Vogelgriep en fipronil

 

Minister Carola Schouten van Landbouw trekt de ophokplicht per 13 april in omdat het risico op besmetting zo klein geworden dat er geen maatregelen meer nodig zijn. Ook de verplichting voor kinderboerderijen om hun pluimvee af te schermen is ingetrokken. Wel moeten pluimveebedrijven zich nog houden aan hygiëneregels als iemand de stal of het erf betreedt. De ophokplicht voor pluimvee werd 30 maart in zes van de twintig regio’s al ingetrokken. Tussen oktober 2017 en maart 2018 waren 89 gevallen van H5-vogelgriep gemeld, waarvan 53 besmettingen met de hoogpathogene variant H5N8. Op een door ESA opgestelde lijst van landen met besmettingen staan Nederland, Italië, Duitsland, Denemarken, Groot-Brittannië, Ierland, Zweden, Zwitserland, Bulgarije en Cyprus. De Italianen voeren de lijst aan met 48 gevallen, waarvan 43 bij professionele pluimveebedrijven of hobbyboeren. In het noorden van Italië zijn half maart ook weer drie nieuwe gevallen van H5N8 gemeld. Op een bedrijf in het Overijsselse Kamperveen werd 13 maart vogelgriep geconstateerd. Alle 30.000 eenden op de boerderij werden geruimd. Het was al de derde keer dat dit bedrijf met het virus te maken kreeg. Eerder was dat in in 2014 en 2016. Ook het naastliggende bedrijf werd geruimd en de twee andere collegabedrijven bleken niet besmet. Deze bedrijven liggen in een straal van drie kilometer van Kamperveen. Bij pluimveebedrijf Postma aan het Hoendiep in Oldekerk (Groningen Westerkwartier) werd 25 februari 2018 ook al vogelgriep vastgesteld. 36.000 kippen werden daar geruimd. Het gaat waarschijnlijk om de hoogpathogene variant H5. In een straal van 3 kilometer rond het bedrijf worden bedrijven onderzocht.  Ook kippenslachterij Storteboom in het naastgelegen Kornhorn ligt stil en 250 medewerkers zitten noodgedwongen thuis. Minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft namelijk per direct een vervoersverbod afgekondigd. Pluimveeslachterij Heijs in Leek ligt net buiten het gebied en kan gewoon doorgaan. Om te voorkomen dat de pluimveesector met Pasen zwaar getroffen wordt zoekt minister Schouten (Landbouw) naar een noodoplossing en versoepeling van de regels voor wat betreft het binnenhouden en het ruimen van naburige bedrijven.

Bij een hobbypluimveehouder in het Zuid-Hollandse Rhoon, vlak onder Rotterdam, werd 22 januari hoogpathogene H5N6 vogelgriep vastgesteld. Er werd een landelijke ophokplicht voor pluimvee ingesteld nadat 7 december 2017 op een eendenbedrijf in Biddinghuizen in Flevoland en bij het Dierenpark de Scharrelberg variant H5N6 van vogelgriep werd vastgesteld. In Biddinghuizen ging het om een nieuw subtype H5N6-virus. Dat bleekt uit onderzoek van Wageningen Bioveterinary Research (WBVR). De verschillende dode watervogels die later rond het Veluwemeer zijn gevonden waren besmet dezelfde virusstam. Dat geldt ook voor de twee hobbybedrijven die recent slachtoffer waren van vogelgriep. De experts van WBVR vermoeden dat watervogels het virus bij het eendenbedrijf brachten

Dit jaar zijn in Groot-Brittannië al weer 75 gevallen van vogelgriep ontdekt.  Eerder werd door de OIE melding gemaakt van een besmette knobbelzwaan met HPIA H5N8 in North Norfolk, Engeland. 

De ophokplicht in Nederland werd 19 april ingetrokken en 19 mei 2017 is Nederland officieel vogelgriep vrij verklaart. Een land waar vogelgriep heerst, moet na de schoonmaak van besmette bedrijven drie maanden in acht nemen voor het weer als vogelgriepvrij geldt, dus eigenlijk mocht eind juni de vogelgriepvrij verklaring pas worden afgegeven. 

Eind maart 2017 werden nog twee gevallen van vogelgriep bevestigd bij hobbyhouders. Het ging om een besmetting in Woerdense Verlaat (Zuid-Holland) en in De Wijk (Drenthe). Het pluimvee op beide locaties werd geruimd. Buiten gehouden pluimvee heeft een 7,7 keer grotere kans op besmetting met vogelgriep. Kalkoenen hebben een 7 x hogere kans op laagpathogeen vogelgriep dan binnenkippen en eendenbedrijven zelfs 23 keer hoger. Vooral pluimveebedrijven in waterrijke (trek)gebieden hebben een sterk verhoogde kans op besmetting.

De laatste besmetting bij een professionele pluimveehouder werd 10 januari 2018 bij een kalkoenbedrijf in Haldern ontdekt vlak over de grens bij Ulft. Alle dieren werden geruimd omdat deze besmet waren geraakt met de variant H5N8. Op de zorgboerderij van Reinaerde op Dennendal werden een dag eerder op 9 januari ook 5 kippen dood aangetroffen. Onderzoek heeft uitgewezen dat de dieren waren besmet met het HN5-virus (vogelgriep). De rest van het pluimvee op de zorgboerderij is inmiddels geruimd. De zorgboerderij ligt afgelegen en de dieren gaan niet op transport. De Voedsel- en Warenautoriteit stelt dat er geen risico is op verdere besmetting.

24 december werd vogelgriep geconstateerd in Zoeterwoude bij twee bedrijven met in totaal 58.500 vogels. Daarmee is het aantal getroffen en preventief geruimde bedrijven sinds eind november 2017 opgelopen tot vijftien. 

Aviaire influenza (vogelgriep) is zeer besmettelijk en zelfs mensen kunnen geïnfecteerd worden wanneer er sprake is van direct en intensief contact. Zij krijgen dan koorts, hoofdpijn, spierpijn, hoest of een oogontsteking. Het virus verloopt bij mensen meestal mild en veroorzaakt griepachtige verschijnselen met sufheid, tranende ogen en opgezette kelen. De incubatietijd bedraagt drie dagen tot twee weken. Tot nog toe kan het virus na een besmetting door een vogel niet door mensen onderling worden overgedragen, maar het risico dat het virus muteert en dit wel gaat gebeuren is wel degelijk aanwezig. 

Het virus is een variant van het influenza A virus dat zeer variabel is en waardoor steeds nieuwe varianten kunnen ontstaan. Het virus vermenigvuldigt in een gastheercel. In één op de 10.000 gevallen kan bij mutaties (antigene drift) een virus ontstaan dat anders en mogelijk gevaarlijker, is dan het oorspronkelijke virus. Een laagpathogeen aviair influenzavirus kan muteren tot een zeer besmettelijk en dodelijk hoogpathogeen virus. In Hong Kong overleed een man van 62 jaar aan de gevolgen van vogelgriep. Het is het tweede dodelijke geval door vogelgriep H7N9 in Hong Kong. Hong Kong heeft bevestigd dat er nu drie menselijke besmettingen zijn geweest in drie weken tijd. Er wordt gevreesd dat het virus zich verspreid naar Zuid-Korea, Japan en het vasteland van China. In China zelf zijn er tot dusverre zelfs al vier mensen overleden.

Om in een zo vroeg mogelijk stadium een besmetting met vogelgriep op te sporen is de meldplicht in Nederland met ingang van 4 december 2015 niet op bedrijfsniveau, maar per koppel. AVINED heeft het ministerie van Economische Zaken gevraagd om op korte termijn een analyse te maken en advies te geven over welke extra voorzorgsmaatregelen Nederlandse pluimveehouders moeten nemen om de kans op een nieuwe uitbraak te voorkomen. Omdat bij bedrijven met uitloop de grootste kans is op besmetting gaat het Centraal Veterinair Instituut (CVI) heel 2016 continue het bezoek van wilde vogels aan de uitloop vastleggen met videocamera’s op een pluimveebedrijf met uitloop. Canadese wetenschappers werken aan een nieuwe monitoringssysteem dat moet helpen de surveillance op vogelgriepvirus in de natuur te verbeteren. Daarbij worden niet direct monsters genomen van wilde watervogels, maar van slib en modder in drassige en/of waterrijke gebieden waar die vogels zich bevinden.

Het onvoldoende verhitten bij de productie van pluimveevoer kan een belangrijke oorzaak kan zijn voor de verspreiding van het HPAI-virus (Highly Pathogenic Asian Avian Influenza A) ofwel H5N1 via mais. Onderzoek van Anitox heeft uitgewezen dat Termin-8 het virus in voer snel onder controle heeft. Termin-8 bestaat uit een mix van formaldehyde, propionzuur, terpenen en surfactant.

Door de warme temperatuur is de besmettingshaard van de vogelgriep in de VS vanzelf gestopt. De laatste uitbraak in de VS dateert van 17 juni 2015. De Verenigde Staten telde dit jaar tot nog toe in totaal 223 uitbraken van vogelgriep in 21 staten, waarbij ruim 48 miljoen kippen en kalkoenen werden besmet en geruimd. In Ghana, Taiwan, China en Israël waren op dat moment nog wel nieuwe besmettingsgevallen.

Behalve vogelgriep is er ook in 13 verschillende staten hondengriepvirus (H3N2) geconstateerd. Er zijn uitbraken in California, Texas, Iowa, Illinois, Wisconsin, Indiana, New York, Massachusetts, Rhode Island, Alabama, Michigan, Georgia en Ohio. De meeste uitbraken zijn in Chicago waar het virus half april ineens opdook en waar 1,700 besmettingen werden vastgesteld en waarbij 8 honden zijn overleden. Het virus is gerelateerd aan uitbraken in Zuid China en Zuid Korea sinds 2006.

Historie

Vogelgriep is bekend sinds 1878 en pas in 1955 werd ontdekt dat het werd veroorzaakt door griepvirussen. De griepvarianten H5N1 en H7N7 zorgen nog altijd voor grote uitbraken. De laatste grote uitbraak in Nederland was in 1926 en de jongste uitbraak heeft de laatste tien jaar 67 mensen het leven gekost. Bij een epidemie in 1968 en 1969 vielen er bij de Hongkong griep H3N2 750.000 doden.

In 2003 werden varkens besmet en bij gemengde bedrijven werden 89 mensen besmet en overleed een dierenarts. Dat jaar moest ongeveer een derde van de totale pluimveestapel worden geruimd en was de schade 300 miljoen. Dat het niet alleen zwakkere dieren overkomt, bleek toen in 2004 in Bangkok een luipaard aan de variant H5N1 bezweek en er ook een tijger besmet bleek. In 2006 werd H5N1 in Zuid-Italië en Bulgarije aangetroffen in dode wilde Knobbelzwanen. Knobbelzwanen komen in de nu besmette waterrijke gebieden veel voor en worden daarom nu samen met wilde eenden en meeuwen uit voorzorg gevangen en getest.

Sinds 2003 heeft het virus 319 mensen geïnfecteerd, waarvan 192 mensen overleden. Uit analyse door het Centraal Veterinair Instituut is gebleken dat het Nederlandse H5N8 virus veel overeenkomsten heeft met twee Koreaanse en een Japanse soort, wat zou betekenen dat het virus vanuit Azië overgekomen is. In Bangladesh, China, Egypte, India, Indonesië en Vietnam is het virus dusdanig verspreid onder de wilde vogels dat bestrijding niet meer mogelijk is. H7N9 komt uit Azië. In China werd in 2013 voor het eerst een besmetting bij een mens ontdekt. Het virus is een van de meest dodelijke en is overdraagbaar van vogels naar mensen, alhoewel dit niet wetenschappelijk is bewezen.

Ontwikkelingen

Onderzoekers van de universiteit in Utrecht zijn er vorig jaar in geslaagd een nieuw vaccin te ontwikkelen tegen H5N1 met alleen dode virusdeeltjes, waardoor het veilig is voor mensen. Het vaccin is een poeder dat door de kippen wordt geïnhaleerd zodat niet elk dier apart hoeft te worden ingeënt en in één keer veel kippen tegelijkertijd kunnen worden gevaccineerd. Preventief enten is echter nog niet mogelijk omdat de beschikbare vaccins nog niet voldoende getest zijn waarbij het risico bestaat dat het vogelgriepvirus muteert en resistent wordt. De griepprik blijkt volgens Amerikaanse onderzoekers in het Journal of Clinical Investigation wél bescherming te bieden tegen de H7N9-vogelgriep, terwijl die er helemaal niet in verwerkt zit.

Een wetenschappelijk rapport van de EFSA bevestigt dat wilde vogels inderdaad een rol spelen in de verspreiding van het virus en zij benadrukken het belang van hygiënemaatregelen om de insleep van het virus op pluimveebedrijven te voorkomen. Volgens professor en onderzoeker Arjan Stegeman van de Universiteit Utrecht was het slecht gesteld met de hygiëne op de door hoogpathogene H5N8 vogelgriep getroffen pluimveebedrijven en barstte het van de ratten en muizen. Onderzoekers troffen pluimveemest aan op het erf van de getroffen bedrijven en op één bedrijf werd vogelmest bij de luchtinlaat van de stal gevonden.

Luchtstromen van buiten die de stal inkomen laten vermoedelijk het virus op vochtige lucht meeliften. Door die toevoer af te dekken met een kleed ontstaat een filter dat met een desinfecterend middel kan worden behandeld. zo meldde een pluimveehouder Hans Hazenberg uit Abbega.

Besmettingen

In 2013 werden in Lochem, in Teeffelen, in Leusden en in Tzum (Friesland) bedrijven geruimd en ook daar ging het steeds om de H7 variant. Elke drie maanden van dat jaar was er een uitbraak.

Begin februari werd in Canada een wilde eend gevonden met het H5N8 virus.

In maart 2014 werd op een pluimveebedrijf in Bruchem in Gelderland vogelgriep vastgesteld, waarbij ruim 10.000 legkippen moesten worden geruimd.

3 juli 2014 was er een uitbraak van vogelgriep op een boerderij in het Gelderse Bruchem.

Begin november 2014 werd in de deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren H5N8 geconstateerd waardoor 30.000 kalkoenen in Heinrichswalde moesten worden afgemaakt. Daar werd ook bij een wilde Taling eend op een plek die ver buiten het 50 km risicogebied ligt H5N8 vastgesteld.

16 november was er een uitbraak van H5N8 in de gemeente Oudewater in Hekendorp waar 150.000 kippen geruimd moesten worden.

19 november 2014 bleek het raak met een H5N8 besmetting in Langeraar bij een bedrijf met 43.000 legkippen.

21 november 2014 werd in Kamperveen H5N8 vastgesteld bij een vermeerderingsbedrijf met 10.000 kippen. Het bedrijf werd met CO2 gas geruimd. Bij nog twee andere eenden en kippenbedrijven in de gemeente Kampen werd wel vogelgriep vastgesteld en deze werden geruimd.

25 november 2015 werd vogelgriep vastgesteld bij kippen van een particulier in de Dordogne, waarna al meteen minstens acht landen in Noord-Afrika en Azië een importstop van Frans pluimvee afgekondigden. De laatste uitbraak in Frankrijk dateert van 2006 en trof 64 boerderijen, vooral in het departement Ain. In augustus 2007 werden geïsoleerde gevallen ontdekt in de streek van de Moezel in het oosten van Frankrijk. Behalve de 13 uitbraken met het hoogpathogene virus werden ook enkele eendenbedrijven getroffen door het laagpathogene H5-virus. De meeste besmettingen werden ontdekt na virologisch onderzoek op monsters die vanwege het verhoogde toezicht werden genomen. Dit verhoogde toezicht geldt voor alle pluimveebedrijven in de regio. Alle tot nu toe gevonden virussen (H5N1, H5N2, H5N9) zijn Europese H5-stammen. die hun hoogpathogene karakter voornamelijk of uitsluitend vertonen bij kippen, kalkoenen, parelhoenders, fazanten en dergelijke, maar die weinig of soms zelfs geen klinische problemen veroorzaken bij eenden en ganzen.

30 november 2014 werd bij een bedrijf met 28.000 kippen in Zoeterwoude vogelgriep vastgesteld en ook dit bedrijf werd geruimd. Nader onderzoek door het CVI wees uit dat het om H5N8 ging. Binnen 1 kilometer afstand lag nog een pluimveebedrijf en deze werd preventief geruimd.

1 december werd het vogelgriepvirus aangetroffen bij wilde eenden in de buurt van Kamerik.

In december werd in de VS H5N2 aangetroffen bij een wilde vogel aan de Amerikaanse westkust.

16 december 2014 werd in Porto Viro in de provincie Rovigo in Italië bij een pluimveebedrijf met ca. 30.000 kalkoenen vogelgriep type H5N8 aangetroffen. Het bedrijf maakt onderdeel uit van een grotere groep van bedrijven met vestigingen in diverse regio’s in Italië en werd direct geruimd.

15 december 2014 werd in het Duitse Cloppenburg en in Meppen H5N8 geconstateerd waarbij 20.000 kalkoenen moesten worden geruimd. In dat district worden zo’n 13,5 miljoen kalkoenen en kippen gehouden. In Meppen ging het om een bedrijf met 10.000 vogels die werden geruimd.

In de deelstaat Thüringen bleek na afschot een wilde eend drager van het griepvirus te zijn.

23 december werden er 11 bedrijven in Canada besmet

31 december 2014 werden in Hong Kong vijftienduizend kippen op een pluimveemarkt geruimd. De markt werd gesloten en de invoer van pluimvee van het Chinese vasteland werd voor drie weken stilgelegd. Op een boerderij in Huizhou in de provincie Guangdong werd de H7-variant van het griepvirus ontdekt.

8 januari 2015 werd in de dierentuin van Rostock H5N8 vastgesteld bij ooievaars, eenden en ganzen en 12 januari bij een rode Ibis.

11 januari 2015 werden in Taiwan H5N8 en H5N2 virussen ontdekt in ganzen- en eendenkweekcentra. 15.000 eenden en ganzen werden geruimd en er werden vogelwerende netten rond boerderijen geplaatst om emigrerende vogels of wilde vogels tegen te houden.

In januari en februari 2015 kwamen 12 kleinere besmettingen aan het licht in Washington, Idaho, Kansas, Minnesota, Montana, Oregon en Wisconsin. In Rusland is half juni bij wilde vogels het hoog pathogene H5N1 en in Duitsland/Nedersaksen het laag pathogene H7N7 aangetroffen. In 6 verschillende staten werden besmette wilde vogels aangetroffen.

In januari 2015 werd in Taiwan een uitbraak van H5N8 geconstateerd bij duizenden ganzen.

13 januari 2015 werd in het noordoosten van Duitsland in de havenplaats Greetsiel dicht bij het Groningse Delfzijl bij een dode meeuw het hoogpathogene H5N8 aangetroffen.

26 januari 2015 werd In Mecklenburg-Voor-Pommeren opnieuw H5N8 vastgesteld bij een tamme eend in de buurt van het stadspark van de plaats Anklam.

Meestal worden bedrijven met dieren in vrije uitloop getroffen door laag pathogene varianten van vogelgriep waardoor al gedacht werd dat het virus overgebracht wordt door overvliegende watervogels (Smient- en Taling eenden).

31 januari 2015 werd het H7N9-griepvirus geconstateerd in Noord-Amerika bij een echtpaar die vanuit China naar Canada waren gereisd.

1 maart 2015 werd bij een kalkoenenbedrijf in Noord-Duitsland laagpathogene H7 vogelgriep vastgesteld. Alle 23.500 kalkoenen op het bedrijf in Neuenwalde in de Landkreis (regio) Cuxhaven in de deelstaat Nedersaksen boven de stad Bremen werden geruimd.

11 maart 2015 werd op een boerderij in Barneveld laagpathogene vogelgriep H7 geconstateerd. De besmetting werd ontdekt doordat er preventief monsters werden genomen in het kader van “de early warning”. Het bedrijf aan de Valkseweg met 22.000 buitenloop Freiland hennen is de volgende dag meteen geruimd met behulp van kooldioxide.

12 maart 2015 werden bij een biologisch pluimveebedrijf van de familie Manders in het Brabantse Milheeze 12.000 legkippen geruimd.

20 maart 2015 zijn er in Zweden twee dode zwanen aangetroffen met het H5N8 virus.

26 maart 2015 werd bij een pluimveebedrijf met 22.000 legkippen in Tzummarum West Friesland H7 vogelgriep vastgesteld. De kippen werden uit voorzorg geruimd en een nabijgelegen bedrijf werd onderzocht en negatief bemonsterd.

In maart en april werden in China zes mensen besmet met H7N9 en twee stierven hieraan. Vier van hen waren in contact geweest met vogels.

Begin april 2015 werd het hoogpathogene H7N3 aangetroffen in het zuiden van Mexico.

13 april 2015 werd een dode sneeuwuil gevonden in Oconto county, Wisconsin die bleek te zijn gestorven aan H5N2.

14 april 2015 werd in Minnesota in county Yellow Medicine een besmette dode havik aangetroffen.

Daarna manifesteerde het virus zich vanaf half april in de staten Iowa, Wisconsin en Zuid Dakota en Nebraska. Drie van vroegste uitbraken waren H5N8 virussen en de latere uitbraken sinds half februari waren van het type H5N2.

16 april tot 1 juni 2015 zijn in de Verenigde Staten in totaal al 201 uitbraken van vogelgriep in 15 staten waarbij 44.6 miljoen kippen en kalkoenen werden besmet en geruimd. De nieuwste uitbraken zijn in Minnesota, Zuid Dakota, Yankton county, Hutchinson county en in Iowa, Cherokee county en Buena Vista county.

26 juli 2015 is in Herzlake in Emsland (Nedersaksen Duitsland) een subtype van het H7N7 virus aangetroffen.

26 juli 2015 werd ook bij een bedrijf met 10.200 scharrelkippen in Herzlake in Emsland (Nedersaksen Duitsland) een subtype van het H7N7 virus aangetroffen. Alle kippen, ook die van particulieren in de nabijheid van de besmette boerderij werden geruimd. De uitbraak bleek op basis van gegevens uit eigen controles en werd bevestigd door het ministerie van Landbouw en het nationale referentielaboratorium van het Friedrich Loeffler instituut. In het totaal ging het om 23 bedrijven met ongeveer 33.800 stuks pluimvee.

25 november 2015 werd vogelgriep vastgesteld bij kippen van een particulier in de Dordogne in Frankrijk

12 januari 2016 was er een uitbraak in het Franse departement Haute-Garonne en in Dunfermline Schotland.

In Frankrijk, Duitsland, en de Verenigde Staten werden half december en half januari 2016 de laatste uitbraken van vogelgriep gemeld. In januari waren er nog wat uitbraken in Indiana VS (H7N8), Schotland en het departement Haute-Garonne, in Gers en in Landes. Op een pluimveebedrijf met 8.300 eenden werd H5N2 vastgesteld en op een bedrijf met 20.000 kippen, parelhoeders en eenden werd H5N9 geconstateerd. In het zuidwesten van Frankrijk werden 69 besmettingen vastgesteld en werd twee maanden lang alle handel en transport bevroren. In Schotland ging het om een pluimveebedrijf met 40.000 vleeskuiken ouderdieren in Dunfermline, ongeveer 30 kilometer boven de hoofdstad Edinburgh. In Duitsland ging het om H5N2 bij een bedrijf met ongeveer 13.000 vrije uitloop leghennen, eenden, kalkoenen en ganzen in de Landkreis Cham in de deelstaat Beieren. In de VS in de staat Oregon werd hoog pathogene vogelgriep aangetroffen bij een wilde eend.

9 juni 2016 in het Friese Hiaure (gemeente Dongeradeel) werd bij een pluimveebedrijf met twee stallen en een buitenuitloop LPAI H7 vogelgriep vastgesteld. 

27 oktober 2016 kwam Hongarije met een melding.

28 oktober 2016 werd in Deurne (Noord-Brabant) aan de Bruggenseweg bij pluimveehouder Leon Verbaarschot is 28 oktober een milde variant van de vogelgriep vastgesteld (H5). 11.000 kalkoenen, 3.500 fazanten en 2.000 eenden werden geruimd. 

3 november 2016 werd een besmetting met H5N8 vastgesteld in Hongarije

7 november 2016 een H5N8 melding uit Polen

8-9 en 12 november 2016 drie meldingen uit Duitsland

9 november 2016 een H5N8 melding uit Oostenrijk.

13 en 14 november 2016 worden ruim 1.250 dode wilde vogels uit het water van de Gouwzee gehaald.

19 november 2016 werd in Den Oever de vogelfarm van Joop Postema geruimd. Een week eerder stierf een zwaan in het verblijf naast het huis en daarna kwam een team de rest van de dieren controleren en bleken er nog twee dieren besmet te zijn. Tegelijkertijd zijn ook in Werkendam besmette vogels gevonden.

22 november 2016 werd in Nedersaksen, op een pluimveemesterij in district Cloppenburg H5N8 vogelgriep geconstateerd. 16.000 kalkoenen werden geruimd.  

23 november 2016 zijn op het vogeleiland De Kreupel dode vogels gevonden die stierven aan vogelgriep. De Kreupel is een 70 hectare groot, als natuurgebied aangelegd kunstmatig eiland in het IJsselmeer, gelegen op 4,5 kilometer uit de kust van Andijk. 

25 november 2016 In Biddinghuizen (gemeente Dronten) werd bij een bedrijf met vleeseenden vogelgriep (H5) vastgesteld.

30 november 2016 werd op een kleine pluimveeboerderij in het Duitse Mecklenburg-Voor-Pommeren H5N8 geconstateerd.

28 november 2016 uitbraken in de Oekraïnse zuidelijke regio Cherson.

30 november 2016 Uitbraak in het Noorden van Japan op boerderijen.

1 december 2016 blijken de twee eerder negatief bemonsterde bedrijven in Biddinghuizen toch besmet te zijn.

5 en 6 december 2016 breidde het virus uit naar Friesland. Naast Ferwerderadiel is ook in Dongeradeel en Súdwest-Fryslân vogelgriep geconstateerd. Het hele buitendijkse gebied tussen Zwarte Haan en de veerdam bij Holwerd gaat op slot vanwege de vogelgriep.

16 december  2016 is in het Friese Hiaure (gemeente Dongeradeel) bij een bedrijf met leghennen vogelgriep vastgesteld en in het Duitse Westfaalse Soest brak tegelijkertijd H5N8 uit op een kalkoenenbedrijf met 21.000 dieren, waarvan 14.000 kuikens. In Böser bij Maagdenburg in Saksen-Anhalt trof het H5N8-virus een bedrijf met 9.500 eenden. 

19 december 2016 blijkt er vogelgriep bij pluimveebedrijf Beijer in Boven-Leeuwen. Ook het pluimvee van drie bedrijven in een straal van één kilometer rondom het besmette bedrijf wordt 20 december gedood. Het gaat daarbij in totaal om zo’n 244.000 kippen en kuikens.

21 december 2016 blijkt er vogelgriep op de 20.000 vierkante meter grote dierentuin aan de Benedenkerkseweg aan de Krimpenerwaard.

24 december 2016 brak bij een pluimveebedrijf In Zoeterwoude vogelgriep uit.

9 januari werden  op de zorgboerderij van Reinaerde op Dennendal 5 kippen dood aangetroffen. Onderzoek heeft uitgewezen dat de dieren waren besmet met het HN5-virus.

10 januari in Haldern vlak over de grens bij Ulft. Alle kalkoenen werden geruimd omdat deze besmet waren geraakt met  de variant H5N8.

13 oktober 2017 in het Zeeuwse Sint Philipsland (gemeente Tholen) werd 13 oktober 2017 de milde (laagpathogene) variant van vogelgriep vastgesteld.

7 december 2017 in Biddinghuizen in Flevoland variant H5 .

22 januari 2018 In het Zuid-Hollandse Rhoon hoogpathogene H5N6  

25 februari 2018 In Oldekerk (Groningen Westerkwartier)  H5

Er wordt al jaren geëxperimenteerd met middelen om vogelgriep tegen te gaan. Niet geheel ongevaarlijk, want er is een risico dat zo’n virus buiten het lab terecht komt. Daarom worden voor zulke experimenten zoveel mogelijk kunstmatig gemodificeerde virussen gebruikt en in plaats van mensen gebruiken ze voor de proeven bij voorkeur fretten, omdat die de pech hebben dat hun longfuncties sterk op die van de mens lijken. De Europese Unie trekt dit jaar 2 miljoen euro uit voor de bestrijding van vogelgriep. Voor vragen over vogelgriep is het klantcontactcentrum van RVO.nl bereikbaar op 088-042424.

Middelen om de kippen gezond te houden veroorzaakten eind juli een schadepost die in de tonnen liep. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) constateerde een veel te hoog fipronil-gehalte in de eieren die vooral voor kinderen erg schadelijk is. Alle Pluimveehouders haalden de eieren terug uit de handel. Maar voor een deel was dat al te laat omdat de dienst te laat waarschuwde. Voor de reeks eieren met het nummer X-NL-40155-XX bleek zelfs een acuut gevaar voor de volksgezondheid. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit legde 187 pluimveebedrijven stil voor controle op de stof. De pluimveebedrijven willen het verantwoordelijke bedrijf Chickfriend aansprakelijk stellen voor de schade. Ddeelstaat Noord-Rijnland-Westfalen in Duitsland heeft een miljoen eieren laten terugroepen.

Fipronil (Frontline)

De conclusies van de commissie-Sorgdrager luiden: zowel kippenboeren, toezichthouder NVWA, als de verantwoordelijke ministeries in de pluimveesector maken grove fouten bij voedselveiligheid. Er is geknoeid met het verder (onder beperkingen) wettelijk toegestane luizenbestrijdingsmiddel Fipronil bij pluimvee. Het middel tegen bloedluis en heeft kippen en eieren verontreinigd. Bij tientallen pluimveehouders zijn in totaal 2,5 miljoen kippen geruimd. Inmiddels zijn 97 van de in totaal 747 geblokkeerde stallen schoon verklaard en volledig vrijgegeven. De schade voor de pluimveesector bedraagt minimaal 150 miljoen euro. De stof fipronil komt in een hele kleine hoeveelheid in eieren voor, maar is niet echt schadelijk. Cake, eiersalade, mayonaise kun je ook gewoon eten. In deze producten is de fipronil nog verder uitgedund. De NVWA heeft één eiercode (2-NL-4015502) naar buiten gebracht waarvan ze hebben gezegd dat je die écht beter niet kan eten. Fipronil is een insecticide en acaricide uit de groep van de fenylpyrazolen. Het werd in 1987 ontwikkeld door Rhône-Poulenc en voor het eerst op de markt gebracht in 1993. In 2002 verkocht Aventis het aan Bayer, die het op haar beurt in 2003 aan BASF verkocht. Het is een licht irriterende stof die kan kan leiden tot schade aan nier, lever of schildklier. Het voor kippenstallen toegestane bestrijdingsmiddel tegen bloedluis Dega 16 werd door Poultry-Vision vermengd met fipronil dat werd geleverd door een chemisch bedrijf uit Roemenië. De Barneveldse firma Chickfriend gebruikte willens en wetens dit mengsel bij de stallen van zo’n 150 Nederlandse pluimveebedrijven om luizen te bestrijden in. Chickfriend was ook actief in België. De meeste besmette eieren komen uit Nederland en werden naar deze landen geëxporteerd, maar vier Duitse pluimveebedrijven werkten ook samen met Chickfriend. De twee bestuurders van Chickfriend werden door justitie gearresteerd op verdenking van het in gevaar brengen van de volksgezondheid. De eerste berichten van de voedselbesmetting kwamen overigens al eerder uit België. 20 juli 2017 deed de Belgische Justitie een inval in Weelde bij het bedrijf Poultry-Vision, eveneens werd een waarschuwing voor mogelijke besmetting van Nederlandse pluimveebedrijven reeds op 19 juni 2017 door het Belgische FAVV aan de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) doorgegeven. Meerdere supermarktketens in België halen koekjes van producent Lotus Bakeries uit de schappen vanwege de aanwezigheid van Fipronil. Ook de mini-eierwafels en sneeuwwafels van het eigen merk van de dertien supermarkten die zijn aangesloten bij de Superunie, waaronder Emté, Deen en Coop werden teruggehaald. Het bedrijf gebruikte naast fipronil ook het verboden middel amitraz.

Het eierschandaal heeft zich verspreid van Nederland en België naar Duitsland, Frankrijk, Zweden, Groot-Brittannië, Oostenrijk, Ierland, Italië, Luxemburg, Polen, Roemenië, Slovenië, Slowakije, Denemarken, Zwitserland en zelfs Hong Kong.  Inmiddels zijn in 45 landen besmette eieren of eierproducten aangetroffen. In 26 van de 28 EU-landen zijn sporen van het insecticide gevonden, laat een woordvoerder van EU-commissaris Vytenis Andriukaitis (Gezondheid en Voedselveiligheid) weten. Alleen uit Litouwen en Kroatië is geen melding binnengekomen. Ook in onder meer de VS, Rusland, Zuid-Afrika, de Nederlandse Antillen, Turkije, Irak, Noorwegen, Israël en Canada is de stof aangetroffen. Begin september waren er nog 144 kippenbedrijven in Nederland gesloten in verband met het eierschandaal. Het waren er eerder 281. In België gaat het nog om 30 van de 93. Drie maanden na het begin van de fipronilcrisis heeft 84 procent van de getroffen pluimveehouders nog altijd stallen die geblokkeerd zijn door de NVWA. Inmiddels zijn 285 van de 793 stallen bij pluimveebedrijven weer volledig vrijgegeven. Er wordt dan ook tot op de dag van vandaag nog steeds fipronil in eieren aangetroffen.

De tipgever die in november 2016 het misbruik al meldde bij de NVWA werd later zelf een van de drie verdachten. In Lunteren werd materiaal aangetroffen met etiketten van Pro-farma erop, het bedrijf van Nick H., die als derde verdachte in het eierschandaal is aangemerkt. Groothandel in chemische producten voor de agrarische markt “Pro-farma” wordt in verband gebracht met kippenvoer waarin ook fipronil zou zitten. Zijn woning in het Brabantse Mill werd door de politie opengebroken en doorzocht. H. is een ex-compagnon van Patrick R. uit België, die door de Belgische justitie met zijn bedrijf Poultry Vision eveneens als verdachte wordt aangemerkt. Enkele jaren geleden gingen H. en R. uit elkaar, nadat ze in hun gezamenlijke bedrijf ruzie hadden gekregen. 

Als het aan de werkgroep “Versterking Zelfregulering Eierketen” ligt krijgt de Nederlandse eierketen een meldpunt voor onregelmatigheden binnen de sector. De werkgroep doet in totaal 22 aanbevelingen om de borging van voedselveiligheid en kwaliteit in de eierketen te verbeteren, te verdelen in vijf categorieën, waaronder de veiligheid van eieren en eiproducten en signalering en afhandeling van incidenten binnen de sector. Ook wordt gekeken naar de structuur van IKB Ei waarbij ook niet-deelnemende pluimveehouders onder de voorschriften van bijvoorbeeld IKB Ei moeten gaan vallen.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *