Zika virus

zika virus
Zika virus

Thailand werd afgelopen zomer getroffen door een uitbraak van het Zikavirus. 11 mensen raakten besmet in de noordelijke provincie Phichit, 330 km van de hoofdstad Bangkok. In Singapore waren begin juni ook twee Zika virus infecties. Zika heeft zich verspreid over meer dan 60 landen sinds een uitbraak werd geïdentificeerd in Brazilië in 2015. De National Environment Agency (NEA) is met inspecties begonnen en besproeit sommige delen van de stad met insecticide. Brazilië heeft bij de 1.158 Zika meldingen van 2017 322 gevallen van microcefalie geregistreerd. 30 foetussen overleefden het virus niet. Het virus muteert bijzonder snel in Braziliaanse patiënten. Edison Luiz Durigon, hoogleraar aan de Universiteit van São Paulo meldt dat mensen immuun worden nadat ze de eerste keer besmet zijn. Het virus verandert constant, en het zou hem niet verbazen als we binnenkort zika 2, 3 en 4 zien ontstaan.

Het Zika virus is in de eerste maanden van 2017 ook aangetroffen in Texas. Zeven besmettingen in Bexar, Brazoria, Collin, Lubbock and Smith counties en twee in Cameron County. Er wordt gesproeid met gif. In Florida waren er in 2016 zo’n 1.133 besmettingen, waarvan 191 lokale besmettingen en 780 die zijn gerelateerd aan reizen naar het buitenland.  Zika-muggen werden gevangen in een veel groter gebied en in grotere aantallen dan het ministerie van volksgezondheid in eerste instantie had toegegeven. Ook zouden spermabanken mogelijk besmet sperma hebben ingenomen.

Bij twintig mensen in Nederland werden eind 2016 besmettingen met het zikavirus vastgesteld. Het totale aantal besmettingen kwam daarmee sinds het begin van dat jaar op vijfennegentig. In alle gevallen betrof het reizigers die in het buitenland besmet zijn geraakt. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) denkt dat veel meer Nederlanders het virus hebben opgelopen, omdat maar een op de vijf mensen daadwerkelijk klachten krijgt na een besmetting. In Veenendaal werden begin augustus 2016 enkele Aziatische tijgermuggen aangetroffen. De tijgermug is daarna ook opgedoken in een woonwijk in het Achterhoekse Aalten. In totaal werden er 98 tijgermuggen, inclusief larven en poppen, aangetroffen. Eerder dit jaar zijn tijgermuggen gevonden in Weert en Naaldwijk, maar ook in Assen werden op 11 augustus de muggen aangetroffen. In 2005 dook het insect voor het eerst op in ons land. De tijgermug komt Nederland binnen via internationale transporten in onder meer autobanden en in lucky bamboo, een oosterse kamerplant. De rechter stelde in een hoger beroepzaak dat de Warenwet niet van toepassing is op de verhandeling van geïmporteerde gebruikte banden die met tijgermuggen besmet zijn en dat de minister van Volksgezondheid op basis van deze wet dus niets hoeft te doen. Op grond van artikel 18 van de Warenwet is het verboden om waren (zoals gebruikte banden) te verhandelen waarvan de handelaar weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat zij bij het gezien hun bestemming te verwachten gebruik bijzondere gevaren kunnen opleveren voor de veiligheid of gezondheid van de mens. De minister van Volksgezondheid kan alleen op grond van de Warenwet tegen de bandenhandelaars optreden als het te verwachten gebruik van de banden tot gevaar voor de consument leidt.  Het College van beroep voor het bedrijfsleven stelt dat dat niet aan de orde is, ook niet als het gaat om gebruik van banden als afdekkingsmateriaal in de landbouw of het gebruik van banden als speelobject op een speelplaats. 

De NVWA heeft voor Aalten een bestrijdingsplan opgesteld. In een straal van 500 meter rondom de vindplaats van de eerste muggen staan nu muggenvallen. 

Het sinds oktober 2015 heersende flavivirus (Zika virus) wordt verspreid door muggen en door onbeschermde seks. Zwangere vrouwen wordt geadviseerd Florida te mijden. Een Zika besmetting kan door de Aedes Aegypti (de dengue mug die ook buiten Afrika voorkomt), de Aedes Albopictus (tijgermug), de Aedes Africanus, maar ook door de Aedes Hensilli en Aedes Polynesiensis mug overgebracht worden. Op Schiphol zijn in speciaal hiervoor geplaatste vallen drie van deze muggen gevonden in ruimten waar geen passagiers komen. Uit voorzorg worden mogelijke broedplaatsen opgespoord en behandeld. Het platform Stop Invasieve Exoten stapt naar de rechter om meer informatie te eisen over de plekken waar in Veenendaal tijgermuggen zijn gevonden. Volgens het platform houdt de overheid informatie achter. Documenten zouden worden achtergehouden, zoals meldingen van bewoners over gesignaleerde tijgermuggen evenals een presentatie die op het gemeentehuis is gehouden. De tijgermug werd vorig jaar op verschillende plekken in Veenendaal gevonden. De Voedsel- en Warenautoriteit heeft sinds vorig jaar zeker 25 volwassen tijgermuggen, 44 larven en vier poppen van muggen gevonden in Veenendaal.

Een Zika besmetting kan Zikakoorts tot gevolg hebben, een over het algemeen milde aandoening waar echter nog geen behandeling voor is. Besmetting met het virus kan echter ook ernstige en dodelijke gevolgen hebben, met name voor de foetus en kan ook Microcefalie veroorzaken. Ook zou een besmetting bij mannen onvruchtbaarheid kunnen veroorzaken. Wetenschappers van het Erasmus MC hebben aangetoond dat het zika-virus al heel vroeg in de zwangerschap actief kan zijn buiten het centrale zenuwstelsel van het ongeboren kind.  Ze ontdekten het virus in de foetuscellen en de placenta bij een vrouw die nog maar elf weken zwanger was.

  • Mogelijke symptomen van zika koorts zijn:
  • acute, maar meestal niet hoge koorts
  • niet-etterige ontsteking van het oog
  • spier- en gewrichtspijn (aan de handen en de voeten, soms met gewrichtszwelling)
  • huiduitslag (vaak beginnend in het gezicht en uitspreidend over de rest van het lichaam)
  • hoofdpijn, gebrek aan eetlust, overgeven, diarree en buikpijn

Als pijnbestrijder mag alleen paracetamol worden gebruikt, omdat aspirine en NSAID’s bloedingen kunnen geven bij een co-besmetting met dengue.

De symptomen van het Zika virus lijken op die van een dengue- of chikungunya-infectie, die ook in Midden- en Zuid-Amerika voorkomen.  Een mug zelf kan 9-14 dagen na bloedinname van een besmet persoon of aap de ziekte overbrengen en blijft levenslang besmettelijk.

Mogelijk brengt de mug het virus ook over op haar eieren, die langdurig een droge periode kunnen weerstaan en vervolgens kunnen uitgroeien tot besmettelijke volwassen muggen. Een variant van het zikavirus werd in 1947 voor het eerst ontdekt in Uganda en werd bij mensen voor het eerst in Nigeria aangetoond in 1954 en duikt daar nu weer op. De Aziatische variant wijkt af van de Afrikaanse. Het virus veroorzaakt hersenvliesontsteking bij ongeboren baby’s en kan via bloed worden overgedragen.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft 1 februari 2016 in een spoedberaad de uitbraak en de verspreiding van het zikavirus in 21 landen als noodsituatie bestempeld en deze eind november weer opgeheven. Ook Brazilië heeft de medische noodtoestand opgeheven. In 2017 is het aantal besmettingen flink afgenomen. Tot nu toe zijn er in Brazilië 1653 besmettingen geteld, terwijl dat er vorig jaar in dezelfde periode 30.683 waren. De organisatie had eerder berekend dat in Brazilië 1,5 miljoen mensen besmet zouden raken. Wie terugkomt uit gebieden waar het zika-virus heerst, kan vanwege de overdraagbaarheid de eerste twee maanden na terugkomst beter geen onbeschermde seks hebben.

In Dorchester County South Carolina besloot de Gemeente om na vier geconstateerde besmettingen met het zika-virus Naled insecticide te sproeien. Ze vergaten echter imkers te waarschuwen en vergiftigden met hun actie tegelijkertijd miljoenen bijen. 

Microcefalie

Volgens de laatste cijfers van de WHO werden er in Brazilië 1949 baby’s geboren met abnormaal kleine hoofdjes. vbIn alle landen bij elkaar gaat het om 2099 baby’s met geboorteafwijkingen. In Thailand werden eind september 2016 twee baby’s geboren met te kleine schedels nadat de moeders tijdens hun zwangerschap besmet waren geraakt met het zikavirus. De Amerikaanse gezondheidsdienst CDC ontraadt zwangere vrouwen om naar Thailand en andere landen in Zuidoost-Azië te reizen. Naast Thailand worden ook de Filipijnen, Indonesië, Maleisië, Myanmar, Cambodja, Laos, Vietnam, Brunei, Oost-Timor en de Malediven door CDC met name genoemd.

Onderzoekers hebben berekend dat uiteindelijk ongeveer 94,3 miljoen mensen besmet zullen worden met het zikavirus waarvan zo’n 1,65 miljoen zwangere vrouwen, waardoor wellicht tienduizenden baby’s geboren zullen worden met  microcefalie. Twintig procent van zika-geïnfecteerde zwangerschappen resulteert in een vorm van hersenschade.  Niet alleen microcefalie is een gevolg maar ook heel wat andere soorten hersenschade kunnen door de infectie ontstaan. In totaal zijn er in Colombia al bijna 26.000 mensen besmet met het Zikavirus waarvan er ruim 3.100 zwanger zijn. Patiënten lopen na besmetting de spierziekte Guillain-Barré op. In Brazilië hebben ruim vier duizend baby’s Microcefalie (hersenschade) waarvan zeven procent van hen mogelijk veroorzaakt werd door het zikavirus. Microcefalie kan namelijk ook veroorzaakt worden door herpes, rode hond, syfilis of zelfs pesticiden en komt ook zónder een zikavirus besmetting veel en vaak voor. In Brazilië worden elk jaar circa 30.000 kinderen met microcefalie geboren en in Nederland bij 1 op 6.000 tot 1 op 1300 pasgeborenen per jaar.  In Suriname is de eerste baby geboren met microcefalie. Het Surinaamse ministerie van Volksgezondheid meldt dat er nog drie baby’s geboren zijn tussen eind juni en begin augustus. met abnormaal kleine hoofden.

Guillien-Barré

Er wordt onderzocht of er een verband is tussen het virus en de zenuw- en spieraandoening Guillain-Barré, omdat deze ziekte zich plotseling en gelijktijdig manifesteert. Ook in Colombia zijn er ineens gevallen van het Guillain-Barré. Het RIVM denkt dat er een een mogelijk verband is met microcefalie.

Guillien-Barré is een zenuwaandoening die de spieren aantast en kan tot volledige verlamming en de dood leiden maar de meeste patiënten herstellen. Het virus kan koorts, hoofdpijn, eetlustgebrek en huiduitslag in het gezicht veroorzaken en geneest in de regel na een week.  Als pijnbestrijder mag alleen paracetamol worden gebruikt, omdat aspirine en NSAID’s bloedingen kunnen geven bij een co-besmetting met dengue. Zeer recent kreeg de Surinaamse middenvelder van FC Twente Kyle Ebecilio ook het syndroom van Guillien-Barré. Het RIVM heeft tien meldingen gekregen van Nederlanders die de besmetting opliepen in Suriname, maar het virus komt nu ook voor op de Malediven, in Thailand, Kaapverdische eilanden, Solomon eilanden, Fiji en Nieuw Caledonie. Een Nederlandse toerist en drie Surinamers zijn in de afgelopen maanden overleden aan de gevolgen van het Zika virus.

Verspreiding

Brazilie had ruim 216.000 besmettingen in 2016 en in 2017 kwamen daar weer 15.500 gevallen bij. Colombia had meer dan 106.000 besmettingen en dit jaar kwamen ook daar zo’n 1.700 nieuwe gevallen voor.
Mexico ging na 8.500 eerdere besmettingen dit jaar naar nog eens 1.800 meer. 
In 70 landen en gebiedsdelen zijn uitbraken van het Zika virus gemeld, waarvan de meeste in Noord- en Zuid-Amerika. In Florida in de Verenigde Staten zijn al veertien mensen besmet met het Zika virus door muggen uit eigen land. Vanuit de lucht sproeien met Naled, een neuro-toxine (zenuwgif)is daar een officiële en door de overheid goedgekeurde bestrijdingsmethode. De autoriteiten van Puerto Rico meldden eerder al 10.690 officieel vastgestelde gevallen van besmetting. Ruim duizend hiervan zijn zwangere vrouwen. De eerste week van augustus werden 1914 nieuwe besmettingen gemeld. Het virus verspreidde zich tot nu toe voornamelijk in de Caraïben en in Midden- en Zuid-Amerika. De VS heeft de medische noodtoestand uitgeroepen in Puerto Rico vanwege het zika-virus. Hillary Clinton riep de volksvertegenwoordigers op om hun zomerreces te onderbreken om te stemmen over een wetsvoorstel, dat een miljard euro moet vrijmaken voor de bestrijding van het virus. Honderden besmettingen werden gerapporteerd in Singapore en ook in Thailand werden al twee gevallen gemeld.

India, China, de Filipijnen, Indonesië, Nigeria, Vietnam, Pakistan en Bangladesh lopen het risico om een volgende infectiehaard te worden. In Singapore zijn 27 nieuwe besmettingen vastgesteld in de stadstaat. In totaal telt Singapore nu 242 besmettingen. In Duitsland werden al 49 besmettingen geregistreerd maar daarbij ging het om mensen die besmet raakten in het buitenland. In Duitsland werd ook een eerste geval van besmetting door seksuele overdracht met een partner die besmet was geraakt in Puerto Rico gemeld. Een patiënt uit Dallas in de VS heeft het virus opgelopen na seksueel contact met een door het Zikavirus besmet persoon uit een van de landen waar het virus heerst. In de Verenigde Staten zijn veertien Zikavirus besmettingen bekend, die volgens de Amerikaanse CDC waarschijnlijk overgedragen werden na seksueel contact met besmette mannen. Het virus werd aangetroffen in menselijk sperma De afgelopen week bleken er 2,722 bevestigde Zika besmettingen in de Verenigde Staten op 36 na opgelopen bij Buitenlandse reizen. Missouri had 23 besmettingen en in Kansas waren er 13.

Ruim dertig Amerikaanse militairen, waaronder een zwangere vrouw werden onlangs ook tijdens missies in overzeese landen besmet. Britse wetenschappers hebben gewaarschuwd om tenminste 28 dagen na terugkeer uit landen als Brazilië of Mexico geen onbeschermde seks te hebben. Op Martinique, in de Franse Antillen is een 84-jarige man overleden aan het virus. De Verenigde Staten hebben tot dusver 279 gevallen geregistreerd van zwangere vrouwen geïnfecteerd door het zika-virus en in Colombia hebben meer dan 2100 zwangere vrouwen het virus opgelopen. In minstens tien landen zijn besmettingsgevallen bij mensen die zelf niet naar de uitbraakgebieden zijn gereisd maar hun partner.

Een zwangere Spaanse vrouw die terugkwam uit Colombia bleek ook besmet. In Spanje zijn al 105 infectiegevallen bekend na reizen naar het buitenland. Er zijn sindsdien zo’n 7.557 gevallen gemeld in Kaapverdië die gelinkt worden aan het Zikavirus. De gevallen in Afrika zijn van hetzelfde soort als de gevallen die bekend zijn in Zuid-Amerika.

Onderzoeken

Onderzoekers van de University of California in San Diego onderzochten Zika-infecties met menselijke organoïden, een soort minihersentjes in kweek en ontdekten dat het virus een immuunreceptor op het celoppervlak van neurale stamcellen kaapt, waardoor deze cellen een zelfvernietigingsprogramma starten.

Braziliaanse onderzoekers uit Fiocruz in Belo Horizonte rapporteerden dat de Wolbachia-bacterie de overdracht van Zika door de Aedes aegypti-mug kan blokkeren. De Wolbachia-bacterie infecteert de insecten en wordt via de eitjes aan de volgende generatie doorgegeven. Met deze bacterie blijken muggen minder goed virussen en malariaparasieten over te brengen.

Britse onderzoekers van Public Health England in Porton Down hebben een laboratoriummuis ontwikkeld met een mutatie in zijn afweersysteem die hem gevoelig maakt voor het Zikavirus. Het Zikavirus hoopt zich in de zogeheten A129-muis op in het brein, tot concentraties die meer dan tien keer hoger zijn dan de niveaus in het bloed. Alle geïnfecteerde A129-muizen overleden binnen zes dagen aan de infectie, terwijl gewone muizen geen enkel ziekteverschijnsel vertoonden na infectie. De vaccins zijn van twee verschillende types. Een DNA-versie, met genetisch materiaal van een Braziliaanse stam van het virus en de andere is door wetenschappers van het Walter Reed Instituut uit Maryland ontwikkeld op basis van een gezuiverd en inactief gemaakt virus uit Puerto Rico.

De onderzoeken gaan dankzij extra fondsen sneller dan verwacht. In november werden er testen uitgevoerd op apen en muizen. Uiterlijk in 2018 zou er een vaccin beschikbaar kunnen zijn. Wetenschappers van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) hebben een bijzonder accurate test ontwikkeld die na twintig minuten laat zien of iemand besmet.

Het Internationaal Atoomenergieagentschap wil een gamma apparaat leveren waarmee muggen kunnen worden gesteriliseerd. Miljoenen gekweekte mannetjesmuggen kunnen daarmee onvruchtbaar worden gemaakt en uitgezet worden zodat ze met vrouwtjes kunnen paren. Het stralingsapparaat staat nu nog in Portugal en wordt naar Brazilië gehaald zodra de regering toestemming geeft. Zowel Slowakije als Cuba hebben inmiddels ook de eerste besmettingen geconstateerd.

Onderzoekers van de Harvard University hebben een nieuwe goedkope test ontwikkeld die het virus in enkele uren tijd kan opsporen in bloed, urine of speeksel.

De VS en België geven een negatief reisadvies voor zwangere vrouwen die naar Zuid-Amerika willen, vooral voor Brazilië, Colombia, El Salvador, Frans-Guyana, Guatemala, Haïti, Honduras, Martinique, Mexico, Panama, Paraguay, Puerto Rico, Suriname en Venezuela. Nederland geeft ondanks de gevaren geen negatief reisadvies. De autoriteiten in El Salvador, Brazilië en Colombia adviseren vrouwen zelfs om maar voorlopig ook even niet zwanger te worden. Eind 2016 werden met twee mogelijke vaccins klinische proeven gedaan. De Wereldgezondheidsorganisatie van de Verenigde Naties denkt echter dat het nog achttien maanden kan duren voordat de vaccins op mensen kunnen worden getest.

Een team van het Erasmus MC in Rotterdam gaat in Suriname meehelpen met het onderzoek naar het Zikavirus. Google doneerde 1 miljoen dollar om te helpen bij de inspanningen betreffende de uitbraak. En een aanvullende donatie van 500.000 dollar van Google zal door Unicef en de Pan American Health Organization (PAHO) worden gebruikt voor het bestrijden van de muggen die het virus overbrengen en de ontwikkeling van een vaccin. De Verenigde Staten investeren 554,5 miljoen euro aan de bestrijding van het zika-virus. Het bedrag is fors lager dan de 1,7 miljard euro waar president Barack Obama om had gevraagd.

De Amerikaanse autoriteiten hebben toestemming gegeven voor de invoering van een commerciële snelle Zika-test. Artsen krijgen nu snel de beschikking over de nieuwe snellere test om te kunnen nagaan of patiënten het Zikavirus hebben opgelopen.

In Brazilië neemt ook het aantal besmettingen door de tijgermug met het chikungunyavirus nog steeds toe. Er werden dit jaar al meer dan 251.000 besmettingen geregistreerd. Het aantal is bijna vertienvoudigd. In 2015 waren het nog 26.435 gevallen. Het aantal doden hierdoor steeg van 6 tot 138.

Terug naar nieuwsblogoverzicht

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *