Rabobank

De Rabobank heeft 83 dochters in belastingparadijzen, waarvan vijftig in Delaware en zes op de Kaaimaneilanden. De Rabobank was de laatste tien jaar van alle banken het meeste kwijt aan boetes en betaalde in totaal 822 miljoen euro voor de betrokkenheid bij het Libor-schandaal. De Rabobank heeft 8.8 miljoen klanten en 46.500 werknemers wereldwijd waarvan zo’n 30.000 in Nederland. Rabo-dochter FGH Bank heeft een kredietportefeuille van 19,6 miljard euro en is de grootste vastgoed financierder van Nederland. De Rabobank investeert fors in de fastfoodketens KFC, McDonald’s en Myronivsky Hliboproduct (MHP) in Oekraïne. De bank investeert hiermee vooral in plofkippen, legbatterijen en megastallen. Jaarlijks slacht MHP vele miljoenen plofkippen. De Rabobank investeerde over de periode 2008 tot 2018 ruim 127 miljoen euro in MHP.  Terwijl de Rabo als wereldwijde leider op het gebied van het financieren van voedselproductie volgens eigen zeggen juist de noodzaak zou voelen om de ontwikkelingen op het vlak van duurzame voedselproductie te versnellen. 

De door claims en rechtszaken achtervolgde Rabobank was de enige en laatste coöperatieve bank in Nederland. De 106 aangesloten lokale banken waren met een eigen bankvergunning tot 31 december 2015 nog zelfstandig met een bestuurscentrum als ondersteuning. De Centrale Kringvergadering gaf 11 maart 2016 toestemming om de lokale bankvergunningen in te ruilen voor één centrale Rabo-vergunning. 

De inrichting en werking werd verder uitgewerkt en kwam 2 december 2015 in stemming. Alle 106 ledenraden stemden in met de omzetting. De strategie is verwoord in het beleidsstuk “Op weg naar Strategisch Kader 2016-2020”. De nieuwe directie wordt gevormd uit eigen gelederen en bestaat onder andere uit Mariëlle Lichtenberg (particuliere klanten), Kirsten Konst (bedrijven), Bart Leurs (digital transformation officer), Ieko Sevinga (chief information officer/chief operating officer) en Janine Vos (chief human resources officer) en Bas Brouwers (CFO)en Petra van Hoeken (CRO. Topman Wiebe Draijer vond de strategiewijziging noodzakelijk omdat het toezicht bleek te falen, getuige de eerdere berisping door de AFM. Wiebe Draijer blijft per 1 oktober voor een tweede bestuurstermijn de topman van de bank.

Vanaf 2013 is de bank bezig om 8.000 personeelsleden van de lokale Rabobankfilialen, en 2.000 personeelsleden van de centrale administratie af te vloeien en 400 van de 800 filialen te sluiten. Veel van de personeelsleden worden na enige tijd weer ingehuurd via externe bureaus als flexwerkers.  Ruim 1,6 miljard euro werd opgehaald met de uitgifte van extra certificaten.

McKinsey werd ingehuurd om de afdelingen door te lichten. Hier kwam uit dat er de komende drie jaar nog eens zoveel mogelijk via natuurlijk verloop en minder inhuur van externe medewerkers 9.000 extra personeelsleden moeten afvloeien, hoofdzakelijk in de backoffice en ondersteunende diensten. Dat is ongeveer 25% van het totale personeelsbestand. Ook de callcenters worden gesloten, waarmee ongeveer 1500 banen verloren gaan. Van de 105 centra blijven er acht over. Het afgelopen halfjaar verdwenen 1.888 banen, waarmee het aantal banen zakte naar 49.971. In 2018 moet het aantal geslonken zijn naar zo’n 40.000 werknemers. 

Uitverkoop

De Rabobank verkoopt de door hypotheken gedekte obligaties (covered bonds) aan institutionele beleggers en werkt aan het opzetten van een nieuwe hypotheekbank genaamd Vista. Daarmee wil het financiële concern hypotheken gaan verkopen die worden gefinancierd door institutionele beleggers zoals pensioenfondsen. De Rabobank verkoopt voor 600 miljoen euro aan hypotheken aan de Franse bank La Banque Postale. Het gaat om 3600 leningen met Nationale Hypotheek Garantie. Rabobank heeft een totale hypotheekportfolio van 194,5 miljard euro. 

De vastgoedfinancieringsactiviteiten inclusief circa  60 werknemers, een kredietportefeuille ter waarde van 1,7 miljard euro en de klantenportefeuille van ruim 9000 leningen van RNHB Hypotheekbank werd eerder al verkocht aan CarVal Investors en Vesting Finance. Athlon Car Lease van De Lage landen werd aan Daimler Financial Services verkocht voor 1,1 miljard euro. Robeco werd verkocht voor 1,9 miljard euro. 

Het belang van 9,74 procent in Van Lanschot Kempen werd verkocht voor 25,10 euro per aandeel. In totaal werden er iets meer dan 4 miljoen aandelen verkocht.

DeRabobank besloot om na twintig jaar ook te stoppen met de sponsoring van de wielrenunie KNWU en de paardensportbond KNHS en geen financiële ondersteuning meer te geven aan de twee wielerteams van het Rabo Development Team en het RaboLiv vrouwenteam. 

Renteswaps

De Rabobank moet van de rechtbank in Den Bosch ruim 1 miljoen terugbetalen aan Plameco uit Best, die werd gedupeerd door renteswaps. Plameco dekte in 2008 een lening van 5 miljoen af voor een verbouwing op advies van de Rabobank met een renteswap Omdat er geen vergunning werd verleend voor de verbouwing wilde Plameco van het krediet af maar bleef zitten met de swap en betaalde circa 1,8 miljoen euro aan rente hierover. Rabobank moet in totaal ongeveer 10.000 ondernemers aan wie ongeschikte rentederivaten zijn verkocht compenseren.

De Rabobank zou sinds 2001 voor zo’n 12 miljard euro aan renteswaps hebben verkocht. De gevolgen van de fraude met de Euribor rente door Rabobank medewerkers hadden volgens de stichting vergaande gevolgen voor de swapcontracten. In april 2014 werd de Rabobank ook al veroordeeld tot een schadevergoeding van 170 duizend euro vanwege schending van de zorgplicht met een renteswap. Draijer kreeg te maken met een tuchtklacht omdat hij niet de waarheid zou hebben verteld over wat de bank wist over het renteswapdossier, waarmee hij de bankiers eed zou hebben geschonden. In een uitspraak via het AD beweerde Draijer dat er uit eigen onderzoek niets was gebleken van valsheid in geschrifte bij de afhandeling van renteswapdossiers. De AFM had echter dossiers, waaruit de valsheid in geschrifte wel degelijk zou blijken.

Liborfraude

Rabomedewerkers hoefden in 2014 slechts tussen de 750 en 3000 euro aan schikkingen te betalen. Circa dertig medewerkers waren betrokken bij de Libor- en Euribor-fraude. Paul Robson, die tegen zijn oud-collega’s Anthony Allen (twee jaar cel) en Anthony Conti (1 jaar cel) getuigde kreeg zelf geen gevangenisstraf, ondanks dat hij zelf ook fraudeerde met het Liborrentetarief. Robson verklaarde bij het proces tegen zijn ex collega’s dat ze “It’s Libor time” riepen, vlak voordat ze de door hun gemanipuleerde rentetarieven indienden. Groepsleider Paul Thompson, werd veroordeeld tot drie maanden cel, nadat hij had bekend dat hij samen met de andere handelaren de tarieven kunstmatig hoog hield. Advocaat Gerard Spong startte vorig jaar namens de Stichting Justitia Distributiva een artikel 12 procedure tegen de Rabobank, de betrokken bestuurders en enkele medewerkers. De Stichting van belanghebbenden in de Liborfraude die werd gepleegd tussen 2005 en 2011 werd door het Gerechtshof Den Haag 18 november 2014 ontvankelijk verklaard. Na behandeling van de zaak oordeelde het Hof in deze zaak dat vervolging van de bank zelf niet nodig was omdat een strafrechter alleen een boete kan opleggen en omdat er al 774 miljoen euro aan boetes werd betaald. Het Hof vond wel dat er een reden is voor vervolging, maar omdat tijdens het onderzoek naar de fraude door het OM en de toezichthouders fouten zijn gemaakt, luidt de conclusie van het Hof dat vervolging geen kans maakt. Er heeft intern Rabobank onderzoek plaatsgevonden en er zijn personen gehoord zonder de mededeling dat zij niet tot antwoorden verplicht waren. Ook zijn er stukken aan het dossier toegevoegd zonder formele inbeslagname op basis van strafvordering.

De Nederlandse Bank concludeerde inzake de Liborfraude dat er sprake was van ernstige overtreding van de regels met betrekking tot de beheerste en integere bedrijfsvoering en eiste dat de stafafdelingen van het bedrijfsonderdeel Rabobank International werden samengevoegd met die van de Nederlandse banktak om de interne controle te verbeteren. Tevens eiste DNB dat er aanvullende disciplinaire maatregelen zouden worden genomen tegen handelaren en (senior) managers.

De Argentijnse Consumidores Financieros (CF) claimt zo’n 2 tot 5 miljard dollar vanwege de manipulatie van de Liborrente en de schade die Argentijnse beleggers hebben geleden met investeringen in een Argentijnse overheidsobligatie uit 2002 die gekoppeld was aan het Libor tarief.

Behalve voor de Libor schikking heeft de Rabo in 2014 ook voor 1,1 miljard euro verlies op openstaande leningen moeten nemen en moest er nog eens 4,1 miljard euro ingecalculeerd worden voor claims vanwege de 37 civiele zaken van gedupeerde partijen waaronder Fannie Mae en Freddie Mac (FHLMC). In de Verenigde Staten is de Rabobank verwikkeld in minstens 40 rechtszaken waarin zeker honderd eisers zich hebben verenigd. Ook het depositogarantiefonds, het FDIC, claimt verliezen vanwege de Libor affaire en spande 14 maart 2014 een civiele rechtszaak aan.

Andere claims, rechtszaken en onderzoeken

Vijf mannen (33 tot en met 43 jaar) pleegden een gewelddadige overval in Venlo en een mislukte overval in Zundert in juli 2017. De zesde verdachte (25) werkte bij de Rabobank. Hij tipte de andere daders wanneer klanten veel geld hadden opgenomen. Op 19 juli werd op deze wijze een 63-jarige Duitser in Venlo beroofd van 155.000 euro. Op 28 juli wist de politie een overval in Zundert te verijdelen. Daarbij werden de vijf overvallers en de Rabobank medewerker gearresteerd,m waarbij een van de verdachten in zijn arm werd geschoten. De Rabobank medewerker werd wegens ernstige ziekte voorlopig vrij gelaten onder strikte voorwaarden. Ook een andere verdachte kwam vrij wegens ,,persoonlijke omstandigheden”. Twee verdachten blijven vastzitten. Een van hen is de man die door de politie tijdens zijn aanhouding in Zundert werd neergeschoten. De rechtbank buigt zich waarschijnlijk op 4 juli opnieuw over de zaak. 

In een recente gerechtelijke uitspraak is de Rabobank teruggefloten om het verhogen van de opslagtarieven. De afgelopen jaren is het vaak voorgekomen dat banken de opslagen verhoogden zonder deugdelijke gronden of motivering. Ook klanten, waarvan de renteswap is afgelopen, hebben te maken gekregen met een opslagverhoging zonder nadere motivering. In de uitspraak van 14 maart 2018 ging het om een klant met meerdere panden waarop een bedrijfsfinanciering was verstrekt. Rabobank had meerdere leningen op basis van variabele rente (Euribor) verstrekt. In verband met de waardedaling van het vastgoed van de klant wilde de bank de opslag van de klant verhogen. Door Rabobank werd de opslagverhoging eenzijdig aan de klant opgelegd met een beroep op een bepaling waarin stond: “De bank kan de opslag altijd wijzigen”. De rechter maakte echter korte metten met de opslagverhoging. Rabobank had de grenzen van haar contractuele bevoegdheid overschreden. Rabobank had eerst relevante informatie moeten inwinnen over de situatie van de klant en het vastgoed. Rabobank had zich ook niet zomaar mogen beroepen op een gewijzigd beleid ten opzichte van de hele sector. Opmerkelijk is dat de rechter aangeeft dat aangezien de bank had nagelaten om voorafgaand aan de opslagverhoging deze informatie in te winnen, de bank niet alsnog met terugwerkende kracht de opslag mocht verhogen door deze informatie alsnog te verzamelen. Rabobank werd veroordeeld om de teveel betaalde rente aan de klant terug te betalen. 
De rechter benadrukt dat de bevoegdheid om de opslag te wijzigen wordt beperkt door de zorgplicht die de bank heeft ten opzichte van de klant, zoals vastgelegd in artikel 2 Algemene Bankvoorwaarden. Deze beperking bestaat eruit dat de bank voorafgaand aan het verhogen van de opslag eerst informatie moet inwinnen over de klant, waaronder informatie over de financiële toestand en eventuele bijzonderheden ten aanzien van de persoonlijke omstandigheden. De bank moet daarnaast ook gegevens verzamelen van haar bancair beleid en/of regelgeving omdat deze wel een rol mogen spelen. Kortom, ook als de bank een ruime bevoegdheid heeft om de opslag te wijzigen, dan moet de bank informatie verzamelen waarop zij de wijziging baseert en de uitkomst ervan duidelijk en gemotiveerd aan de klant kenbaar maken. Het klakkeloos verhogen van de opslag omdat het contract deze mogelijkheid biedt, is dus niet toegestaan.

De Rabobank financierde volgens het NRC de afgelopen jaren transporteurs en handelaren in dierlijke mest terwijl bekend was dat die zich schuldig maakten aan mestfraude in Oost-Brabant en Noord-Limburg. Rabobank was jaren de bankier van meerdere mestfraudeurs waaronder de veroordeelden Anthony van den B. uit Lierop en Willy K. uit Heeswijk. die zelfs na zijn veroordeling financiële steun bleef krijgen van Rabobank zelfs  nadat hij in de cel had gezeten en failliet gegaan was. Ook transporteur Van den B. werd gefinancierd. Pas in mei 2012, een jaar nadat Van den B. was veroordeeld zegde de Rabobank zijn krediet op. 

Der Bayerische Staatsbibliothek wil twee miljoen euro terug, die het vooruitbetaalde aan de failliete abonnementenverzorger Swets & Zeitinger in Leiden en heeft 30 april een rechtszaak aangespannen tegen Rabobank en de curator van Swets. De bibliotheek betaalde afgelopen zomer twee miljoen euro vooruit met een bankgarantie van Rabobank die niet uitbetaald werd omdat de garantie niet zou gelden voor de contractuele verplichtingen van de Duitse dochter.

Met de voormalig eigenaren van start-up Pelliano werd onlangs een schikking getroffen over de aflossing van een lening van 100 duizend euro. De twee eigenaren leenden in totaal 360 duizend euro van de Rabo voor hun kledingstart-up die al na twee jaar failliet ging. De ondergang van Pelliano was volgens de eigenaren de schuld van de Rabo bank, die een persoonlijke vordering op beiden claimde van 50 duizend euro elk. Rabo eiste de garantstelling op in een rechtszaak, maar heeft om slechte publiciteit te voorkomen uiteindelijk toch geschikt.

Rabo-dochter Friesland Bank moet van de rechtbank direct circa 4 miljoen euro terugbetalen aan Mick van Riemsdijk, omdat twee bewindvoerders van de bank in drie jaar tijd de helft van een erfenis van de destijds 12-jarige Mick van Riemsdijk wegsluisden naar hun inmiddels failliete vastgoedfonds Reggehuijs. Een van de twee bewindvoerders was directeur Herman de Wilde van Reggehuys management waarnaar in negen maanden tijd vier miljoen euro werd overgemaakt. Het malafide fonds viel in 2010 om, waarbij ook nog eens zo’n 190 miljoen euro van met name noordelijke beleggers verdween. Reggehuys en de Central Europe Group (CEG) waren twee vastgoedconcerns waarin ruim honderd beleggers via CV’s participeerden in Oost-Europees vastgoed investeringen. De curator van CEG vorderde terugbetaling van 612.000  euro van Middle Europe Investments GmbH (MEI) en  Liberec Real Estate s.r.o. Dit bedrag had CEG aan Liberec betaald ten behoeve van de realisatie van een vastgoedproject in Liberec, een stad in het noorden van Tsjechië nabij het drielandenpunt met Duitsland en Polen. De rechtbank  veroordeelde Liberec en MEI hoofdelijk tot betaling van 612.000 euro  vermeerderd met de wettelijke rente. De Friesland Bank moet niet alleen schadevergoeding maar ook de misgelopen rente over de laatste jaren vergoeden. De nu 18 jarige jongen had de effectenportefeuille van 8 miljoen euro in 2007 geërfd van zijn in 2007 overleden vader Marcel van Riemsdijk die eigenaar was van schoonmaakbedrijf Asito.

Rabobank was ook betrokken bij de Liborfraude en kreeg hiervoor in 2013 een boete van bijna 775 miljoen euro. Twee oud-handelaren van Rabobank in Londen zijn door de FCA inmiddels uitgesloten.

Mogelijke witwaspraktijken van drugsgeld

In de VS kwam aan het licht dat sinds 2010 regelmatig opvallend veel geldwagens vanuit een klein Rabobank filiaal in het grensplaatsje Calexico reden, terwijl andere bankfilialen in Californië juist geld lieten aanvoeren. Het filiaal werd hangende het onderzoek gesloten. Bankmedewerkers hielden naar verluid bij het onderzoek belastende documenten achter en er is geprobeerd om rekeningen met verdachte transacties te verhullen. De Amerikaanse Justitie onderzoekt al drie jaar of de bank bewust signalen heeft genegeerd dat Mexicaanse drugsbendes de bank hebben misbruikt. In San Diego en Washington zijn meerdere medewerkers en oud-medewerkers nu door een jury gehoord over de witwasverdenkingen, waarbij belastende verklaringen zijn afgelegd over enkele bestuurders van de bank. Rabobank North America, een dochterbedrijf van Rabobank in Californië heeft hiervoor een schikking getroffen  met de Amerikaanse autoriteiten van 675 miljoen dollar. De bank is sinds 2002 actief in Californië en heeft daar circa honderd kantoren. Rabobank houdt zich onder meer bezig met diensten aan de landbouwsector in de Amerikaanse staat.

Stadion Galgenwaard

Rabobank Rijn en Veenstromen leende, met slechts een pandrecht op huurinkomsten, 37,6 miljoen euro aan het failliete FC Utrecht-stadion Galgenwaard. De Rabobank verliest hierdoor ruim 34 miljoen euro.

In Memid Galgenwaard B.V. opgericht op 16 augustus 2001 zijn de vastgoedprojecten en ontwikkelingen van het stadion Galgenwaard en omgeving ondergebracht. Memid Galgenwaard maakt deel uit van de groep waarvan de eveneens failliete Beheermaatschappij Leliveld B.V. de moeder was. Het bouwbedrijf Midreth van oud-FC Utrecht-keeper Joop Leliveld ging begin 2011 failliet waardoor uiteindelijk ook stadioneigenaar Memid Galgenwaard omviel.

De omgevallen DSB Bank liet Midreth achter met een vordering van 10 miljoen euro voor de bouw van het Scheringa museum. Bij de gemeente Amsterdam was er een oninbare claim omtrent meer/minderwerk voor nog eens een kleine 10 miljoen euro voor het Stedelijk Museum. En een procedure met de gemeente Utrecht van ruim 22 miljoen euro voor het niet nakomen van afspraken in verband met de reddingsoperatie die de Groep heeft ondernomen ten gunste van FC Utrecht.

Met de schuldeisers van stadion Galgenwaard werd een akkoord bereikt waarmee er een einde komt aan de al vier jaar durende surseance van betaling. In het door de rechtbank bekrachtigd akkoord is opgenomen dat de schuldeisers slechts de eerste 5000 euro volledig terug krijgen en 8,5 procent over het resterende bedrag. Volgens De Telegraaf krijgt de bank van drie failliete bedrijven van Lelieveld nog eens in totaal 26 miljoen euro en is er ook nog 40,5 miljoen euro verlies op een 2e hypotheek met het stadion als onderpand. SNS Property Finance (Propertize) heeft bijna 92 miljoen euro uitgeleend. Bij de laatste taxatie, eind 2013, was de waarde van de gebouwen en terreinen slechts 74 miljoen euro. Dat betekent dat SNS een deel van het geld kwijt is en dat er voor de 2e hypotheek van de Rabobank dus niets overblijft. Na de Rabobank komt de gemeente Utrecht, met een 3e hypotheek van 10 miljoen. De gemeente verliest vrijwel zeker ook zo’n 15 miljoen euro.


Henk van Dalen, lid van de raad van commissarissen van de Rabobank, heeft in afwachting van een strafrechtelijk onderzoek zijn functie tijdelijk neergelegd. Van Dalen was van medio 2010 tot september 2013 financieel directeur van het telecomconcern Vimpelcom, waarvan het OM vermoedt dat deze smeergeld heeft betaald aan de oudste dochter van de president van Oezbekistan.

Rabobank die niet alleen bankier, maar ook investeerder was van het failliete schadeherstelbedrijf Care via Rabo Investments moet 35 tot 40 miljoen afschrijven op het faillissement. Ook het faillissement van Siebel kostte de bank circa 9 miljoen euro.

Rabobank raakte ook 30 miljoen kwijt aan een vordering op het failliete  MS Mode Group B.V. en de aan haar verbonden MS vennootschappen. Rabobank (de Coöperatieve Rabobank U.A.) heeft, als rechtsopvolgster onder algemene titel van Coöperatieve Rabobank Kromme Rijnstreek U.A., vanaf 27 januari 2011 aan MS Mode Group B.V, een kredietfaciliteit beschikbaar gesteld van in totaal EUR 56.350.000.

 

CategorieënBVS

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *