met de ontwikkeling. De vliegende taxi moet een gemiddelde snelheid van ongeveer 250 tot 300 kilometer per uur kunnen behalen, een reikwijdte van bijna 100 kilometer en moet vier mensen tegelijkertijd kunnen vervoeren. De specialisten van de universiteit van Texas en van het US Army Research Laboratory – dat zijn basis heeft op de Amerikaanse universiteit – gaan zich vooral bezighouden met de ontwikkeling van de rotors die nodig zijn voor zo’n transportmiddel en met het beperken van de geluidsoverlast. Het Amerikaanse leger wil de opgedane kennis ook gebruiken in eigen voertuigen. Het beperken van geluidsoverlast is een belangrijke drempel om te overwinnen. Uber heeft zelf aangegeven dat een vliegende taxi beduidend minder luid dient te zijn dan een kleine vrachtauto die een huis passeert. Hiervoor heeft de universiteit 18 maanden de tijd gekregen. Uber draagt 185.000 dollar aan het onderzoek bij.

UberBike

Uber heeft in San Francisco Jump Bikes overgenomen waarmee je een elektrische trap ondersteunende fiets kunt boeken voor 2 dollar per half uur.

Uber Public transport

Sinds 31 januari 2019 is Uber na wat kleine experimenten in de VS en Canada, in Denver gestart met het aanbieden van openbaar vervoer dat kan worden betaald met de app. Na Denver zullen volgens Ubers hoofd vervoer David Reich ook andere steden worden bediend. Uber verdient nu nog niets voor deze dienstverlening maar in de toekomst zou de gemeente een percentage van ieder via Uber verkocht kaartje aan het bedrijf moeten afdragen, of voor een vast bedrag per maand de dienst kunnen afnemen. Dankzij het digitaal betalen via de app kunnen Gemeentes circa 15% van hun kosten uitsparen.

UberX

Het Hof van Justitie van de EU heeft geoordeeld dat de dienst die Uber via een app aanbiedt een vervoersdienst is in de zin van het EU-recht. EU-lidstaten mogen bepalen onder welke voorwaarden deze dienst mag worden verleend. Op taxivervoerdiensten die Uber in Nederland aanbiedt is taxiregelgeving van toepassing. Binnen de taxisector is de CAO Taxivervoer algemeen verbindend verklaard en dus van toepassing op alle taxibedrijven en werknemers in de taxibranche. Het Europese Hof van Justitie heeft in deze zaak geen uitspraak gedaan over de vraag of een Uber chauffeur als werknemer dient te worden beschouwd. Via UberX konden zzp’ers taxi rijden zonder over een eigen auto of over een ondernemersvergunning te beschikken. Minder dan één procent van de 1000 aanmeldingen gaat uiteindelijk voor het bedrijf rijden. Daarom werden potentiële chauffeurs binnen gehaald met 159 euro korting op een rijopleiding en hulp bij het aanvragen voor vergunningen. Zowel de auto als de vergunning konden door de chauffeur worden geleased. Onder andere Toyota en diverse leasemaatschappijen gingen hiervoor een samenwerking aan met Uber. De auto kon via een aparte leasemaatschappij voor gemiddeld 800 euro per maand (24 maanden) geleased worden en de vergunning voor circa 240 euro per maand via een vof constructie bij bestaande taxibedrijven. Het enige dat de chauffeur nodig had is een taxipas en de wil om voor een all in prijs van circa 10 tot 25 euro bruto per uur voor Uber te rijden. De brandstof, de telefoon, de auto, boetes, parkeergeld, boekhouder en de verzekering gaan daar nog van af. Uber berekent 25 procent commissie excl. btw. en int zelf de ritprijs via de creditcard bij de klant. Als chauffeurs een te lage gemiddelde rating hebben, mogen ze niet meer voor Uber werken. Een rit vanaf het Museumgebied in Amsterdam naar Schiphol levert de chauffeur netto slechts zo’n 17 euro op en daar zit in de spits wel een uurtje werk in. Om de omzet op te krikken rijden sommige UberX chauffeurs met een daklicht en pikken tussendoor illegaal klanten van de straat op.

Sinds juni is het mogelijk om direct voor de aankomsthallen op Schiphol in te stappen. Hiervoor hebben geselecteerde chauffeurs van uberX toegang tot de rijbaan bestemd voor besteld vervoer naast de taxibaan. Eerder hadden alleen UberBLACK chauffeurs deze mogelijkheid. De service is een samenwerking tussen Uber en Schiphol Transfer Assistance. De Uber passagier betaalt hiervoor per rit 2,50 euro extra. Chauffeurs van UberX hebben sinds kort ook de mogelijkheid om een voorkeursbestemming op te geven. Uber werd door het ILT in 2016 met 650.000 euro beboet omdat zij taxichauffeurs lieten rijden met zo’n gepachte vergunning. De boete maakt deel uit van de eerder opgelegde dwangsom van in totaal 1 miljoen euro. Daarvan werd 350.000 euro door Uber betaald wegens illegaal taxivervoer met Uberpop. Vanaf 10 oktober 2018 rijden in Amsterdam de eerste elektrische auto’s van Uber, LeasePlan, Nissan en Nuon rond. De eerste chauffeurs gaan nu in een gezamenlijke pilot van de vier bedrijven met een Nissan Leaf rijden. In november volgde de tweede groep uit de pilot van dertig auto’s.

Uber mikt naast de Schipholritten vooral op het gat dat de treintaxi heeft achtergelaten. NS gaat met Uber samenwerken en is een campagne gestart, waarmee Amsterdammers van NS een NS Business Card en een budget van Uber (en SnappCar) krijgen.

Met een nieuwe optie op de app kunnen gebruikers ook op een vooraf ingesteld tijdstip de taxi bestellen. Deze Scheduled Rides-functie is nu alleen nog beschikbaar in Seattle maar komt ook beschikbaar in andere grote steden met veel zakelijke reizigers. Andere nieuwe aanpassingen in de app moeten zorgen voor drie tot vier keer zoveel chauffeurs. Behalve dat de meter direct bij aankomst begint te lopen in plaats van na 5 minuten hebben klanten voortaan nog maar twee minuten om een eenmaal bestelde rit te annuleren. Wanneer klanten de chauffeur een slechte beoordeling geven, terwijl er eigenlijk iets mis ging met de app, dan telt die beoordeling niet meer mee. Verder krijgen chauffeurs voortaan een notificatie als iemand een rit aanvraagt van 45 minuten of langer. Daardoor kunnen ze van tevoren beslissen of ze daar tijd voor hebben. De chauffeurs hoeven geen afsluitkosten voor het spaarpensioen van Brand New Day te betalen en krijgen ook gratis een informatiegesprek over de regeling.

Tijdens het Offerfeest en andere voor moslims belangrijke dagen zijn er minder chauffeurs op de weg. Wanneer er tegelijkertijd evenementen zijn dan wordt een ritje vaak ruim drie keer zo duur.  Minder aanbod van chauffeurs en aanvragen betekent hogere prijzen. Hoe meer aanvragen hoe duurder een ritje wordt en is dan zelfs duurder dan rijden met de reguliere taxi. Momenteel zijn er zo’n 1000 zzp chauffeurs in Amsterdam.

De curator vermoedt grootschalige fraude bij failliet A2B Taxi uit Borne en heeft melding gedaan bij de FIOD en de ILT. Tussen verschillende taxibedrijven zou met taxi’s zijn geschoven en in de praktijk zou er vooral mee voor Uber zijn gereden door zzp’ers zonder vergunning. De bestuurder en enig aandeelhouder van A2B was een in het Verenigd Koninkrijk gevestigde onderneming van de in Amsterdam woonachtige Mohammed el M. die ook nog twee gelieerde bedrijven bestuurde, te weten Taxi Limo Twente en KLM Taxi Service. El M. is in het recente verleden persoonlijk failliet geweest, destijds ook in verband met een taxibedrijf. Mohammed el M. is in Engeland en liet de curator weten dat er geen boekhouding meer is van de onderneming omdat deze vernietigd is door de woningbouwvereniging bij de ontruiming van zijn woning. Het faillissement werd aangevraagd door Sociaal Fonds Taxi, dat nog 9.000 euro tegoed had van A2B Taxi. Het bedrijf laat een schuld achter van minimaal 109.000 euro. Ten tijde van het faillissement had het bedrijf drie taxi’s op naam staan, maar een maand eerder waren dat er nog 49. Daarvan gingen er 25 over naar Taxi Limo Twente en elf naar particulieren. Als bij één van de bedrijven de schulden te groot werden, gingen de taxi’s naar de andere BV’s en werd het eerste bedrijf opgeheven. De taxi’s reden vrijwel allemaal vanaf Schiphol en werden bestuurd door zzp’ers zonder eigen vergunning. Zij pachtten de vergunning van A2B Taxi. Uber stond toe dat met de twee chauffeurs die er op papier stonden zogenaamd alle ritten werden gereden.

UberPop

De ILT int 650.000 euro als restant van de eerder opgelegde dwangsom van 1 miljoen euro en beraadt zich nog over het opleggen van een nieuwe, hogere last onder dwangsom. Uber stopte in Nederland in november 2015 met de dienst Uberpop, nadat in totaal 48 Uberpop chauffeurs werden aangehouden. Het Openbaar Ministerie deed 29 september voor de tweede keer een inval bij het kantoor van Uber in Amsterdam en nam daar de administratie in beslag. Uber werd vanwege de Uberpop activiteiten door justitie beschouwd als een mogelijke criminele organisatie. Uber zou met de dienst Uberpop niet alleen loonbelasting hebben ontdoken, maar via een belastingconstructie met een Nederlandse CV en een adres op Bermuda vrijwel geen belasting afdragen. Er werd binnen het Nederlandse belastingstelsel een extra aftrekpost van 6,1 miljard dollar (5,45 miljard euro) gecreëerd, door de aftrekpost voor intellectueel eigendom van Bermuda te verplaatsen naar een dochteronderneming in Nederland, waar er gunstige belastingregels voor inkomsten uit immateriële bezittingen, zoals merkrechten zijn. Omdat Uber een verlies van ruim 5 miljard dollar draait kunnen ze van deze aftrekpost echter nu nog niet profiteren.

Uberpop

Uber bediende klanten in Nederland eerst nog alleen met officiële taxi’s onder de naam Uberblack, maar vanaf augustus 2014 werd deze dienstverlening uitgebreid met goedkoper personenvervoer via Uberpop. Omdat Uber deze diensten organiseerde en faciliteerde, de chauffeur een vergoeding en bonussen uitbetaalde en ook de betaling van de passagiers int, zijn ze ze volgens de voorzieningenrechter gehouden aan de wet personenvervoer.

Uber bood via de “Uberpop” app goedkoop personenvervoer aan en liet particulieren en kleine zelfstandigen de taxiritten uitvoeren. Deze moesten hiervoor dan wel de wet overtreden. Uber sloot contractueel alle aansprakelijkheid voor henzelf uit. In de contracten met de chauffeurs stelden ze expliciet dat ze zelf geen vervoerder zijn en dus ook zelf geen vervoersdiensten aanbieden. Uber diende klachten in bij de Europese Commissie tegen de toezichthouders in Spanje, Duitsland en Frankrijk voor het verbieden van de dienst Uberpop en hield in april 2015 een petitie waarvoor 15.000 mensen online tekenden.

Taxichauffeurs en de Overheid beschouwen de particuliere Uberpop chauffeurs als snorders en openden een digitaal meldpunt. De ILT (Inspectie Leefomgeving en Transport) stuurde 140 snorders in de eerste helft van 2014 een brief om ze te laten stoppen op straffe van een boete van 4.200 euro en een last onder dwangsom waarmee bij herhaalde overtreding 10.000 euro per keer wordt beboet met een maximum van 40.000 euro wegens schending van artikel 76, eerste lid, van de Wet personenvervoer 2000. De tweede helft van 2014 werden nog eens waarschuwingsbrieven verstuurd naar 32 Uberpop-chauffeurs.

Pas, nadat Uber de dienst had uitgebreid, in de nacht van zaterdag 11 oktober op zondag 12 oktober 2014 werden voor het eerst vier Uberpop chauffeurs met behulp van ILT mystery guests aangehouden en beboet met 1.500 euro. De chauffeurs tekenden bezwaar aan en drie van hen werden zes maanden later op 17 april door de rechter-commissaris in Amsterdam conform de eis veroordeeld wegens overtreding van de Wet personenvervoer en hebben nu een strafblad. De boete mocht in 10 termijnen worden afgelost. Een van de veroordeelde chauffeurs bleek nog in zijn proeftijd te zitten vanwege een veroordeling wegens uitkeringsfraude. Een andere chauffeur verklaarde door Uber misleid te zijn over de strafbaarheid. Uber kondigde meteen na de uitspraak aan een bodemprocedure aan te zullen spannen. Nu naast de voorzieningenrechter ook de strafrechter zich heeft uitgesproken heeft het O.M. Uber als verdachte aangemerkt en werd er een opsporingsonderzoek gestart om wettelijk vast te stellen dat Uber zich schuldig maakt aan het bedrijfsmatig organiseren van illegaal personenvervoer. Acht Rotterdamse Uberpop chauffeurs kwamen er af met een voorwaardelijke geldboete van 1500 euro. Er werden in totaal al 49 Uberpop snorders bij 29 acties aangehouden en voor elke betrapte snorder loopt de dwangsom voor Uber met 50.000 euro op. Onder de nieuwe last onder dwangsom zijn 7 chauffeurs aangehouden, waarmee de nieuwe dwangsom 350.000 euro bedraagt. De inspectie geeft ook de snorders een boete van 4.200 euro en bij herhaling 10.000 euro. Uber hoopt nu in de Europese Unie de classificatie van ‘digitale dienst’ te krijgen en wil hiermee de regelgeving voor reguliere transportbedrijven ontwijken. Uber moet hiervoor vijftien rechters in Luxemburg overtuigen dat het bedrijf slechts een digitaal platform is dat chauffeurs en klanten met elkaar verbindt.

Wat er aan  vooraf ging

1 oktober 2014 kreeg de Tweede Kamer een evaluatie van de pilot waaruit bleek dat er nog geen boetes waren gegeven of daadwerkelijke controles werden verricht, vanwege moeilijkheden bij de opsporing en vastlegging van de overtreding. De app kon niet offline worden gehaald omdat deze ook werd gebruikt voor de legale taxidiensten van Uber.

4 december 2014 werd in de tweede kamer met een motie gevraagd om te onderzoeken of en hoe de legale toetreding van initiatieven zoals Uber en Uberpop tot de taximarkt gerealiseerd zouden kunnen worden. De SP heeft daarna op 15 december en 17 maart schriftelijke vragen ingediend.

8 december 2014 stelde de voorzieningenrechter bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven Uber in het ongelijk gesteld en deze moest onmiddellijk stoppen met de Uberpop dienst. Een dwangsom tot een maximum van 100.000 euro bleef gehandhaafd. De Inspectie Leefomgeving en Transport heeft de dwangsom 18 mei verhoogd naar 1 miljoen.

17 december 2014 werd voor de eerste keer een boete van 10.000 euro opgelegd na een nieuwe constatering. Ondertussen startte Uber nog met het aanbieden van Uberpop taxidiensten in Den Haag en Rotterdam maar ook daar werden meteen een aantal chauffeurs beboet.

22 december 2015 komt ILT er achter dat ze alleen met een privételefoon en een creditcard een UberPOP-rit kunnen boeken. Tot dan hebben inspecteurs vergeef geprobeerd om met hun prepaid creditcards de ritten te boeken.

26 januari 2015 kwamen ruim honderd taxichauffeurs in Amsterdam bijeen om actie te voeren tegen Uber. Circa dertig Rotterdamse Uberblack taxichauffeurs zijn daarna gestopt met Uber, hebben hun telefoons ingeleverd en stapten over op een andere app.

6 februari 2015 werd uit naam van 1400 Amsterdamse taxichauffeurs een petitie ingediend bij wethouder Litjens van de Gemeente Amsterdam. De chauffeurs eisten dat Uberpop meer gecontroleerd gaat worden. In een brief aan de Gemeente Amsterdam, die werd ondertekend door ruim 800 chauffeurs, eisten ze verder dat de verantwoordelijke autoriteiten gezamenlijk harde controles uitvoeren. De chauffeurs wilden binnen 7 dagen een reactie en als er niets zou gebeuren zouden ze de confrontatie met Uberpop en zijn chauffeurs zelf aangaan. Organisatorisch zijn er op dat moment bij de ILT problemen. Er zijn geen creditcards om Uberpop accounts aan te kunnen maken en ook zijn er geen onopvallende voertuigen beschikbaar. De overtreding moet aan de hand van een lijst met kentekens gebeuren en er zijn belastende verklaringen nodig van de vervoerde klanten die de taxirit besteld hebben via hun telefoonapp. Toch besluit ILT de acties deze dagen onder druk van de politiek en de acties van chauffeurs uit te voeren.

14 februari 2015 was er rond middernacht een demonstratie tegen Uber op en rond de grachtengordel. De politie was geïnformeerd over een geplande blokkade bij de ambtswoning van burgemeester Van der Laan en sloot een deel van de Herengracht af. Hetzelfde weekeind werden in Amsterdam vier en in Rotterdam één UberPOP-chauffeur door de ILT betrapt.

17 februari 2015 werd Uberpop actief in Utrecht waarna op a8 februari ruim 200 taxichauffeurs uit Amsterdam, Rotterdam en Den Haag demonstreerden op het Malieveld in Den Haag.

21 februari 2015 waren er in Amsterdam op de Rozengracht, de Van Woustraat en de Gerard Doustraat opnieuw confrontaties, waarbij zo’n 25 taxichauffeurs 12 Uberpopchauffeurs hebben klem gereden.

23 februari 2015 bestelden taxichauffeurs een Uberpoptaxi en lieten hem naar de standplaats bij het Moreelsepark voor het gebouw van ProRail rijden, waar ze hem klemreden en de politie erbij haalden.

24 februari 2015 heeft Koninklijk Nederlands Vervoer (KNV) Taxi, om verdere escalatie te voorkomen in een brandbrief aan staatssecretaris Mansveld gevraagd om een einde te maken aan de ‘illegale taxidienst’ en deed samen met Taxi Centrale Amsterdam aangifte tegen Uber.

25 februari 2015 werd in Utrecht een Uberpopbestuurder klemgereden op het Jaarbeursplein, waarna de auto voor een dag in beslag genomen werd door de politie. De bestuurder kreeg een proces verbaal.

2 maart 2015 hebben Rotterdamse taxichauffeurs twee auto’s van Uberpop klem gereden en helemaal volgeplakt met stickers met het woord Uberpop met een rode streep er doorheen.

10 maart 2015 werden drie chauffeurs van UberPop in Amsterdam bedreigd door gemaskerde mannen met boksbeugels en hamers. Een Uberchauffeur werd op de A10 in Amsterdam klemgereden, waarna zijn banden lek werden gestoken. Er werd een vloeistof over de auto gegooid, de ruiten werden stuk geslagen en er werd een boksbeugel tegen de keel van de chauffeur gehouden. Later werd nog een tweede chauffeur bij het Rembrandtpark klemgereden door gemaskerde mannen die hem bedreigden met een hamer en zeiden dat als hij nog langer voor UberPop zou blijven rijden er represailles zouden volgen. Bij een derde incident achtervolgden diverse taxi’s een auto van Uberpop maar deze taxichauffeurs werden aangehouden en geverbaliseerd wegens roekeloos rijgedrag. Hiervan is volgens de politie ook aangifte gedaan. Naar aanleiding van de bedreigingen en de aangiftes werd de recherche op de zaak gezet. Wethouder Verkeer van de gemeente Amsterdam Pieter Litjens drong bij staatssecretaris Wilma Mansveld aan op intensivering van de handhaving.

26 maart 2015 namen de ILT en de Belastingdienst de complete administratie in beslag bij een inval in het Uber kantoor in de Vijzelstraat te Amsterdam. Het kantoor was op het moment van de inval tijdelijk gesloten en de activiteiten vonden plaats op het andere kantoor aan de Barbara Strozzilaan aan de Zuidas. De Belastingdienst heeft Uber gewezen op de fiscale verplichtingen die los staan van het al dan niet in strijd handelen met de Taxiwet en kan de belastinggegevens die bij Uber in beslag zijn genomen vergelijken en controleren met de individuele aangiften van de chauffeurs.

2 april 2015 ondervond de ILT bij een vervolgonderzoek aan het kantoor van Uber in de Vijzelstraat in Amsterdam tegenwerking van een 36 jarige medewerker en liet de persoon in kwestie arresteren vanwege obstructie.

17 april 2015 werden de eerste snorders door de rechter-commissaris in Amsterdam conform de eis veroordeeld wegens overtreding van de Wet personenvervoer en kregen hierdoor een strafblad. De boete van 1.500 euro mocht in 10 termijnen worden afgelost. De ILT heeft in Amsterdam al 23 keer proces-verbaal opgemaakt tegen UberPop-chauffeurs. De snorders moesten allen een boete van 1.500 euro. Naast de strafbeschikking kregen de snorders ook een last onder dwangsom (LOD) opgelegd, wat betekent dat bij elke nieuwe overtreding per keer 10.000 euro betaald moet worden tot een maximum van 40.000 euro.

18 april 2015 Uber wilde voor huidige en toekomstige bestuurders de opleiding, het verkrijgen van een chauffeurspas en een geneeskundige verklaring betalen. Behalve de chauffeur moet echter ook de auto aan de taxi eisen voldoen. De auto moet behalve blauwe platen ook een taximeter en een bct hebben en voorzien zijn van tariefkaarten, vergunning etc. Ondanks dat dit alles niet geregeld was, reed Uberpop gewoon door.

6 mei 2015 wordt besloten dat Uberpop eind 2015 wordt gelegaliseerd wanneer de chauffeurs een chauffeursvergunning halen en de auto door de RDW is gekeurd als taxi. Alle ander verplichtingen zoals blauwe platen, taximeter en tariefkaarten zijn voor de dienst niet meer nodig. Uber zelf heeft dan ook geen ondernemersvergunning meer nodig.

18 mei 2015 verhoogde de Inspectie Leefomgeving en Transport de maximale dwangsom van 100.000 euro naar een maximum van 1 miljoen euro. Per overtreding kost het Uber 50 duizend euro tot een maximum van 1 miljoen. De dienst werd daarna sterk beperkt en alleen nog ingezet voor contractvervoer.

4 juli 2015 hebben de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en de politie Amsterdam opnieuw een UberPop chauffeur aangehouden. De chauffeur kreeg een proces-verbaal en een last onder dwangsom opgelegd wat inhoudt dat hij bij een herhaling een bedrag van 10.000 euro moet betalen. Dit is de derde aanhouding van een UberPOP-chauffeur sinds de oplegging van een nieuwe dwangsom tegen het bedrijf in mei. Iedere keer dat een UberPOP-chauffeur wordt betrapt, krijgt Uber een boete van 50.000 euro. In totaal kan dit bedrag oplopen tot 1 miljoen euro.

20 november 2015 stopte Uber met Uberpop

31 december 2015 Uber verhoogt de commissie voor de UberX chauffeurs met 5%

25 februari 2016 Uber stopt met de luxe limousine-dienst UberLux. Hierbij werd gereden met de Mercedes-Benz S-Klasse en Audi A8. Chauffeurs die voor deze dienst werkten moeten gaan rijden met het goedkopere UberBlack. Uber biedt in Nederland alleen nog UberX, UberBlack en UberVan aan.

25 maart 2016 worden de ritprijzen van UberX met 20% verlaagd en ging het starttarief naar 1 euro. De chauffeurs die leasecontracten hebben afgesloten en hierdoor aan Uber vastzitten, kunnen geen kant op. In het begin werden de tekorten voor de chauffeurs nog gecompenseerd maar dat wel al snel ingeperkt.

4 maart 2018 bleek er een aanval op het kantoor van Uber in Amsterdam te zijn gepland voor 20 maart 2018 om 16.00 uur, zo bleek uit een ontdekte oproep in berichtendienst Telegram. In de oproep staat o.a.: ,,Alles en iedereen is welkom. Neem je bakstenen, vuurwerk en molotovs mee!” en ,,De klant is koning en de chauffeurs zijn kankerhonden en slaven” en “Uber haalt meer en meer het bloed onder mijn nagels vandaan”. “We moeten samen Uber binnenstormen. Met veel man. Ons doel: Uber moet slecht in de media komen!” en “Als Uber weg is, dan is iedereen blij.” Tot de leden die zich broeders noemen, behoren ook Uber-chauffeurs die het oneens zijn met de commissie van 25 procent. De Telegram-groep ‘WegMetUber’, heeft zo’n 267  leden. Niet zeker is of de actie nu nog wel door, gaat nu zowel de politie als Uber op de hoogte zijn van de geplande aanval.

19 februari 2019 kwamen niet Uber chauffeurs vanuit Amsterdam (60) ,Rotterdam (140) en Utrecht samen op het Malieveld in Den Haag. Organisatoren Gokhan Bilgin (R’dam) en Willem Drieling (Abcoude) werden gesteund door PvdA-raadslid Sofyan Mbarki, de Kamerleden Selçuk Öztürk (DENK) en Cem Laçin (SP) en Yilmaz een Amsterdams gemeenteraadslid. Van de ruim 11.200 taxi’s ondertekenden slechts 2.000 chauffeurs de petitie. Het animo is zo laag omdat veel taxichauffeurs ook voor Uber rijden en de demonstranten juist tegen Uber demonstreren. Denk was een van de ‘trekkers’ van de actie en heeft de demonstratie vanaf het begin gesteund, gefaciliteerd en georganiseerd vanuit het partijkantoor en bood zichzelf dus een petitie aan. Selçuk Öztürk is namelijk zelf lid van de IenW 2e Kamer commissie.

Uber schikte uiteindelijk voor ruim 2 miljoen euro met het Openbaar Ministerie. De verdiende 309.409 euro moet Uber ook terugbetalen en de verantwoordelijke moest een taakstraf van 90 uur doen. Eerder ook al voor 650.000 euro geschikt worden met de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT), voor het aanbieden van een omstreden pachtconstructie aan de chauffeurs.

18 maart 2019 demonstreerden juist tientallen Uber-chauffeurs tegen de “uitbuiting” door Uber. De chauffeurs vinden dat ze te veel uren moeten maken om een normaal inkomen te hebben. De chauffeurs verzamelden zich om 14.00 uur op het NDSM-plein en reden daarna de stad door naar het hoofdkantoor. Ondanks veel niet afgesproken getoeter, verliep het protest relatief rustig. Uber liet als reactie weten de feedback van chauffeurs uiterst serieus te nemen en heeft in de afgelopen maanden al een aantal gesprekken met chauffeurs georganiseerd om de vraagstukken te bespreken. Die gesprekken zullen de komende maanden worden voortgezet.

Uber wil gebruikers ook buiten de taxi kunnen volgen en is voornemens om een update uit te geven waarbij gebruikers toestemming kunnen geven om hen te kunnen volgen en de contactenlijst te kunnen gebruiken voor aanbiedingen. Uber kon al via een app zien welke klanten zich in welke taxi bevonden en waar ze heen gingen en kan zelfs toegang krijgen tot de camera, de microfoon en de sms-app.

Normale TTO taxi’s staan steeds vaker langs de kant met wachttijden van 1 tot 2 uur tussen de ritten.  Uber gaat bij treinwerkzaamheden voor € 4,20 per persoon naar Schiphol rijden wanneer vier passagiers de taxi delen. Buiten de actieperiode hanteert het bedrijf  ’dynamische tarieven’. Hoe groter het aanbod passagiers hoe meer de Ubertaxi kost. Dat kan oplopen tot wel 2,8 keer de normale Uber ritprijs. Uber is dan duurder dan de normale taxi. Laatste partner is Hotels.com, dat een Uber-knop in zijn app opneemt.

Uber wereldwijd

Uber heeft in verschillende andere landen te maken met chauffeurs die meer rechten willen en toezichthouders die de regelgeving aanscherpen en moest zich al terugtrekken uit Engeland, Denemarken en Hongarije.

Afrika

De politie moet in Johannesburg tussenbeide komen om het groeiende geweld tussen Uber en andere taxi chauffeurs te voorkomen. 21 augustus 2017 werd een Uber passagier doodgestoken door een taxichauffeur die zijn telefoon wilde afpakken waarmee hij Uber had gebeld. Twee Uber taxi’s werden 7 september 2017 vlakbij het Goutrain station en later een reguliere taxi buiten een winkelcentrum in de luxe buitenwijk van Sandton in brand gestoken. Van een vierde taxi werd de achterruit vernield. Er zijn al jarenlang botsingen en vechtpartijen tussen Uber en reguliere taxichauffeurs in Zuid-Afrika. In juni is een bestuurder van Uber overleden nadat hij ernstige brandwonden opliep toen ook zijn auto in brand werd gestoken door een groep taxichauffeurs. Onlangs werd een verdachte gearresteerd die een Uber chauffeur met zuur had overgoten. Uber is in Afrika snel uitgebreid en heeft daar sinds 2013 meer dan 500.000 gebruikers en 4000 chauffeurs. De dienst is verspreid over 14 Afrikaanse steden in acht landen. In maart hebben taxichauffeurs de wegen naar de luchthaven van Johannesburg geblokkeerd en duizenden reizigers in de tegengehouden. Uber Zuid-Afrika heeft nu beveiligingsbedrijven gehuurd om te reageren op oproepen van bestuurders die worden aangevallen en extra veiligheidsteams ingehuurd in gebieden waar intimidatie voor komt.

Australië

In de Australische plaats Toowoomba is begin december een man overreden door een Uber chauffeur op de oprit van zijn eigen huis. Hij kwam onder de auto terecht waarmee zijn vrouw werd thuisgebracht na een avondje uit. De chauffeur had de man niet zien liggen nadat deze voor zijn huis achter een heuveltje van de oprit in slaap was gevallen. Onderzoekers van denktank Data & Society in Vice meldde dat de aantallen en locaties van de auto’s die Uber op de kaart in zijn apps toont niet kloppen. Uber verklaarde dat dit kwam door vertraging bij het doorgeven van de gps-locatie en dat het geen opzet was. Uber heeft in Australië spyware gebruikt om chauffeurs weg te lokken bij GoCatch. De door Uber gebruikte spyware, genaamd Surfcam, werd in 2015 ontwikkeld in het Australische hoofdkantoor van Uber. Met Surfcam kon Uber alle gegevens van GoCatch en zijn chauffeurs in real time volgen. Zo werd het mogelijk om de chauffeurs direct en gericht te benaderen en ze weg te lokken bij GoCatch. Andrew Campbell van GoCatch stelt dat zijn bedrijf het heeft overleefd, maar niet zonder schade. In 2017 gebruikte Uber Surfcam ook in Singapore tegen concurrent Grab. Destijds maakte het gebruik van de spyware deel uit van de werkwijze van Uber onder oprichter en CEO Travis Kalanick. De ontwikkeling en toepassing van Surfcam zou vooral bij één medewerker hebben gelegen, die zowel in Sydney als Singapore voor Uber werkte.

België

In België werd naar aanleiding van een strafklacht door de Brusselse minister van mobiliteit Pascal Smet op 14 maart 2018 bij Uber in Brussel huiszoeking gedaan op verdenking van zwartwerken. De aanwezige administratie en boekhouding werden in beslag genomen. Onlangs werd een taxiplan van deze minister goedgekeurd waarmee Uberpop een wettelijke basis zou kunnen krijgen, mits ze voldoen aan een aantal eisen inzake veiligheid, transparantie, aansprakelijkheid en sociale en fiscale regels. Uberpop chauffeurs mogen dan wel alleen parttime werken, geen gebruik maken van de busbanen en ook mogen ze geen opstappers vervoeren. De Belgische taxisector boycot het taxiplan en betoogde er tegen op 3 maart. Sinds de start zijn er in Brussel al elf auto’s van Uber chauffeurs in beslag genomen, die ze terugkregen tegen een betaling van 3.000 euro. De rechter in Brussel heeft begin mei een voertuig van een Uberpop chauffeur verbeurd verklaard. De komende maanden volgen nog 40 rechtszaken met UberPop-chauffeurs waarbij meerdere auto’s in beslag werden genomen. De Belgische taxiverenigingen stuurden een ultimatum naar de federale en de Brusselse regering om Uberpop per 1 september helemaal te laten stoppen. Omdat de Belgische regering Uber als taxidienst nog altijd gedoogd voerde de Belgische taxisector 16 september opnieuw actie. Uberpop start zo goed als zeker nog dit jaar in Antwerpen en wellicht ook in Gent en Charleroi die beiden interessant zijn voor ritten naar de luchthaven.”

Het Belgische team werd uitgebreid van twee naar zeven mensen. Uber had intussen 50.000 Belgische gebruikers en enkele honderden chauffeurs in Brussel. De Belgische taxiverenigingen accepteerden dit niet en stuurden een ultimatum naar de federale en de Brusselse regering om Uberpop per 1 september helemaal te laten stoppen. 16 september 2017 werd een nationale manifestatie georganiseerd. Bij een nieuw protest op 27 maart 2018 deelde de Belgische politie bijna honderd bonnen uit aan de actievoerende taxichauffeurs die op of rond de Brusselse ringweg het verkeer hinderden en op- en afritten blokkeerden en de toegang tot vliegveld Zaventem afsloten. De verkeerspolitie, ondersteund door helikopterbeelden, had de opdracht op te treden tegen chauffeurs die over de schreef gingen.

De Brusselse rechtbank van koophandel heeft Taxis Verts 24 september gelijk gegeven in een zaak tegen Uberpop waardoor Uber dwangsommen van 10.000 euro per dag met een maximum van een miljoen euro riskeert. Mark McGann van Uberpop stopte daarom vanaf 14 oktober met de diensten in Brussel en ging nog vergeefs in hoger beroep. Het hof van beroep in Brussel verklaarde het beroep van Uber namelijk onontvankelijk vanwege verschillende procedureregels.

De Brusselse rechtbank van koophandel besliste dat de Uberpop diensten wel degelijk beschouwd moeten worden als een taxidienst. De rechtbank stelt zichzelf echter de vraag of de Vlaamse taxiregelgeving en de taxireglementering van de gemeente Zaventem niet in strijd zijn met het Europees recht. De rechter stelde vast dat Uber haar ondernemingsmodel in België niet kan opzetten en exploiteren omdat zij daarin gehinderd wordt door de Vlaamse taxiregelgeving en de taxireglementering van de gemeente Zaventem.

Brazilië

Uber-chauffeurs die in Brazilië werkten als zzp’ers worden door een Braziliaanse rechter beschouwd als werknemers en moeten als zodanig worden behandeld, met alle voordelen die daarbij horen. Uber gaat tegen de uitspraak in beroep. De arbeidsrechter oordeelde tevens dat Uber één van zijn chauffeurs een compensatie van ruim 9.000 euro moet betalen voor overuren, nachtdiensten, vakanties en benzine. In oktober 2016 oordeelde een Britse rechter ook al dat Uber-chauffeurs werknemers zijn en in de VS schikte Uber onlangs nog voor 20 miljoen dollar met chauffeurs, die de dienst hadden aangeklaagd voor misleiding.

Canada

De dienst in het Canadese Quebec en Montreal wordt beëindigt. Onlangs heeft Quebec het project nog een jaar verlengd, maar met strengere eisen en een zwaardere chauffeursopleiding. Uber heeft nog aangeboden om met de regering te werken aan een oplossing. Maar als er geen compromis wordt bereikt Montreal en Quebec City te trekken. Er werkten ongeveer 50 medewerkers in de provincie Québec en 10.000 chauffeurs hebben daar in een proef voor het bedrijf gewerkt.

Chili

In Chili protesteren reguliere taxichauffeurs regelmatig tegen Uber. De chauffeurs protesteerden begin september 2017 door de hoofdweg richting het vliegveld bij Santiago te blokkeren. Hierdoor ontstonden grote files en reizigers liepen over de snelweg naar de luchthaven. Een 65-jarige toerist uit Brazilië die in de file stond overleed daarbij door een hart aanval. De Chileense overheid heeft vijftien chauffeurs gearresteerd en aangeklaagd. Volgens gouverneur Claudio Orrego wordt iedereen verantwoordelijk voor het protest aangeklaagd.

China

Een Uber chauffeur heeft begin augustus in de stad Chengdu een vrouwelijke passagier beroofd en aangerand. Het 42-jarige slachtoffer werd belaagd toen de chauffeur zijn auto plotseling langs de kant zette en een mes trok. Hij dwong haar om 5000 yuan (700 euro) af te geven en reed daarna de stad uit waarna hij haar ook nog aanrandde en daar foto’s van maakte om haar te chanteren. De vrouw deed uit angst eerst gaan aangifte maar deed dat twee weken later alsnog waarna de chauffeur werd gearresteerd. Uber waarschuwde chauffeurs om vooral niet naar een protest tegen Uber te gaan en tracked de chauffeurs via GPS. Wanneer uit de track zou blijken dat de chauffeur naar een protestlocatie heeft gereden, wordt het contract per direct ontbonden. Uber zou dit doen om ‘de sociale orde te handhaven’.  In Hong Kong was Uber gestart met  Ubercargo, een bezorg- en verhuisdienst met busjes. gebruikers van de dienst kunnen echter de busjes ook gebruiken om zichzelf en de goederen te laten vervoeren. China heeft echter specifieke taxidiensten met privéauto’s verboden en het ministerie van transport eist van Uber dat ze deze vorm van vervoer van hun “Didi Dache-app” verwijderen. In 2014 voerden de lokale overheden van Shanghai en Peking ook al actie tegen de particuliere bestuurders. Het computersysteem van Uber werd 17 april opnieuw gehackt. De Chinese politie heeft 30 april een inval gedaan bij twee kantoren van Uber in Kanton (Guangzhou) en nam werktelefoons en andere apparatuur van medewerkers in beslag. De inval is onderdeel van een actie van lokale autoriteiten om illegaal transport in de stad uit te bannen. Er werden vijf Uberchauffeurs gearresteerd met behulp van mysteryguests via de Uber-app. Uber heeft het Aziatische hoofdkantoor in Hong Kong gevestigd en werd eerst nog zonder problemen ontvangen door de plaatselijke autoriteiten. In China moeten de Uber chauffeurs in loondienst zijn, minstens in het bezit zijn van een volledig rijbewijs, drie rijervaring, een blanco strafblad, een schoon verkeersovertredingen verleden en een vorrtuig hebben met minder dan 600.000 kilometers op de teller en die jonger is dan acht jaar. Het bedrijf zelf moet databescherming hebben die wordt opgeslagen en voor twee jaar bewaard wordt in China.

Denemarken

Uber stopte in Denemarken, vanwege strengere overheidsregels voor taxi’s. In Denemarken reden zo’n 1.500 chauffeurs die 18 april 2018 pas stopten. De overheid had bepaald dat alle taxi’s voortaan met stoelsensoren, rittenmeters en videobewaking moeten worden uitgerust. Eind 2017 werd een chauffeur beboet omdat hij geen taxivergunning had en zijn voertuig niet was geregistreerd als taxi. De Deense rechtbank legde in  totaal bij vier Uber chauffeurs boetes op voor in totaal 94.000 euro. Het zwaarst beboet met 64.000 euro werd een chauffeur die in 2015 5.400 ritjes reed. Voor de anderen gaat het om bedragen van respectievelijk bijna 15.000 euro, 8.000 euro en ongeveer 5.500 euro.  Belastinginformatie die via Nederland bij de Deense autoriteiten terechtkwam lag aan de basis van de veroordeling. Voor het verbod werden ook al illegaal taxiritjes gereden. In november vorig jaar werd een student beboet omdat hij zonder de juiste papieren voor Uber reed. Uber beloofde de chauffeurs waar mogelijk te steunen. Eerder genoemde boetes werden in hoger beroep bij het hooggerechtshof nog eens bevestigd.

Duitsland

Berlijn heeft Uberpop definitief verboden en de app moet offline op straffe van een boete van 25.000 euro. In Duitsland zijn sinds 25 augustus alle Uber diensten middels een kort geding verboden en Uber trekt zich langzaam terug. De rechtbank in Frankfurt trok 16 september het verbod weer in omdat de behandeling van de juridische strijd over Uber geen uitermate dringende zaak was en het kort geding dus onterecht was. De rechter in Frankfurt heeft Uber en UberPOP uiteindelijk landelijk verboden op straffe van 250.000 euro per overtreding. Uber had daarom de tarieven verlaagd naar 0,35 cent en rekende ook geen starttarief meer, waardoor er geen geld meer verdiend wordt door chauffeurs. Dit is de maximale onkostenvergoeding voor autodelen in Duitsland. Nu de Duitse Justitie sinds kort boetes van 250.000 euro per keer oplegt is Uberpop in Duitsland officieel gestopt. Voortaan gaan ze zich alleen nog richten op UberTaxi, UberBlack en UberX. (huurauto’s met chauffeur)

Finland

Uber wordt vanaf 4 juli 2018 weer actief in de regio Helsinki van Finland. Met de nieuwe wetswijziging die die 1 juli van kracht werd kunnen bedrijven als Uber makkelijker tot de taxi-industrie toetreden. Uber stopte daar in 2017, maar dankzij de wetswijziging mag Uber als tussenpersoon tussen chauffeur en passagier fungeren.

Frankrijk

In Frankrijk is Uber begin juni 2016 veroordeeld tot een boete van 800.000 euro. Taxichauffeurs staakten en blokkeerden onder andere in Parijs, Marseille en Lille uit protest tegen UberPop en bemiddelaars die klanten ronselen. De betoging ging ook uit van de Franse federatie van taxidiensten. Ook in Rijsel gingen taxichauffeurs de straat op.

Luchthavens, stations en verkeersknooppunten werden geblokkeerd en een auto van een Uber-chauffeur werd omver geduwd. Een 26 jarige Uberpop klant in Lyon werd zwaar mishandeld door taxichauffeurs en ook op andere plaatsen werd geweld gebruikt en werden er vernielingen aangericht. Tien mensen werden opgepakt, zeven agenten raakten gewond en 70 wagens raakten beschadigd. De Uberpop auto waarin Courtney Love na aankomst in Parijs werd vervoerd werd een uur lang gegijzeld en de auto werd totaal vernield. Een van de dertig Brusselse taxichauffeurs die deelnam aan de betoging moest naar het ziekenhuis worden gebracht nadat hij overreden werd. De Franse minister van Binnenlandse Zaken Bernard Cazeneuve haastte zich te verklaren dat hij achter een verbod op Uberpop staat. Ondanks alle rechtszaken blijft Uber echter illegaal passagiers vervoeren. De rechtbank verklaarde zich eerder dit jaar onbevoegd en de zaak is in cassatie. In afwachting van een uitspraak beloofde de minister dat Uberpop auto’s in beslag zullen worden genomen wanneer ze worden gesnapt. Sinds januari heeft de Franse regering ruim 420 gerechtelijke procedures opgestart. Uber moest van het Hooggerechtshof 1,2 miljoen euro betalen aan reguliere Franse taxibedrijven.

Uber is door de rechtbank in Parijs veroordeeld voor frauduleuze bedrijfsvoering, omdat de diensten niet als commerciële transportdienst, maar als carpooling werden geadverteerd. De rechtbank in Parijs legde Uberpop half oktober 2014 een boete op van 100.000 euro vanwege het adverteren met super lage prijzen. 15 december en 25 juni blokkeerden taxichauffeurs de wegen van en naar de vliegvelden als protest tegen Uberpop en veroorzaakten lange files. Een Franse rechter verklaarde de dienst niet te kunnen verbieden, maar op grond van een eerder dit jaar aangenomen wet is Uberpop per 2015 in ieder geval onwettig. Uberpop heeft in Frankrijk de dienst uitgebreid naar de steden Marseille, Straatsburg en Nantes. Eerder werd al begonnen in Parijs, Lyon, Lille, Bordeaux, Toulouse en Nice. Franse taxichauffeurs hebben Uber openlijk de oorlog verklaard. In Parijs werd 11 juni 2015 een Uberpop chauffeur vrijgesproken. De rechtbank vond het vervoeren van een persoon tegen betaling onvoldoende is om het te beschouwen als een uitbating van een taxi zonder toestemming, waarvoor stationeren en rondrijden op de openbare weg op zoek naar klanten voor nodig is. Uber haalde begin juli Uberpop uit de lucht. Twee managers werden eerder die week aangehouden en ondervraagd over “illegale activiteiten” met Uberpop. Ze moeten 30 september voorkomen. Het gaat om de directeur van de Franse tak en de directeur van Uber West-Europa. De Franse autoriteiten vinden het niet terecht dat Uber niet dezelfde belastingen en sociale premies betaalt als reguliere taxibedrijven.

Het Hooggerechtshof in Parijs heeft 22 september het hoger beroep van Uber afgewezen en de recente wetgeving met betrekking tot het verlenen van taxidiensten zonder de vereiste diploma’s en vergunningen als niet strijdig met de grondwet bevonden. Het Franse hof staat toe om dit definitief als strafbaar delict in nieuwe wetgeving op te nemen. Pierre-Dimitri Gore-Coty, de directeur van Uber West Europa en Thibaud Simphal de directeur voor de Franse divisie moesten 30 september terecht staan. Ze zijn veroordeeld tot het betalen van respectievelijk dertig en twintig duizend euro, waarvan de helft voorwaardelijk is. Uber gaat hiertegen in beroep.

India

Concurrent Ola heeft chauffeurs van Uber in India met nepaccounts ruim 400.000 nepritten laten rijden. Zo’n 23.000 chauffeurs zouden hierdoor bij Uber gestopt zijn. Uber stapte naar de rechter en claimt 7,5 miljard dollar ter compensatie van de geleden schade. Het Indiase conglomeraat Tata investeert ruim 90 miljoen euro) in Uber. Daarmee is Tata nu de belangrijkste samenwerkingspartner van Uber in in India, die daar in achttien steden actief is. India en China zijn voor Uber de landen met groeicapaciteit. Uber wil 1 miljard dollar aan kapitaal zien op te halen in India en zo proberen om de komende zes tot negen maanden één miljoen ritten per dag te krijgen. In New Delhi werd Uber tijdelijk verboden nadat een vrouw door een chauffeur van UberPOP werd verkracht. De chauffeur werd tot levenslang veroordeeld. Topqan Eric Alexander verdacht concurrent Ola het incident in scène te hebben gezetm en zocht de medische gegevens van de vrouw op. Hij zou het dossier een jaar in handen hebben gehad en aan anderen hebben getoond, voordat zijn kopie uiteindelijk werd vernietigd. Alexander werd na de onthulling van het incident in juni ontslagen. Het slachtoffer stelde Uber verantwoordelijk en spande een rechtszaak aan die door Uber werd geschikt. Uber wil desondanks 838 miljoen euro investeren, omdat India na de Verenigde Staten de belangrijkste markt is. Uber is in achttien steden actief en wil groeien naar 1 miljoen ritten per dag in de komende zes tot negen maanden.

Israël

Uber moest de carpooldiensten Uber Night en Uber Day in Israël van de rechter staken. Onder andere de Israëlische minister van Transport en de vakbond voor taxichauffeurs hadden zich tegen de carpooldiensten uitgesproken. Uber begon zijn proef met Uber Night, een carpooldienst voor mensen die ’s nachts reizen. Daarna werd het programma uitgebreid met Uber Day voor de dagritten. Net als met Uberpop hebben de chauffeurs geen licenties of vergunningen en zou er sprake zijn van een illegale taxidienst. Uber zei dat het niet ging om een taxidienst, omdat de gevraagde vergoedingen enkel nodig waren om de onderhoudskosten voor auto’s te dekken.

Italië

De Italiaanse rechtbank had Uberpop verboden omdat de dienst als Uberpop ‘oneerlijke concurrentie’ creëert. De rechtszaak kwam er naar aanleiding van een petitie van taxibedrijven. Volgens de rechtbank maakt Uber zich schuldig aan oneerlijke concurrentie en werd daarom verboden. Het verbod werd gedurende het hoger beroep opgeschort. De rechtbank bepaalde in het hoger beroep dat Uber zijn diensten in Italië mag blijven aanbieden. Italiaanse taxibedrijven spanden de rechtszaak aan. Zij vonden dat Uber zich schuldig maakte aan oneerlijke concurrentie. De bedrijven kregen in hoger beroep dus uiteindelijk ongelijk, daarom hoeft de blokkade niet opnieuw te worden ingevoerd. Ook in Noorwegen en Brazilië wordt Uber beschouwd als taxibedrijf met personeel en niet als bemiddelaar.

Marokko

Taxichauffeurs in de Marokkaanse stad Casablanca hebben diverse van hun concurrenten die rijden voor Uber via die app in de val gelokt en overgedragen aan de politie. De chauffeurs verzetten zich al sinds de komst van Uber in de stad tegen de dienst; deze actie is de meest recente in een lange reeks protesten. De dienst staat formeel ook te boek als illegaal, al wordt er ogenschijnlijk niet tegen Uber opgetreden.

Mexico

In Mexico worden Uber-taxi’s stelselmatig aangevallen met knuppels, stenen, eieren en bloem. In Guadalajara werden Uber-chauffeurs aangevallen en ontvoerd en van hun auto’s beroofd. Begin augustus zijn er opnieuw vijf incidenten geweest in de buurt van de luchthaven van Guadalajara. Gewapende en gemaskerde overvallers gijzelden de chauffeurs en eisten dat de medewerkers zouden vertellen waar de andere Uber-chauffeurs waren. Een groot deel van de belaagde chauffeurs ligt in het ziekenhuis nadat ze ze met de wapens zijn geslagen en in een buitenwijk werden gedropt. De Mexicaanse taxichauffeurs zien hun inkomsten en hun toekomst in gevaar komen en gebruiken alle mogelijkheden die er zijn om de dienst waar zo’n 200 duizend mensen gebruik van maken te stoppen.In juli werden er circa twaalf Uber-chauffeurs vastgehouden omdat ze hun werk zonder vergunningen zouden uitvoeren. Lokale taxivakbonden eisen een algeheel verbod van de dienst. Uber is verhoudingsgewijs veel groter in Brazilië en Mexico dan in thuismarkt Amerika.

Saudi Arabie

Uber heeft de diensten in de emiraten tijdelijk stilgelegd, nadat circa vijftig chauffeurs het afgelopen weekend werden gearresteerd. In de Emiraten gelden strenge regels en er mag alleen gewerkt worden met gelicentieerde limousinebedrijven die niet direct de concurrentie mogen aangaan met lokale taxifirma’s. Uber is sinds 2013 actief in Abu Dhabi. ook in Helsinki zijn er de nodige problemen met de dienst.

Spanje

In Spanje staakte Uber de activiteiten, nadat de rechtbank ook daar besloot dat de Uberpop dienst illegaal is. Een rechtbank in Barcelona heeft een zaak over het Spaanse verbod op de diensten van Uber doorverwezen naar het Europees Hof van Justitie die uit moet gaan maken of Uber een transportbedrijf is of een informatiedienstverlener. Het hof gaat ook bepalen of de Spaanse wet die Uber verbood in strijd is met Europese wetten. De uitspraak wordt verwacht in het najaar van 2016.

Verenigd Koninkrijk

24 september demonstreerden meer dan 1000 taxichauffeurs tegen Uber, Tfl en soortgelijke diensten en veroorzaakten een verkeersinfarct in het centrum van Londen. Klanten werden ritten in rekening gebracht die ze onmogelijk hebben kunnen maken en kregen te maken met ritten die door Uber in rekening worden gebracht terwijl die niet gereden zijn en worden bedreigd. De Engelse ILT Regulator Transport for London (TfL) heeft aangekondigd de regels voor de taximarkt te gaan herzien. De vergunning van Uber in Londen werd eind september 2017 ingetrokken omdat er onvoldoende verantwoordelijkheid werd genomen voor openbare orde en veiligheid. Een tribunaal heeft daarnaast in hoger beroep bepaald dat chauffeurs geen zelfstandige onderaannemers zijn en moeten daarom een minimumloon en vrije dagen krijgen. Twee chauffeurs hadden namens een groep van in totaal negentien chauffeurs de zaak aangespannen. De uitspraak van vorig jaar is in hoger beroep dus nu bevestigd. De chauffeurs becijferden eerder dat ze iets meer dan 5 pond netto per uur verdienden. Er reden 40.000 chauffeurs in Londen voor Uber van in totaal zo’n 50.000 in het gehele Koninkrijk en zo’n 3,5 miljoen Londenaren maakten gebruik van de app. Burgemeester Sidiq Khan laat weten het besluit van TfL volledig te steunen. De Uber app zelf is niet in strijd met de wet, oordeelde het gerechtshof eerder. Uberchauffeurs in Londen hebben zich het afgelopen jaar 32 keer schuldig gemaakt aan verkrachting. Dara Khosrowshahi is 3 oktober in Londen om overleg te voeren met Transport for London en de Britse minister voor Verkeer. Bij de hoorzitting op 11 december 2017 wordt een datum bepaald voor een uitgebreidere hoorzitting in 2018. Uber is ook in gesprek met de ov-autoriteit Transport for London (TfL) om te proberen het geschil buiten de rechtbank op te lossen. Hangende het hoger beroep mag Uber doorgaan met zijn activiteiten in Londen. De circa 5.000 Britse chauffeurs moeten van de rechter minimaal het minimumloon krijgen en hebben recht op pauzes en vrije dagen en daar bovenop vakantiegeld. Uber zal zijn juridische strijd nu voortzetten door naar het Britse Hooggerechtshof te stappen. Een 38-jarige Pakistaanse Uber-chauffeur is 10 mei 2018 veroordeeld tot twaalf jaar cel voor het in juli 2016 verkrachten en aanranden van een 27 jarige vrouwelijke passagier. Voor de verkrachting en aanranding werd de man veroordeeld voor respectievelijk twaalf en acht jaar cel, die de man gelijktijdig mag uitzitten. Zodra hij zijn straf heeft uitgezeten, wordt hij het land uitgezet. Uber  heeft een schikking getroffen met twee vrouwen die tijdens hun ritten via de dienst zijn aangerand door hun fake chauffeur. Dat gebeurde in de Britse stads Leeds in december 2015. Advocatenkantoor Irwin Mitchell, dat de vrouwen bijstond, bracht de deal naar buiten. De chauffeur die de beide vrouwen aanrandde, gebruikte het account van zijn broer. Hij werd er niet voor aangeklaagd. Uber wil dat elke Londense chauffeur  vanaf 2025 elektrisch gaat rijden.

Uber heeft een schikking getroffen met twee vrouwen die tijdens hun ritten via de dienst zijn aangerand door hun fake chauffeur. Dat gebeurde in de Britse stads Leeds in december 2015. Advocatenkantoor Irwin Mitchell, dat de vrouwen bijstond, bracht de deal naar buiten. De chauffeur die de beide vrouwen aanrandde, gebruikte het chauffeursaccount van zijn broer. Hij werd er niet voor aangeklaagd.

Verenigde Staten

Uber-ceo Dara Khosrowshahi startte in San Francisco en heeft de cultuur binnen Uber de hoogste prioriteit gegeven. Na een periode van ruzies, conflicten en seksuele intimidatie op de werkvloer wil ze dat er weer rust gaat komen.

In de VS wordt de divisie voor het leasen van de taxi’s nog dit jaar gesloten of verkocht. Ongeveer vijfhonderd banen gaan hiermee verloren, tenzij ze in de verkoop worden meegenomen. Uber zette de divisie in 2015 op met een investering van circa 600 miljoen dollar. Door het intensieve gebruik van de leaseauto’s en de hoge kosten was er zoveel waardeverlies dat ondanks de hogere leasetarieven er toch forse en onhoudbare verliezen geleden worden. De vloot van de leasedivisie van Uber genaamd Xchange Leasing bedraagt circa 40.000 auto’s door de gehele VS. Het sluiten is volgens Uber tevens te wijten aan leaserijders die niet aan hun financiële verplichtingen voldoen. Daarnaast moest Uber in januari nog een boete betalen van 20 miljoen dollar van Amerikaanse toezichthouders omdat het valse of misleidende claims had gedaan over zijn lease-activiteiten. In een schikking heeft Xchange Leasing ingestemd met het betalen van 210.000 dollar aan 336 leaserijders in Massachusetts. Daarnaast betaalt ze nog eens een boete van $ 40.000 aan het AG’s Local Consumer Aid-fonds. Volgens het kantoor van de AG heeft Xchange Leasing ingestemd met het betalen van tolgelden die voortvloeien uit Pay-By-Plate-transacties die naar het bedrijf werden verzonden. Xchange maakte soms de betaling te laat over, waardoor boetes werden opgelegd. Uber bracht ook bestuurders twee of drie keer het bedrag van de werkelijke betaling in rekening.

Een rechter in San Francisco heeft ingestemd met de deal tussen Uber en de ontevreden klanten. Uber had op de website staan dat er 20 procent bovenop de ritprijs zou komen als fooi voor de chauffeurs en stak de helft hiervan in eigen zak. Uber gaat de klanten nu compenseren en betaalt ongeveer 384.000 dollar terug. Walmart gaat een proef beginnen om boodschappen te laten bezorgen door Uber.

Seattle heeft een wet aangenomen waarin wordt bepaald dat chauffeurs van Uber zich kunnen aansluiten bij de salarisonderhandelingen van de vakbonden van reguliere taxichauffeurs. De vergoedingen die Uber-chauffeurs krijgen, zijn in de afgelopen jaren fors omlaag gebracht zodat veel chauffeurs minder dan 3 dollar per uur verdienen.

In Florida werd een Uber chauffeur op heterdaad betrapt toen hij zich als betaling oraal liet bevredigen door een klant die werkzaam is in de prostitutie. De chauffeur kreeg een boete van 500 dollar.

In San Francisco werd een Uber chauffeur gearresteerd voor het aanvallen van een passagier met een hamer na een discussie over de genomen route.

De politie heeft een 45-jarige Uber-chauffeur aangehouden vanwege het willekeurig neerschieten van mensen op drie locaties in de plaats Kalamazoo Michigan, 240 kilometer ten westen van Detroit. Bij de arrestatie werd een vuurwapen aangetroffen. Vier vrouwen werden door hem doodgeschoten op de parkeerplaats van een restaurant, een vader en een zoon bij een autobedrijf. Een 14-jarig meisje dat door de rondvliegende kogels bij het restaurant werd geraakt, ligt in kritieke toestand in het ziekenhuis. Hij verklaarde dat de Uber-app op zijn telefoon zijn ,,geest en lichaam overnam” en dat hij zich na het inloggen een marionet voelde waarna de duivel hem opdracht gaf om mensen te vermoorden. Uber stelt dat de chauffeur was gescreend voordat hij aan het werk mocht en dat hij geen strafblad zou hebben gehad.

Uber betaalt San Francisco en Los Angelos allebei vijf miljoen dollar per schikking vanwege misleiding van klanten over het controleren van de chauffeurs. De reclame met de slogan ‘veiligste rit’, terwijl het de controles van haar chauffeurs helemaal niet op orde had wordt niet meer gebruikt. Vorig jaar vonden Californische toezichthouders bewijs dat het bedrijf bij het screenen van haar chauffeurs 25 veroordeelde criminelen over het hoofd zag, waaronder mensen die straf hadden uitgezeten vanwege ontvoering en moord.

Ook in Colorado werd door toezichthouder PUC een boete van 8,9 miljoen dollar  opgelegd wegens het onvoldoende controleren van chauffeurs.  Het gaat om een boete van 2.500 dollar per dag per chauffeur die onterecht in een Uber reed. In totaal zijn daar 57 mensen aan het werk gelaten die in het verleden zijn veroordeeld voor misdrijven of voor ernstige verkeersovertredingen zoals rijden onder invloed. Ook hadden sommige chauffeurs geen geldig rijbewijs. Eén chauffeur was een recidivist die in het verleden uit de gevangenis is ontsnapt. Uber wist de achtergrond van de betreffende chauffeurs, maar liet ze gewoon aan het werk. Volgens de PUC vonden de overtredingen in het afgelopen anderhalf jaar plaats en moest er dagelijks gedreigd worden met civiele straffen” voordat documenten werden overlegd.

In Californië kwam Uber in opspraak vanwege de nieuwe carpooldienst waarbij de chauffeurs passagiers oppikken langs routes naar evenementen en het vliegveld. Dit is wettelijk verboden volgens de lokale wet op charter vervoer. In Californië maakte de staat wel al afspraken met Uber, zoals verzekering en registratie van de chauffeurs. Ook in Los Angeles en San Francisco lopen er aanklachten. Uber wil het probleem uit de weg gaan door in contracten het recht op klagen bij een geschil over de arbeidsrelatie te verbieden.

In New York zijn het de chauffeurs van Uber die protesteren tegen het afromen van de ritten met steeds hogere commissie. Als het wetsvoorstel van New Yorkse burgemeester De Blasio wordt aangenomen, mag Uber niet meer dan 201 nieuwe chauffeurs per jaar aannemen. Hierdoor zal het bedrijf tot september 2016 slechts één procent groeien. Het bedrijf groeit nu met drie procent per maand. Uber werd in september 2014 gehackt en daarbij werden van ongeveer 50.000 taxichauffeurs de naam en het rijbewijsnummer gestolen. In Kansas stopte Uber nadat de dienst verboden werd. Uber schikt voor 20 miljoen dollar met chauffeurs die zich misleid voelen over de verdiensten waar zij op mochten rekenen.

In Californië heeft de Californië Labor Commission besloten dat Uber-chauffeurs moeten worden gezien als loonkrachten in plaats van zelfstandigen. Uber is in beroep gegaan tegen het besluit en had de steun van 400 andere chauffeurs die wel zelfstandig willen blijven. Wanneer de chauffeurs in de staat moeten worden aangemerkt als fulltime werknemers in plaats van zelfstandigen zoals nu het geval is zal Uber sociale premies moeten gaan afdragen en dat is nu juist het verdienmodel van de service. In de zaak schikte Uber voor ruim 88 miljoen euro.

Uber kreeg van de toezichthouder in Californië een boete van 7,6 miljoen euro, omdat ze geen informatie wil afstaan over de beschikbaarheid en het aantal aanvragen van auto’s voor invaliden vervoer. Als Uber niet binnen 30 dagen betaalt, wordt de licentie opgeschort. De California Public Utilities Commission (CPUC) wil onder meer cijfers ontvangen over ongelukken met Uber-auto’s, het aantal ritten per postcode, het aantal geweigerde ritten en de bedragen die passagiers betalen voor hun rit. Uber wilde geen namen van chauffeurs prijsgeven omdat dit “de privacy van individuele passagiers en chauffeurs in het geding brengt” en ging vergeefs in beroep. In New York kwam Uber ook al in de problemen door het achterhouden van data. Ondanks dat een eerdere proef mislukte vanwege verzekeringskwesties start Uber in New York alsnog met exclusieve koeriersdiensten voor elite winkels in de buurt van Fifth Avenue. Wanneer het project aanslaat wil het bedrijf uitbreiden naar San Francisco. De Public Utility Commission schikte eind maart 2017 met Uber in Pennsylvania voor $ 11,4 miljoen voor het van februari tot augustus 2014 uitvoeren van 122.998 taxiritten zonder vergunning.

Uber koopt elektrische voertuigen op via Xchange Leasing, om deze aan chauffeurs in de Amerikaanse staat Oregon te verleasen. In 2019 moet 10 procent van alle Uber-chauffeurs in de Amerikaanse staat elektrisch rijden. Eerder lanceerde Uber vergelijkbare pilots in Londen, Madrid en Parijs. Het programma wordt nu voor het eerst in de Verenigde Staten gelanceerd. Uber koos voor Portland omdat daar al veel wordt geïnvesteerd in laadinfrastructuur.

Zeker acht mensen zijn 31 oktober 2017 doodgereden met een gehuurde pickup truck in New York. Ook zijn er twaalf gewonden gevallen. De terrorist reed kort na 15.00 uur plaatselijke tijd met hoge snelheid in op fietsers en voetgangers. De man (29) riep Allahu akbar en stapte na het inrijden op een menigte uit zijn voertuig met twee nepwapens uit en werd daarop neergeschoten door de politie. Volgens New York Post gaat het om een Sayfullo Siapov, een Oezbeekse immigrant, woonachtig in Florida en stond hij bekend als ’een vriendelijke Uber-chauffeur’.

Uber onwikkeld loyaliteitsprogramma Uber Rewards. Begin dit jaar werd het programma al in een aantal Amerikaanse steden gelanceerd, waaronder New York, Miami en San Diego, om vervolgens uit te breiden naar de 25 grootste steden van het land. Op korte termijn lijkt ook Nederland te volgen. Bij gemiddeld 225 tot 250 dollar aan Uberdiensten krijgen klanten vijf dollar korting.

Zuid Korea

Topman Travis Kalanick werd aangeklaagd door de Koreaanse justitie vanwege het overtreden van vergunningsregels, die autoverhuurbedrijven verbieden om taxidiensten te rijden. Op de overtreding staat ten hoogste twee jaar cel en een boete van ongeveer 15000 euro.

In Pittsburgh rijden voor Uber zelfrijdende taxi’s. Vooraf weet een passagier niet dat hij een zelfrijdende taxi krijgt, die voorrijd met twee medewerkers. Een achter het stuur en een die het gedrag van de taxi bijhoudt. Voor deze test werkt wordt onder andere samengewerkt met Volvo die de SUV’s levert. Mercedes Benz-fabrikant Daimler en Uber willen zelfrijdende auto’s opnemen in het Uber taxinetwerk. Daimler is al een tijd bezig met het ontwikkelen van zelfrijdende auto’s. Er zijn geen plannen om samen technologie te ontwikkelen voor de zelfrijdende auto’s. In Pittsburgh werd een modelstad gebouwd om de zelfrijdende auto te testen.

Zembla, een programma van de VARA maakte een uitzending over het bedrijf en ontdekte dat Uber een bv in Amsterdam gebruikt om Britse omzetbelasting te ontwijken. De Britse schatkist liep daardoor vorig jaar 23 miljoen pond mis. Volgens Zembla maakt Uber gebruik van een fiscale constructie waarbij het bedrijf profiteert van vrijstellingen in zowel de Britse als Nederlandse belastingwet. De 40.000 Britse Uber-chauffeurs hoeven als zelfstandig ondernemer tot 85.000 pond geen omzetbelasting te betalen. Ook de commissie die Uber ontvangt is onbelast.

Dit artikel wordt u aangeboden door

BVS Taxi Ter Aar

Griekenland

Alexis Tsipras heeft 8 juli 2019 de vervroegde verkiezingen verloren. Het opkomstpercentage lag rond de 56 procent en de winnaar is Kyriakos Mitsotakis, leider van de conservatieve partij Nieuwe Democratie (ND) In 2014 was Mitsotakis minister van administratieve hervorming met als taak het ambtenarenapparaat af te slanken. Zijn rechts-conservatieve Nieuwe Democratie (ND) werd eerder verantwoordelijk gehouden voor de crisis maar kreeg desalniettemin bijna 40 procent van de stemmen. Kyriakos Mitsotakis is de eerste die sinds de crisis in 2010 uitbrak een absolute meerderheid behaalt. De 51-jarige Kyriakos Mitsotakis is nu de nieuwe premier, een functie die ook zijn vader vervulde begin jaren negentig. Mitsotakis beloofde tijdens zijn campagne de belastingdruk weer drastisch te verlagen. Bij het staatsbedrijf Hellenic Petroleum wordt Yannis Papathanasiou naar voren geschoven. Yannis was de minister van Economie en Financiën en lid van het Helleense parlement bij Nieuwe democratie sinds 2002.

De links-radicale regeringspartij Syriza van premier Alexis Tsipras, die vier jaar geleden nog de grote winnaar was, haalde zo’n 31 procent van de stemmen. Tsipras werd door de kiezers afgerekend voor de ingrijpende bezuinigingen die hij de afgelopen vier jaar doorvoerde. Onder zijn regering moesten scholen hun schoonmakers ontslaan, werden ambulances wegbezuinigd en de belastingtarieven verhoogd. Dankzij zijn impopulaire maatregelen groeide de Griekse economie weer enigszins, evenals het nationaal inkomen en ook de werkloosheid daalde.  De overheid kon de laatste tijd weer veel goedkoper geld lenen en de rente op staatsobligaties met een looptijd van tien jaar daalde tot slechts 2%. De extreem-rechtse Gouden Dageraad, in 2015 nog de derde partij van het land, bleef volgens de eerste uitslagen hangen op 2,9 procent van de stemmen en is hierdoor uitgeschakeld.

Na acht jaar eindigde op 20 augustus 2018 het Europese noodprogramma en kreeg Griekenland tot slot nog 15 miljard euro mee. De schuldenlast werd verlicht door looptijden van leningen met tien jaar te verlengen en zo’n 5 miljard euro in vervroegde aflossingen te steken. Inmiddels bedraagt de Griekse staatsschuld 325 miljard euro. Vier keer per jaar wordt het land door de Troika (De Europese Commissie (EC)/De Europese Centrale Bank (ECB) en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) doorgelicht. Dit versterkte toezicht is een belangrijk onderdeel van een breed pakket aan afspraken over de beëindiging van de noodsteun. Griekenland geeft vanaf 25 juni 2018 weer obligaties uit met een looptijd van vijf jaar. Het is voor het eerste sinds 2014 dat het land weer actief is op de financiële markten. De ECB heeft de afgelopen vijf jaar 7,8 miljard euro verdiend aan Griekse staatsobligaties. De winst wordt naar rato uitgedeeld aan de 19 nationale centrale banken van de Eurozone. Volgens een rapport van de Europese Rekenkamer hebben de programma’s voor Griekenland slechts beperkt bijgedragen aan herstel in het land. Het rapport richt zich met name op het functioneren van de Europese Commissie in het proces waarbij ook het Internationaal Monetair Fonds (IMF), de Europese Centrale Bank (ECB) en het Europese noodfonds ESM zijn betrokken. Volgens de rekenkamer had de commissie geen ervaring met het beheer van het proces en was er onvoldoende onderbouwing voor de verhogingen van de btw en accijnzen.

Eind 2016 werd voor de vierde keer de schuldenlast van Griekenland verlicht. In 2011 schreven de banken zo’n 100 miljard euro af, in 2012 werden leningen verlengd en werd de rente verlaagd en werden opnieuw de rentes verlaagd en de termijnen opgerekt. De Griekse premier Alexander Tsipras werkte het nieuw afgesloten akkoord dat werd bereikt voor een driejarige lening van circa 86 miljard maar moeizaam af. Het Griekse parlement heeft 18 mei 2017 met een krappe meerderheid van 153 tegen 148 ingestemd met verdere besparingen op pensioenen en andere bezuinigingen ter grootte van 4,9 miljard euro. De ministers van Financiën van de EU werden het eens over het feit dat vanaf 2018 voor een periode van vijf jaar een primair begrotingsoverschot van 3,5% gehaald moest kunnen worden, maar werden het eerder niet eens over schuldverlichting, omdat het IMF nog steeds niet mee deed. De pieken in afbetalingsverplichtingen werden afgevlakt, door de looptijden van de leningen opnieuw te verlengen. Bij ESM kwam geen opslagtarief op de oude leningen, zoals eerder was afgesproken. Lagarde heeft namens het IMF haar eisen om mee te gaan betalen bijgesteld en heeft het nu alleen nog maar over het verlengen van looptijden, het verlagen van rentes en tijdelijke betalingsvrijstellingen en niet langer over het wegstrepen van schuld. 4 december 2017 lag er een nieuw akkoord voor een nieuwe uitbetaling van vijf miljard.

Het verlaten van de EU door Griekenland (Grexit) werd eerder al op het nippertje voorkomen door extra geldinjecties en politieke druk vanuit de EU.  Meer Grieken moesten belasting gaan betalen en er kwamen al wat ingrepen om de uitzonderlijk zwakke financiële basis van de pensioenfondsen te verbeteren. Het Griekse parlement stemde 22 mei 2016 met 153 voorstemmers en 145 tegenstemmers ook in met verhogingen van de btw (23 naar 24 %), meer toeristenbelasting, accijnzen (op alcohol, tabak, benzine) en het duurder maken van betaaltelevisie, internet en olie. Tekorten worden momenteel gedekt door de miljarden die worden verdiend met vluchtelingendeals. Het afschuiven van het vluchtelingenprobleem door Europa is voor Griekenland een mooie en constante inkomstenbron geworden en heeft er toe bijgedragen dat het land er weer enigszins bovenop komt.

Banken mogen nu ook slechte leningen verkopen en er wordt een nieuw privatiseringsfonds opgezet. Al deze maatregelen moesten bij elkaar 1,8 miljard euro opbrengen om de Trojka tevreden te stellen. Het Griekse parlement heeft, ondanks rellen en protesten, eerder ook al een verhoging van de inkomstenbelastingen een verdere versobering van de pensioenen goedgekeurd. Hiermee werd voldaan aan alle eisen van de Trojka, die 24 mei 2016 opnieuw bijeen kwam om een nieuwe uitbetaling 10,3 miljard euro vrij te maken die in delen werd uitgekeerd. 6,8 miljard werd ingezet voor de aflossingen op schuld en rentebetalingen en 3,5 miljard euro voor het wegwerken van binnenlandse betalingsachterstanden. Hiervoor moest nog wel eerst voldaan worden aan de gedeeltelijke verkoop van een staatsdeelneming in de elektriciteitsmaatschappij ADMIE en het beperken van een aantal inkomensvoordelen van Griekse gepensioneerden. Het eerste deel (7,5 miljard) kwam 17 juni 2016 vrij. Hiermee konden de vervallen aflossingen voldaan worden. Met de laatste tranche van 1,8 miljard op 20 juli werd de EU terugbetaald. In een rapport zegt IMF-voorzitter Christine Lagarde dat het IMF vooralsnog niet mee zal doen aan nieuwe noodleningen, omdat ze geen geld mogen lenen aan een land dat geen uitzicht heeft op een houdbare schuldenlast.  Het IMF stelde dat nog niet alle hervormingen zijn doorgevoerd, nog niet afgerond zijn of nog niet hebben opgeleverd wat werd verwacht. Wolfgang Schäuble benadrukte in een interview dat een kwijtschelding van schulden voor Griekenland geen optie is. “Dat is niet toegestaan door de regels van het verdrag van Lissabon. Om dat te kunnen doen zou Griekenland de eurozone moeten verlaten.

Sinds 1 oktober 2015 vallen de grote Egeïsche vakantie-eilanden als Rhodos, Mykonos, Santorini, Skiathos, Naxos en Paros in een hoger belastingtarief. De boeren op de eilanden zagen het belastingtarief verdubbelen van 13 naar 26 procent. Ondernemers betaalden tot wel 70 % belasting.

In het nu lopende akkoord tussen Griekenland en de Trojka staan aanzienlijke en vergaande maatregelen inclusief de overdracht van 50 miljard aan Griekse Staatsbezittingen, ophoging van de solidariteitsbelasting van 4 naar 6% voor inkomens tussen 50- en 100 duizend euro, bezuinigingen van een half miljard op defensie, vermindering van landbouwsubsidies en het verder liberaliseren van de ruim honderd beschermde dienstverlenende beroepen. Acht brieven aan betrokken EU functionarissen met explosief materiaal werden half oktober in een postkantoor in Griekenland onderschept en onschadelijk gemaakt. Zowel Jeroen Dijsselbloem als Pierre Moscovici, Klaus Regling en de Griekse oud-minister Gikas Hardouvelis zouden de brieven hebben moeten ontvangen. Eerder zijn twee bombrieven wel ongemerkt vanuit Griekenland verstuurd. Woensdag onderschepte de postkamer van het Duitse ministerie van Financiën in Berlijn een brief met springstof die was gericht aan Dijsselbloems collega Wolfgang Schäuble. De dag erna raakte een werkneemster in het Parijse IMF-kantoor gewond bij het openen van een bombrief.

Uitverkoop

Griekenland brengt 50 miljard in door Staatsbezittingen in een EU fonds onder te brengen en ook dit wordt gebruikt om de schulden aan ECB, EU, IMF, ESM, EFSM af te betalen en de banken verder te herkapitaliseren. In april verkocht de overheid een belang van 67% in de Griekse haven Piraeus aan de Chinese transportreus COSCO. Het Duitse Fraport, het Duitse moederbedrijf van luchthaven Frankfurt Airport en zijn Griekse partner Copelouzos nemen veertien regionale luchthavens waaronder die van de toeristeneilanden Kos en Rhodos en het vliegveld van Thessalonikid over voor slechts 1,2 miljard euro en vier jaar lang een investering van 330 miljoen euro De deal werd eind 2015 officieel en geeft het recht op 40 jaar gebruik van de vliegvelden voor 23 miljoen euro per jaar. Het Griekse postbedrijf staat te koop, maar ook het oude vervallen Olympische complex en enkele jachthavens. Marinopoulos, de grootste supermarktketen, heeft faillissement aangevraagd en moest voor 477 miljoen gered en doorgestart worden door de banken en Sklavenitis. De verkoop van treinmaatschappij Trainose was de volgende stap, deze werd voor 45 miljoen euro begin 2017 aan Italië verkocht. Ook Rusland had interesse getoond.

De 86 miljard EU steun word betaald via het EFSM en het ESM. Voor de komende jaren is beloofd dat Griekenland ook kan rekenen op 35 miljard euro uit verschillende EU programma’s om hiermee de groei en werkgelegenheid te stimuleren. Sinds begin 2015 kan Griekenland tot 2020 ook beschikken over 280 miljoen euro via FEAD, een Europees fonds voor voedselhulp en nog enige miljarden voor vluchtelingendeals.

Sinds de inwerkingtreding van het ESM is er door de eurolanden 80 miljard euro in het fonds gestort. Daarnaast hebben de lidstaten kredietgaranties afgegeven ter waarde van 420 miljard euro waardoor er een totale leencapaciteit is van 500 miljard euro. De Nederlandse reeds betaalde en begrote bijdrage van 5,7 procent bedraagt 40 miljard euro en 35,4 miljard euro als oproepbaar kapitaal in de vorm van een garantstelling.

De ECB

Om te voorkomen dat de banken omvielen heeft de Griekse Centrale Bank met toestemming van de ECB het bedrag van de Emergency Liquidity Assistance (ELA) steun begin 2015 in enkele maanden verhoogd naar 90,9 miljard. De ELA noodsteun werd vanwege de default na zondag 28 juni 2015 bevroren, waarna de banken tijdelijk sloten en geldopnamen werden gelimiteerd. De Griekse Centrale bank beperkte geld opnames en pintransacties tot maximaal 60 euro per rekeninghouder per dag. Voor gepensioneerden werden er loketten geopend voor het opnemen van maximaal 120 euro in plaats van circa 600 euro die ze normaal per maand ontvingen. De banken gingen 20 juli weer open met een opnamelimiet van 420 euro per week. De ECB heeft de ELA noodsteun voor het laatst op 16 juli 2016 verhoogd met 2 x 900 miljoen naar 90,9 miljard. Sindsdien worden de bedragen niet meer openbaar gemaakt, maar het bedrag zou in juli 2016 verlaagd zijn naar 40,5 miljard.

Wanneer aflossingen aan het ECB niet betaald worden, moet de ECB de ELA noodsteun intrekken wat betekent dan ook dat er grote onrust op de financiële markten zal ontstaan. De ECB heeft zelf de afgelopen tijd ook hoog spel gespeeld en heeft een enorm probleem wanneer 130 miljard (aan staatsobligaties en ELA noodsteun) door Griekenland niet wordt terugbetaald en zal dit op de lidstaten moeten verhalen om zelf niet ook om te vallen. De ECB zou hierdoor nog eerder technisch failliet kunnen gaan dan Griekenland.

Een Grexit zou de EU totaal circa 623 miljard kosten. Bij de ECB zit een gat van 128 miljard euro vanwege de verstrekte obligatieleningen, harde valuta en de ELA steun. Ook hiervoor staan de lidstaten garant. Nederland voor 5,6 procent (7,2 miljard euro). In een interview in Elsevier van 5 juli 2012 verklaarde de president van De Nederlandsche Bank Klaas Knot al dat de kosten te hoog zijn om de eurozone uiteen te laten vallen.

Nederland heeft naast de circa 16 miljard aan bijdragen en garanties in de noodfondsen ook 3,2 miljard euro aan leningen verstrekt buiten het programma waarin de ECB staatsobligaties van probleemlanden opkoopt: het Securities Markets Programme (SMP). Hiervoor is ongeveer 1,2 miljard euro Nederlands belastinggeld gebruikt.

Het IMF schat in een uitgebracht rapport de totale financieringsbehoefte van Griekenland voor de periode oktober 2015 tot en met eind 2018 op 50 miljard euro en bepleit om de looptijden van de noodleningen te verlengen naar 40 jaar. Ook zouden de rentebetalingen niet met 10 jaar maar met 20 jaar moeten worden uitgesteld. Verder vindt het IMF dat er een kwijtschelding van 30% van het bbp nodig is om eerder afgesproken doelstellingen voor de staatsschuld te halen.

Recessie versus rijkdom

Griekenland zit vanwege de opgelegde bezuinigingen in een diepe recessie. In de laatste zeven jaar gingen circa 1 miljoen banen verloren (25,6% werkloosheid) en werd er flink bezuinigd op sociale uitkeringen. De lonen zijn de laatste vijf jaar met 18,6 procent gedaald. De lagere inkomensgroepen raakten 86 procent van hun inkomen kwijt. Het bruto-inkomen van Griekse huishoudens is tussen 2008 en 2012 met bijna een kwart gedaald. Bij de onderste 50% van de inkomens nam de belastingdruk met 337% toe en bij de bovenste helft slechts 9 %. Het aantal zelfdodingen is de laatste vijf jaar met 43% gestegen. Zo’n 3.124 mensen maakten in de periode 2009-2012 een eind aan hun uitzichtloze leven. De laatste drie jaar zouden nog eens meer dan 4.000 Grieken het voorbeeld hebben opgevolgd. Het exacte aantal zelfdodingen is onbekend maar wordt geschat op 10.000. Steeds meer Grieken kiezen voor alternatieve betaalsystemen. Het aantal gebruikte lokale valuta’s en ruilsystemen zoals de TEM, de ATX, de Ovolos en de Monada is de afgelopen jaren verdubbeld.

De Griekse vrachtvloot met ruim 3.000 schepen is een van de grootste ter wereld waarvan ongeveer een kwart onder Griekse vlag vaart. Zo’n duizend Griekse miljonairsfamilies met aandelen in een rederij of in een maritiem consortium krijgen via een netwerk van fiscale maatregelen belastingvrijstelling. De reders bewaren hun geld in Zwitserland, Cyprus, Liechtenstein of in Londen. De Griekse miljonairs hebben honderden miljarden weggesluisd. De fraude van de zesduizend grotere ondernemingen wordt geschat op 15 miljard euro per jaar. De orthodoxe kerk bezit meer dan negen miljoen aandelen in de Griekse Nationale Bank, hotels, parkings, magazijnen, ondernemingen, 350 toeristische centra en de grootste grootgrondbezitter van het land.

In 2015 werden 24.000 belastingcontroles gedaan, waaruit bleek dat zo’n 10.000 bedrijven de wet bleken te overtreden. Van 77 van hen is bekend dat ze 71,7 miljoen euro te weinig btw betaalden Na inspecties werd 387 miljoen euro alsnog geïnd. Het zwarte geld circuit wordt nu ook aangepakt. Alle betalingen boven 500 euro moeten binnenkort gepind worden. Daarbij komt en een koppeling tussen uitgaven en verdiensten waardoor de bij de belasting te laag opgegeven inkomsten zichtbaar worden. Griekenland heeft volgens minister Dijsselbloem te maken met corruptie en vriendjespolitiek. Als voorbeeld geeft hij aan dat in de afgelopen jaren eindelijk onafhankelijke mensen werden benoemd bij belangrijke overheidsdiensten zoals de belastingdienst, maar dat deze nu dreigen te worden ontslagen of vervolgd. Tijdens de onderhandelingen is er sterk op aangedrongen om ook de grote rederijen eindelijk belasting te laten betalen, maar Tsipras was daar volgens minister Dijsselbloem niet toe bereid. Dijsselbloem schreef onlangs een brief aan de PvdA over de hele situatie en stelt hierin dat Griekenland nooit heeft voldaan aan de voorwaarden voor toetreding aan de euro. Ook in een interview met het Duitse Handelsblatt noemde hij Tsipras onberekenbaar en zei dat de Griekse premier demagogische trekjes vertoond en zijn eigen bevolking manipuleert.

Steunprogramma’s

De totale ontvangen noodsteun inclusief de EFSF, ESM, EIB en ELA bedraagt exclusief de rente en andere onderhandse leningen 450 miljard. Dat geld is gegaan naar de banken en naar defensie. De aflossingen kwamen van de bevolking. Op basis van gegevens van de Europese Commissie en het Griekse agentschap PDMA heeft Griekenland per 2016 een totale uitstaande schuld van 320,1 miljard euro, oftewel 182,8% van het bbp.

Het eerste steunprogramma voor Griekenland liep van 2010 tot en met 2011. In 2012 volgde een tweede steunprogramma waarmee het land tot en met 1 januari 2015 in totaal 141,8 miljard euro aan EFSF-leningen ontving en nog eens 28 miljard van het IMF.

In totaal 244,6 miljard euro, waarvan 196,5 miljard uit de EU (17,8 miljard uit Nederland) en 48,1 miljard van het IMF. De EIB heeft daarnaast voor bijna 17 miljard euro aan leningen uitstaan. De Europese Commissie maakt 56 miljoen euro vrij voor verbetering van de opvang van migranten in Griekenland.

Er is de VS, de ECB, de EU, het IMF, de banken, maar vooral ook de NATO alles aan gelegen om een Grexit of een default te voorkomen en het land binnenboord te houden.

NAVO/NATO

In een NATO bijeenkomst werd onlangs een voorstel besproken om een commando- en controlecentrum op Kreta te realiseren en een luchtmachtbasis op het eiland Karpathos om zo de Zuid-Oost flank van de NATO verdedigingslinie te verbeteren. Griekenland is strategisch en geografisch belangrijk voor de NATO omdat het grenst aan de Balkan waar de toestand allesbehalve stabiel is en waar Poetin ook proactief is.

In de zomer van 2009 betaalde Griekenland 7,9 miljard voor zes Franse fregatten, vijftien Franse Puma-gevechtshelikopters en zes onderzeeërs van het Duitse ThyssenKrupp. En begin oktober 2011 kocht Griekenland nog 400 tanks en een twintigtal amfibievoertuigen van het Amerikaanse leger en vier oorlogsschepen ter waarde van elk drie miljoen euro van Frankrijk. Door deze aankopen waren Duitsland en Frankrijk bereid om noodsteun te blijven geven.

Bij een Grexit kan Griekenland op termijn wellicht ook de NATO verlaten en zelfs een alliantie met Rusland aan gaan. Tsipras was 18 juni 2015 in Rusland en sloot daar een contract voor de aanleg van een Russische pijpleiding via Griekenland naar Europa. Turkish Stream zal via een pijpleiding in de Zwarte Zee Russisch gas vervoeren naar Turkije en dan vanaf 2019 via Griekenland naar Europa. De pijpleiding zal jaarlijks 47 miljard kubieke meter aardgas transporteren naar Europa en dit zou Griekenland minimaal vijf miljard opleveren.

 Aangenomen hervormingen en maatregelen
  • Het vereenvoudigen van het BTW-stelsel en de verbreding van de heffingsgrondslag;
  • Maatregelen om de langetermijnhoudbaarheid van het pensioenstelsel te verbeteren;
  • De volledige juridische onafhankelijkheid van het Griekse statistiekbureau Elstat waarborgen;
  • Volledige implementatie van de relevante bepalingen uit het Verdrag voor stabiliteit, coördinatie en bestuur in de EMU, specifiek de operationalisering van de Begrotingsraad en de introductie van semi- automatische bezuinigingsmaatregelen wanneer er wordt afgeweken van de gestelde doelstellingen voor het primair overschot.
  • Het aannemen van de Code van Civiele Procedures om het gerechtelijk proces te versnellen en kosten te verminderen;
  • De omzetting naar nationale wetgeving van de richtlijn voor herstel en afwikkeling van banken en beleggingsondernemingen (Bank Recovery and Resolution Directive, BRRD)
  • pensioenmaatregelen die leiden tot volledige compensatie van de budgettaire gevolgen van de uitspraak van het constitutionele hof over de hervormingen van 2012 en het implementeren van de zogenaamde “ zero deficit clause”;
  • maatregelen gericht op hervormingen op de productmarkten en de liberalisering van bepaalde beschermde beroepen. De implementatie van “over the counter” medicijnen wordt bij een volgende stap meegenomen;
  • Privatisering van het Elektriciteitsnetwerk (ADMIE) tenzij – in samenspraak met de instituten – vervangende maatregelen gevonden worden die hetzelfde effect op competitie in de energiemarkt hebben;
  • maatregelen die leiden tot een ingrijpende herziening van de arbeidsmarkten – het arbeidsmarktbeleid moet in lijn worden gebracht met Europese en internationale standaarden;
  • en maatregelen in de financiële sector die leiden tot het aanpakken van de problematiek van “ Non performing loans “ en het uitsluiten van politieke inmenging in het Hellenic Financial Stability Fund (HFSF).
  • Ten derde moeten de Griekse autoriteiten, voordat een principebesluit genomen kan worden, zich bereid verklaren om maatregelen te nemen die nog niet waren benoemd in de Griekse voorstellen. Het gaat daarbij om:
  • Het opzetten van een onafhankelijk privatiseringsfonds met een verbeterd bestuur, dat onder toezicht staat van de Europese instituties. Het juridisch raamwerk van het fonds zal worden opgezet volgens de principes en standaarden van de OESO om te zorgen voor transparante procedures. In het fonds worden Griekse activa geplaatst en beheerd. Gedurende het programma dient dit 50 miljard euro op te brengen. Hiervan was 25 miljard gereserveerd voor de aflossing van de herkapitalisatie van de banken, maar begin december bleek daar slechts 5,5 miljard voor nodig.
  • het resterende bedrag wordt besteed aan de aflossing van schuld en aan investeringen;
  • Het aanmerkelijk verbeteren en versterken van de overheidsadministratie en, ondermeer het ontwikkelen van een programma voor capaciteitsopbouw;
  • Normalisering van de werkwijze met de instituties om de implementatie en monitoring van het programma te verbeteren, inclusief het indienen van een verzoek voor technische assistentie (TA) van de instituties per 20 juli.
  • Aanpassing of compensatie van wetgeving, die inging tegen de Eurogroepverklaring van 20 februari en waarmee afgesproken maatregelen zijn teruggedraaid.
  • Tenslotte dienen de Griekse autoriteiten ook bij het IMF een verzoek in te dienen voor voortzetting van de steun na het eerste kwartaal van 2016, zowel in de vorm van nieuwe financiering als toezicht op de implementatie van het programma
  • Het Griekse parlement heeft  ingestemd met een wijziging van de kieswet waarbij voortaan de partij die de meeste stemmen behaalt niet meer een bonus van vijftig zetels krijgt.
    Premier Alexis Tsipras wilde de wijziging al bij de volgende verkiezingen laten ingaan, maar hiervoor kreeg het voorstel niet de vereiste tweederdemeerderheid. De volgende parlementsverkiezingen, die nog volgens de oude regels gehouden worden, staan gepland in september 2019.

Belangrijke voorstellen voor onder andere een hogere vennootschapsbelasting op de hoogste bedrijfswinsten en het te gelde maken van de 4G- en 5G-licenties zijn verdwenen van de door de Trojka samengestelde lijst.

Dit nieuwsbericht werd u aangeboden door

BVS Taxi Ter Aar

EU

Het aantal inwoners van de Europese Unie is in een jaar tijd met ruim een miljoen toegenomen. Op 1 januari 2019 woonden er ruim 513 miljoen mensen in de EU-landen. De mondiale schuldenlast is in 2019 opgelopen tot een recordniveau van 243.200 miljard dollar en dat is ruim drie keer zo veel als de wereld in een jaar produceert. Niet alleen overheidsschulden zijn gestegen, maar ook schulden van particulieren en bedrijven zijn ver boven het niveau van vlak voor de vorige financiële crisis. De vooruitgeschoven Ursula von der Leyen is 16 juli 2019 door het Europees Parlement gekozen als de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie. Ze kreeg 383 van de 747 stemmen.

De laatste economische crisis in Europa duurde door extreme bezuinigingen en belastingverhogingen ruim 8 jaar en de schuld is voor de totale Europese Unie opgelopen tot gemiddeld 85,1 procent van het bbp. De Eurozone is onvoldoende beschermd omdat Overheidsschulden van veel lidstaten onverantwoord hoog zijn en veel banken in hun voortbestaan worden bedreigd door het grote bedrag aan uitstaande slechte leningen. Door de lage rentes wordt er veel meer geleend, waardoor te grote schulden worden opgebouwd. Mocht Italië de opgebouwde enorme schuldenlast niet meer kunnen terugbetalen, dan heeft vooral Frankrijk een probleem omdat zij bijna 14% van de Italiaanse overheidsschuld in de boeken hebben staan. De Italiaanse overheidsschuld bedraagt 133,7 procent van het bbp. De Centrale bank en de nationale centrale banken zijn, dankzij Mario Draghi en zijn opkoopbeleid, de grootste schuldeisers van Italië. Italiaanse banken en verzekeraars bezitten 764 miljard euro aan Italiaanse obligaties en een derde daarvan zou in handen zijn van twee banken (Intesa Sanpaolo en UniCredit) en drie verzekeraars (Generali, Unipol Gruppo en UnipolSai). Nederland zou bijna 25 miljard euro hebben uitstaan, waarvan 9,2 miljard euro via pensioenfonds ABP en 1,9 miljard euro bij verzekeraar NN Group.

De Europese Centrale Bank (ECB) heeft bankengroep Carige onder volledig toezicht geplaatst nadat de 536-jarige bank er niet in was geslaagd een noodzakelijke kapitaalverhoging door te voeren. De ECB heeft drie bestuurders aangesteld die op zoek moeten naar een mogelijke overnamepartner voor de bank die de failliete bank voor een symbolische euro wil overnemen. Daarbij wordt vooral gekeken naar Blackrock en Unicredit. Carige heeft staatssteun ontvangen en klanten hebben ongeveer 3 miljard euro aan deposito’s teruggetrokken.

Ook de overige Europese banken en vooral de Deutsche Bank staan er niet al te best voor en gezamenlijk hebben zij 695 miljard aan (teltro’s) schuld opgebouwd bij de ECB die feitelijk moest worden afgelost in 2020, maar die met nieuwe teltro’s wordt gefinancierd. Het 2e kwartaal van 2019 kwam bij de Deutsche Bank uit op een verlies van 3,15 miljard dollar.

Brexit

De economische gevolgen van de Brexit kunnen voor Nederland in de miljarden gaan lopen. Een meerderheid van de Britten (ruim 1,2 miljoen) bleek, mede door de eurocrisis en de groeiende zorg over de immigranten, in een op 23 juni 2016 gehouden referendum, voor een EU vertrek (Brexit) te zijn dat op 29 maart 2017 van start ging en 29 maart 2019 had moeten worden afgerond. De EU heeft in de begrotingen de inkomsten van de Britten meegerekend en het zal nog een harde dobber worden om de begroting voor de toekomst zonder hen rond te krijgen.  Nigel Farage van de UK Independence Party dwong premier Cameron bij de vorige Britse verkiezingen tot een referendum. Beleggers, banken, de media en de politiek, die een dag eerder nog overtuigd waren dat een meerderheid wel tegen een Brexit zou stemmen, reageerden geschokt en alle Europese beurzen stonden meteen diep in het rood met verliezen tot wel 9 procent. Volgens de S&P Global Broad Market Index die de aandelenmarkten in 47 landen bijhoudt verdampte er in totaal zo’n 2,08 biljoen dollar. Nederland exporteert nu nog jaarlijks voor zo’n 52 miljard euro naar het Verenigd Koninkrijk. Het Verenigd Koninkrijk droeg jaarlijks 11.342 miljard euro bij aan de EU-begroting. Dit betekent na hun vertrek een daling van 15 procent van het EU-budget na 2020 met als gevolg een evenredige verhoging van de bijdrage door de andere lidstaten. De Europese Commissie wil dat het nieuwe budget voor de EU flink omhoog gaat. De meerjarenbegroting wordt vanwege de Brexit wellicht vergroot met bijna 200 miljard euro. Voormalig buitenlandminister Boris Johnson is dinsdag door de Conservatieve Partij naar voren geschoven als nieuwe Britse premier. Hij wil in plaats van de falende Theresa May de Brexit versneld forceren.

Grondstoffen

De VS en Saudi-Arabië zijn samen goed voor ongeveer een vijfde van de wereldwijde olieproductie. De olieproductie in de VS is sinds mei 2017 enorm gestegen. Ook heeft het Amerikaanse schaliegas meer producenten gekregen, wat bijdraagt aan nog meer overschot aan brandstoffen. BP besloot al in 2017 om niet meer verder te gaan met het zoeken naar olie in de Grote Australische Bocht, een grote baai aan de zuidkust van Australië en schrapte achtduizend banen bij zijn winnings- en productietak. Ook Shell stopte met zijn exploratiewerk in Alaska en Siemens schrapte circa 6.900 banen bij zijn energie- en gastak. Op de balansen van olieconcerns, maar ook van pensioenfondsen, aandeelhouders en investeerders staan grote voorraden olie, gas en kolen die vermoedelijk nooit meer uit de grond gehaald zullen worden. Energieagentschap IEA erkent de overschotten, die ver boven de vraag liggen. De Amerikaanse president Donald Trump heeft in september opnieuw hard uitgehaald naar de OPEC en beschuldigd hen van afzetterij. De Verenigde Staten denken al jarenlang na over manieren om de prijsmanipulatie van olie te stoppen. Op het moment dat financiële markten de ‘Carbon bubble’ doorprikken, kan dat leiden tot een catastrofale schok in de wereldeconomie. Winstdalingen bij ExxonMobil (-59%), Shell (-72%), BP (-45%) en Chevron zorgden voor het uitstellen van zo’n 68 megaprojecten voor in totaal 380 miljard dollar waarmee 27 miljard vaten olie konden worden geproduceerd. De niet-OPEC-landen  hadden in 2017 al een overschot van circa 750.000 vaten olie per dag. De olieprijs stijgt de afgelopen tijd dankzij de spanningen tussen Iran en de VS in de Golf van Oman. De prijs van een vat Brent olie steeg naar 64,20 dollar (ruim 57 euro). Amerikaanse olie steeg naar 57,10 dollar.

Mijnbouwbedrijven en grondstoffenhandelaren ontsloegen tienduizenden werknemers en gingen in hoog tempo door hun cashreserves. Staalproducent Nedstaal sloot na een eerdere doorstart alsnog de deuren. De tweehonderd medewerkers verloren hun baan. De Tata Group waartoe ook de voormalige Hoogovens in IJmuiden toe behoren kampt met onverantwoord hoge verliezen en schulden. Dat geldt ook voor Tata Motors en voor de hotel- , energie- en telecomactiviteiten van het concern. 500 miljoen euro bruto omzet van het bedrijf in binnenkort onderhevig aan extra heffingen door de VS. Grondstoffenhandelaar Trafigura had een slecht resultaaten British Steel is met een schuld van circa 880 miljoen pond insolvent verklaard en met behulp van de bank en de Overheid naarstig op zoek naar een koper. Een rechter heeft de op een na grootste staalproducent van Groot-Brittannië in een procedure van “gedwongen liquidatie” geplaatst. Het bedrijf werd in 2016 door investeerder Greybull voor 1 pond overgenomen van het Indiase Tata Steel, dat af wilde van de verlieslatende tak. De Europese Commissie heeft maatregelen moeten nemen om de staalindustrie in Europa te beschermen tegen de concurrentie uit China en dat gaf korte tijd enige verlichting. Tata Steel, Thyssenkrupp en Salzgitter smeken bij Brussel om meer importbeperking vanuit China en de VS en verwachten duizenden ontslagen. Begin 2019 moesten bij Arcelor Mittal ook al tweeduizend werknemers vertrekken. President Donald Trump stelde in maart 2018 importtarieven in van 25 procent op staal en 10 procent op aluminium. 7 procent van het Nederlandse staal gaat naar de Verenigde Staten.  Nissan schrapt wereldwijd zeker 5.200 banen naast de 4.800 ontslagen die ze al bekendmaakten. Het bedrijf schrapt daarmee in totaal ruim 7 procent van alle banen. Nissan verwacht de slechtste resultaten in elf jaar te boeken. De Duitse auto-industrie kampt met de gevolgen handelsoorlog, de Brexit en een afnemende vraag o.a. vanuit China. Ook Daimler had in het 2e kwartaal maar liefst 1,2 miljard euro verlies.

Banken

De Italiaanse banken Carige, Banca Popolare di Vicenza, Veneto Banca en het Spaanse Banco Popular gingen ten onder aan het te grote aantal slechte leningen op hun balans. UBS zag het resultaat met 64 procent terugvallen. Italië nadert een staatsschuld van 2,5 duizend miljard euro. Daarom werd een apart steunfonds van 5 miljard euro opgezet om reddingsacties te kunnen financieren.  De staat moest onlangs 20 miljard euro in de banken steken om de sector te redden. Italiaanse banken hadden al zo’n 360 miljard euro aan slechte leningen en door de beursdalingen als gevolg van de Brexit kregen de banken nog eens te maken met verliezen van meer dan 20 procent. Franse banken hebben zo’n 300 miljard euro uitstaan in Italië. De Spaanse bank Monte dei Paschi di Siena heeft besloten om dochter Antoneveneta te verkopen. Uit de meest recente stresstest blijkt dat behalve Banca Monte dei Paschi di Siena ook de Oostenrijkse bank Raiffeissen-Landesbanken, het Spaanse Banco Popular Espano, het Italiaanse Unicredit, het Britse Barclays, Royal Bank of Scotland en Allied Irish Banks met hun kapitaaldekking in gevaar komen. Nadat eerder de vergunning van de Belgische Optima bank al werd ingetrokken ging de bank in juni 2017 failliet.

De Deutsche Bank vormt het grootste gevaar voor het bankensysteem. De Amerikaanse divisie zakte twee keer voor de stresstest van de Fed. Deutsche Bank lijdt al drie jaar verlies en het 2e kwartaal van 2019 zelfs 3,15 miljard dollar. Ex operationeel directeur Kim Hammonds zou op een intern evenement hebben gezegd dat Deutsche Bank het meest disfunctionele bedrijf is, waar ze ooit voor heeft gewerkt en het IMF noemde de bank het grootste gevaar voor de stabiliteit van het bankensysteem. De bank probeerde zich nog vergeefs van de ondergang te redden door een fusie met Commerzbank. Angela Merkel heeft al laten weten dat de bank niet door de Overheid gered zal gaan worden en dat zou ook binnen de geldende SRF resolutie ook niet mogelijk zijn. Vooral de 1200 miljard aan derivaten die Deutsche Bank op de balans heeft staan vormen een ontstekingsmechanisme voor een bankencrisis. Desondanks worden er bij deze bank dit jaar opnieuw voor ruim een miljard aan bonussen uitgekeerd. Internationale institutionele beleggers, waaronder Renaissance Technologies (Ren Tec), één van ‘s werelds best presterende hefboomfondsen halen sinds begin juli dagelijks circa 1 miljard dollar aan beleggingen weg bij de Deutsche Bank, nadat werd aangekondigd dat 18.000 van de 91.500 werknemers worden ontslagen en 74 miljard aan dubieuze leningen wordt overgeheveld naar een ‘bad bank’. Ook de grootste bank van Italië Unicredit balanceert op het randje van de afgrond. Een kleine 10.000 werknemers worden ontslagen. Momenteel werken er 86.000 mensen bij de Italiaanse bank. Bij de Franse bank Société Générale staan de zaken er ook slecht voor en moeten  1.600 werknemers vertrekken.

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) waarschuwt dat er maar heel weinig voor nodig is om kopje onder te gaan, dat de stabiliteit van het financiële systeem onder steeds grotere druk staat en dat als het versplinterde bankensysteem van de banken in Italië, Oostenrijk, Spanje en Duitsland niet wordt aangepakt, er een herhaling dreigt van de crisis van 2008-2009. Ook Brazilië staat op het randje van de afgrond vanwege grote corruptieschandalen en hoge schulden. Het IMF heeft berekend dat van de groep van zestig lage-inkomenslanden niet minder dan 24 een groot risico lopen dat ze niet meer aan hun schuldverplichtingen kunnen voldoen.

ECB

De ECB bezit ruim 40 procent van de totale staatsschuld van de eurozone. De Europese Investeringsbank (EIB) heeft in Nederland 2,6 miljard aan leningen uitgezet. Het Europese Investeringsfonds (EIF), onderdeel van de EIB Groep, verstrekte tegelijkertijd 270 miljoen euro aan risicokapitaal aan het midden- en kleinbedrijf. In totaal verstrekte de EIB de laatste drie jaar 335 miljard aan kredieten om de boel draaiende te houden. Hierbij werd 20 miljard meer ingezet dan was gepland. De balans van de ECB is opgelopen tot 4,7 biljoen (4.700.000.000.000) euro. . De centrale bank houdt ook de rente waartegen banken deposito’s kunnen stallen in Frankfurt op -0,4%. De problemen bij het pensioenfonds ABP zijn door de lagere rente ondertussen zorgelijk. Het fonds komt 42 miljard euro tekort en de dekkingsgraad van 103 is feitelijk onvoldoende waardoor pensioenen vanaf 2020 gekort zullen moeten gaan worden.

Eind 2012 besloot de Europese Commissie om de ECB nieuwe bevoegdheden te geven voor een bankentoezicht en het optuigen van een bankenunie. In 2013 trad het Single Supervisory Mechanism (SSM) in werking en 4 november 2014 nam de ECB alle toezichthoudende taken volledig over. Per 1 januari 2016 is de SRM-Verordening ingegaan, waarbij de ECB via een in te stellen SRB moet signaleren wanneer een bank moet worden ontbonden. In exceptionele omstandigheden moet daarbij het extra resolutiefonds worden ingezet. De banken van de lidstaten moeten hiervoor in tien jaar 1 procent van de gedekte deposito’s van de deelnemende banken bijeenbrengen (circa 55-60 miljard euro). Hiervoor werd een Intergovernmental Agreement (IGA) afgesloten die de afdracht van de bijdragen aan het resolutiefonds (SRF) en de geleidelijke risicodeling van de lidstaten regelt. De Oostenrijkse Heta Asset Resolution (Hypo Alpe Adria Bank) is de eerste bank met de twijfelachtige eer om met een tekort van 8 miljard euro om te vallen onder de SRM regels (European Recovery and Resolution Directive, (BRRD) In opdracht van de toezichthouder werd 54% van de schulden die de bank heeft weggestreept en werd de terugbetalingstermijn voor de resterende schuld verlengd tot eind december 2023. Ook betaalt de bank geen rente meer aan de obligatiehouders. Onder de schuldeisers zitten Duitse banken, verzekeraars, hedge- en beleggingsfondsen. De bank ging ten onder aan witwassen, boiler rooms, financiering van de Freiheitliche Partei Österreichs en de handel in swaps.

De Comprehensive Assessment (CA) heeft uitgewezen dat er binnen het Europese bankwezen een kapitaaltekort is bij 25 kleinere banken. De 122 grote banken hebben ruim 826 miljard euro aan slechte leningen uitstaan.  Eind maart 2018 moest de Overheid beursbedrijf NPEX van de ondergang redden.

QE (Quantative Easing)

Vanwege dreigende  deflatie en banken in zwaar weer startte de ECB in maart 2015 met het verlagen van de rente en het net als de FED in de VS bij banken opkopen van staatsobligaties en Asset Backed Securities. Het opkoopprogramma van de centrale bank werd 6 december 2016 opnieuw met negen maanden extra verlengd tot eind december 2017, maar werd van 80 miljard euro per maand verlaagd naar 60 miljard. Sinds 1 januari 2018 is het maandelijkse bedrag (tot en met september) gehalveerd naar 30 miljard en stond in december nog op 15 miljard. In januari 2019 stopte de ECB hiermee. Ondertussen heeft de ECB obligaties opgekocht tot een balanstotaal van bijna 4,7 biljoen euro. Er worden weliswaar geen nieuwe obligaties opgekocht, maar er worden nog wel obligaties afgelost. Dat geld wordt vanaf januari ook weer in obligaties van eurolanden gestoken. Het totale bedrag aan obligaties van eurolanden die de ECB heeft daalt dus nog helemaal niet. De Nationale Centrale Banken in Europa namen een groot gedeelte van het opkopen van slechte obligaties voor hun rekening, waardoor deze obligaties niet op de balans van de ECB zelf terechtkomen, maar bij de Nationale Centrale Banken waaronder ook die van Nederland. De balans is met 4,7 biljoen  inmiddels groter dan die van de Amerikaanse Fed en de ECB-balans is zo’n zes keer de omvang van de Nederlandse economie.

De centrale banken kochten in 2018 meer goud dan in de afgelopen 50 jaar. Er werd voor 651 ton netto aan goud gekocht, een stijging van ongeveer 75 procent ten opzichte van een jaar eerder. Daarmee nemen de centrale banken ongeveer 15 procent van alle aankopen voor hun rekening. Het eerste halfjaar van 2019  werd nog eens zo’n 374,1 ton ingekocht ter waarde van 14,2 miljard euro. De centrale banken van Polen, China en Rusland kochten de grootste hoeveelheid.

Daimler benz, een van de economische steunpilaren van Duitsland wordt langzaam maar zeker overgenomen door China. (Een belang van  7,5 miljard euro). Het Chinese Zhejiang Geely is de grootste aandeelhouder geworden van het Zweedse Volvo en van de Britse sportwagenfabrikant Lotus. China is bezig langzaam maar zeker bezig ook Australië over te nemen. Duizenden Chinese agenten zijn geïnfiltreerd in de Australische politiek, in de media en op universiteiten. In China zelf zijn de banken en de beurzen ondertussen ook in gevaar. De Chinese banken hebben zo’n 1,1 biljoen euro aan slechte leningen uitstaan bij ondernemingen. Een inzinking van Chinese aandelen blijkt een van de meest bepalende marktevenementen van dit jaar te zijn. De totale Chinese schuld als percentage van de omvang van de economie is in tien jaar verdubbeld tot 300 procent.

De ECB beperkte zich eerst nog tot staatsobligaties en obligaties van supranationale instellingen als de EU en de EU-noodfondsen, maar daar zijn ook Overheidsinstellingen aan toegevoegd. De ECB kocht ook voor 597 miljoen euro verpakte Nederlandse hypotheekleningen van ING en het noodlijdende Delta Lloyd die anders allang kopje onder zouden zijn gegaan. Tekorten worden door Centrale banken heimelijk weggewerkt met handel in eigen obligaties. Banken in Frankrijk, Italië en Ierland werken op deze manier met een balans die feitelijk een veelvoud is van het eigen vermogen (monetaire verruiming) en met geld dat er feitelijk niet is.

Eurocrisis

25 jaar geleden werden met het Verdrag van Maastricht op een Europese top de Europese Unie opgericht en de euro bedacht. Helmut Kohl en François Mitterrand waren de drijvende kracht achter het project. De euro moest er komen om politieke redenen. In Brussel werd het jubileum gevierd met de oplevering van een gloednieuw hoofdkwartier, gebouwd voor 321 miljoen euro. (ruim 80 miljoen meer dan begroot)

Het hele financiële systeem wordt sindsdien overeind gehouden door enorme steunaankopen van de ECB en renteverlagingen die vooral gevolgen hebben voor pensioenfondsen en spaarders, die op deze manier meebetalen aan de tekorten van Zuid Europa. Dat opkoopprogramma is al verkleind van 80 naar 30 euro per maand. De lidstaten van de Europese Unie hadden afgesproken dat het begrotingstekort van lidstaten niet boven de drie procent van het bruto binnenlands product (bbp) mocht uitkomen, en dat de staatsschuld onder de zestig procent van het bbp moet blijven. Hiervan komt in de praktijk weinig terecht.

Door een groot aantal maatregelen zoals de oprichting van het EFSF, het hieruit voortkomende ESM en het in stelling brengen van het OMT programma door de ECB is getracht om de schuldencrisis in Zuid Europa te bedwingen. De begrotingstekorten, dreigende deflatie, dalende grondstofprijzen en de toenemende staatsschulden zijn structureel evenals de beperkte economische groei en de afnemende binnenlandse vraag. IJsland heeft dan ook eieren voor zijn geld gekozen en heeft onlangs besloten om de EU kandidatuur in te trekken en Denemarken wil de aparte status behouden en geen verdere EU regelgeving. De Italiaanse economie is in de tweede helft van 2018dan ook in een recessie beland. De al verwachte krimp in het vierde kwartaal blijkt hoger uit te vallen. Het is voor het eerst sinds 2013 dat een grote Europese economie in een recessie is beland. De Duitse economie weet tot nog toe net een recessie te ontlopen.

De pensioenfondsen gaan door de ECB ingrepen langzaam maar zeker ten onder en moeten de komende jaren korten op de pensioenen om de liquiditeit op een verantwoord peil te kunnen houden. Banken en financiering/leasemaatschappijen blijven hoge rentes van 5 tot 9 procent berekenen om niet om te vallen, waardoor Fintech bedrijven op hun beurt met snelle, goedkopere leningen en aantrekkelijke beleggingen hun kans schoon zien om deze markt wereldwijd over te nemen. (40 miljard dollar per jaar) ING berekent klanten die tot 2.000 euro rood staan een rente van 13,9 procent, de Rabobank 12,7 procent per jaar en SNS 11 procent.

Nederland

Nederland had op 1 januari bijna 17,3 miljoen inwoners, ongeveer 100.000 meer dan begin vorig jaar. Zo’n 1,7 miljoen Nederlandse huishoudens hebben meer schulden dan bezittingen. Zo’n 86 procent van deze schulden bestaat uit hypotheekschuld. De gemeente Amsterdam heeft een schuld van 4,2 miljard. De gemiddelde dagproductie van de Nederlandse industrie was in juni 2019 2,2 procent lager dan in juni 2018. Het is de vierde achtereenvolgende maand waarin de productie krimpt

Transport

Het goederenvervoer over het spoor is in 2017 met 6 procent afgenomen in vergelijking met 2016. Er was een afname van treinen van en naar de haven van Rotterdam met 2200 tot 29.950. Het transitverkeer groeide wel met 1100 treinen tot bijna 5000 in 2017.

De bouw

De grote bouwbedrijven hadden de afgelopen vijf jaar samen een omzet van meer dan 100 miljard, echter zonder daar winst op te maken, net als de acht grootste aannemers die van 2010 tot 2015 gezamenlijk een negatief resultaat boekten van 185 miljoen euro. De vier beursgenoteerde bouwers hebben inmiddels een of meerdere aandelenemissies moeten doen om het hoofd boven water te houden. De bouwproductie ligt nu dankzij recente Overheidsinvesteringen flink hoger.

Scheepvaart

Orders voor nieuwe containerschepen bereikten een nieuw dieptepunt. Twee grote rederijen gingen binnen een maand failliet. Flinter Barendrecht met 31 schepen en Abis met 21 schepen. Bertram Rickmers heeft een deel van zijn scheepvaartimperium moeten redden via een samenwerking met Zeaborn. Bij scheepswerf Keppel Verolme verdwijnen bijna 100 van de 350 banen. Scheepsbouwconcern Damen schrapt in totaal circa 150 banen bij Shiprepair Rotterdam, Shiprepair Van Brink en Shiprepair Vlissingen.  Ook rederij Vroon in Breda zit in de problemen en kan niet meer aan de betalingsverplichtingen voldoen en verkocht daarom al twee tankers. Drie andere schepen staan op de nominatie voor verkoop en de familie moet bijspringen. Bij de rederij werken wereldwijd 4000 mensen. Prijzen voor export van zeecontainers kosten anno 2017 ineens tot het tienvoudige van vorig jaar. Vorig jaar kostte het verschepen van een grote zeecontainer nog 200 dollar en nu is dat tussen de 1500 en 2000 dollar. De overslag in de zeehaven van Amsterdam is met zeven procent gekrompen en ook de overslag in de haven van Rotterdam is in 2016 verder afgenomen.  De Central Industry Group (CIG) in Groningen moest door investeringsmaatschappij Nimbus worden gered. Het bekendste CIG-bedrijf Centraalstaal in Groningen, dat voorgevormde staalplaten voor schepen levert moest met reorganisaties het aantal werknemers in het afgelopen anderhalf jaar al terugbrengen van 120 naar 50. Van de ongeveer 1100 werknemers die CIG twee jaar geleden telde, was eind 2016 minder dan de helft over. Ook Wolfard & Wessels Werktuigbouw in Hoogezand, actief in de offshore, kwam in problemen. Het maakte na een faillissement een doorstart met de helft van de 104 werknemers. De Nederlandse Overheid stelde om de sector van de ondergang te redden vijf miljoen euro beschikbaar via de Subsidieregeling Duurzame Scheepsbouw (SDS) waardoor rederij Van Oord ondanks de malaise alsnog een nieuw kraanschip (op aardgas) kon bestellen bij scheepswerf Neptune die met de winst de opgelegde last onder dwangsom voor milieuvervuiling kan betalen. De ChristenUnie stond niet alleen aan de basis van het creëren van de subsidie maar was ook van doorslaggevende betekenis bij de toestemming voor de wijziging van het bestemmingsplan en een ruimere milieuvergunning ten behoeve van nieuwbouwplannen van de scheepswerf Neptune Shipyards. Ook het noodlijdende Royal IHC mag met SDS subsidie zo’n schip op gas bouwen. In juni 2015 moesten bij IHC Merwede 500 honderd banen verdwijnen vanwege reorganisatie door teruggelopen orders. IHC is eigendom van Parkland N.V. van Cees de Bruin van investeringsfonds Indofin (62.10%), Stichting Administratiekantoor Management en Personeel IHC (27.89%) en Rabo Capital B.V. (10.01%). Norddeutsche Landesbank (Nord/LB) heeft in 2016 een nettoverlies van 1,9 miljard euro geleden. Er moest vorig jaar voor €2,9 miljard opzij gezet worden voor de extreme verliezen in de scheepvaart.  Polen, Tsjechen, Bulgaren en Roemenen houden de Nederlandse binnenvaart draaiende. Zo’n 30% van de banen op de schepen wordt ingenomen door buitenlandse matrozen, schippers en kapiteins.

Veehouderij

Het is crisis in de melkveehouderij en sluiting van een paar duizend melkveebedrijven dreigt, waardoor de Nederlandse economie bijna een miljard aan netto toegevoegde waarde kwijt kan raken en volgens Milieudefensie hangt er zelfs een prijskaartje van 2,1 miljard euro aan vast. Zo’n 8000 zeldzame koeien die een onderdeel zijn van ons culturele erfgoed dreigen op termijn te verdwijnen. Een crisistop met banken (ABN Amro, Rabobank), diervoederproducenten en boerenorganisaties leidde er toe dat er 50 miljoen euro moet worden uitgetrokken om de melkveestapel te reduceren. Boeren die al hun melkvee afstoten, krijgen nu een premie van 1200 euro per melkkoe, 276 euro voor een kalf en 636 euro voor een pink (éénjarig rund). Daarnaast krijgen melkveehouders die hun bedrijf beëindigen een liquiditeitsvoorziening, bedoeld om 2017 financieel door te komen. Het doel van de regeling is dat er 60.000 minder melkkoeien in Nederland zullen zijn, waardoor er dit jaar 2,5 miljoen kilo minder fosfaat geproduceerd wordt. Voor 2030 moeten van de EU uiteindelijk circa 500.000 koeien verdwijnen om Nederland aan de regels en akkoorden te laten voldoen. Dat is ongeveer een kwart van de melkveestapel.

Visserij

Het Europees Parlement wil astoppen met de pulsvisserij in Europa, waar miljoenen in zijn geinvesteerd. Pulsvissen is een moderne vistechniek waarbij gebruik wordt gemaakt van een visnet dat stroomstootjes afgeeft. Het Europees Parlement stemde op Frans initiatief voor een verbod op deze manier van vissen omdat deze techniek slecht zou zijn voor de natuur. De toekomst voor meer dan vijfhonderd Nederlandse vissers is opeens hoogst onzeker geworden. De Europese Commissie of de landbouwministers kunnen het Europese verbod nog annuleren omdat het besluit nog niet definitief is.

Fruitteelt

Door de sancties tegen Rusland, die sinds 2014 zijn ingesteld, zijn de fruittelers een belangrijke afzetmarkt kwijtgeraakt.Nieuwe afnemers zijn er niet door het overaanbod van appels en peren uit Oost-Europa, waar de teelt met subsidie uit Brussel wordt gesteund.

Detailhandel

Gemiddeld daalde het aantal winkels met 4,4% in tien jaar tijd tot 95.630. Er zijn vooral minder winkels in dvd’s en cd’s, fotocamera’s en baby- en kinderkleding. Tegelijkertijd vervijfvoudigde in tien jaar het aantal online winkels tot 32.000 vooral in kleding. Het aantal kledingwinkels daalde met 4,9% en er zijn nog ruim 15.000 kledingzaken over. Het aantal telefoonwinkels, warenhuizen, viswinkels en tweedehandskledingzaken nam sinds 2007 toe met ruim 30%. Tussen de zestig en zeventig procent van de zelfstandige winkeliers lijdt verlies en leeft onder de armoedegrens. Grote ketens met in totaal meer dan 3.000 vestigingen zijn in korte tijd achter elkaar ten ondergegaan, doorgestart of werden opgekocht door veelal buitenlandse investeerders, die het bedrijf leeg trokken door het onroerend goed te verkopen en de opbrengsten te besteden aan bonussen of deze weg te sluizen naar belastingparadijzen. 281.850 gebouwen (3%) staan inmiddels leeg, waarvan er 20.000 winkels waren. In 2017 veerde de detailhandel op met  4,2 procent. Dat is de hoogste groei in 11 jaar, meldt het CBS. De winkelverkopen stegen met 3,1 procent en de online verkopen met 19,5 procent. De omzet is nog wel 0,5 procent lager dan in 2008. Voor de non-foodwinkels bedraagt het omzetverlies sinds de crisis nog ruim 13 procent, terwijl de omzet van winkels in voedings- en genotmiddelen ruim 15 procent hoger ligt dan voor de crisis.

Handel en industrie

Honda zal in 2021 de Honda Civic fabriek in de Engelse stad Swindon sluiten en zo’n 3.500 banen schrappen. Nissan heeft plannen om de Nissan X-Train Sport in het VK te produceren geannuleerd. Ook Jaguar Land Rover en Ford hebben eerder dit jaar aangekondigd banen te zullen schrappen in Europa. In het tweede kwartaal werd  ook bij Tesla 400 miljoen dollar (359 miljoen euro) verlies geboekt.  In de eerste zes maanden van 2019 werden in de EU 8,2 miljoen nieuwe auto’s verkocht. Dat is een daling van 3,1 procent ten opzichte van het eerste halfjaar van 2018. Van de vijf grote markten liet alleen Duitsland in het halfjaar een bescheiden groei zien.

Delfstoffen

Sinds 2018 is Nederland netto-importeur geworden van aardgas en dat kostte kostte Nederland vorig jaar ruim 2,1 miljard euro. De delfstoffenwinning kromp in 2016 met 11,2 procent vooral door de forse afname van het productieplafond voor aardgas. Dit werd vanaf 2014 stapsgewijs ingesteld om het aantal door de gaswinningen veroorzaakte aardbevingen in de provincie Groningen terug te dringen. In 2016 exporteerde Nederland nog voor 8,2 miljard euro aan aardgas. Daarmee is de aardgasexport in drie jaar ruimschoots gehalveerd. De aardgasproductie in 2016 was al 42 procent lager dan in 2013 en moest vanwege de aardbevingen nog verder verminderen waardoor een grote inkomstenbron opdroogt. Daarbij komen ook nog de grote uitgaven die nog moeten worden gedaan om de schade aan gebouwen in Groningen te herstellen. 1.500 woningen voldoen niet aan de veiligheidseisen volgens de Mijnraad. Minister Wiebes (Economische Zaken) sloot met Shell en ExxonMobil een deal voor de financiële afwikkeling van het dichtdraaien van de gaskraan in Groningen. De gasdeal van minister Wiebes (Economische Zaken) kostte de Nederlandse Staat bijna 3 miljard euro. Na aftrek van de winstbelasting kwam dat neer op een bedrag van netto 1,6 miljard euro.

Multinationals

Multinationals worden uitverkocht aan Buitenlandse investeerders. Zo werd Frisdranken bottelaar Refresco  overgenomen door Franse en Canadese investeerders voor 1,6 miljard euro, het Enschedese IT-bedrijf Caase.com door de Amerikaanse multinational Insight EMEA en Vanderlande Industries voor 1,2 miljard aan Toyota Industries. Ook Ziggo, Kruidvat, de Ruyter, Douwe Egberts, Grolsch, Gansewinkel, Essent, Nuon, Connexxion, Numico, ABN Amro, Hoogovens, Van Leer, VNU, TMG, KLM, DSM, Océ, IAI, Stork, Liteq, Reaal en Histor zijn allemaal al in Buitenlandse handen gevallen. Unilever, C & A, KPN en Akzo Nobel staan ondertussen ook op de nominatie voor verkoop.

Overheid inkomsten en uitgaven

Inkomsten 

De staatsschuld daalde dankzij  een grote uitverkoop en renteverlaging naar 416 miljard euro waarmee de schuld uitkomt op 56,7 procent van het bbp. Een daling met 14 miljard kwam door de verkoop van ASR voor bijna twee miljard euro en een ander deel van het belang in ABN Amro voor anderhalf miljard euro. Vanuit de EU kwam een eenmalige korting van ruim drie miljard op Europese afdrachten. De afwikkeling van rentederivaten leverde 5,4 miljard euro op. De verkoop van de voormalige SNS-vastgoedtak Propertize leverde nog eens ruim 3 miljard euro op. 317 miljoen euro kwam van de verkoop van vastgoed. De staat verkocht naast ruim vijftig gebouwen ook Paleis Soestdijk, vier gevangenissen, tien kantoren en vier rechtbanken. Voor het verhuren van gebouwen en grond werd 138 miljoen euro ontvangen, onder andere aan 125 plekken voor windmolens. De veiling van huurrechten van tankstations langs snelwegen leverde 27 miljoen euro op en de verkoop van zand, grind en schelpen was goed voor 19 miljoen euro.  De megaschikking van ING wegens anti witwas beleid leverde bijna 800 miljoen euro op. Het schatkistbankieren van decentrale overheden nam toe met twee miljard, waardoor het Rijk minder hoefde te lenen. De Nederlandse overheid kreeg in 2016 een korting van meer dan 3 miljard euro op de uitgaven aan EU afdrachten. De rentelasten daalden met ongeveer 1 miljard euro.

De Overheid heeft belangen in bedrijven met een gezamenlijke waarde van 98 miljard euro. Ongeveer een kwart hiervan is in het bezit van gemeenten en provincies. De overheid heeft ook een belang in De Nederlandsche Bank (DNB) ter waarde van bijna 29 miljard euro. Het structureel overschot bedroeg in 2017 voornamelijk door de extreme gaswinning en de verbeterde economie nog 0,8 procent van het bbp en in 2018 zelfs ruim 1,5 procent van het bbp (ruim 11 miljard euro). Dat komt overeen met 1,5 procent van het bruto binnenlands product. De collectieve lastenquote van de belastingen is sinds 2015 met ongeveer 3 procentpunt gestegen. Dit jaar stijgt dat getal door naar 39,6 procent. De belastinginkomsten stegen opnieuw in plaats van dat deze verlaagd werden zoals in het regeerakkoord werd afgesproken. De opbrengsten uit belastingen en wettelijke premies viel in 2018 14 miljard euro hoger uit dan in 2017. Vooral door de btw, vennootschapsbelasting en de loon-en inkomstenheffing. Ook stegen de inkomsten uit de belasting op personenauto’s en motorrijtuigen, kansspelbelasting en de dividendbelasting met meer dan 10 procent.

De Nederlandse Overheid heeft ruim 307 miljard aan inkomsten. Gemeenten hebben de lokale lasten de laatste vier jaar harder laten stijgen dan de inflatie. De afvalstoffenheffing, rioolbelasting en ozb zijn in sommige plaatsen zelfs met tientallen procenten omhoog gegaan. De waterschappen inden in 2018 2,8 miljard euro aan belasting. Dat is opnieuw een stijging van ruim 2,5 procent. Vooral de btw (2,4 miljard), de vennootschapsbelasting (2,3 miljard) en de loon- en inkomensheffing (1,2 miljard) vallen door de economische opleving ook hoger uit dan eerder begroot. De Belastingdienst heeft overigens nog zo’n twintig miljard euro aan openstaande belastingheffingen tegoed. Van ruim zes miljard is echter nog helemaal niet zeker of het bedrag ooit binnenkomt.

Bezuinigingen en belastingverhogingen

Nederland behoort tot de landen met een relatief hoog belastingaandeel. Tussen 2010 en 2016 werd zo’n 1,4 miljard bezuinigd op de wegenbouw. In 2011 werd wettelijk bepaald dat de AOW-leeftijd in 2025 naar 67 jaar zou gaan en in 2013 en 2015 werd de verhoging verder naar voren gehaald. De AOW-leeftijd ligt vanaf 2022 op 67 jaar en 3 maanden. Ook de kinderopvangtoeslag werd verlaagd en de accijnzen verhoogd. In 3 jaar tijd werd onder andere 12 miljard bezuinigd op de zorg. In de afgelopen vijf jaar zijn 191 van de 477 politiebureaus gesloten en ingewisseld voor politieposten, die alleen op afspraak werken of één of twee dagdelen per week geopend zijn. De steunpunten zijn voornamelijk in gemeentehuizen of bibliotheken. De politie heeft het afgelopen jaar duizenden onderzoeken stopgezet vanwege een personeelstekort. Op dit moment heeft de politie ruim 40.000 zaken in behandeling. Daarnaast liggen er nog bijna 23.000 op de plank. Het gaat bijvoorbeeld om overvallen of geweldsincidenten waarvoor momenteel te weinig rechercheurs beschikbaar zijn. In Zaanstad is het lerarentekort zo groot dat scholen dit najaar moeten overgaan op een vierdaagse schoolweek.

De energiebelastingen van Nederland zijn de hoogste van heel Europa. De Opslag Duurzame Energie (ODE) en tarieven van de energiebelasting zorgden in 2018 al voor een stijging van de energiekosten van gemiddeld 12%. Voor huishoudens met een gemiddeld verbruik van 3.500 kWh stroom en 1.500 kuub gas per jaar komen de belastingverhogingen voor 2019 neer op nog eens een extra heffing tot 153,85 euro. Bij elkaar opgeteld komt er tot 2021 een lastenverzwaring van 1 miljard euro alleen al voor vergroening. Aardgas werd bijna drie keer zo duur. Er werd al ruim 25 cent aan energiebelasting geheven op een kubieke meter aardgas en voor opslag duurzame energie  1,13 euro per kuub.

In 2001 en 2012 werd de btw al verhoogd en loonkosten stegen per uur tot wel 72,3 procent. In 2019 ging de btw voor het lage tarief van 3% omhoog naar 9%. Behalve taxi’s vallen ook fiets- en schoenreparaties, kappers, optredens van artiesten, schilders en stukadoors onder dit verhoogde btw-tarief. De btw-inning levert in 2019 hierdoor maar liefst 59,6 miljard op. De BPM werd opgehoogd met 35 procent en de belasting op autobrandstof werd 70 procent.  De totale inkomsten van de Gemeenten in 2016 bedroegen 53,8 miljard euro en hiervan werd 53,6 miljard euro uitgegeven. Rioleringsheffing werd ruim 2,5 keer duurder en ook de assurantiebelasting werd aanzienlijk verhoogd naar 21 procent. Gemeentelijke heffingen stijgen 4 tot 5 procent per jaar en parkeertarieven verdubbelden. Voor cafébezoek, woninghuur of openbaar vervoer moet bijna 60 procent meer betaald worden dan in 1996. Wasmachines, boodschappen of fietsen zijn ruim 30 procent duurder geworden. Recreatie werd gemiddeld 72 procent duurder, de huur van een woning werd 75 procent duurder en voedsel, alcohol en tabak stegen gemiddeld bijna 50 procent in prijs. De zorgverzekering ging in 2017 per gezin minimaal 60 euro per jaar extra kosten (5,00 p.p. p.m.) Gemiddeld moeten Nederlandse huishoudens in 2017 zo’n 745 euro afdragen aan gemeentelijke belastingen voor de afvalheffing, rioolheffing en de onroerend zaak belasting (OZB). De woonlasten stegen in 2017 gemiddeld opnieuw met een half procent ten opzichte van 2016. Dit jaar gaat een huishouden met een eigen woning gemiddeld 0,6 procent meer betalen voor de belastingen aan gemeente, provincie en waterschap. De waterschappen zullen naar verwachting ruim 2,5 procent meer belasting heffen dan vorig jaar. Het leven in Nederland is de laatste twintig jaar maar liefst 31,1 procent duurder geworden. De Overheid haalt steeds meer geld op met de verkoop aan bedrijven van CO2 uitstootrechten, die op een veiling verkocht worden. Om de koopkracht enigszins te behouden gold voor een inkomen van 68 duizend euro vanaf 2019 een tarief van 36,93 procent, daarboven werd het tarief 49,5 procent.

Uitgaven en tekorten

De uitgaven stegen met 4,1 procent. De overheid gaf meer uit aan lonen, zorg en een hogere afdracht aan de Europese Unie. Er ging ook meer geld naar internationale samenwerking, zoals de wederopbouw van het door een orkaan getroffen Sint Maarten. Door de bezuinigingen is het Nederlandse leger ondertussen in een zorgwekkende staat. Het ministerie van Defensie moest erkennen dat de Nederlandse vloot last heeft van “materieelproblemen”. De vier luchtverdedigings- en commandofregatten van de Nederlandse vloot kunnen niet behoorlijk worden ingezet vanwege technische problemen en onderdelen schaarste. Nederland haalt de NAVO-norm niet, die voorschrijft dat 2 procent van het bbp aan de krijgsmacht moet worden besteed.  Nederland zit met een aandeel van 1,35 procent onder het NAVO-gemiddelde van 1,47 procent. De Amerikanen geven 3,5 procent van het bbp uit aan defensie. De Verenigde Staten eist in Brussel bij  de NAVO top een behoorlijk hogere bijdrage tot wel 4 procent voor de toekomst en eist dat ook achterstallige betalingen worden ingelost. Ondanks deze tekortkomingen worden er acht of negen extra F35-straaljagers gekocht van de in totaal 1,5 miljard euro die ter beschikking is gesteld in de recente voorjaarsnota.

Rechercheurs van de Nederlandse politie worden volgens de Nederlandse Politie Bond structureel overbelast en door onderbezetting zou tachtig procent van alle aangemelde zaken blijven liggen. Het gevolg is dat Nederland volgens de bond kenmerken heeft van een „narcostaat”, ondermijnd door de „rijke machthebbers in een parallelle (drugs)economie”. De vakbonden FNV, CNV en 32 ondernemingsraden van de Dienst Justitiële Inrichtingen stellen in een petitie aan de Tweede Kamer dat het ministerie van Justitie en Veiligheid bewust liegt over dalende criminaliteit en eisen dat de Algemene Rekenkamer onderzoek gaat doen ‘naar de onbetrouwbare cijfers’. De politie en vakbonden onderhandelen ook al langere tijd over een nieuwe cao, die voor 65.000 politiemedewerkers moet gaan gelden.  Er komen ruim 1100 agenten bij, van wie het merendeel in de wijken gaat werken. De agenten voerden met succes actie, onder meer door geen bekeuringen meer uit te schrijven en kregen er 8 procent loonsverhoging bij. Ook de rechtspraak ging onderuit en moet nu gered worden met een extra Overheidssteun van 40 miljoen euro.

Nederland spendeerde in 2018 100 miljard euro aan zorg en aan sociale zekerheid ruim € 78 miljard, onderwijs ruim € 34 miljard, de gemeentes en provincies ruim € 23 miljard, Buitenlandse Zaken een kleine € 11 miljard, Defensie een kleine € 10 miljard, Veiligheid en Justitie ruim € 10 miljard en Infrastructuur en Milieu € 8,3 miljard. De overige ministeries kosten ruim € 11 miljard. € 7,3 miljard gaat elk jaar naar Brussel. Het kabinet trekt nog eens 10 miljoen euro uit voor groepen die groot gevaar lopen met hiv besmet te raken in Oost-Europa, Centraal-Azië, het Midden-Oosten en West- en Noord-Afrika. Er wordt al ongeveer 430 miljoen euro besteed om mensen in ontwikkelingslanden te beschermen tegen de gevaren rond seks, zwangerschap en geboorte. De wachtgeldregeling voor werkloze politici kostte van september 2012 tot en met 2018 voor 186 oud-Kamerleden, 18 voormalig ministers en 15 gestopte staatssecretarissen ruim 24 miljoen euro.

Begroting 2019

In 2019 gaat 81,8 miljard naar sociale zekerheid, 79,7 miljard naar zorg, 38,5 miljard euro naar onderwijs cultuur en wetenschap, 32,5 naar Gemeente en Provinciën, 16,4 miljard naar Volksgezondheid Welzijn en Sport, 13,2 miljard naar Buitenlandse Zaken incl. 6 miljard voor de EU afdracht), 11,1 naar justitie, 10 miljard naar defensie, 95 miljard naar infrastructuur en milieu, 5,5 miljard naar rentekosten, 4,9 miljard naar Binnenlandse Zaken, 4 miljard naar Economische Zaken, 2,5 miljard naar de ministeries  van Financiën, landbouw, Algemene Zaken, Koninkrijksrelaties. Totaal zo’n 293,3 miljard euro. Het feitelijk overschot van de centrale overheid stijgt in 2019 naar 9,8 miljard euro.

Er zijn 750 tot 930 extra mensen nodig bij de Douane vanwege de Brexit. Deze nieuw extra overheidsinvestering van 100 tot 150 miljoen euro was nog niet eerder in de begroting opgenomen.

De lasten voor uitkeringen stijgen vooral door de grote aantallen migranten. In Nederland wonen ruim 17 miljoen mensen, waarvan zo’n 13 miljoen van 15 tot 75 jaar. In 2018 werd 155,6 miljard euro uitgegeven aan sociale uitkeringen, bijna 4 miljard euro meer dan in 2017. Hiermee waren de uitgaven aan sociale uitkeringen goed voor 47,8 procent van de overheidsuitgaven. Ruim 7.300 remigranten krijgen een uitkering in het buitenland. Dit kost de Nederlandse Staat jaarlijks structureel 33,9 miljoen euro. Tegenover de gestegen uitkeringen staat een daling van de WW-uitkeringen met 0,9 miljard euro, van 5,2 miljard euro in 2017 naar 4,3 miljard euro in 2018. Vanuit de EU gaat er 4,5  miljard euro per jaar naar Turkije, Griekenland en de de ander Zuid-Europese landen om daar de toenemende stroom vluchtelingen tegen te houden. Soortgelijke bedragen zullen ook aan Afrikaanse landen betaald moeten gaan worden. Vertrekkende politici hebben recht op een wachtgelduitkering van maximaal drie jaar en twee maanden. Door de Brexit zal Nederland ruim 400 miljoen per jaar meer af moeten dragen aan de Europese Unie. De EU kost Nederland toch al zo’n 2,5 miljard euro netto per jaar en de Brexit nog eens een kleine 3 miljard.

In het najaar van 2018 wordt er 6 miljard subsidie beschikbaar gesteld voor opwekking van energie uit duurzame bronnen zoals wind, zon, biomassa, geothermie en water. De stimuleringsregeling (SDE+) is bedoeld voor onder meer windparken, zonneparken, biomassa-installaties, waterkrachtcentrales en geothermieprojecten die voor het onrendabele deel nog subsidie nodig hebben. De staat krijgt het nieuwe RIVM-gebouw in Utrecht drie jaar te laat en moet minimaal 22 miljoen euro extra bijbetalen. De kosten werden vorig jaar al op circa 267 miljoen euro geraamd.

Uitgaven voor de monarchie

Volgens de begroting kost de Nederlandse monarchie jaarlijks zo’n vijftig miljoen euro. Alleen al de directe kosten bedragen zeker het dubbele, ruim 104 miljoen euro. De renovatie van paleis Huis ten Bosch, waar koning Willem-Alexander en koningin Máxima met hun dochters gaan wonen, kost bijvoorbeeld 63,1 miljoen euro. Koning Willem-Alexander krijgt jaarlijks 5.318.000 euro. Het inkomensdeel van de vergoeding is nu nog 902.000 euro. Het inkomensdeel van Koningin Máxima is 326.000 euro. Voor haar hofhouding en overige uitgaven die met het ambt te maken hebben is 585.000 euro begroot. De gewezen koningin Beatrix krijgt per jaar 465.000 euro, en heeft nog eens een extra 965.000 euro te besteden aan personeel en materiële uitgaven. Bij elkaar kost dit per jaar in totaal 7.0659.000 euro.
De functionele uitgaven van de koning bedragen een kleine 27 miljoen en 260 man personeel kost nog eens 17 miljoen euro. Voor auto’s, koetsen en paleizen is 8,5 miljoen euro beschikbaar. Zo’n 400.000 is begroot voor faunabeheer. Voor het Het Loo is 190.000 euro begroot exclusief 90.000 euro voor de terreinwagens en 10.000 euro voor reiskosten en opleidingen. De vliegreizen kosten per jaar 973.000 euro. De Groene Draeck kost zo’n 95.000 euro per jaar exclusief eerder gepleegde revisie tussen 2011 en 2015 ad 223.000 euro. De doorbelaste kosten van ministeries en de personeelskosten van de RVD, het Militaire Huis (ceremonieel vertoon bij evenementen) en uitgaven van het Kabinet van de Koning (ondersteuning constitutionele taken) kosten ruim 5,5 miljoen. De toelage van Willem Alexander stijgt in 2019 met 24.000 euro. Dat is 2,7 procent meer dan vorig jaar, toen hij nog 902.000 euro kreeg. In totaal krijgen de Oranjes er in 2019 ongeveer een miljoen euro bij.

Staatssecretaris Raymond Knops van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft een eenmalige bijzondere uitkering van twee miljoen euro toegekend aan het bestuurscollege van Saba. Als gevolg van orkanen Irma en Maria hebben Sint Maarten, Saba en Sint Eustatius te maken met herstelkosten. Deze bijzondere uitkering komt bovenop 25 miljoen dollar die al aan Saba ter beschikking was gesteld voor de wederopbouw.

Flevoland, Zuid-Holland en Groningen zijn de armste provincies. Het aantal daklozen neemt nog steeds toe. Ruim 282 duizend Nederlanders kunnen de verplichte premie voor hun zorgverzekering minstens zes maanden achter elkaar niet betalen. (1 miljard euro) en maandelijks wordt 20 miljoen euro aan zorgpremie zelfs helemaal niet voldaan. 30.000 mensen zijn zelfs helemaal onverzekerd. Veel thuiszorginstellingen gingen door de extreme bezuinigingen failliet.  Doordat voormalig staatssecretaris Van Rijn het Zorginstituut heeft laten bepalen wat er nodig is voor betere verpleeghuiszorg, is de uitspraak van deze instelling juridisch bindend geworden. Het betekent dat er honderden miljoenen, oplopend tot zo’n 2,1 miljard in 2021 extra naar de ouderenzorg moet. Door een weeffout in de wet blijken ook veel meer mensen recht te hebben op langdurige zorg als voorzien. Dit kost de Staat nog eens 745 miljoen euro extra. Nederland heeft een pensioengat van 2.000 miljard dollar en dat loopt in 2050 verder op naar 6.000 miljard dollar zo berekende het World Economic Forum.

Dit nieuwsbericht werd u aangeboden door

BVS Taxi Ter Aar

Armoede

Nederlandse huishoudens zijn door de btw-verhoging van 6 naar 9 procent per 1 januari 2019 gemiddeld zo’n 300 euro duurder uit. Levensmiddelen, boeken, taxi en theaterkaartjes worden duurder. Consumentengoederen en -diensten waren in juli 2019 2,5 procent duurder dan in 2018Een gezin met twee ouders, een kind van 10 en een kind van 4 jaar is volgens het Nibud nu zo’n 20,84 euro per dag kwijt aan voeding. Straks zal dat 21,43 euro zijn. 59 cent meer per dag, op jaarbasis 215 euro aan extra kosten. Ook de kinderopvang wordt duurder door nieuwe regels, die voorschrijven dat pedagogisch medewerkers één baby minder onder hun hoede mogen hebben. Met een verwachte stijging van 7 procent stijgen de kosten waarschijnlijk meer dan de kinderopvangtoeslag.

Nederland staat op plek 14 van rijkste landen ter wereld. Desondanks hebben naar schatting 1,4 miljoen huishoudens risicovolle schulden, problematische schulden of zitten in een schuldhulpverleningstraject. Dat is 1 op de 5 huishoudens. De persoonlijke leningen zijn in 2018 gestegen met 14,8 procent naar 1,8 miljard. 6,2% heeft een betalingsachterstand op hun krediet.

Het vermogen van mensen die meer dan 1 miljard dollar bezitten is in een jaar met 12 procent gegroeid. Het vermogen van de 3,8 miljard armste mensen op aarde is juist met 11 procent afgenomen. Het vermogen van de rijkste 26 mensen bij elkaar opgeteld is gelijk aan het vermogen van de armste helft van de wereldbevolking.

De vier grote steden leveren te weinig passende ondersteuning aan dak- en thuislozen. In acht jaar tijd zag het Leger des Heils het aantal cliënten groeien van 30.000 naar 50.000. Er zijn wachtlijsten voor zowel opvangbedden als betaalbare woonruimte om naar door te stromen. De staatssecretaris kwam daarom met 40 maatregelen om de problemen aan te pakken, zoals het verlagen van het minimumbedrag bij een incasso. Nu betaal je nog minimaal 40 euro aan incassokosten. Een andere geplande maatregel is het mogen betalen in termijnen. Nu kan alleen een schuld vanaf 225 euro in termijnen worden afbetaald. De toegang tot schuldhulpverlening wordt eenvoudigere en er komt een proef met een ‘schuldenrechter’.

Mensen in financiële problemen betalen 12 tot 14 procent rente als ze geld willen lenen van een gemeentelijke kredietbank, terwijl deze banken juist bedoeld zijn voor mensen die nergens anders geld kunnen lenen. Gecorrigeerd voor inflatie heeft een gemiddeld Nederlands huishouden in veertig jaar tijd amper meer te besteden gekregen. Boodschappen bij de supermarkt zijn in één jaar gemiddeld 8 procent duurder geworden. Eenvoudige voedingsmiddelen zoals kaas zijn inmiddels een luxe product geworden. Per juli zijn ook de energietarieven weer fors omhoog gegaan. De prijzen van voedingsmiddelen stegen in mei opnieuw met 3,8 procent, nagenoeg de hoogste prijsstijging van voedsel in de afgelopen tien jaar.

Het aantal meerderjarigen dat niet zelf de eigen financiën kan beheren, neemt nog steeds elk jaar toe. Steeds meer mensen meldden zich bij de schuldhulpverlening met een schuld van gemiddeld ruim 40.000 euro.

Veel mensen mijden jarenlang de tandarts omdat ze te weinig geld hebben. Van de Nederlanders die minder dan 1600 in de maand verdienen, vermijdt 21 procent de tandarts.

Bij een kwart van alle leningen is het rentepercentage 8% of hoger. Bijna één op de zes leningen heeft zelfs een rentepercentage tussen de 11% en het wettelijk maximum van 14%. Gemiddeld hebben lenende Nederlanders 1,3 consumptieve leningen per persoon en het gemiddelde leenbedrag is € 6.401,-.

Bijstand en schulden

Vanaf 1 januari worden Wajongers gekort op hun uitkering. Mensen met een arbeidsbeperking, die geen baan hebben, zijn er zo’n 5 procent op achteruit gegaan. Het aantal mensen met een bijstandsuitkering is gestegen tot 449.000. De gemeentes Groningen, Ten Boer, Wageningen, Tilburg en Deventer hebben toestemming gekregen om twee jaar lang te experimenteren met bijstandsregels om te onderzoeken wat de beste manier is om mensen weer aan de slag te krijgen. Ook Utrecht en Amsterdam willen experimenteren. De gemeentes zijn van plan om meerdere testgroepen op te zetten met mensen die in verschillende bijstandsregimes komen te vallen. Sommige bijstandsgerechtigden krijgen bijvoorbeeld de mogelijkheid om 200 euro per maand bij te verdienen tijdens hun uitkering dan dat nu wettelijk is toegestaan. Ze mogen dan een beperkt deel van hun inkomsten uit werk houden, zonder dat die worden afgetrokken van de uitkering. Ook wordt er een groep gevormd met minder verplichtingen en een groep die juist intensiever wordt begeleid.  De gemeente Terneuzen streed eerder dit jaar voor een variant op een basisinkomen, waarbij uitkeringsgerechtigden helemaal geen verplichtingen kregen opgelegd.  Zo’n 3 miljoen Nederlanders lopen risico op armoede of sociale uitsluiting. (17% van de bevolking). Van de mensen met een uitkering ontvangt 31% psychische zorg.

Mobility Mentoring

Hersenonderzoek heeft aangetoond dat armoede een zware emotionele en cognitieve last veroorzaakt. Die last verstoort het brein, waardoor chronische stress ontstaat en waardoor het vermogen om problemen doelmatig aan te pakken, prioriteiten te stellen en impulsen te controleren wordt aangetast. Door de stress wordt het moeilijker om plannen te maken en om lange termijn doelen te behalen.

En het zijn juist die vaardigheden die je nodig hebt om uit armoede te geraken.
Met de nu ook hier geïntroduceerde Amerikaanse methode “Mobility Mentoring” worden mensen met financiële problemen eerst bewust gemaakt van de stress waarmee ze leven. Mentor en cliënt stellen vervolgens samen het wegnemen van stress steeds centraal in een stappenplan op verschillende terreinen, zoals geld, scholing, gezondheid en huisvesting. Massachusetts en Washington gaan de methode verplicht stellen bij het aanbesteden van sociale projecten. De Wereldbank noemt Mobility Mentoring als een veelbelovende aanpak. 35 Nederlandse gemeenten, waaronder de grote steden Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Enschede en Groningen hebben interesse in de systematiek.

Aantallen en cijfers

De gemiddeld uitstaande schuld is 42.000 euro. Tweederde hiervan bestaat veelal uit rente en incassokosten. 540.000 huishoudens hebben problematische schulden. De meeste van de ruim 1 miljoen armen in Nederland wonen in Amsterdam (14,4%), Rotterdam (14,1%) en Den Haag (13,4%). In 38 gemeenten ligt het armoedepercentage ruim boven de 7%. Bijna de helft daarvan ligt in Groningen, Friesland en Drenthe. Het armste zijn de bewoners van Crooswijk in Rotterdam. Een op de zes inwoners van Rotterdam (ca. 100.000 mensen heeft te maken met grotere schulden. Bij 27.000 inwoners met problematische schulden is de schuld te groot om nog af te kunnen lossen. Gemiddeld staan zij voor 45.000 euro in de schuld. Dat is aanzienlijk meer dan het landelijk gemiddelde in andere gemeenten. Van de 384.000 huurders die in 2012 moeite hadden hun maandelijkse woonlasten en kosten van het levensonderhoud te betalen, had ruim de helft in 2015 nog steeds betalingsachterstanden.

De helft van alle armen leeft minstens al drie jaar onder de armoedegrens en kunnen hun schulden niet meer betalen. Zo’n 31 duizend mensen zijn zelfs dakloos en leven op straat, in openbare gebouwen, in de opvang, of bij familie of vrienden. In de afgelopen zes jaar is het aantal daklozen toegenomen met bijna 75 procent. Voor zo’n 2,5 miljoen mensen van zestien jaar en ouder die niet voldoende kunnen lezen, schrijven en rekenen is een goed financieel beheer te moeilijk. Naar schatting heeft 16% van de Nederlandse huishouden een problematische schuld of het risico daarop. In 2015 kregen kerken zo’n 50.000 verzoeken om hulp. Hiervan werden er 44.000 gehonoreerd voor een totaal bedrag van ruim 36 miljoen euro. Dat is een stijging van zeven miljoen euro ten opzichte van 2012. Binnen de Europese Unie ben je arm als het inkomen lager is dan 60% van het gemiddelde inkomen. In Duitsland leven 13 miljoen mensen onder de armoedegrens en dat aantal groeit nog steeds. De armoedegrens in Nederland ligt op een inkomen inclusief toeslagen van 1920 euro netto per maand voor een gezin met 2 kinderen. (excl. huurtoeslag) Voor een éénoudergezin met twee kinderen ligt die grens op 1540 euro netto per maand. Hoe langer huishoudens op het minimum leven, hoe moeilijker het wordt om uit de problemen te komen.  Per 2019 zijn er een aantal maatregelen genomen om het leed te verzachten:

  • Gezinnen met twee kinderen op de basisschool krijgen 150 euro extra kinderbijslag per jaar.
  • De kinderopvangtoeslag gaat omhoog.
  • Vaderschapsverlof wordt uitgebreid van twee dagen naar zes weken.

Voedselbanken en andere lapmiddelen

In Nederland zijn 162 voedselbanken die jaarlijks rond de 2 miljoen voedselpakketten samenstellen met hulp van 10.000 tot 11.000 vrijwilligers. De Stichting Met Zuid opende zelfs een ‘sociaal warenhuis’ en Zuidwest Den Haag krijgt een rijdende voedselbank waar klanten zelf hun boodschappen mogen kiezen. Het project is een initiatief van kerkenorganisatie Stek en Voedselbank Haaglanden en start nog voor de zomer. De SRV-wagen wordt op vaste tijden op verschillende plekken in Zuidwest geparkeerd in de wijken Bouwlust, Vrederust, Morgenstond, Leyenburg, Vruchtenbuurt en Loosduinen.

De Swingmarket in Rotterdam biedt in tegenstelling tot de voedselbanken veel meer aan onder één dak. Naast voeding zijn ook kleding, speelgoed en andere non-foodproducten beschikbaar en kan er huisraad worden gekocht. Een eerste proef van één jaar met 220 gezinnen krijgt financiële ondersteuning van het Oranje Fonds.

De ANWB heeft met het kinderfietsenplan in een jaar tijd 2000 fietsen ingezameld en opgeknapt voor kinderen uit gezinnen die onder de armoedegrens leven. De actie begon in september 2015 met het inzamelen van gebruikte fietsen voor kinderen tussen de tien en achttien jaar. De fietsen worden door vrijwilligers opgeknapt en via het Nationaal Fonds Kinderhulp verdeeld. De ANWB wil in 2020 10.000 kinderfietsen hebben uitgedeeld.

Voor de bestrijding van armoede onder de 421.000 kinderen in Nederland (12%) wordt door de Overheid 100 miljoen euro uitgetrokken om schoolreisjes, sportles en muziekles voor kinderen mogelijk te maken. 14 miljoen euro hiervan gaat naar landelijke en bovengemeentelijke initiatieven met als uitgangspunt dat deze ten goede moeten komen aan kinderen en dat deze in natura worden verstrekt. 1 miljoen gaat naar kinderen in Caribisch Nederland. 131.000 kinderen leven al vier jaar of langer in die situatie, veelal in eenoudergezinnen en in de grote steden, zoals in Rotterdam (1 op de 4).

Langdurige armoede

In Nederland ontstaat armoede bij een netto jaarinkomen lager dan 12.535 euro voor een alleenstaande volwassene. Voor een gezin met twee jonge kinderen ligt de grens op 26.322 euro. Volgens het Nibud zitten veel uitkeringsgerechtigden aan de grens van hun financiële mogelijkheden en kan 75 procent van hen niet rondkomen. In 2012 was dat nog 69 procent. Het aantal mensen met te hoge vaste lasten en betalingsachterstanden is gestegen van 15 naar 27 procent. 626.000 gezinnen moeten rondkomen van een te laag inkomen, vooral in huishoudens waarvan de kostwinner 50-plus is. Meer dan de helft van de varkens- en pluimveehouders leeft gemiddeld al vijftien jaar onder de armoedegrens. Het aantal bijstandsaanvragen is in het vierde kwartaal van 2016 met 5 procent toegenomen, zo blijkt uit de index van het IMK (Instituut voor het Midden- en Kleinbedrijf). Jaarlijks worden er ongeveer 100.000 mensen van stroom en gas afgesloten.

Wanneer je de belastingen niet kunt betalen vanwege te weinig inkomen vraag dan om kwijtschelding en vraag advies bij Sociaal Raadslieden of een juridisch loket.

  • Doe je verzoek om kwijtschelding zo snel mogelijk na de aanslag.
  • Je kunt wachten met betalen totdat het verzoek is behandeld.
  • Na 3 maanden nog geen beslissing, dan schriftelijk informeren naar de reden.
  • Ben je het niet eens met de negatieve beslissing, laat dit de instantie snel en schriftelijk weten. Terwijl zij uw situatie opnieuw bekijken mag je wachten met betalen.
  • Krijg je opnieuw een afwijzing, bel of schrijf dan desnoods naar de ombudsman.

Zorg

Zorg mijden neemt steeds zorgwekkender vormen aan. Patiënten kiezen er steeds vaker voor om ondanks een doorverwijzing niet naar een ziekenhuis of therapeut te gaan vanwege de hoge eigen bijdrage of het niet aan willen- of kunnen aanbreken van het eigen risico. 14 procent van de patiënten zegt af te hebben gezien van een vervolgbehandeling, omdat die onder hun eigen risico valt.

Huisartsen en verpleegkundigen die zich inzetten voor de medische zorg aan dak- en thuislozen krijgen steeds vaker onverzekerde patiënten op spreekuur. Daklozen kunnen hun medicijnen of doktersbezoek niet betalen. Omdat ze geen zorgverzekering hebben kunnen zij ook niet bij reguliere zorginstanties terecht. Volgens De Nederlandse Straatdoktersgroep is het aantal onverzekerde daklozen groeiende. Het ministerie van Volksgezondheid, de Inspectie voor de Gezondheidszorg en Zorgverzekeraars Nederland erkennen het probleem. Verzekerden die staan geregistreerd bij regeluitvoerder CAK komen voor schuldhulp in aanmerking. „Zij krijgen een vrijblijvend aanbod. Accepteren ze dat, dan komen ze in budgetbeheer bij BFS en worden ze uit de regeling van het CAK gehaald. Mensen worden als wanbetaler geregistreerd bij het CAK op het moment dat er zes maanden of langer geen premie is betaald. CZ maakte begin dit jaar ook bekend 250 gezinnen in Den Haag te gaan helpen met het afbetalen van hun schuld. De zorgtoeslagen worden aangewend voor andere uitgaven en zo’n 340.000 gezinnen betalen deze daarom niet. Bij een minimum inkomen kun je je inschrijven bij de gemeente voor een zorgverzekering. Veel gemeenten bieden een gemeentepakket of collectieve verzekering. Gemeenten betalen zo mee aan de polis terwijl je zorgtoeslag behouden blijft.

Schuldhulpverlening

In 1932 werd de branchevereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren (NVVK) opgericht om er voor te zorgen dat mensen voldoende geld overhielden voor dagelijkse en noodzakelijke uitgaven.

Op grond van de Wet op de Gemeentelijke Schuldhulpverlening (Wgs) zijn gemeenten verantwoordelijk voor de schuldhulpverlening. Het parlement ontvangt uiterlijk 1 juli 2016, een verslag van de doeltreffendheid en effecten van de Wgs in de praktijk. Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft Bureau Berenschot opdracht gegeven om de evaluatie uit te voeren. Jaarlijks vragen zo’n 150.000 mensen tevergeefs schuldhulp aan bij hun gemeente. Er is een verplicht moratorium voor mensen die in de schulden zitten. In zo’n zes maanden durend moratorium kan de huur niet worden opgezegd, mag de levering van gas, water en elektra niet worden beëindigd en/of mag de zorgverzekering niet worden opgezegd of ontbonden. In die zes maanden krijgt de schuldenaar de tijd om orde op zaken te stellen. Tijdens deze periode komen er ook geen deurwaarders, hoeven rekeningen niet betaald te worden en worden ze gevrijwaard van aanmaningen. Schuldenaren komen nog steeds veel te laat in het traject van de schuldhulpverlening terecht. Als een schuldenaar in het beslagregister of in de Verwijsindex Schuldhulpverlening (VISH) wordt opgenomen, is dat al veel te laat en is adequaat ingrijpen al een stuk lastiger. Aan de kosten van berichten die deurwaarders verzorgen worden per jaar tientallen miljoenen euro’s extra verdiend. Dat mag volgens de wet- en regelgeving niet. Gerechtsdeurwaarders mogen geen winst berekenen voor hun werk. Deurwaarders berekenen tot 7 euro voor een ambtsberichten als exploten, dagvaardingen en beslagleggingen, terwijl zij zelf via een goed functionerende ICT-dochter maar 5 cent per bericht betalen. Verder ligt er een wetswijziging klaar:

  1. Op de volgende roerende zaken mag geen beslag worden gelegd:
    zaken die behoren tot de inboedel, bedoeld in artikel 5 van Boek 3 van het Burgerlijk
    Wetboek, van de door de schuldenaar bewoonde woning;
    b. de kleding van de schuldenaar en van de tot zijn gezin behorende huisgenoten;
    c. de in de woning aanwezige voorraad levensmiddelen;
    d. zaken die de schuldenaar en de tot zijn gezin behorende huisgenoten redelijkerwijs nodig hebben voor de persoonlijke verzorging en de algemene dagelijkse levensbehoeften;
    e. zaken die de schuldenaar en de tot zijn gezin behorende huisgenoten redelijkerwijs nodig hebben voor de verwerving van de noodzakelijke middelen van bestaan, dan wel voor hun scholing of studie;
    f. zaken van hoogstpersoonlijke aard;
    g. gezelschapsdieren en de voor hun verzorging noodzakelijke zaken.2.
  2. In afwijking van het eerste lid is beslag wel toegestaan op de in het lid genoemde zaken die in de gegeven omstandigheden bovenmatig zijn. Bij algemene maatregel van bestuur kan nader worden bepaald welke zaken, hetzij afzonderlijk, hetzij door de aanwezigheid van andere, al dan niet gelijksoortige zaken, als bovenmatig zijn aan te merken. Daarbij kan voor bepaalde zaken of categorieën van zaken worden bepaald tot welke waarde bovenmatigheid niet wordt aangenomen.
    Indien beslag wordt gelegd op een bovenmatige zaak die de schuldenaar of de tot zijn gezin behorende huisgenoten redelijkerwijs niet kan missen, stelt de deurwaarder de schuldenaar in de gelegenheid om de bovenmatige zaak te vervangen door een niet als bovenmatig aan te merken vergelijkbare zaak.
    4. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen andere dan de in het eerste lid bedoelde roerende zaken worden aangewezen waarop geen beslag mag worden gelegd.

De gemiddelde schuld waarmee zo’n 94.000 huishoudens zich bij de schuldhulpverlening aan melden is 42.100 euro. Het grootste deel hiervan bestaat uit belastingschuld, huurachterstand, achterstallig energie- en ziekteverzekering betalingen en restschulden van hypotheken. Maar ook bij creditcardmaatschappij ICS van ABN AMRO konden zo’n 600.000 klanten te gemakkelijk doorlopende kredieten afsluiten, tot wel 2.500 euro. ICS leende 15 procent meer uit dan de eigen normen toestonden. Het AFM deed onderzoek naar de maatschappij.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) legde zeven pandhuizen van Cash Converters boetes op van in totaal 437.500 euro wegens het berekenen van een te hoge rente. Cashconverters berekende een rente van 9 procent per maand, terwijl ze niet meer dan 4,5 procent per maand mogen vragen. Het gaat om de franchisefilialen in Den Haag, Arnhem, Enschede, Rotterdam-Centrum, Rotterdam-Zuid, Schiedam en Utrecht.

De Nederlandse Energie Maatschappij (NLE) wil het betalingsprobleem voor een deel oplossen door klanten hun energierekening vooraf te laten betalen. Voor beslagleggingen geldt een beslagvrije voet van 90% van de bijstandsnorm Er liggen plannen klaar om deze voor jongeren onder de 21 te verhogen en gelijk te trekken met die van de volwassenen. Uitkeringsinstanties en schuldeisers zijn wettelijk verplicht zich aan deze beslagvrije voet te houden. Ook komt er een adempauze van maximaal een half jaar. Nuon gaat mensen die wegens schulden afgesloten zijn geraakt van stroom en gas gemakkelijker een nieuwe contract geven. In de nieuwe regeling hoeven deze klanten geen hoge borgsom meer te betalen voor een nieuwe aansluiting.

Studieschuld

Een op de vijf studenten met een studieschuld is een wanbetaler. Dat blijkt uit cijfers van de Dienst Uitvoering Onderwijs. Veel oud-studenten, met name de lichting afgestudeerden van vóór 2009, hebben moeite met terugbetalen. Daardoor is de nationale studieschuld inmiddels opgelopen tot ruim 21,7 miljard euro. De gemiddelde debiteur moet ruim 14.000 euro terugbetalen, maar er zijn onder de bijna 700.000 studenten ruim 15.000 ex-studenten die een studieschuld van 50.000 euro of meer hebben. De helft van de betalingsachterstanden bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) moet met een deurwaarder geïnd worden. Gaat je kind jonger dan 18 jaar studeren en zich inschrijven voor een vervolgopleiding aan een mbo, hbo of universiteit dan vervalt meestal het recht op kinderbijslag en kindgebonden budget. Mbo’ers hebben pas recht op studiefinanciering vanaf het eerste kwartaal nádat ze 18 jaar zijn geworden. Dus wordt een mbo-student op 2 oktober 18, dan krijgt hij pas in januari studiefinanciering. De ouders ontvangen tot zijn achttiende verjaardag nog wel kinderbijslag en (afhankelijk van hun inkomen) kindgebonden budget. De maanden tussen 2 oktober en 1 januari moeten ouders dan zien te overbruggen. Wel is er voor minderjarige studenten een gratis ov-chipkaart. En hoeft er voor hen geen lesgeld te worden betaald. Zorg er wel voor dat de studiefinanciering op tijd wordt aangevraagd

Financieringen

Er is een onverantwoordelijke stijging van nieuwe private lease constructies waarmee kopers zich voor jaren in de schuld steken, gelokt door “kleine” maandbedragen. In 2017 werden er zo’n 100.000 auto-abonnementen afgesloten, terwijl dat er in 2016 nog 64.000 waren en in 2015 op 36.000. In 2018 steeg het aantal particuliere leaseconstructies naar 150.000. Hiermee is een bedrag van ruim een half miljard gemoeid. Gemiddeld kost een private lease zo’n 3.500 euro per jaar op een gemiddeld inkomen van 18.000 euro is dat een besteding van wel 20%.

Arm of rijk

De eerste overheidszorg voor armen is sinds 1854 bij wet geregeld in de armenwet, maar desondanks geven het rapport armoedesignalement en het rapport van Platform31 uit Den Haag en het European Urban Knowledge Network (EUKN) aan dat het armoedeprobleem steeds groter wordt, net als de verschillen tussen arm en rijk. Zo’n 157.000 huishoudens bezitten namelijk minstens een miljoen euro en 62 rijken bezitten gezamenlijk evenveel als de 3,6 miljard armsten van de wereldbevolking. Het reëel beschikbaar inkomen is in 2015 voor het achtste jaar op rij achteruit gegaan. De loonkloof tussen de bedrijfstop en de werknemers is vorig jaar vooral in de financiële sector weer verder gegroeid. Gemiddeld verdient de top 6,1 keer zoveel als de gemiddelde werknemer. 24 politiemedewerkers verdienden in 2016 meer dan een ministerssalaris van 179.000 euro. Bestuursvoorzitter Jean-François van Boxmeer van Heineken verdiende in 2016 bijvoorbeeld 9,5 miljoen euro. KPN gaf topman Eelco Blok in 2015 naast zijn salaris van 850.000 euro per jaar een bonus van ruim een miljoen euro en bij zijn vertrek kreeg hij ook nog eens een ontslagpremie van 850.000 euro mee.  Topman Ben van Beurden van olieconcern Shell kreeg in 2015 in totaal 5,6 miljoen euro. In 2014 ontving hij in totaal 24,2 miljoen euro inclusief een extra pensioenbijdrage. De bestuurder bij het Prins Bernhard Cultuurfonds Adriana Esmeijer verdient jaarlijks 157.879 euro, Ronald van der Giessen van het Oranje Fonds krijgt 156.849 euro, Ellen Greve van KNGF Geleidehonden krijgt 154.000 euro en Michel Rudolphie van KWF Kankerbestrijding ontvangt jaarlijks 152.000 euro. Directeuren van Nederlandse bedrijven en instellingen verdienen gemiddeld twintig keer het salaris van een gemiddelde werknemer. Ruim 2.500 werknemers in de (semi)overheid verdienen ondertussen meer dan de afgesproken 228.000 euro bruto per jaar. De Luchtverkeersleiding Nederland betaalde bijvoorbeeld een ontslagvergoeding van 455.720 euro aan een consultant. Jachtmakelaars verkochten dan ook 8.6% meer boten ten opzichte van het tweede kwartaal vorig jaar. Ook in het eerste kwartaal werden er 103% meer motorjachten en 9% meer zeilboten verkocht dan in dezelfde periode van 2014. Bestuursvoorzitters verdienen gemiddeld 737.000 euro. De bonussen bedragen gemiddeld 325.000 euro. De best betaalde topbestuurder met 760.000 euro was Nancy McKinstry van Wolters Kluwer, maar ook zij is inmiddels voorbijgestreefd door bestuurders die tot een miljoen euro per jaar verdienen. Er zijn 2043 miljardairs die samen goed zijn voor 7,67 biljoen dollar. Het gezamenlijk vermogen van de miljardairs is het afgelopen jaar met 18 procent gestegen.

Bureau Krediet Registratie

Bij het Bureau Krediet Registratie (BKR) stonden in april 2017 nog 98.000 mensen met een betalingsachterstand op de hypotheek geregistreerd, 12% minder dan een jaar eerder. Ongeveer de helft van deze daling is volgens de stichting te relateren aan een hercodering die het BKR hanteert. Sinds medio vorig jaar noteert het BKR de restschulden van hypotheken met aparte coderingen. Deze worden niet meer als betalingsachterstand geregistreerd, maar apart als restschuld op de hypotheek. Zonder deze hercodering daalde het aantal wanbetalers met circa 5%. Volgens het BKR zijn er 675.000 leners die achterlopen op het terugbetalen van hun lening. Een jaar eerder waren dat er nog 730.000. Studieschuld is hierin niet meegenomen. Gezamenlijk is er voor bijna 22 miljard aan studieschuld. Dat is méér dan het uitstaande bedrag aan consumptief krediet. Uit onderzoek blijkt dat vier op de tien oud-studenten de studieschuld niet opgeeft bij het aanvragen van een nieuwe lening. 

  • In totaal zijn er nu meer dan 10,9 miljoen consumenten met een geregistreerd krediet
  • In de eerste helft van 2019 had 6,2% van deze consumenten een betalingsachterstand
  • Het totaal aantal mensen met een betalingsachterstand steeg met 5.000 naar 675.000
  • De meeste achterstanden verdwijnen binnen een jaar (ruim 70%). Dat was in 2015 nog bijna 80%.

Eind juni 2016 stonden 771.478 personen met een betalingsachterstand bij het BKR geregistreerd en per juli ging het om 711.000 personen.  Per 1 december kun je al een aantekening verwachten bij het Bureau Krediet Registratie (BKR) als je meer dan 250 euro leent. Voorheen lag de ondergrens op 500 euro. Schulden en achterstanden bij de fiscus, ziektekostenverzekeraars, studieleningen en hypotheken tot vier maanden worden bij het BKR niet bijgehouden. Nederlanders leenden gemiddeld in 2016 voor consumptief krediet ruim 18.000 euro. Dit is een stijging van 19 procent. De totale schuldenlast van Nederlandse huishoudens is ruim 742 miljard euro. De woninghypotheekschuld vormt met 651 miljard euro verreweg het grootste deel van de schulden van huishoudens. In 2016 werden er zo’n 1.500 huizen gedwongen verkocht. In totaal staan er 10,25 miljoen Nederlanders geregistreerd bij het BKR met een lening of krediet van meer dan 250 euro.

De koopkracht van drie miljoen gepensioneerden is sinds de crisis afgenomen met gemiddeld 7,5 procent. Sommige groepen ouderen hebben maar liefst tot 13 procent ingeleverd. 20 procent van de ouderen komt geld tekort voor de minimale consumptiebehoefte.

Vanaf 1 december worden ook kredieten van meer dan 250 euro met een looptijd van een maand geregistreerd. Nu is dat alleen nog bij kredieten van 500 euro of hoger die minstens drie maanden lopen.

Kinderen

Eén op de negen kinderen, bijna 400.000, leeft momenteel in armoede. De inkomens in deze gezinnen komen uit onder de door het Nibud vastgestelde grens van ‘niet veel, maar toereikend’. Risicogroepen zijn voornamelijk kinderen met een niet-westerse achtergrond, kinderen uit een gezin met drie of meer kinderen en kinderen van ZZP’ers. Ruim 400 duizend kinderen maken deel uit van een gezin met een laag inkomen en daarvan leven er 200 duizend in een gezin met bijstand. Het aantal bijstandsuitkeringen neemt in 2016 met 7000 toe en in 2017 komen daar naar verwachting nog eens 6000 mensen bij. In totaal zullen er dan 445.000 mensen moeten rondkomen van een bijstandsuitkering.

Ruim tachtig organisaties en bedrijven onderschreven eind maart 2019 de belofte dat in 2030 geen enkel kind in Nederland nog opgroeit in armoede. Als ondertekenaars van de Alliantie tegen Kinderarmoede verplichten zij zich aan de volgende beloftes:

Aldi gaat uiterlijk in 2020 brood dat overblijft doneren aan scholen, zodat geen enkel kind meer met honger in de klas zit.

Unileverdochter Zwitsal gaat verzorgingsproducten via consultatiebureaus en kinderdagverblijven aanbieden aan mensen onder de armoedegrens.

Zorgverzekeraar Menzis gaat gezinnen die kampen met premieachterstanden helpen met ‘haalbare afbetalingsregelingen’. Schulden die daarna nog openstaan worden kwijtgescholden.

Bijna de helft van de kinderen uit gezinnen met een langdurig laag inkomen groeit op in een bijstandsgezin, terwijl bij iets meer dan eenderde betaald werk de belangrijkste inkomensbron was van het huishouden. Bijna veertig procent van de kinderen en jongeren die opgroeien in armoede is ontevreden over de zekerheid en stabiliteit in hun leven. Het kabinet heeft de SER om advies gevraagd over de vraag over hoe een samenhangend beleid te voeren om de armoede en daarmee samenhangende sociale uitsluiting onder kinderen in Nederland terug te dringen en produceerde een rapport. In armere gezinnen wordt over het algemeen meer gerookt. Door het verhogen van de accijnzen is het rookgedrag echter niet verandert maar gaat dit ten koste van het huishoudbudget. Ook betalingsachterstanden krijgen veelal prioriteit.

Vele honderden kinderen komen ’s ochtends met honger, kapotte kleding en ongewassen op school. Veel kinderen kunnen wegens geldgebrek ook niet met vakantie. Een kwart van de Nederlanders brengt de vakantie thuis door. Het vakantiegeld wordt aangewend om schulden te betalen of om noodzakelijk apparatuur als wasmachines en CV ketels te vervangen. Ook de nieuwe tarieven voor het openbaar vervoer zijn dramatisch voor gezinnen. Ouders met bijvoorbeeld drie kinderen die ouder zijn dan 12 jaar en met het openbaar vervoer door heel Nederland vrij willen reizen, zijn sinds deze maand ruim het dubbele kwijt aan een abonnement. Amsterdam heeft circa 34.000 kinderen die opgroeien in een gezin met een minimuminkomen. De woonkostenbijdrage is alleen voor die minima die geen kwijtschelding krijgen voor de gemeentelijke belastingen. Kwijtschelding is alleen weggelegd voor mensen onder het sociale minimum. Uit onderzoek is gebleken dat er bij kinderen een correlatie is tussen een bepaalde hersenstructuur en armoede. In een gepubliceerd rapport van de Duitse stichting Bertelsmann, die jaarlijks onderzoek doet naar de sociale omstandigheden in 28 EU-lidstaten staat dat circa 26 miljoen kinderen en jongeren in de Europese Unie worden bedreigd door armoede of sociale uitsluiting.

25% van de Nederlanders is er de afgelopen drie jaar in inkomen op achteruit gegaan. De inkomens daalden tussen de 15 en 30 procent door werkloosheid (35 %), arbeidsongeschiktheid (18%) en overstappen naar een baan met minder salaris (16 %). Ruim 700.000 mensen leven met problematische schulden en ruim een miljoen mensen lopen hetzelfde risico, waarvan 10% hulp zoekt. Een op de negen kinderen in Nederland groeit op in armoede. Ze gaan vaak zonder ontbijt naar school of kunnen op hun verjaardag niet naar school omdat ze niet kunnen trakteren. Ook, kunnen ze vaak niet met vakantie en komen daardoor in een sociaal isolement. De NVVK meldt dat het aantal mensen met onoplosbare schulden de afgelopen drie jaar is verdubbeld. ‘Onoplosbaar’ betekent dat er geen schuldsanering of aflossingsregeling geregeld kan worden, zonder dat daar een rechter aan te pas komt. Nederland heeft meer dan 25.000 daklozen. Volgens de Woonbond zijn in de afgelopen drie jaar de huren met 13 procent gestegen.

Bijstandsgerechtigden hebben steeds minder te besteden en zoeken steeds vaker naar goedkopere winkels of moeten naar de voedselbank en de kringloopwinkel. De vereniging van Voedselbanken Nederland ziet ook steeds meer ZZP’ers en winkeliers zich melden en moet op sommige plaatsen zelfs een wachtlijst hanteren. In Zuid-Limburg is er een wachtlijst van 300 huishoudens. De klandizie van de voedselbank is in 2014 alleen al bij Voedselbanken Nederland met 11 procent gestegen. 40 procent was jonger dan 18 jaar. Jaarlijks zijn zo’n 94.000 mensen, waaronder 37.600 kinderen, afhankelijk van de voedselbank. In 2014 steeg het aantal gezinnen dat aangewezen was op de voedselbank met 11 procent en kreeg de voedselbank meer aanvragen van ZZP’ers, mkb’ers en mensen met hypotheekschulden. Armoede overkomt nu ook steeds vaker de middenklasse en de tweeverdieners. Een op de tien huishoudens in Nederland leeft in armoede en één op de drie armen is jonger dan 18 jaar. Een op de acht kinderen groeit op in armoede. Het gaat hierbij om 421.000 kinderen, van wie er 131.000 deel uitmaken van een gezin dat langdurig van een laag inkomen moet zien rond te komen.

Van de 442.000 mensen in de bijstand is het merendeel gescheiden, immigranten of ex-gevangenen. Een op de drie is 55 jaar of ouder. Gezinnen in de bijstand komen vijftig euro per maand tekort om alle noodzakelijke uitgaven te betalen en een gezin met drie kinderen heeft zelfs honderdvijftig euro per maandtekort.

De schuldsanering is een lang en moeizaam traject dat vanwege de toeloop is dichtgetimmerd door zwaar verscherpte regels en voorwaarden. Mensen die geen inkomen hebben, een eigen huis hebben of ingeschreven staan als ZZP’ers of zelfstandige zijn uitgesloten. Ook wanneer iemand eerder een beroep heeft gedaan op de schuldhulpverlening, of wanneer iemand nog in scheiding ligt wordt er niet geholpen. Veel Gemeenten voeren hierop een geheel eigen beleid en screenen zelfs op motivatie en vaardigheden. Er zitten nu ruim 92.000 personen in een schuldsaneringstraject en een veelvoud hiervan vraagt dit vergeefs aan. Het Nibud wordt per dag 14.000 keer benaderd met vragen over geld. Op jaarbasis is dat 5,2 miljoen keer. Huishoudens met probleemschulden kosten de maatschappij gemiddeld 10.000 euro per jaar. (11 miljard per jaar)

De kosten van levensonderhoud zijn de laatste tien jaar gebaseerd op tweeverdieners en dat maakt het voor gescheiden alleenwonenden steeds moeilijker om de eindjes aan elkaar te knopen. Als de alleenwonende dan ook nog arbeidsongeschikt of werkloos wordt dan ligt alleen de weg naar armoede nog open. Ongeveer vijfduizend alleenstaande ouders in de bijstand gaan er dit jaar 240 euro op achteruit omdat ze officieel een meebetalende partner hebben, terwijl dat in de praktijk niet zo is. Het gaat om alleenstaanden met een bijstandsuitkering, van wie de partner met de noorderzon is vertrokken, in de gevangenis zit of in een verzorgingshuis woont.

Woon- en andere lasten

Zo’n 8000 huishoudens met een laag inkomen en een relatief hoge huur krijgen van de Gemeente Amsterdam huurkorting. De korting is afhankelijk van de hoogte van de huur, het inkomen van de huurder en de samenstelling van het huishouden. Tot 2019 neemt de gemeente de korting voor haar rekening, daarna wordt de verlaging van de woonlasten door de woningcorporaties betaald. De huurkorting komt voort uit afspraken tussen Huurdersvereniging Amsterdam, Amsterdamse woningcorporaties en de gemeente, welke zijn vastgelegd in het Woonlastenakkoord.

Het aantal huishoudens dat gevaar loopt om de huur of hypotheek niet meer te kunnen betalen in tien jaar tijd meer dan verdubbeld. Ruim 500.000 huishoudens zitten in de gevarenzone. 9,7 tot 12,9 procent van de Nederlandse huishoudens loopt risico op een problematische schuld. Het gaat dan om 719.000 tot 961.000 huishoudens. Nu de huren, zorg- en energieprijzen stijgen en de huur- en zorg toeslag achterblijft, zijn de vooruitzichten erg slecht. Er zijn enorme huurstijgingen van gemiddeld 22,6 procent wanneer huurwoning vrijkomen en van huurder wisselen. Van de sociale huurwoningen, die worden aangeboden door corporaties, is de kale huurprijs in drie jaar tijd met 12 procent gestegen.

Nadat een eigen huis met schuld verkocht wordt blijken er ook nog eens geen betaalbare huurhuizen meer beschikbaar, vanwege de grootschalige opvang van asielzoekers. In de Randstad kunnen wachtlijsten oplopen tot meer dan tien jaar. 31.000 mensen hebben geen vaste plek om te wonen.

  • 17.800 daklozen in 2009
  • 27.300 daklozen in 2012
  • 31.000 daklozen in 2015/2016
  • 50.000 daklozen in 2018
  • 70.000 daklozen in 2019

Ook huurders komen steeds vaker in de gevarenzone vanwege lagere inkomsten, werkloosheid en stijgende huren. Het aantal huisuitzettingen neemt toe en steeds meer mensen moeten een beroep doen op de maatschappelijke opvang.

Deurwaardersbedrijf GGN alleen al heeft ongeveer 1 miljoen dossiers in behandeling. Het deurwaardersbedrijf zegt dat het aantal zelfdodingen onder schuldenaren waarmee de deurwaarders in contact komen sterk is gestegen. Ten opzichte van 2007 is in Nederland het zelfdodingscijfer met 35 procent gestegen. Alleen in Griekenland is de stijging nog groter. 223 mensen sprongen in 2015 voor de trein. Gescheiden mannen plegen vier keer zo vaak zelfmoord als getrouwde mannen. In 2016 maakten 1.894 mensen een einde aan hun leven, 23 meer dan in 2015. Dit zijn gemiddeld 5,2 zelfdodingen per dag. In Nederland overlijden tweemaal zoveel mannen als vrouwen door zelfdoding. In 2016 waren dit 1 279 mannen en 615 vrouwen. Vier op de tien zelfdodingen vinden plaats op middelbare leeftijd. In 2016 waren er in deze leeftijdsgroep, tussen 40 en 60 jaar, 5 procent minder zelfdodingen dan het jaar ervoor. Vooral bij mensen van 60 jaar of ouder kwam zelfmoord vaker voor. In deze leeftijdsgroep neemt het aantal zelfdodingen toe sinds 2012, tot 864 in 2016. Van alle mensen die zelfmoord plegen, is een derde 60 jaar of ouder. Zowel in 2015 als in 2016 brachten 48 jongeren onder de 20 jaar zichzelf om het leven. Bij mensen van 40 tot 60 jaar is zelfdoding na kanker en hart- en vaatziekten de meest voorkomende doodsoorzaak. Groningen heeft relatief gezien de meeste zelfdodingen. In 2016 maakten daar per 100 duizend inwoners 14,7 personen een einde aan hun leven. Maar ook in Friesland en Limburg zijn de zelfdodingscijfers relatief hoog. In de vier grootste gemeenten ligt het zelfdodingscijfer lager dan het landelijk gemiddelde.

De gemeenten Wageningen, Groningen, Utrecht en Tilburg willen na de zomer vier jaar lang experimenteren met een basisinkomen voor bijstandsgerechtigden. In negen andere gemeenten wordt er onderzoek gedaan naar zo’n experiment en nog eens 28 gemeenten hebben interesse getoond in de proef. Verplichte re-integratietrajecten zouden niet werken en de controle is te duur.

Nu moeten uitkeringsgerechtigden verplicht solliciteren naar banen die er niet zijn en dat werkt contra productief volgens de Gemeenten. Bij het experiment blijft het basisinkomen één bedrag zonder enige aftrek of enige verplichting en kunnen subsidies en toeslagen geschrapt worden. De Gemeenten verwachten dat mensen met een basisinkomen meer gaan werken omdat er niet meer gekort wordt op hun uitkering. Ontvangers moeten dan wel de discipline op brengen om het huursubsidie en zorgtoeslagdeel ook daadwerkelijk hieraan te besteden om niet alsnog achteraf in de schuld en armoede te geraken.

Zika virus

Het Zika-virus is neurotroop en infecteert hersencellen. Het kan neuro-progenitorcellen infecteren en voorkomt dat cellen zich kunnen ontwikkelen. Het kan calciumafzettingen in de hersenen veroorzaken en hersenweefsel vernietigen. Het kan ook de oogzenuw en het netvlies beïnvloeden, evenals het gehoor.

Urine van zika-patiënten, zou mogelijk een tot nu toe onbekende route zijn waarlangs het virus zich via de mug verspreidt naar anderen. In de loop van 2018 werden er nog 63 gevallen van het Zika-virus gerapporteerd in Florida. Ook Thailand werd getroffen door een uitbraak van het Zikavirus. 11 mensen raakten besmet in de noordelijke provincie Phichit, 330 km van de hoofdstad Bangkok. In Singapore waren begin juni ook twee Zika virus infecties. Zika heeft zich verspreid over meer dan 60 landen sinds een uitbraak werd geïdentificeerd in Brazilië in 2015. De National Environment Agency (NEA) is met inspecties begonnen en besproeit sommige delen van de stad met insecticide. Brazilië heeft bij de 1.158 Zika meldingen van 2017 322 gevallen van microcefalie geregistreerd. 30 foetussen overleefden het virus niet. Het virus muteert bijzonder snel in Braziliaanse patiënten. Edison Luiz Durigon, hoogleraar aan de Universiteit van São Paulo meldt dat mensen immuun worden nadat ze de eerste keer besmet zijn. Het virus verandert constant, en het zou hem niet verbazen als we binnenkort zika 2, 3 en 4 zien ontstaan.

Het Zika virus is in de eerste maanden van 2017 ook aangetroffen in Texas. Zeven besmettingen in Bexar, Brazoria, Collin, Lubbock and Smith counties en twee in Cameron County. Er wordt gesproeid met gif. In Florida waren er in 2016 zo’n 1.133 besmettingen, waarvan 191 lokale besmettingen en 780 die zijn gerelateerd aan reizen naar het buitenland.  Zika-muggen werden gevangen in een veel groter gebied en in grotere aantallen dan het ministerie van volksgezondheid in eerste instantie had toegegeven. Ook zouden spermabanken mogelijk besmet sperma hebben ingenomen.

Bij twintig mensen in Nederland werden eind 2016 besmettingen met het zikavirus vastgesteld. Het totale aantal besmettingen kwam daarmee sinds het begin van dat jaar op vijfennegentig. In alle gevallen betrof het reizigers die in het buitenland besmet zijn geraakt. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) denkt dat veel meer Nederlanders het virus hebben opgelopen, omdat maar een op de vijf mensen daadwerkelijk klachten krijgt na een besmetting. In Veenendaal werden begin augustus 2016 enkele Aziatische tijgermuggen aangetroffen. De tijgermug is daarna ook opgedoken in een woonwijk in het Achterhoekse Aalten. In totaal werden er 98 tijgermuggen, inclusief larven en poppen, aangetroffen. Eerder dit jaar zijn tijgermuggen gevonden in Weert en Naaldwijk, maar ook in Assen werden op 11 augustus de muggen aangetroffen. In 2005 dook het insect voor het eerst op in ons land. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) moet documenten over de vondst van Aziatische tijgermuggen in Veenendaal openbaar maken. Dat heeft de de Raad van State besloten. De tijgermug komt Nederland binnen via internationale transporten in onder meer autobanden en in lucky bamboo, een oosterse kamerplant. De rechter stelde in een hoger beroepzaak dat de Warenwet niet van toepassing is op de verhandeling van geïmporteerde gebruikte banden die met tijgermuggen besmet zijn en dat de minister van Volksgezondheid op basis van deze wet dus niets hoeft te doen. Op grond van artikel 18 van de Warenwet is het verboden om waren (zoals gebruikte banden) te verhandelen waarvan de handelaar weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat zij bij het gezien hun bestemming te verwachten gebruik bijzondere gevaren kunnen opleveren voor de veiligheid of gezondheid van de mens. De minister van Volksgezondheid kan alleen op grond van de Warenwet tegen de bandenhandelaars optreden als het te verwachten gebruik van de banden tot gevaar voor de consument leidt.  Het College van beroep voor het bedrijfsleven stelt dat dat niet aan de orde is, ook niet als het gaat om gebruik van banden als afdekkingsmateriaal in de landbouw of het gebruik van banden als speelobject op een speelplaats.

De NVWA heeft voor Aalten een bestrijdingsplan opgesteld. In een straal van 500 meter rondom de vindplaats van de eerste muggen staan nu muggenvallen.

Het sinds oktober 2015 heersende flavivirus (Zika virus) wordt verspreid door muggen en door onbeschermde seks. Zwangere vrouwen wordt geadviseerd Florida te mijden. Een Zika besmetting kan door de Aedes Aegypti (de dengue mug die ook buiten Afrika voorkomt), de Aedes Albopictus (tijgermug), de Aedes Africanus, maar ook door de Aedes Hensilli en Aedes Polynesiensis mug overgebracht worden. Op Schiphol zijn in speciaal hiervoor geplaatste vallen drie van deze muggen gevonden in ruimten waar geen passagiers komen. Uit voorzorg worden mogelijke broedplaatsen opgespoord en behandeld. Het platform Stop Invasieve Exoten stapt naar de rechter om meer informatie te eisen over de plekken waar in Veenendaal tijgermuggen zijn gevonden. Volgens het platform houdt de overheid informatie achter. Documenten zouden worden achtergehouden, zoals meldingen van bewoners over gesignaleerde tijgermuggen evenals een presentatie die op het gemeentehuis is gehouden. De tijgermug werd vorig jaar op verschillende plekken in Veenendaal gevonden. De Voedsel- en Warenautoriteit heeft sinds vorig jaar zeker 25 volwassen tijgermuggen, 44 larven en vier poppen van muggen gevonden in Veenendaal.

Een Zika besmetting kan Zikakoorts tot gevolg hebben, een over het algemeen milde aandoening waar echter nog geen behandeling voor is. Besmetting met het virus kan echter ook ernstige en dodelijke gevolgen hebben, met name voor de foetus en kan ook Microcefalie veroorzaken. Ook zou een besmetting bij mannen onvruchtbaarheid kunnen veroorzaken. Wetenschappers van het Erasmus MC hebben aangetoond dat het zika-virus al heel vroeg in de zwangerschap actief kan zijn buiten het centrale zenuwstelsel van het ongeboren kind.  Ze ontdekten het virus in de foetuscellen en de placenta bij een vrouw die nog maar elf weken zwanger was.

  • Mogelijke symptomen van zika koorts zijn:
  • acute, maar meestal niet hoge koorts
  • niet-etterige ontsteking van het oog
  • spier- en gewrichtspijn (aan de handen en de voeten, soms met gewrichtszwelling)
  • huiduitslag (vaak beginnend in het gezicht en uitspreidend over de rest van het lichaam)
  • hoofdpijn, gebrek aan eetlust, overgeven, diarree en buikpijn

Als pijnbestrijder mag alleen paracetamol worden gebruikt, omdat aspirine en NSAID’s bloedingen kunnen geven bij een co-besmetting met dengue.

De symptomen van het Zika virus lijken op die van een dengue- of chikungunya-infectie, die ook in Midden- en Zuid-Amerika voorkomen.  Een mug zelf kan 9-14 dagen na bloedinname van een besmet persoon of aap de ziekte overbrengen en blijft levenslang besmettelijk.

Mogelijk brengt de mug het virus ook over op haar eieren, die langdurig een droge periode kunnen weerstaan en vervolgens kunnen uitgroeien tot besmettelijke volwassen muggen. Een variant van het zikavirus werd in 1947 voor het eerst ontdekt in Uganda en werd bij mensen voor het eerst in Nigeria aangetoond in 1954 en duikt daar nu weer op. De Aziatische variant wijkt af van de Afrikaanse. Het virus veroorzaakt hersenvliesontsteking bij ongeboren baby’s en kan via bloed worden overgedragen.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft 1 februari 2016 in een spoedberaad de uitbraak en de verspreiding van het zikavirus in 21 landen als noodsituatie bestempeld en deze eind november weer opgeheven. Ook Brazilië heeft de medische noodtoestand opgeheven. In 2017 is het aantal besmettingen flink afgenomen. Tot nu toe zijn er in Brazilië 1653 besmettingen geteld, terwijl dat er vorig jaar in dezelfde periode 30.683 waren. De organisatie had eerder berekend dat in Brazilië 1,5 miljoen mensen besmet zouden raken. Wie terugkomt uit gebieden waar het zika-virus heerst, kan vanwege de overdraagbaarheid de eerste twee maanden na terugkomst beter geen onbeschermde seks hebben.

In Dorchester County South Carolina besloot de Gemeente om na vier geconstateerde besmettingen met het zika-virus Naled insecticide te sproeien. Ze vergaten echter imkers te waarschuwen en vergiftigden met hun actie tegelijkertijd miljoenen bijen.

Microcefalie

Volgens de laatste cijfers van de WHO werden er in Brazilië 1949 baby’s geboren met abnormaal kleine hoofdjes. vbIn alle landen bij elkaar gaat het om 2099 baby’s met geboorteafwijkingen. In Thailand werden eind september 2016 twee baby’s geboren met te kleine schedels nadat de moeders tijdens hun zwangerschap besmet waren geraakt met het zikavirus. De Amerikaanse gezondheidsdienst CDC ontraadt zwangere vrouwen om naar Thailand en andere landen in Zuidoost-Azië te reizen. Naast Thailand worden ook de Filipijnen, Indonesië, Maleisië, Myanmar, Cambodja, Laos, Vietnam, Brunei, Oost-Timor en de Malediven door CDC met name genoemd.

Onderzoekers hebben berekend dat uiteindelijk ongeveer 94,3 miljoen mensen besmet zullen worden met het zikavirus waarvan zo’n 1,65 miljoen zwangere vrouwen, waardoor wellicht tienduizenden baby’s geboren zullen worden met  microcefalie. Twintig procent van zika-geïnfecteerde zwangerschappen resulteert in een vorm van hersenschade.  Niet alleen microcefalie is een gevolg maar ook heel wat andere soorten hersenschade kunnen door de infectie ontstaan. In totaal zijn er in Colombia al bijna 26.000 mensen besmet met het Zikavirus waarvan er ruim 3.100 zwanger zijn. Patiënten lopen na besmetting de spierziekte Guillain-Barré op. In Brazilië hebben ruim vier duizend baby’s Microcefalie (hersenschade) waarvan zeven procent van hen mogelijk veroorzaakt werd door het zikavirus. Microcefalie kan namelijk ook veroorzaakt worden door herpes, rode hond, syfilis of zelfs pesticiden en komt ook zónder een zikavirus besmetting veel en vaak voor. In Brazilië worden elk jaar circa 30.000 kinderen met microcefalie geboren en in Nederland bij 1 op 6.000 tot 1 op 1300 pasgeborenen per jaar.  In Suriname is de eerste baby geboren met microcefalie. Het Surinaamse ministerie van Volksgezondheid meldt dat er nog drie baby’s geboren zijn tussen eind juni en begin augustus. met abnormaal kleine hoofden.

Guillien-Barré

Er wordt onderzocht of er een verband is tussen het virus en de zenuw- en spieraandoening Guillain-Barré, omdat deze ziekte zich plotseling en gelijktijdig manifesteert. Ook in Colombia zijn er ineens gevallen van het Guillain-Barré. Het RIVM denkt dat er een een mogelijk verband is met microcefalie.

Guillien-Barré is een zenuwaandoening die de spieren aantast en kan tot volledige verlamming en de dood leiden maar de meeste patiënten herstellen. Het virus kan koorts, hoofdpijn, eetlustgebrek en huiduitslag in het gezicht veroorzaken en geneest in de regel na een week.  Als pijnbestrijder mag alleen paracetamol worden gebruikt, omdat aspirine en NSAID’s bloedingen kunnen geven bij een co-besmetting met dengue. Zeer recent kreeg de Surinaamse middenvelder van FC Twente Kyle Ebecilio ook het syndroom van Guillien-Barré. Het RIVM heeft tien meldingen gekregen van Nederlanders die de besmetting opliepen in Suriname, maar het virus komt nu ook voor op de Malediven, in Thailand, Kaapverdische eilanden, Solomon eilanden, Fiji en Nieuw Caledonie. Een Nederlandse toerist en drie Surinamers zijn in de afgelopen maanden overleden aan de gevolgen van het Zika virus.

Verspreiding

Brazilie had ruim 216.000 besmettingen in 2016 en in 2017 kwamen daar weer 15.500 gevallen bij. Colombia had meer dan 106.000 besmettingen en dit jaar kwamen ook 1.700 nieuwe gevallenvoor.
Mexico ging na 8.500 eerdere besmettingen dit jaar naar nog eens 1.800 meer. In 70 landen en gebiedsdelen zijn uitbraken van het Zika virus gemeld, waarvan de meeste in Noord- en Zuid-Amerika. In Florida in de Verenigde Staten zijn al veertien mensen besmet met het Zika virus door muggen uit eigen land. Vanuit de lucht sproeien met Naled, een neuro-toxine (zenuwgif)is daar een officiële en door de overheid goedgekeurde bestrijdingsmethode. De autoriteiten van Puerto Rico meldden eerder al 10.690 officieel vastgestelde gevallen van besmetting. Ruim duizend hiervan zijn zwangere vrouwen. De eerste week van augustus werden 1914 nieuwe besmettingen gemeld. Het virus verspreidde zich tot nu toe voornamelijk in de Caraïben en in Midden- en Zuid-Amerika. De VS heeft de medische noodtoestand uitgeroepen in Puerto Rico vanwege het zika-virus. Hillary Clinton riep de volksvertegenwoordigers op om hun zomerreces te onderbreken om te stemmen over een wetsvoorstel, dat een miljard euro moet vrijmaken voor de bestrijding van het virus. Honderden besmettingen werden gerapporteerd in Singapore en ook in Thailand werden al twee gevallen gemeld.

India, China, de Filipijnen, Indonesië, Nigeria, Vietnam, Pakistan en Bangladesh lopen het risico om een volgende infectiehaard te worden. In Singapore zijn 27 nieuwe besmettingen vastgesteld in de stadstaat. In totaal telt Singapore nu 242 besmettingen. In Duitsland werden al 49 besmettingen geregistreerd maar daarbij ging het om mensen die besmet raakten in het buitenland. In Duitsland werd ook een eerste geval van besmetting door seksuele overdracht met een partner die besmet was geraakt in Puerto Rico gemeld. Een patiënt uit Dallas in de VS heeft het virus opgelopen na seksueel contact met een door het Zikavirus besmet persoon uit een van de landen waar het virus heerst. In de Verenigde Staten zijn veertien Zikavirus besmettingen bekend, die volgens de Amerikaanse CDC waarschijnlijk overgedragen werden na seksueel contact met besmette mannen. Het virus werd aangetroffen in menselijk sperma De afgelopen week bleken er 2,722 bevestigde Zika besmettingen in de Verenigde Staten op 36 na opgelopen bij Buitenlandse reizen. Missouri had 23 besmettingen en in Kansas waren er 13.

Ruim dertig Amerikaanse militairen, waaronder een zwangere vrouw werden onlangs ook tijdens missies in overzeese landen besmet. Britse wetenschappers hebben gewaarschuwd om tenminste 28 dagen na terugkeer uit landen als Brazilië of Mexico geen onbeschermde seks te hebben. Op Martinique, in de Franse Antillen is een 84-jarige man overleden aan het virus. De Verenigde Staten hebben tot dusver 279 gevallen geregistreerd van zwangere vrouwen geïnfecteerd door het zika-virus en in Colombia hebben meer dan 2100 zwangere vrouwen het virus opgelopen. In minstens tien landen zijn besmettingsgevallen bij mensen die zelf niet naar de uitbraakgebieden zijn gereisd maar hun partner.

Een zwangere Spaanse vrouw die terugkwam uit Colombia bleek ook besmet. In Spanje zijn al 105 infectiegevallen bekend na reizen naar het buitenland. Er zijn sindsdien zo’n 7.557 gevallen gemeld in Kaapverdië die gelinkt worden aan het Zikavirus. De gevallen in Afrika zijn van hetzelfde soort als de gevallen die bekend zijn in Zuid-Amerika.

Onderzoeken

Onderzoekers van de University of California in San Diego onderzochten Zika-infecties met menselijke organoïden, een soort minihersentjes in kweek en ontdekten dat het virus een immuunreceptor op het celoppervlak van neurale stamcellen kaapt, waardoor deze cellen een zelfvernietigingsprogramma starten.

Braziliaanse onderzoekers uit Fiocruz in Belo Horizonte rapporteerden dat de Wolbachia-bacterie de overdracht van Zika door de Aedes aegypti-mug kan blokkeren. De Wolbachia-bacterie infecteert de insecten en wordt via de eitjes aan de volgende generatie doorgegeven. Met deze bacterie blijken muggen minder goed virussen en malariaparasieten over te brengen.

Britse onderzoekers van Public Health England in Porton Down hebben een laboratoriummuis ontwikkeld met een mutatie in zijn afweersysteem die hem gevoelig maakt voor het Zikavirus. Het Zikavirus hoopt zich in de zogeheten A129-muis op in het brein, tot concentraties die meer dan tien keer hoger zijn dan de niveaus in het bloed. Alle geïnfecteerde A129-muizen overleden binnen zes dagen aan de infectie, terwijl gewone muizen geen enkel ziekteverschijnsel vertoonden na infectie. De vaccins zijn van twee verschillende types. Een DNA-versie, met genetisch materiaal van een Braziliaanse stam van het virus en de andere is door wetenschappers van het Walter Reed Instituut uit Maryland ontwikkeld op basis van een gezuiverd en inactief gemaakt virus uit Puerto Rico.

De onderzoeken gaan dankzij extra fondsen sneller dan verwacht. In november werden er testen uitgevoerd op apen en muizen. Uiterlijk in 2018 zou er een vaccin beschikbaar kunnen zijn. Wetenschappers van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) hebben een bijzonder accurate test ontwikkeld die na twintig minuten laat zien of iemand besmet.

Het Internationaal Atoomenergieagentschap wil een gamma apparaat leveren waarmee muggen kunnen worden gesteriliseerd. Miljoenen gekweekte mannetjesmuggen kunnen daarmee onvruchtbaar worden gemaakt en uitgezet worden zodat ze met vrouwtjes kunnen paren. Het stralingsapparaat staat nu nog in Portugal en wordt naar Brazilië gehaald zodra de regering toestemming geeft. Zowel Slowakije als Cuba hebben inmiddels ook de eerste besmettingen geconstateerd.

Onderzoekers van de Harvard University hebben een nieuwe goedkope test ontwikkeld die het virus in enkele uren tijd kan opsporen in bloed, urine of speeksel.

De VS en België geven een negatief reisadvies voor zwangere vrouwen die naar Zuid-Amerika willen, vooral voor Brazilië, Colombia, El Salvador, Frans-Guyana, Guatemala, Haïti, Honduras, Martinique, Mexico, Panama, Paraguay, Puerto Rico, Suriname en Venezuela. Nederland geeft ondanks de gevaren geen negatief reisadvies. De autoriteiten in El Salvador, Brazilië en Colombia adviseren vrouwen zelfs om maar voorlopig ook even niet zwanger te worden. Eind 2016 werden met twee mogelijke vaccins klinische proeven gedaan. De Wereldgezondheidsorganisatie van de Verenigde Naties denkt echter dat het nog achttien maanden kan duren voordat de vaccins op mensen kunnen worden getest.

Een team van het Erasmus MC in Rotterdam gaat in Suriname meehelpen met het onderzoek naar het Zikavirus. Google doneerde 1 miljoen dollar om te helpen bij de inspanningen betreffende de uitbraak. En een aanvullende donatie van 500.000 dollar van Google zal door Unicef en de Pan American Health Organization (PAHO) worden gebruikt voor het bestrijden van de muggen die het virus overbrengen en de ontwikkeling van een vaccin. De Verenigde Staten investeren 554,5 miljoen euro aan de bestrijding van het zika-virus. Het bedrag is fors lager dan de 1,7 miljard euro waar president Barack Obama om had gevraagd.

De Amerikaanse autoriteiten hebben toestemming gegeven voor de invoering van een commerciële snelle Zika-test. Artsen krijgen nu snel de beschikking over de nieuwe snellere test om te kunnen nagaan of patiënten het Zikavirus hebben opgelopen.

In Brazilië neemt ook het aantal besmettingen door de tijgermug met het chikungunyavirus nog steeds toe. Er werden dit jaar al meer dan 251.000 besmettingen geregistreerd. Het aantal is bijna vertienvoudigd. In 2015 waren het nog 26.435 gevallen. Het aantal doden hierdoor steeg van 6 tot 138.

De Aziatische bosmug (Aedes japonicus) werd in 2012  in grote delen van Lelystad aangetroffen. Deze mug speelt mogelijk een rol bij de overdracht van  La Crosse encephalitis. Inmiddels blijkt dat de mug zich op meer plaatsen in de regio heeft gevestigd. De NVWA heeft de afgelopen twee jaar meer dan dertienduizend Aziatische bosmuggen aangetroffen in de buurt van Lelystad.

Zika is volledig van de radar gevallen, maar het gebrek aan media-aandacht betekent niet dat het verdwenen is. In sommige opzichten is de situatie gevaarlijker omdat mensen zich er niet bewust van zijn.

sinds 18 juli 2019 9 extra reisgerelateerde Zika-virusgevallen gemeld.

In 2019 meldden de staten Florida (29), Californië (25), Idaho (1), Nebraska (1), New York (1) en Utah (1) 58 reisgerelateerde Zika-gevallen.  Bovendien heeft het Amerikaanse territorium van Puerto Rico 24 lokaal verworven Zika-zaken bevestigd in 2019.

Dit artikel wordt u aangeboden door

BVS Taxi Ter Aar

Goudkoorts

De goudprijs is naar het hoogste niveau in zes jaar gestegen. De World Gold Council maakte bekend dat er door de centrale banken in 2018 meer goud was gekocht dan in de afgelopen 50 jaar. Er werd voor maar liefst 651 ton netto aan goud gekocht, een stijging van ongeveer 75 procent ten opzichte van 2017. Daarmee nemen de centrale banken ongeveer 15 procent van alle aankopen voor hun rekening. Het eerste halfjaar van 2019  werd nog eens zo’n 14,2 miljard euro, cq 374,1 ton ingekocht. De centrale banken van Polen, China en Rusland kochten de grootste hoeveelheid.

De Nederlandsche Bank verplaatst de goudvoorraad voor 2022 van Amsterdam naar een nieuw te bouwen kluis op het militaire “Camp New Amsterdam” in Zeist. Het nieuwe Cash Centre wordt komende tijd gebouwd op een deel van de voormalige vliegbasis Soesterberg en moet in 2022 in gebruik worden genomen. In de kluis in Amsterdam ligt voor zes miljard euro aan edelmetaal. Op het militaire terrein is ook de Koninklijke Marechaussee gevestigd. Rond het nieuwe gebouw wordt een gracht uitgegraven. De nieuwbouw gaat naar circa 90 miljoen euro kosten. DNB heeft in totaal ruim 600 ton goud (21,5 miljard euro). 189 ton hiervan ligt bij DNB Amsterdam opgeslagen, 31 procent ligt in de VS, 20 procent in Canada en 18 procent ligt in Londen. Binnenkort wordt DNB verbouwd en dat geeft extra risico’s voor de opslag.

De koers van goud bereikt het hoogste niveau in bijna zes jaar. De verwachting dat centrale banken opnieuw de rente zullen verlagen en het omvallen van de Deutsche bank zorgden voor een vlucht naar goud. Ook aandelen en staatsobligaties profiteerden van het vooruitzicht van een ruimer monetair beleid. De goudkoers steeg naar € 40.000 per kilo. In dollars steeg de koers naar bijna $ 1.400 per troy ounce, waarmee een aantal belangrijke weerstandsniveau’s werden doorbroken. De sterke goudaankopen van dit jaar volgen op het recordjaar van 2018. Daardoor steeg het doorlopende gemiddelde over de afgelopen vier kwartalen naar een recordhoeveelheid van 715,7 ton. Centrale banken zien goud als een veilige haven, omdat het geen tegenpartij risico of valutarisico heeft. Het zijn vooral de landen met relatief weinig edelmetaal die hun voorraden uitbreiden. In 2006 begon goud aan een opmars van 473 dollar naar 1.892 dollar in 2012. De goudprijs daalde daarna behoorlijk maar stijgt sinds het begin van 2017 weer.

In tien jaar tijd heeft Rusland haar goudreserve uitgebreid van 300 naar 1251 ton. Het aandeel goud in de totale reserves van Rusland steeg naar 13% van het totaal. Volgens de World Gold Council koopt Rusland het meeste goud van alle landen op. De Bank of Russia versterkt met de aankopen in goud zijn valutareserves en zijn munt, de roebel. Wereldwijd staat het land op de vijfde plaats van Naties met de grootste goudvoorraad.

Ook Duitsland heeft de afgelopen vijf jaar in het geheim 374 ton uit de kluizen van Parijs teruggehaald. Het laatste transport van 91 ton vond plaats in 2016. De Duitse Bundesbank bezit op papier 270.000 baren, samen 3.384 ton, waarvan het meeste opgeslagen ligt in kluizen van de centrale banken in Londen, Parijs en New York, onder andere in de goudkluizen van JPMorgan. De Bundesbank kondigde in januari 2013 aan goud te gaan terughalen. In de periode 2013-2014 werd moeizaam in totaal slechts 157 ton teruggehaald uit Parijs en New York. De Bundesbank laat het goud eerst omsmelten om er zeker van te kunnen zijn dat het om echt goud gaat en niet om Tüngstengoud. Goudraffinaderijen doen vanwege de vele vervalsingen tegenwoordig een 3D-chip in de goudstaven.

Volgens data van het Internationaal Monetair Fonds kocht Rusland in juli 2018 26,1 ton goud. Dat is de grootste aankoop sinds eind 2017 en brengt de totale goudberg van Rusland op 2.170 ton. Die reserves zijn momenteel ongeveer 83,6 miljard dollar waard (72,1 miljard euro).

Cijfers van de Chinese centrale bank laten zien dat haar totale goudvoorraad stijgt naar ruim 1.916 ton. De totale reserves van de centrale bank stegen in mei 2019 naar $3,2 biljoen, waarvan $79,83 miljard in de vorm van edelmetalen. Dat betekent dat de centrale bank ongeveer 2,5% van haar reserves in het gele metaal aanhoudt. De centrale bank van China begon in november na bijna twee jaar van inactiviteit weer goud te kopen. Vanaf dat moment heeft het land in totaal 74 ton aan haar reserve toegevoegd, vergelijkbaar met alle aankopen van Rusland in dezelfde periode.

Het Amerikaanse Newmont Mining en het Canadese Goldcorp gaan fuseren. ’s Werelds op één en drie na grootste goudproducenten qua omzet hebben een handtekening gezet onder een aandelendeal ter waarde van 10 miljard dollar.

Venezuela heeft  de verpanding van goud aan Deutsche Bank beëindigd. In ruil voor $ 1,7 miljard aan goud kreeg het Zuid-Amerikaanse land voor $ 1,2 miljard aan harde valuta, waarmee ze goederen uit het buitenland kon importeren en schulden in vreemde valuta kon blijven financieren. Maar de geldproblemen van het land zijn zo groot dat ze besloten heeft de swap af te wikkelen, wat betekent dat Deutsche Bank het goud zal verkopen en de resterende $ 500 miljoen zal ontvangen.

De waarde van de totale goudvoorraad wereldwijd is 6.750 miljard euro. Behalve de 180.000 ton boven de grond is er nog zeker voor 150.000 ton ongedolven.

Een groot deel van de goud voorraad van de Centrale Bank van Suriname wordt verkocht vanwege geldnood bij de regering. Suriname kampt met een economische en financiële crisis. Als gevolg van lage prijzen voor olie en goud en het uitgavenbeleid van de overheid. In april kreeg het land van het IMF al een noodkrediet van bijna 425 miljoen euro. Hyperinflatie zorgt ervoor dat de Surinaamse dollar snel steeds minder waard wordt. Een jaar geleden kreeg je vier Surinaamse dollars voor een euro, nu zijn dat er zes of zeven, vooral vanwege de devaluatie van de SRD in november 2015. Goud wordt ook geloosd door centrale banken. De vraag naar fysiek goud is op jaarbasis met bijna een vijfde afgenomen, 18% tot 1034 ton over het eerste kwartaal dit jaar. De centrale banken hebben 27%) minder ingekocht. De goudverkoop voor smartphoneonderdelen, andere technologische toepassingen en voor juwelen nam licht toe. Vooral India is actief op deze kopersmarkt, met 16% toename. De vraag naar beleggingsproducten voor fysiek goud blijft wel in trek.

China heeft in maart 2019 opnieuw 11,2 ton goud ingekocht, hiermee steeg de officiële goudvoorraad van het land naar 1.885 metrische ton. De Chinese centrale bank heeft de afgelopen twintig jaar veel edelmetaal aan haar reserves toegevoegd, want de goudvoorraad steeg sinds het begin van deze eeuw van minder dan 400 ton naar 1.885 ton. China koopt goud als vorm van diversificatie. Het land is al jaren de grootste producent en consument van goud, waarvan het grootste gedeelte op de private markt wordt verhandeld. Het goud vertegenwoordigt maar een fractie van de totale Chinese reserves van ongeveer $3 biljoen. Onder andere Groot-Brittannië verkocht grote goudvoorraden aan China. Met een nieuw type vergunning kunnen goudhandelaren die veel volume verhandelen voortaan maximaal twaalf goudzendingen tegelijk afhandelen. Vanuit Zwitserland ging het goud in kleinere staven en munten door naar Azië.

WaarborgHolland in Gouda, een van de twee door de overheid aangewezen goud- en zilverkeurmeesters is failliet en wordt in afgeslankte vorm voortgezet. De laatste jaren had het bedrijf zware concurrentie van Edelmetaal Waarborg uit Joure.

De goudprijs wordt meestal uitgedrukt in Amerikaanse dollars per troy ounce en de waarde fluctueert meestal mee met de economie en de rentestand. De grootste winst bij de handel in goud zit in de waardefluctuaties en het op tijd in- of verkopen. De grootste afzetmarkt voor fysiek goud ligt in Azië. China en India zijn bij elkaar goed voor ongeveer de helft van de jaarlijkse vraag naar het edelmetaal.

Barrick Gold ’s werelds grootste producent van goud en Randgold, voornamelijk actief in Afrika zijn gefuseerd en hebben nu een gezamelijke marktwaarde van circa 18 miljard dollar. Het in Canada gevestigde Barrick neemt Randgold, met het hoofdkantoor in Groot-Brittannië, over. Barrick bezit nu twee derde van het bedrijf.

Het nu al een jaar durende onderzoek van de WEKO naar banken en prijsafspraken (spreads) in de edelmetaalhandel spitst zich nu toe op de Zwitserse UBS, Julius Bär, Deutsche Bank, HSBC, Barclays, Morgan Stanley en Mitsui.

Deze banken zijn de afgelopen jaren niet alleen met de Liborrente en derivaten in de weer geweest, maar ook met de manipulatie en het drukken van de goudkoersen. Als de Fed hierdoor de controle over de rente verliest, zou dit wel eens de volgende crisis kunnen veroorzaken. Er zijn al een aantal officiële onderzoeken gaande naar onder andere ongedekte shortposities, waarbij niet alleen de centrale banken, maar wellicht ook de Federal Reserve betrokken is.

Barclays, Deutsche Bank, HSBC, Scotiabank en Société Générale werden half april al voor de rechtbank gedaagd wegens manipulatie met goudprijzen. Terwijl ze overlegden over de nieuwe goudprijs werd ondertussen met voorwetenschap doorgehandeld op de goudmarkt

Een voormalige handelaar van Barclays maakte in juni 2012 volgens de FCA misbruik van „zwaktes” in de handelssystemen van de bank, om de goudprijs te beïnvloeden. Barclays is hiervoor met 26 miljoen pond beboet, maar het beïnvloeden van de goudprijs werd door meer banken gedaan.

Volgens Elke König, hoofd van de Duitse toezichthouder Bafin, is de manipulatie van de koers van edelmetalen erger dan de Libor affaires. De handel in goud en zilver is gedecentraliseerd en kent geen centraal handelsplatform, zoals de Libor. Naar aanleiding van de malversaties en het er uit stappen van de Deutsche Bank in mei 2014 is het voornemen om de 95 jaar oude officiële London Gold Fix te wijzigen, Na het sluiten van de Silver Fix in augustus komt er ook een einde aan deze graadmeter waarbij de goudprijs twee keer per dag wordt vastgesteld. De Gold Fix prijs is bepalend voor alle delvers, juweliers en banken. Onder leiding van de London Bullion Market worden bij de Gold Fix door Barclays, HSBC, Société Générale en Scotiabank bepaald voor welke prijs het goud wordt verkocht, afhankelijk van hun koop- en verkoopbehoefte. Vanaf 7 juli werden de eerste gesprekken gevoerd door mijnbouwers, centrale bankiers en goudhandelaren.

Milieuvervuiling

President Temer van Brazilië stelde een groot beschermd natuurgebied van 46.000 vierkante kilometer deels open voor mijnbouw maar de rechter heeft dat voorlopig tegengehouden omdat het Congres hierover moet beslissen. Tienduizenden Peruanen hebben lichamelijke klachten door kwikvervuiling die is ontstaan in het gebied in het zuidoosten van Peru. In het gebied waar 110.000 mensen wonen heeft ongeveer 40 procent kwikvergiftiging. In Tambopata, een beschermd natuurgebied werd de afgelopen vijf jaar al 9000 hectare oerwoud verwoest door goudzoekers.

Er zijn ook een half miljoen verlaten en vervuilende goudmijnen in het westen van de VS waarvan meer dan 23.000 in Colorado. De Environmental Protection Agency in de Amerikaanse staat Colorado had de lokale autoriteiten meerdere malen vergeefs aangezocht om een van deze mijnen, de al ruim een eeuw verlaten Gold King Mine, in de buurt van Denver schoon te maken. De mijn werd in 1873 gegraven en was een van de eerste en grootste vondsten in Zuid West Colorado. Behalve goud werd er ook zilver, lood, koper en zink gewonnen.

De Gold King mijn lekte al jarenlang vervuild water met honderden liter per minuut. De EPA besloot uiteindelijk om de Animas dan maar zelf te reinigen. Bij de inspectie op 5 augustus raakte een werknemer een schroefje waardoor het water ineens niet meer langzaam naar buiten sijpelde, maar in één keer de rivier in stroomde. 11,3 miljoen liter met arsenicum, lood en andere zware metalen stroomde uit de verlaten mijn via een zijtak van de Animas-rivier naar de staat New Mexico. Colorado en New Mexico hebben de vervuilde rivieren tot rampgebied verklaard. Ook circa 1.000 waterbronnen zouden vervuild en onbruikbaar geworden zijn voor de bewoners die hiervan afhankelijk zijn. De rivier mondt uit in de Colorado rivier en uit deze rivier haalt een groot deel van het West-Amerika zijn drinkwater.

Het Amerikaanse waterbeheer pompt extra water uit de nabijgelegen Navajo dam om de hoeveelheid metaal in ieder geval te verdunnen. De metaaldeeltjes zakken naar de bodem en kunnen moeilijk verwijdert worden. Wanneer er in de komende lente sterkere stroming in de rivier staat is de kans groot dat het metaal opnieuw naar boven komt. De milieudienst heeft twee weken later delen van de rivieren al veilig verklaard en recreanten en vissers mogen weer met hun boten de rivier op.

Todd Hennis, de huidige eigenaar van de mijn zegt dat de oorspronkelijke lekkage is veroorzaakt door the Sunnyside Gold Corporation die damwanden in een naastliggende mijn had geslagen in opdracht van de overheid. Toen deze mijn volliep sijpelde het water naar de Gold King en naar de Animas rivier. De Sunnyside Gold mijn ontkent de aantijging.

Het Canadese mijnbedrijf Gabriel Resources krijgt definitief geen toestemming om in het Roemeense dorpje Rosia Montania een goudmijn te exploiteren omdat get gebied tot historisch erfgoed is verklaard. De grootste goudmijn van Europa zou zoveel milieuschade geven dat het al aanwezige gifmeer drie keer zo groot zou worden.

Elektronisch afval zoals portable telefoons en tablets, waarin goud zit verwerkt is een miljoenenhandel. Het wordt verkocht aan China, Japan en Ghana die het goud en andere kostbare metalen terugwinnen met zuurbaden.

Eind juni 2014 ontdekte de Chinese overheid zo’n 11 miljard euro aan leningen die werden afgewikkeld met vervalste goudtransacties als onderpand. Zo’n 25 goudhandelaren zouden ruim 100 miljoen euro hebben verdiend door gebruik te maken van renteverschillen en de waardestijging van de Chinese yuan. De verkoop is daar het afgelopen half jaar met bijna een vijfde tot 569 ton gedaald. De vraag naar fysiek goud zoals staven zakte in dezelfde periode met 62% tot 105,6 ton. Goudmunten daalden met 44%. China is de grootste producent én de grootste consument van goud ter wereld. Sinds 2009 heeft het land haar goudreserve verhoogd van 1.054 naar 1.743 ton. Inmiddels ligt de goudproductie in China op meer dan 400 ton per jaar. Qua goudreserve staat China op de zesde plaats van de ranglijst van landen en instituten met de grootste voorraden en passeert daarbij Rusland, dat volgens de meest recente data van de World Gold Council 1.250,9 ton goud in de kluis heeft liggen.

De op twee na grootste goudproducent ter wereld, het Zuid-Afrikaanse AngloGold Ashanti, was voornemens om een beursgang te maken maar werd tegengehouden door de belangrijkste aandeelhouders, omdat ze geen enorme verwatering van de aandelen accepteerden. Anlogold wilde de buitenlandse activiteiten afsplitsen in een nieuw bedrijf met een notering in Londen en hiermee 1,6 miljard euro binnenhalen om de gigantische schuld te verlagen. In het noordwesten van Tanzania, vlak bij de goudmijn van Bulyanhulu zijn in april 19 mijnwerkers omgekomen toen een illegale goudmijn instortte. De mijnwerkers kwamen om toen de tunnel plotseling instortte. In Tanzania zijn veel illegale goudmijnen. Miljarden dollars aan ongeregistreerd goud worden elk jaar uit Afrika gesmokkeld via de Verenigde Arabische Emiraten in het Midden-Oosten. Het goud werd niet geregistreerd in de export van Afrikaanse staten. Afrikaanse regeringen zoals Ghana, Tanzania en Zambia klagen dat goud nu illegaal wordt geproduceerd en op grote schaal uit hun landen wordt gesmokkeld, soms door criminele operaties en vaak met hoge menselijke en ecologische kosten. Ambachtelijke mijnbouw heeft plaatsgemaakt voor ‘grootschalige en gevaarlijke’ operaties van door buitenlandse autoriteiten gecontroleerde criminele syndicaten. Ghana is de op een na grootste goudproducent van Afrika. Goudmijnbedrijf Acacia wacht een schadeclaim van $190 miljard in Tanzania vanwege gesjoemel met de export uit twee mijnen. De fraude zou sinds 2000 verifieerbaar terug te vinden zijn.

Een Australiër vond met een metaaldetector in een verlaten goudmijn in de staat Victoria een klomp goud van 4,11 kilo ter waarde van zo’170 duizend euro. De man vond al eerder goudklompen op deze locatie. In 1869 werd de grootste goudklomp ooit ontdekt van 72 kilo.

Dit nieuwsbericht wordt u aangeboden door BVS Taxi Ter Aar