TTIP

Het Transatlantic Trade and Investment Partnership zou volgens de Europese Commissie eind 2016 al rond geweest zijn, maar dat kan nu wel eens een een probleem worden. Donald Trump heeft de VS teruggetrokken uit de onderhandelingen voor het TPP verdrag. De EU en de Verenigde Staten wilden al sinds 2012 een Trans-Atlantisch Vrijhandels- en Investeringsverdrag aangaan, waarmee tijd- en geld rovende douanetarieven, regelingen, standaarden en procedures afgeschaft kunnen worden.  Barack Obama kreeg van de Amerikaanse Senaat speciale bevoegdheid om een vrijhandelsakkoord te sluiten met Azië waarmee de onderhandelingen met Europa ook eerder konden slagen. De VS had gesprekken met Japan en tien andere landen rondom de Stille Oceaan gevoerd over een vergelijkbaar handelsverdrag, het Trans-Pacific Partnership (TPP). Donald Trump heeft hier alvast een streep doorheen gezet.

Frankrijk wilde ook al geen TTIP, meer. De Verenigde Staten zien het verdrag niet meer zitten vanwege de Brexit en vanwege de presidentswisseling waren de onderhandelingen eerder al uitgesteld. 

Een dag voor het bezoek van Barack Obama op 24 april demonstreerden in Hannover tienduizenden tegenstanders van het TTIP verdrag. In Nederland lieten acht boerenorganisaties, vakbond FNV-Agrarisch Groen en Milieudefensie in een manifest de Nederlandse politiek weten dat ze de onderhandelingen over TTIP stop wilden zetten.

Het TTIP verdrag kwam 26 april aan de orde in de Tweede Kamer. Zo’n 30 actievoerders van Greenpeace ketenden zich daar vast aan meerdere ingangen van een EU gebouw in Brussel waar de onderhandelingen gepland waren.

Het college van B&W van Tiel, Amsterdam en Maastricht hadden zich ook al tegen het TTIP verdrag uitgesproken. Niet vanwege het vrije handelsverkeer, maar vooral vanwege de mogelijkheid om democratische besluitvorming te omzeilen, het gebrek aan transparantie en onduidelijke arbitrage. Ook werd gevreesd voor het onder druk komen te staan van arbeidsomstandigheden en sociale rechten. In Berlijn werd een belangrijk rapport gepubliceerd van branchevereniging Unternehmensgruen waaruit blijkt dat TTIP een ernstige bedreiging zou vorment voor de kleine en middelgrote boerenbedrijven die uit de markt gedreven zouden worden door goedkope waren van grote bedrijven met genetische productie en met hormonen behandeld vlees. Het verzet tegen het omstreden TTIP handelsverdrag groeide het afgelopen jaar. In oktober liepen betogers ook al tegen het verdrag een mars door Amsterdam. De demonstratie werd georganiseerd door de FNV, SOMO, Milieudefensie, Groen Lins, Greenpeace en Transnational Institute en Foodwatch. Ook in Berlijn en München hadden zich zo’n 45.000 mensen verzameld, in Brussel circa 2000 en in Madrid en Helsinki circa duizend. In de Oost-Europese steden Warschau en Praag betoogden enkele honderden mensen.

De “neutrale” onderhandelingen over TTIP, het vrijhandelsakkoord tussen Europa en de Verenigde Staten, vonden achter gesloten deuren plaats. Eurocommissaris Cecilia Malmström besloot om specifieke vergaderstukken alleen nog toegankelijk te maken voor politici in een kamer in Brussel. Malmström hoopte tegen het eind van dit jaar de onderhandelingen over TTIP af te ronden. 

In de handel in goederen en diensten tussen de EU en de VS gaat twee miljard euro per dag om. Volgens cijfers van de EU zou de handel door het TTIP verdrag met 199 miljard per jaar toenemen en het zou de Nederlandse economie een bedrag van 1,4 tot 4,1 miljard euro opleveren.

Europese luchtvaartmaatschappijen zouden door het verdrag toegang krijgen tot het Amerikaanse luchtruim om daar binnenlandse vluchten te verzorgen en Europese bedrijven zouden toegang krijgen tot Amerikaanse openbare aanbestedingen. Scheepsbouwers, reders en baggeraars zouden dan de Amerikaanse markt kunnen betreden.

De onderhandelingen over de chemie- en landbouwsector zorgden echter voor problemen. Amerikaanse bedrijven kunnen specifieke soorten vlees dertig tot veertig procent goedkoper produceren, waardoor de economische gevolgen dramatisch kunnen uitpakken voor de Europese boeren. De productie en verkoop van genetisch gemanipuleerde producten in Amerika is veel soepeler, evenals het in chloor wassen van kippen tegen bijvoorbeeld salmonella-bacteriën, waardoor de regels voor voedselveiligheid in gevaar komen. Hormoonvlees is in de EU nu ook nog verboden. Sla wordt overigens in de EU wél in chloor gewassen en er is weinig aandacht voor het overmatig gebruik van antibiotica. In de VS wordt een soort kunststof aan brood toegevoegd om het flexibel te houden. Deze stof wordt hier niet toegestaan.

Met het TTIP verdrag zou fracking in Europa toegestaan worden en konden beslissingen van gemeenten dat ze schaliegasvrij zijn, met het verdrag overruled worden.

Er zijn ook rapporten uitgekomen die stelden dat het verdrag veel banen zouden gaan kosten. De Europese Commissie, die voor de EU onderhandelt, stelde dat het juist voor honderdduizenden banen extra zorgt en 120 miljard euro meer welvaart oplevert.  

De Amerikanen denken dat het vooral veel banen zal kosten in plaats van opleveren vanwege het wegvallen van regelgeving. Bovendien zullen door het ISDS-verdrag de grote multinationals miljoenen kunnen claimen van de overheid. Ook is er angst dat schaliegas geëxporteerd gaat worden en dat daardoor de energieprijzen zullen stijgen.

Er is veel kritiek op het principe van Investor-to-state dispute settlement (ISDS), een clausule die investeerders de mogelijkheid geeft om een land dat zich niet aan de verdragsverplichtingen houdt voor een internationaal arbitragetribunaal te dagen buiten de nationale rechter om, zonder beroepsmogelijkheid. Het ISDS werd als nadrukkelijke eis van de EU opgenomen in het Comprehensive Economic and Trade Agreement (CETA) met Canada. Het Europees Parlement heeft geëist dat TTIP geen negatieve gevolgen heeft voor Europese standaarden. 

Vanwege de onrust over het handelsverdrag en de arbitrageprocedure, besloot de Europese Commissie op 21 januari 2014 om een publieksraadpleging uit te schrijven, die 150.000 voornamelijk negatieve reacties op riep. (97%). 

Het bedrijfsleven probeerde via lobbyisten het TTIP verdrag door te drukken. Tussen januari 2012 tot en met februari 2014 zijn er 597 ontmoetingen geweest tussen lobbyisten en ambtenaren van het Europese commissariaat voor de handel. De agribusiness en de farmaceutische industrie en de financiële instituties zijn de grootste lobbyisten. Farmaceutische producenten proberen in de geheime onderhandelingen de mogelijkheden voor Europese overheden te beperken om zo prijsbeleid te kunnen voeren. Ze wilden bovendien dat patenten voor nieuwe geneesmiddelen langer geldig blijven, zodat ze langer een monopoliepositie houden. Merkloze geneesmiddelen bevatten dezelfde werkzame stoffen en kosten maar een fractie van het origineel wanneer zo’n patent verlopen is.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *