Telecommunicatie

 

De FIOD heeft begin juni 2017 op 21 adressen invallen gedaan vanwege een onderzoek naar een miljoenenfraude met belminuten. Met een “btw-carrousel”, werd de BTW ontdoken door deze niet af te dragen terwijl het wel in rekening werd gebracht bij de afnemers. De verdachten factureerden afgelopen half jaar voor vele miljoenen in US-dollars belminuten. Naar schatting kost dit de verschillende Europese belastingdiensten een bedrag van ongeveer € 50 miljard. 

De roamingkosten binnen de EU zijn op 15 juni 2017 afgeschaft. De Europese Commissie had voorgesteld om daar beperkingen aan te stellen, maar commissievoorzitter Jean-Claude Juncker trok dat kort daarna in vanwege de vele negatieve reacties. 

Met een gemiddelde prijsdaling van 12,1 procent staan smartphones boven aan de lijst van goedkoper geworden producten en diensten. Telefoondiensten staan met een daling van 4 procent op de vijfde plaats. Vodafone en T-Mobile en KPN vertonen een neerwaartse trend en zagen hun omzet in 2016 met bijna 4 procent afnemen tot 4,7 miljard euro. KPN wist het afgelopen jaar de schade te beperken. Met de verkoop van MB’s en extra snelheid op internetgebruik wordt de winst enigszins op peil gehouden.

In het najaar van 2019 worden de 700, 1.400 en 2.100 MHz-banden geveild.

Samsung presenteerde de nieuwe en duurste Note 7 (849 euro). De uitlevering hiervan moest echter uitgesteld worden nadat bleek dat de accu’s konden ontploffen. Nadat bleek dat de latere versie hetzelfde probleem had zette Samsung de productie stop. De terugroepactie voor circa 19 miljoen toestellen kost het concern waarschijnlijk zo’n zestien tot zeventien miljard dollar.

Google noemt zijn nieuwe telefoons Pixel en Pixel XL. Deze zijn door Google ontworpen. De toestellen zijn voorzien van Android, versie 7.1. De HTC U11+ was in eerste instantie bedoeld als de opvolger van de Google Pixel XL. De Pixel 2 XL werd gemaakt door LG. 

De omzet voor mobiele diensten daalde in het eerste kwartaal ten opzichte van een jaar eerder naar 1,2 miljard euro. KPN breidde zijn marktleiderschap uit naar een aandeel van 42,8 procent. Tele2 groeide het sterkst en heeft een marktaandeel van 4,6 procent. Op jaar basis kan de omzet uitkomen op zo’n 4,5 miljard. Inmiddels zijn er zo;n 2,8 miljard smartphones in gebruik. In Nederland werden het afgelopen jaar 175 verschillende smartphones op de markt gebracht door Samsung, Apple, Microsoft en LG, maar ook door nieuwe merkhouders als Kazam, iDroid en Wiko. Phablets. De smartphones met een groot scherm worden steeds beter verkocht en de gemiddelde prijs van een smartphone daalt nog steeds vanwege de structureel toenemende vraag naar low-end modellen. Toch blijft ook het high-end-segment populair (43 %). Samsung staat op nummer 1 in de wereldwijde smartphonemarkt en Apple staat tweede. Zowel Samsung Electronics al Apple waarschuwden voor tegenvallende vraag in 2016. In de laatste drie maanden van 2016 werden er wereldwijd 432 miljoen smartphones verkocht. Android heeft 81,7 procent van de markt in handen en iOS 17,9 procent.

Vooral in China daalt het aantal smartphoneverkopen. In het Midden-Oosten en Afrika worden de hoogste groeicijfers verwacht. HTC en Microsoft schrijven rode cijfers en LG nog net niet. Apple verkocht in het afgelopen boekjaar, dat eind september werd afgesloten ook minder iPhones dan een jaar eerder. Bij Microsoft loopt de vraag naar duurdere winstgevende smartphones ook behoorlijk terug, doordat de marketing is gestopt en het ontwikkelen van relevante apps achterblijft bij dat van de concurrent. Volgens marktonderzoekbureau Counterpoint Research is Samsung nu de grootste met 21 procent van de markt, Apple tweede met 11 procent marktaandeel en Huawei derde met bijna 9 procent. De snelste stijgers zijn de goedkopere Chinese fabrikanten Oppo en Vivo. Oppo verdubbelde de omzet  het afgelopen kwartaal en Vivo steeg met bijna 62 procent. ZTE en Xiaomi zijn ook rijzende en als laatste komt LG.

Firmware

HTC is het snelst met het verspreiden van updates, Acer het traagst.  HTC scoorde het best: 42 procent van de geteste smartphones draait op de laatste Android-versie. Bij Motorola en LG, die samen met HTC de top drie vormen, is dit aantal 27 procent. Samsung staat op plek vier met 21 procent van de toestellen, gevolgd door Sony (19 procent) en Huawei (4 procent). De laagste drie plekken worden ingenomen door Alcatel, Wiko en Acer. Als je snel firmware-updates wilt ontvangen dan kies je voor een Nexus-toestel die als officiële Google-apparaten het eerst een update krijgen.

Kanker

Op een basisschool in Amsterdam Geuzenveld werd de complete GSM antenne mast- en installatie in 2006 op verzoek van de lokale partij Leefbaar Slotermeer Geuzenveld verwijdert nadat leerkrachten en kinderen kanker bleken te krijgen. Gezondheidsklachten en chronische ziektes kunnen worden veroorzaakt door straling van elektromagnetische velden (EMV) van mobiele en draadloze telefoons, zendmasten, wifi en elektrische apparaten. Bij langdurige blootstelling kunnen die zelfs Alzheimer, vruchtbaarheidsproblemen en kanker veroorzaken. Dat concludeerde een internationale groep wetenschappers, die bestaat uit kankeronderzoekers, neurologen, biologen, milieuonderzoekers en ambtenaren van ministeries van gezondheid uit Duitsland, Zweden, Oostenrijk, de VS, Slowakije en Luxemburg. Zij hebben een nieuwe Europese richtlijn geschreven voor de diagnose, behandeling en preventie van EMV-gerelateerde gezondheidsproblemen, die is gepubliceerd in het wetenschappelijk magazine ‘Reviews on Environmental Health’. De richtlijnen zijn niet te zien in de regelgeving in Nederland. Wel wordt elektrohypersensitiviteit (EHS) vaker erkend als oorzaak voor arbeidsongeschiktheid. In hun onderzoek benadrukken ze dat er steeds meer bewijs is dat EMV grote invloed heeft op nitrosative en oxidatieve stress in het lichaam, wat vaak leidt tot chronische pijn en vermoeidheid en allerlei andere kwalen. De huidige richtlijnen voor EMV-straling zijn gebaseerd op opwarming van het lichaam, terwijl de biologische (niet-thermische) effecten van straling volgens de groep een minstens even belangrijk effect heeft. Zo heeft het Internationale Agentschap voor Onderzoek naar Kanker (IARC) van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) elektromagnetische velden als mogelijk kankerverwekkend voor de mens geclassificeerd. Epidemiologische studies naar EMV-effecten hebben sinds 1979 een verhoogde kans op leukemie aangetoond. De Gezondheidsraad negeert alle problemen en de internationale onderzoeken. Een groot onderzoek van onderzoeksinstituut National Toxicology Program, heeft een verband gevonden tussen de straling van mobiele telefoons en kanker bij ratten. Meer dan 2.500 ratten werden twee jaar lang, elke dag negen uur aan de straling blootgesteld. Uit het onderzoek bleek dat voornamelijk mannelijke ratten door de straling een grotere kans hadden om kanker te krijgen. De mogelijke gezondheidsgevaren door langdurig gebruik van mobiele telefoons worden door de Federal Communications Commission (FCC) al sinds 2010 erkent. De commissie adviseert een koptelefoontje of oortjes in te doen bij het bellen met een mobiele telefoon. Tevens wordt aanbevolen de telefoon niet bij het lichaam te houden en de speakers aan te zetten, zodat de telefoon niet bij het hoofd hoeft te worden gehouden en zoveel mogelijk te appen of te sms-en in plaats van te bellen. De FCC adviseert ook, een telefoon aan te schaffen met een lagere SAR-waarde (specific absorption rate). Ook het Internationale Agentschap voor Onderzoek naar Kanker (IARC) van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft in 2011 de zendsignalen van mobiele telefoons als ‘mogelijk kankerverwekkend’ beoordeeld. De Nederlandse Gezondheidsraad is desondanks nog niet teruggekomen op haar conclusie dat er geen oorzakelijk verband is tussen gezondheidsproblemen en blootstelling aan de elektromagnetische velden afkomstig van mobiele telefoons. Een Italiaanse werknemer die vijftien jaar lang dagelijks drie tot vier uur zijn mobiele telefoon voor zijn werk moest gebruiken, heeft volgens de rechter recht op een overheidsuitkering omdat hij een hersentumor kreeg. Op zeker moment kreeg de man het gevoel dat zijn rechteroor dicht zat, waarna in 2010 een goedaardig gezwel werd ontdekt. Doordat bij de operatie ook zijn gehoorzenuw moest worden verwijderd, kan hij met zijn rechteroor nu niets meer horen. De rechter in Ivrea oordeelde dat hij door de gedeeltelijke doofheid voor 23 procent arbeidsongeschikt is geworden wat hem recht geeft op een maandelijkse uitkering van 500 euro. Voor het eerst erkent een rechtbank met deze uitspraak het verband tussen het gebruik van een mobiele telefoon en een hersentumor. 

Alcatel

Alcatel maakt middenklasse toestellen van 199 euro met voor dat geld redelijk goede specificaties zoals een 5 inch IPS-scherm, vingerafdrukscanner en een 20 mp camera met een dubbele flits.
De Shine LITE heeft van een metaal-glazen behuizing, 2 GB RAM, een vingerafdrukscanner en een 13-megapixel camera. 16 GB is uit te breiden met een sdkaartje.

Apple

Apple heeft in het derde kwartaal van 2017  meer iPhones verkocht dan in hetzelfde kwartaal een jaar geleden. In totaal werden er 46,7 miljoen iPhones verkocht, een stijging van 3 procent. De nieuwe smartphones liggen sinds 22 september in de winkel. Apple heeft de iPhone X in november in de winkels. Apple-topman Tim Cook presenteerde begin september 2017 de iPhone X. Dit toestel heeft een scherm van onder tot boven, waarbij de ’homeknop’ ontbreekt. De gebruiker kan toegang krijgen tot de mobiel middels gezichtsherkenning. De iPhone X is bestand tegen water, maar volgens een Amerikaanse verzekeraar is het de meest breekbare smartphone die Apple ooit heeft gemaakt. De nieuwe versies van de iPhone moeten de concurrentie aangaan met de Samsung Galaxy Note8 en de Google Pixel 2.

De nieuwe iPhone 7 is waterdicht, heeft stereospeakers, een grotere camerasensor voor gebruik bij weinig licht en twee camera’s. De oortelefoons zijn draadloos met AirPods van circa 179 welke met een eigen technologie aan de iPhone of Apple Watch kunnen worden gekoppeld en deze ondersteunen ook spraakherkenning via Siri. Ze gaan 5 uur op een laadbeurt mee. Het grotere 7 Plus-model heeft twee 12 megapixel camera’s aan de achterzijde met twee verschillende lenzen waarmee tot tien keer ingezoomd kan worden. De iPhone 7 kost vanaf 769 euro en is leverbaar met 32, 128 of 256 GB  aan opslag. De iPhone 7 Plus is verkrijgbaar vanaf 909 euro. 

Apple heeft naar verluid plannen om in Amerika en Europa te gaan bemiddelen tussen de klant en providers KPN, Vodafone, T-Mobile en Tele2. Apple heeft in het noorden van Taiwan in Longtan een laboratorium waar gewerkt wordt aan nieuwe beeldschermtechnologieën voor de iPhones en iPads. Veel van de medewerkers zijn overgenomen van schermfabrikant AU Optronics en chipmaker Qualcomm. 

Hackers ontdekten een nieuw lek in iOS 9. Securitybedrijf Zerodium betaalde 1 miljoen dollar voor het vinden er van en dreigt de verkregen knowhow door te verkopen. Door gebruikers te besmetten met een geïnfecteerde internetpagina wordt toegang verkregen tot de iPhone of iPad. Het bedrijf moet wellicht voor ruim 7,3 miljard euro nabetalen aan achterstallige ontweken belastingen. Wanneer de Europese Commissie besluit dat Apple alsnog met afrekenen dat moet alsnog 12,5 procent over de 64,1 miljard dollar naar het buitenland doorgesluisde omzet over de periode 2004 en 2012 afgerekend moeten worden.

Apple is veroordeeld om bijna 565 miljoen euro te betalen voor het schenden van vier patenten van Virnet m.b.t. FaceTime, iMessage en VPN-software. Apple gaat in hoger beroep. Het concern heeft vanwege fiscale redenen 12 miljard dollar aan obligaties uitgegeven voor de financiering van een aandeleninkoopprogramma en de uitkering van dividend. Warren Buffett’s Berkshire Hathaway Inc investeerde meteen 1 miljard. iPhone’s hebben vaker met problemen te kampen dan Android smartphones. 65% van alle iPhone’s met een probleem werden geteisterd door frequent crashende apps. Apple moet volgens een besluit van de Europese Commissie 13 tot 14,5 miljard dollar belasting naheffing aan Ierland nabetalen vanwege omstreden belastingdeals die werden gemaakt. De Ierse overheid is het niet met de naheffing eens, maar het betekent voor het land wel een forse meevaller want het bedrag staat gelijk aan een kwart van de begroting van dit jaar. Voor de VS betekent het echter een strop want de naheffing is daar aftrekbaar van de belasting. Ook van Japan wordt een claim verwacht omdat daar de markt gemanipuleerd zou worden. 

Blackberry

Een omzetdaling van ruim 30% veroorzaakte het ontslag van 200 werknemers in Canada en de VS. Het eigen mobiele besturingssysteem heeft net als dat van Nokia nooit echt aangeslagen en wordt niet langer voortgezet. De CEO van BlackBerry, John Chen had gezegd dat het bedrijf in 2016 weer winstgevend moest worden omdat het bedrijf er anders mee zou stoppen.  In Pakistan werden alle activiteiten gestaakt omdat de Pakistaanse overheid inzage eist in de verschillende communicatiediensten. Het is de Pakistaanse overheid vooral om de BlackBerry Enterprise Services (BES) te doen, waarmee bedrijven communicatie van, naar en tussen werknemers compleet afgeschermd konden laten plaatsvinden.  De omzet in het tweede kwartaal van 2016 daalde naar 334 miljoen dollar er was een nettoverlies van 372 miljoen dollar. Vorig jaar werd nog 51 miljoen winst gemaakt. Het nettoverlies in het derde kwartaal bedroeg 117 miljoen dollar, tegen een min van 89 miljoen dollar een jaar eerder. De omzet nam met ruim 47 procent af tot 289 miljoen dollar. In de laatste drie maanden van 2016 zijn wereldwijd 432 miljoen smartphones verkocht. Daaronder waren 207.900 BlackBerry’s. Het marktaandeel van Blackberry was slechts  0,0481 procent.

Inmiddels produceert Blackberry nog maar enkele nieuwe modellen per jaar en schakelt daarbij over op besturingssysteem Android. De drie nieuwe midrange toestellen worden gefabriceerd door TCL Er wordt nog een keer in eigen huis een toestel met toetsenbord geproduceerd.

Blackberry specialiseert zich steeds meer in beveiligde mobiele telefoon oplossingen en heeft voor 425 miljoen dollar Good Technology geïntegreerd waarmee de veiligheid en privacy van het het hele systeem gewaarborgd wordt. De ceo van BlackBerry John Chen geeft toe dat de Canadese politie in het bezit is van een master-key van BlackBerry waarmee de Royal Canadian Mounted Police alle pin-to-pin-berichten tussen toestellen kan lezen. De BlackBerry Enterprise Service was nooit betrokken en blijft volgens hem ondoordringbaar zonder achterdeurtjes. BlackBerry weigerde ook om de Pakistaanse veiligheidsdiensten toegang te geven tot de BES-servers.

BlackBerry heeft de veiligste mobiliteitsoplossingen van de wereld en bezit meer dan 70 overheidscertificaten en goedkeuringen. Het BlackBerry 10-platform is de eerste mobiele oplossing met de Full Operational Capability (FOC) certificering om te kunnen werken met netwerken van het Amerikaanse ministerie van Defensie. Good is het enige bedrijf dat is gecertificeerd als Common Criteria Evaluation Assurance Level 4 Augmented (EAL4) voor mobiele samenwerking op zowel iOS en Android. Dit is het hoogste certificeringsniveau internationaal erkend onder het Common Criteria-programma en wordt wereldwijd beschouwd als de kwaliteitsstandaard voor de afhandeling van gevoelige gegevens bij de overheid. BlackBerry is dan ook in gebruik bij alle G7-overheden, 16 van de G20-regeringen, de grootste internationale banken en advocatenkantoren, gezondheidszorg, beleggingsdiensten en bij grote olie- en gasbedrijven. BlackBerry verwacht door de aankoop van Good Technology een extra omzet van 160 miljoen dollar in het eerste jaar.

De operationeel directeur van een bedrijf die winkels van de Amerikaanse provider Verizon leidde kreeg vijf maanden gevangenisstraf, vijf maanden huisarrest en een boete van 76.000 dollar vanwege het verkopen van geheime informatie over de verkopen van Blackberry-toestellen aan een analist van de firma Detwiler Fenton. De analist publiceerde deze informatie waardoor het aandeel van Blackberry op de beurs 7 procent daalde.

Ericsson

Het Zweedse Ericsson is van plan om te reorganiseren en drieduizend tot vierduizend medewerkers te ontslaan vanwege tegenvallende omzetten.

Google

Google zou in 2016 met een eigen modulaire smartphone komen met meer controle op de software en googlediensten. De telefoon zou gebruikers hun telefoon naar smaak en budget kunnen laten samenstellen uit een basis en verschillende losse modules. Eigenlijk zou het project (Ara) dit jaar al een pilot uitvoeren, maar dit is nu stopgezet en wordt in licentie aan een andere partij verkocht. Google noemt zijn nieuwe telefoons Pixel en Pixel XL. Deze zijn door Google zelf ontworpen, maar geassembleerd door HTC. De toestellen zijn nog wel voorzien van Android 7.1. De Android Oreo versie is alleen nog ter beschikking gesteld aan ontwikkelaars.  Android O werkt alleen op de eigen toestellen zoals Nexus 5X, Nexus 6P, Nexus Player, Pixel, Pixel XL en Pixel C. Android O spaart de batterij, heeft Picture in Picture bij video en ondersteuning voor diverse audiocodecs. Gebruikers kunnen zowel virtual reality als augmented reality laten zien. Daarnaast kan een speciale lens de omgeving scannen, bijvoorbeeld de inhoud van een brief. De Pixel-telefoons worden uit aluminium vervaardigd en zijn leverbaar in 5 en 5,5 inch. Op de achterkant zit een vingerafdrukscanner en een camera van 12 megapixel. De accu kan zeer snel worden opgeladen en de telefoons draaien op een Snapdragon 821-chip met 4 GB werkgeheugen en 32 of 128 GB opslagruimte. De toestellen hebben een full hd-scherm en de XL versie gebruikt de hogere qhd-resolutie, beiden op een amoled-display. De ingebouwde assistent die vanaf elk scherm op te roepen is kan informatie over locaties geven, helpen met het bijhouden van de agenda, kan overweg met apps van derden en kan tekst van het scherm aflezen om extra informatie aan te leveren. De Pixel-telefoons zijn er in zwart, wit en blauw en kosten in Duitsland met 32 GB opslag 759 euro en 869 euro met 128 GB. De Pixel XL kost in Duitsland met 32 GB 899 euro en 1009 euro voor het 128 GB-model. De Pixels komen pas in 2017 in Nederland op de markt. Google heeft sinds 2008 in totaal 31 miljard dollar omgezet met Android en verdiende zo’n 22 miljard dollar door advertenties, mediaverkopen en apps.

Ondanks dat het het Android besturingssysteem van Google slechter beveiligd is dan het iOS van Apple groeit deze nog steeds en heeft het een marktaandeel van ruim 81 procent. Meer dan twee miljard apparaten wereldwijd draaien inmiddels op Android en dit is zakelijk blijkbaar ook het beste smartphone platform want het besturingssysteem staat op tweederde van de verkochte zakelijke smartphones terwijl het Microsoft OS op de derde plaats staat. Ondanks dat steeds meer gebruikers overstappen op het iOS van Apple is Android nog steeds de grootste in de vijf grote Europese markten. Na de ernstige Stagefright-bug is er een nieuw lek genaamd Certifi-gate. Het lek zorgt voor misbruik van de beveiligingscertificaten die worden gebruikt bij de remote support-functies van Android. Via de remote functie kan een hacker alles bekijken en zelfs de controle overnemen. Rick Osterloh gaat de nieuwe hardwaretak leiden.

HTC

HTC kwam in 2008 als eerste met een Android os op de smartphone. Sinds 2011 gaat het echter bergafwaarts. De One M9 was voor veel mensen te duur en kwalitatief minder dan de concurrerende smartphones. Ook het 1e kwartaal van 2016 was dramatisch met een totaalomzet van 402 miljoen euro. De omzet is bijna drie keer zo laag als in 2015 en het was het slechtste kwartaal ooit. De nieuwe One M9 Prime Camera Edition, moet het tij keren. Het toestel heeft optische beeldstabilisatie waardoor de sensor minder gevoelig is voor beweging. De processor is minder snel en is er minder werkgeheugen  in het toestel.
De nieuwe One M9 kost 449 euro. Het nieuwste topmodel is de HTC 10 met krachtigere specificaties.

Haier

Het Chinese elektronicamerk Haier heeft aangekondigd om in mei twee smartphones op de Nederlandse markt te zullen brengen. De HaierPhone V4 en L56, voor respectievelijk 279 en 179 euro. Beide toestellen draaien op Android 5.1. Na de introductie van deze toestellen komen er dit jaar nog drie of vier modellen smartphones. Haier is bekend van wasmachines, televisies en airconditioners.

Huawei

Huawei Technologies Co. Ltd. is een Chinees fabrikant die in 1987 werd opgericht is nu de derde smartphonefabrikant ter wereld. Huawei werkt met meer dan honderd mensen de derde smartphonefabrikant ter wereld, werkt aan een digitale assistent met stembediening. Het moet een concurrent van Siri van Apple, Alexa van Amazon en de Assistant van Google worden. In 2014 verkocht Huawei zo’n 75 miljoen smartphones en in 2015 100 miljoen. Voor 2016 denken ze 140 miljoen stuks te kunnen verkopen. Huawei staat met 9 % van de smartphoneverkopen op de derde plaats en de populaire Huawei Ascend P7 wordt verkocht voor 249 euro en de iphone 5c voor circa 339 euro, terwijl een vergelijkbare Lumia 930 zo’n 380 euro kost. De omzet in de eerste helft van 2016 is dan ook met 40 procent gestegen vergeleken met vorig jaar. De Nexus 6P is ondanks de softwareproblemen met de kleuren en de microfoon gekozen tot de beste smartphone van 2015 en het eerste Nexus-toestel van Huawei, Deze high-end Google-telefoon met een 5,7 inch-scherm werd door LG ontwikkeld. Volgens Samsung wordt wel inbreuk gemaakt op patenten bij de Mate 8 en een aantal Honor-smartphones. Samsung is naar de rechter gestapt en eist 21,9 miljoen euro van Huawei en een verbod op de verkoop van deze modellen.Enkele maanden geleden waren de zaken omgedraaid en stapte Huawei naar de rechter omdat Samsung 4G-technieken, besturingssystemen en gebruikerssoftware met patenten van Huawei zou hebben gebruikt. De nieuwe smartphone de Huawei Nova is relatief klein en  goedkoop, met één hand prima te bedienen en heeft een 5 inch-scherm,

LG

Het Zuid-Koreaanse LG ziet de omzet afnemen en verkocht in 2015 zo’n 59,7 miljoen smartphones en maakte  in het vierde kwartaal een winst van 279 miljoen euro maar maakte over het hele jaar 112 miljoen verlies. Juno Cho is de nieuwe directeur en CEO van de mobiele tak binnen het bedrijf. Hij gaat de afdeling Home Appliances & Air Solutions leiden en Koo Bon-joon blijft CEO van LG Corp en nauw samenwerken met de twee. De onderzoeksafdeling werkt aan een smartphone die kan worden uitgevouwen tot een tablet. LG Display, de schermendivisie werkt hiervoor samen met het Candese bedrijf IGNIS Innovation. LG sloot het vierde kwartaal van 2016 af met een operationeel verlies van 28 miljoen euro.  Het nettoverlies liep op naar 207 miljoen euro.

Microsoft

De vierde plek is voor Microsoft, “formerly known as Nokia” waarvan de verkoop voor driekwart volledig is ingestort. In Finland bij Microsoft Mobile worden tientallen banen bij de voormalige Nokia marketing afdeling geschrapt. In 2015 verdwenen er ook al 2.300 banen in Finland en werd de productietak van Lumia toestellen gesloten. Microsoft schrapt de komende twaalf maanden opnieuw ongeveer 2,5 procent van het personeelsbestand, dat zijn 2.850 banen. Microsoft zit met een grote onverkochte voorraad en heeft nog maar een marktaandeel van 2 procent nadat er fors bezuinigd werd op de marketing van de Lumia. Microsoft moest dan ook 6,9 miljard afschrijven op de in 2013 verworven Nokia smartphone-divisie, 7.800 banen in de smartphone divisie schrappen en de productie in China stopzetten en gaat daarnaast dit jaar nog eens 1.850 extra arbeidsplaatsen schrappen. Microsoft neemt hierbij een buitengewone last op van 950 miljoen dollar, onder meer voor reorganisatie- en ontslagkosten.

De smartphone-productie wordt vanwege de productiekosten uitbesteed aan producenten in Taiwan, Hanoi, Vietnam. Microsoft sluit de voormalige Nokia telefoonfabriek in Salo en ontslaat 2.300 medewerkers in Finland. Er blijven in Finland twee fabrieken draaien in Epsoo en Tampere. Net voordat de nieuwe Lumia’s met Windows 10 er komen is een importverbod van de Lumia’s in hoger beroep ongeldig verklaard. Interdigital, een bedrijf dat 3G-patenten bezit, beschuldigde in 2007 Nokia en nu dus Microsoft dat patenten van het bedrijf werden geschonden. Windows 10 is gebouwd om op de mobiel dezelfde ervaring te bieden als op de computer. Dankzij het framework Universal Apps for Windows hoeven ontwikkelaars slechts één app te maken voor zowel smartphone, desktop als Xbox One. Het aantal apps was en blijft het grootste probleem van Microsoft. Vrijwel alle populaire toepassingen die via een app te bedienen zijn hebben alleen een app voor iOS en Android. HP gaat zijn nieuwe Elite x3 daarentegen wel op Windows 10 laten draaien. In de nieuwe Elite x3 komen een 16-megapixelcamera, een vingerafdrukscanner en een irisscanner. Microsoft heeft weliswaar 105 miljard op de balans staan maar maakt 25 procent minder winst.

Motorola

De merknaam Motorola staat binnenkort niet meer op de telefoons. Motorola is sinds 2014 van Lenovo. Het merk Moto zal worden gebruikt op de duurdere smartphones en het logo met de letter M blijft wel bestaan, maar in combinatie met Lenovo. De budget-telefoons heten voortaan Vibe. Motorola blijft wel bestaan als bedrijfsdivisie. De nieuwe Motorola Moto Z Play phablet heeft een scherm van 5,5-inch en slechts 3GB werkgeheugen en een Snapdragon 625-processor. Verder beschikt het toestel over een 2 GHz processor en 32GB interne opslagruimte die is uit te breiden met een micro-sd-kaart.

Nokia

Nokia heeft zijn omzet in het eerste kwartaal na het samengaan met Alcatel-Lucent met 9 procent zien dalen naar 5,6 miljard euro. Nokia werd in 2013 verkocht aan Microsoft met het voorbehoud dat ze zelf tot 2016 geen smartphones meer zouden verkopen. Nu het einde van deze termijn nadert gaat Nokia weer verder waar het gebleven was maar dan wel met Android als Operating System. Begin augustus 2015 werd ook HERE voor 2,8 miljard euro verkocht aan autofabrikanten Audi, BMW en Daimler. Nokia schrapte bij de overgebleven activiteiten 1.300 banen in Finland, 166 in Antwerpen, in Duitsland 1.400 en in Frankrijk 400. In totaal zou het gaan om 10.000 tot 15.000 banen in 30 landen die gaan verdwijnen. CEO Mike Wang introduceerde de Nokia 8 die 599 euro kost en deze komt in vier kleuren en draait op Android Nougat. De Nokia 8 is het eerste vlaggenschip van het nieuwe bedrijf.  Het toestel krijgt onder meer een ‘Dual-Sight video’: een foto- en videocamera van 13 megapixel die tegelijk naar voren en naar achteren kan filmen. en heeft 64GB opslagruimte en 4GB werkgeheugen. de Nokia 8 is het eerste toestel met 360 graden OZO audio en heeft drie verschillende microfoons, welke met verschillende algoritmes werken om 360 graden geluid op te nemen voor bijvoorbeeld je video’s. Door de stereofonische codecs, kun je de opgenomen audio zelfs afspelen op apparaten die geen OZO audio ondersteunen. Het bedrijf heeft ook al twee budgetsmartphones op de markt gebracht, de 3 en de 5. De nieuwe eigenaar is HMD Global opgericht door voormalige Nokia-topmensen samen met Foxconn-dochter FIH Mobile. De Nokia 6 had al een aantal high end-specificaties maar is vooralsnog alleen in China leverbaar. De Nokia 6 heeft een 5,5 inch scherm, een Snapdragon 430-processor en een 16 megapixelcamera. 

Oneplus

In juni verscheen de OnePlus 5 met een scherm van 5,5 inch. De 5T heeft een 6 inch-display, maar door de dunnere randen aan de boven- en onderkant is het toestel niet veel groter dan zijn voorganger. De vingerafdrukscanner is verplaatst naar de achterkant van het toestel en het toestel heeft gezichtsherkenning vopor de ontgrendeling. Qua specificaties is de 5T grotendeels gelijk gebleven. De op de OnePlus 5 aanwezige dubbele camera met telefotolens is op de 5T verwisseld voor een 20 megapixel-sensor met f/1.7-diafragma. Het toestel gaat circa 499 euro kosten, met 64 GB opslag en 6 GB werkgeheugen. Met 128 GB opslag en 8 GB aan RAM kost deze 569 euro.

Oppo

Oppo is een rijzende ster en is na de oprichting in 2004 als producent van mp3- en 4 players sinds 2008 met Android Smartphones op de markt en verkoopt inmiddels in 22 landen. Naar verwachting komt Oppo binnenkort met de Find 9

Samsung

Samsung gaat een kleine 16 miljard euro investeren in een verhoogde chipproductie. Samsung staat op de eerste plaats met 25 verschillende nieuwe modellen en heeft een beurswaarde van 200 miljard dollar. De Samsung Galaxy S7 Edge, waarvan ongeveer 25 miljoen toestellen werden verscheept stond op de 5e plaats. De nieuwe phablet van Samsung de Galaxy Note 7 had problemen met een verkeerde maat batterij waardoor diverse toestellen spontaan ontbrandden en deze lieten de introductie in 2016 in de soep lopen. De latere leveringen werden voorzien van een kleinere batterij die het probleem voorkomen. Samsung verkoop deze Galaxy Note Fan Edition vanaf 7 juli in Zuid-Korea. In totaal komen 400.000 refurbished Galaxy Note 7 Fan Editions beschikbaar. Per stuk gaan ze daar zo’n 534 euro kosten. De Galaxy Note 8 is voor 999 euro op de markt gebracht met talloze innovaties, waaronder een verbeterde camera, een irisscanner om in te loggen, AMOLED-scherm, 16 centimeter doorsnee, stof- en waterdicht, draadloos op te laden, dubbele camera met Live Focus, 6GB intern geheugen, 64GB opslag met mogelijkheid tot uitbreiding via MicroSD-kaart, irisscanner voor ontgrendelen en een verbeterde stylus die onder meer kan helpen met vertalen.

Samsung kwam 20 april ook al met met de Galaxy S8 met een scherm dat 83 procent van het oppervlak van de telefoon beslaat. De Galaxy S8 en S8+ kosten respectievelijk € 799 en € 899. in de eerste twee dagen van de voorverkoop werden er al meer dan een half miljoen besteld. De Galaxy S8 en S8+ zijn gevoelig voor valschade. Het glas rond het scherm, breekt ,,opvallend snel”. Over heel 2015 werden er 324,8 miljoen Samsung toestellen verkocht. Het aantal verkochte smartphones krimpt wel en Samsung zag het marktaandeel teruglopen van 27,8 procent naar 21 procent. Vooral in China is er een behoorlijke concurrente met Apple in het duurdere segment en van Xiaomi en Huawei met de goedkopere toestellen. Samsung is een belangrijke leverancier van schermen en geheugenchips aan andere leveranciers van smartphones en gaat de amoled-technologie ook inzetten voor voor de nieuwe iPhones, in plaats van het huidige lcd-scherm. LG en Samsung zijn de grootste producent van amoledschermen.  Samsung behaalde een omzet in dit segment – schermen kleiner dan 9-inch – van ruim 3,5 miljard dollar en had een marktaandeel van 27,2 procent. De totale markt was in het eerste kwartaal 13 miljard dollar Op de tweede plaats staat Japan Display met een aandeel van 17,8 procent gevolgd door LG Display en het Chinese BOE Technology Group. 

De Consumentenbond wil via de rechter Samsung dwingen om bezitters van een Android-smartphone tot minimaal twee jaar na aankoop te laten voorzien van updates en nieuwe besturingssystemen en meer transparantie te laten geven over het updaten. 82 procent van de door de bond onderzochte Samsung-toestellen bleek in de twee jaar na introductie niet te zijn voorzien van de nieuwste Android software. Samsung wil alleen de duurdere toestellen die afgelopen twee jaar zijn uitgebracht maandelijks een veiligheidsupdate geven. Samsung stelt dat ze als eerste telefoonfabrikant in Nederland gedetailleerd vermeldt tot wanneer een bepaald model software-ondersteuning krijgt en dat twee derde van de toestellen die sinds juli 2013 zijn uitgebracht, een volledige veiligheidsupdate hebben gekregen. Samsung zou overwegen voor al zijn producten over te stappen op het eigen besturingssysteem Tizen en komt nu ook met een eigen Bixby spraakassistent die is gebaseerd op technologie van Viv Labs, het bedrijf dat in 2016 door Samsung werd overgenomen en waarvan de oprichters in het verleden werkten aan Siri van Apple. Bixby zit op de Galaxy S8.

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft de schadevergoeding voor de patentschending van Apple van bijna $400 miljoen geschrapt. Het hof besloot dat een patentschender niet per se de volledige schade hoeft te vergoeden. Apple ging meermalen naar de rechter omdat Samsung voor zijn Galaxy-smartphones het ontwerp van de iPhone had gekopieerd. Vier jaar geleden werd Samsung veroordeeld tot een schadevergoeding van $1 miljard. Dat is in hoger beroep dus nu teruggebracht tot $548 miljoen.

Er is twaalf jaar celstraf geëist en 5 jaar gegeven aan de topman en vice-voorzitter Jay Y. Lee, die terecht stond voor onder meer omkoping van de voormalige Zuid-Koreaanse president Park Geun-hye. De 49-jarige Lee zit al sinds februari in bewaring. Naast omkoping loopt er ook een aanklacht wegens verduistering.

Sony

Sony komt met een kleine 449 euro kostende versie van de Xperia X. De Compact heeft een kleiner 4,6 inch scherm met een resolutie van 720p. Het toestel heeft 3 GB werkgeheugen en een Snapdragon 650-processor. Het toestel beschikt over laser-autofocus om foto’s onder praktisch alle omstandigheden te kunnen maken. In september wordt ook nog een nieuwe Xperia XZ op de markt gebracht.Sony’s omzet van de mobieltjes divisie daalde met 16,3 procent op jaarbasis en in het tweede kwartaal van 2016 werden er nog maar 3,1 miljoen exemplaren verkocht Sony verlaagde de outlook van een geschatte 30 naar 27 miljoen stuks en heeft een CEO voor de mobiele divisie aangesteld om kosten te besparen.

VIVO

Het Chinese VIVO Electronics Corp maakt Android smartphones met maar liefst 6GB RAM. (Vivo Xplay 5 ) De lagere segement Android Smartphone producent komt uit Dongguan, Guangdong, China. Het succes is te danken aan de goede omzet in Indonesië sinds 2014. Vivo is opgericht in 2009 als een sub-merk van BBK Electronics en is gespecialiseerd in HIFI.

Wiko

Een opkomend merk is Wiko die met een “French touch” een eigen identiteit wil uitstralen met in dit jaar twaalf verschillende modellen. Wiko verwacht tussen de 40.000 en 50.000 smartphones te kunnen verkopen en wil in 2016 vijf procent van de totale markt veroveren. De Wiko toestellen kosten tussen de 59 en 349 euro. In Frankrijk heeft het merk al 17 procent van de smartphonemarkt in handen en in België 5 procent.

Providers

Ook de markt voor mobiele telecomdiensten krimpt nog steeds. In 2016 wordt circa 4 procent minder omzet gemaakt met mobiel bellen, sms’en en datadiensten. In 2015 kromp deze makt ook al met ruim 3 procent. De komende jaren wordt een gemiddelde jaarlijkse omzetdaling verwacht van 1,5 procent. De jaaromzet zou in 2010 uitkomen op circa 4,6 miljard euro.

KPN

KPN heeft in 2015 bijna 300.000 nieuwe mobiele abonnees binnen gehaald. Dat was het hoogste aantal in tien jaar. KPN biedt steeds meer combi-pakketten aan met bijvoorbeeld gratis online bellen of een abonnement op Spotify. Onlangs werden Youtube en Netflix apps aan het interactieve TV-aanbod toegevoegd. KPN zette de eerste zes maanden van 2016 3,9 procent minder om, maar heeft toch een marktaandeel van 42 procent.

De toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft besloten dat KPN concurrenten op de telecommarkt de komende drie jaar toegang moet blijven bieden tot het vaste koper- en glasvezelnetwerk. Er is een stijgend aantal abonnees en het marktaandeel groeide van 42 naar 44 procent. Op termijn wil KPN het belang in het Duitse deel van Telefónica afbouwen. KPN heeft een zaak tegen een vorig jaar door de Autoriteit Consument & Markt (ACM) opgelegde boete van 2 miljoen euro verloren. De boete werd gegeven vanwege het plichtsverzuim om concurrenten vooraf te informeren over de glasvezeldiensten die het aanbood aan eigen klanten. De concurrentie kreeg hierdoor geen kans om een vergelijkbaar aanbod te doen. KPN gaat in beroep. Naast deze boete kreeg KPN eerder ook al een boete van 6 miljoen euro voor vergelijkbare misstanden in de ISDN Lijnbewaking in 2009-2013. Deze bezwaarprocedure loopt ook nog steeds. KPN heeft zijn Belgische dochterbedrijf Base verkocht aan Telenet voor ruim 1,3 miljard euro. Aandeelhouders kunnen 0,28 euro per aandeel tegemoet kunnen zien uit de opbrengst van de deal plus uit de verkoop van aandelen Telefónica Deutschland.

NLE

De Nederlandse Energie Maatschappij (NLE) is sinds 17 oktober nu ook telecomaanbieder en is hiermee de eerste onafhankelijke energieleverancier in Nederland die deze stap maakt. NLE koopt de diensten in bij KPN en verkoopt deze goedkoper door dan de andere grote telecompartijen. NLE wil de komende vijf jaar ongeveer een half miljoen ‘alles-in-één’-telecomklanten binnen halen.

T-Mobile Nederland

T-Mobile heeft er in de afgelopen drie maanden per saldo 46.000 bij. T-Mobile heeft nu 3,88 miljoen klanten in Nederland. Uit de cijfers van moederbedrijf Deutsche Telekom bleek eerder dat er een leegloop gaande was en het belang in het Britse EE moest verkocht worden. T-Mobile raakte maar liefst 85.000 abonnees kwijt en probeert wanhopig om bestaande abonnees vast te houden door per verlengende klant 126 euro aan marketing te besteden. Het bedrijf verloor in een jaar tijd 588 duizend klanten. 226 duizend klanten werden vorig jaar verkocht aan Simpel. T-Mobile presteerde het slechtst van alle providers. Vanaf half januari 2017 is het onder meer mogelijk voor 35 euro een abonnement met onbeperkte data binnen de Europese Unie af te sluiten. Buiten Nederland is er wel een limiet tot zestig dagen ingesteld. Boven Europa wil T-Mobile het mogelijk maken om Netflix te streamen of te videobellen door een samenwerking met Nokia Networks, luchtvaartproduct Thaeles en telecommunnicatiebedrijf Inmarsat. Zij hebben samen het European Aviation Netwerk (EAN) ontwikkeld. Het netwerk maakt niet alleen gebruik van de satellieten in de lucht, maar ook van de telefoonpalen op de grond. In heel Europa zijn op deze palen zenders geplaatst, zodat overvliegende vliegtuigen er gebruik van kunnen maken. Daarvoor moeten de vliegtuigen wel worden uitgerust met een drie verschillende antennes die dit signaal opvangen en omzetten tot een wifi-netwerk. Je kunt dus niet met je eigen 4G-verbinding online. In 2017 is het netwerk gereeed en wordt het aangeboden aan luchtvaartmaatschappijen. Er is nu al een wat slechtere kwaliteit wifi bij Corendon, KLM en Lufthansa waarvoor 10 euro voor een uur internet gerekend wordt.

Tele2

Sinds november 2015 biedt Tele2 mobiel internet aan via een eigen 4G-netwerk. De opbrengsten uit mobiele diensten groeiden het afgelopen kwartaal groeien waardoor er eind juni een marktaandeel ontstond van 3,5 procent.

VEON

VEON is de op vijf na grootste mobiele netwerkoperator in de wereld met circa 200 miljoen klanten. Enkele merken van VimpelCom zijn Beeline, Kyivstar, Wind, Djezzy en Mobilink. Het bedrijf ontstond in 2009 als fusie tussen het Russische OJSC VimpelCom. VEON heeft een omzet van circa 8,9 miljard waarvan het meeste wordt gerealiseerd in Rusland, Pakistan, Algerije en Italië. Begin 2017 is de naam gewijzigd in VEON. VimpelCom had al een notering aan de Nasdaq, veranderde van naam en kreeg ook een notering op Beursplein 5.  

Vodafone

Vodafone Group PLC (VOD.LN) maakte minder omzet, maar zag de omzet in Nederland stijgen. Het aantal mobiele klanten is 5 miljoen. Het marktaandeel is ruim 33 procent. Het Britse telecomconcern gaat zo’n dertienhonderd banen schrappen in Spanje in verband met het overnemen van Ono voor 7,2 miljard euro. Vodafone heeft dan inclusief Ono zo’n zesduizend werknemers in Spanje. Wereldwijd liepen de opbrengsten met 5,5 procent terug naar 13,5 miljard euro. Vodafone en Liberty Global (Ziggo), fuseren de Nederlandse activiteiten. Het tweede kwartaal van 2016 haakten 2,7 procent van de mobiele klanten af. De omzet van Vodafone in Nederland daalde hetzelfde kwartaal met 2,2 procent naar 426 miljoen euro, ook vanwege de gedaalde roamingkosten.
Vodafone wacht voor de fusie met Ziggo nog op goedkeuring van de Europese commissie en verkoopt de afdeling voor vaste telefoonlijnen, internet en tv-diensten (Vodafone Thuis) aan T-Mobile Nederland om het akoord voor elkaar te krijgen. De afronding van de transactie wordt in december verwacht. Deutsche Telekom, Tele2, M7 Group, Fiber Nederland en De Nederlandse Energie Maatschappij waren ook zijn geïnteresseerd, maar boden te weinig. Ondertussen stopt  het bedrijf met de winkelformule BelCompany. Op korte termijn gaan ongeveer tien winkels dicht en de winkels die overblijven worden omgebouwd tot Vodafone filiaal. BelCompany verkocht mobiele telefoons en -accessoires en er werken ongeveer 365 mensen. Vodafone nam de keten in 2011 over van Macintosh Retail. Sindsdien is al een groot aantal winkels omgebouwd tot Vodafone-shops. Daarvan telt het bedrijf nu 140 zaken, waar ruim achthonderd mensen werken.

Tele2

Sinds november 2015 biedt Tele2 mobiel internet aan via een eigen 4G-netwerk. De opbrengsten uit mobiele diensten groeiden het afgelopen kwartaal groeien waardoor er eind juni een marktaandeel ontstond van 3,5 procent.

Ziggo

Ziggo is sinds februari in onderhandeling met het moederbedrijf Liberty Global over een combinatie van de Nederlandse activiteiten. Samen zouden Vodafone en Ziggo een compleet pakket aan televisie- en telecomdiensten kunnen aanbieden, zonder afhankelijk te hoeven zijn van de netwerken van partijen als KPN.

Het Taiwanese Hon Hai Precision Industry (Foxconn) wil Sharp overnemen. Foxconn gaat in de komende vijf jaar alvast circa 4,6 miljard euro investeren in een nieuwe productielocatie in de Indiase staat Maharashtra in het westen van India, waar circa 1 miljoen Indiërs aan het werk kunnen. Foxconn wil uiteindelijk twaalf nieuwe fabrieken en nam een belang van 20 procent in het Britse Bamboo Distribution. Bamboo Distribution is gespecialiseerd in reparatie en recycling van smartphones en tablets. Foxconn was al actief op de markt voor tweedehands mobiele apparaten via FIH Mobile.

Meer Telecom Nieuws

Niet originele opladers van discounters of goedkope buitenlandse postorderbedrijven zijn levensgevaarlijk en kunnen makkelijk oververhit raken. Kortsluiting en brand kunnen dan het gevolg zijn.

Een 28-jarige werknemer van Foxconn pleegde 4 augustus 2015 op de campus van de iPhone-fabriek in het Chinese Zhengzhou zelfmoord. China Labor Watch houdt de arbeidsomstandigheden bij Foxconn al zes jaar in de gaten na een golf van zelfdodingen en ongelukken. De fabriek heeft na een aantal incidenten de lonen verhoogd en het overwerk beperkt om zo zelfdoding te voorkomen. Bij Foxconn in Zhengzhou werken meer dan 200.000 van de in totaal 1 miljoen arbeiders.

Meer dan de helft van de wereldwijde kobaltproductie voor de oplaadbare batterijen komt uit Congo. In kleine kobaltmijnen in het zuiden van Congo werken duizenden minderjarigen van soms slechts zeven jaar oud. Amnesty International stelt dat de kinderen in gevaarlijke omstandigheden werken en leven, dat ze onvoldoende zorg krijgen en een hongerloon verdienen. Circa twintig procent van de kobaltproductie in Congo is afkomstig uit de mijnen waarin kinderen werken. De Verenigde Naties schatten dat in de mijnen van Congo rond de 40.000 minderjarigen aan het werk zijn.

Een kwart van de providers verwacht tussen 2019 en 2021 voor de consument pas 5G te lanceren en de helft denkt zelfs dat het wel tussen 2022 en 2025 kan worden. Ericsson en TeliaSonera denken al in 2018 in Zweden te kunnen beginnen met het aanbieden er van.

5g zou een latency van slechts één milliseconde krijgen in plaats van de tientallen milliseconden die 4g nodig heeft om met een server te kunnen communiceren. De snelheid zou dan honderd keer hoger kunnen worden.

Citytraffic

Portable telefoons en hun bezitters worden gevolgd via het wifi- en bluetoothsignaal. Er wordt gemeten waar je bent, welke route je neemt en hoe lang je ergens stopt. Een van de bedrijven die deze telecommunicatie scant en de data verzameld en verhandeld is Citytraffic. De verzamelde data wordt verkocht aan onder andere gemeenten en winkelketens. Het bedrijf Bluetrace dat deze technologie ontwikkelt, heeft nu een dwangsom ontvangen van de Autoriteit Persoonsgegevens omdat er meer gegevens worden verzamelt dan noodzakelijk is. Het bedrijf krijgt zes maanden de tijd om zich alsnog aan de regels te gaan houden. Daarna wordt wekelijks een boete van 5000 euro opgelegd met een maximum van 100.000 euro.

The Phone House

De curatoren van de vorige maand failliet gegane winkelketen The Phone House hebben zestien vestigingen verkocht aan de franchisenemers. Mogelijk worden deze week nog meer van de 64 nog geopende eigen winkels van de onderneming verkocht. Door de transactie zullen 22 nieuwe en huidige franchise-ondernemers met voorlopig in totaal 86 Phone Housewinkels verder gaan. 

Qualcomm

Chipfabrikant Qualcomm moet aan Blackberry circa 841 miljoen euro betalen vanwege te dure licenties op de patenten.
Aandeelhouders vinden dat het bedrijf slecht beleid heeft gevoerd door te harde tactieken te gebruiken, waardoor de Amerikaanse FTC het bedrijf onderzoekt wegens machtsmisbruik en dienen een aanklacht in. Apple heeft eveneens een miljoenen claim ingediend vanwege de extreme licentiebedragen.

Terug naar nieuwsblogoverzicht

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *